Examkin

Ticari Alacaklar

144 soru

Soru 141Soru →

İşletme, vadesi dolan 40.00040.000 TL nominal değerli alacak senedini, müşterisinin ödeme güçlüğü nedeniyle yenilemiştir. Yapılan anlaşma neticesinde eski senet iptal edilmiş; yerine 1.5001.500 TL faiz eklenerek yeni bir senet alınmıştır.

Bu işleme ilişkin yapılacak yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 121 ALACAK SENETLERİ 41.50041.500 (Borçlu) / 121 ALACAK SENETLERİ 40.00040.000 (Alacaklı), 642 FAİZ GELİRLERİ 1.5001.500 (Alacaklı)

Cevap

121 ALACAK SENETLERİ hesabının 41.50041.500 TL borçlandırıldığı, 121 ALACAK SENETLERİ hesabının 40.00040.000 TL ve 642 FAİZ GELİRLERİ hesabının 1.5001.500 TL alacaklandırıldığı yevmiye kaydı doğrudur.
Doğru yevmiye kaydı, işletmenin elindeki mevcut senedin (aktif karakterli 121 hesabı) vadesi dolduğu için alacaklandırılarak kapatılmasını, yenileme faizinin 642 Faiz Gelirleri hesabında alacak olarak takip edilmesini ve bu ikisinin toplamı olan yeni senedin tekrar 121 hesabı borcuna kaydedilmesini sağlar. Bu işlem hem alacağın türünü (senetli) korur hem de dönemsellik ve tahakkuk esasına uygun gelir kaydı yapar.

Adım Adım Çözüm

1
Eski senedin sistemden çıkarılması
121 ALACAK SENETLERİ hesabı 40.00040.000 TL alacaklandırılır.
Vadesi dolan ve yenilenen senet artık geçerliliğini yitirdiği için aktiften düşülmelidir.
2
Vade farkından doğan gelirin belirlenmesi
642 FAİZ GELİRLERİ hesabı 1.5001.500 TL alacaklandırılır.
İşletmenin alacağının ötelenmesi karşılığında elde ettiği gelir finansal bir gelirdir ve tahakkuk esasına göre kaydedilmelidir.
3
Yeni senedin tutarının hesaplanması ve kaydı
121 ALACAK SENETLERİ hesabı 41.50041.500 TL (40.000+1.50040.000 + 1.500) borçlandırılır.
Müşteriden alınan yeni senet, eski borcu ve üzerine eklenen faizi kapsayan yeni bir varlıktır.

Anahtar Kavram

Senet Yenileme (Note Renewal) ve Faiz Tahakkuku

Daha Fazla Pratik

Senet yenileme işleminde faiz tutarının nakit olarak tahsil edilmesi durumunda kaydın nasıl değişeceğini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 142Soru →

İşletme, %20\%20 KDV hariç 15.00015.000 TL tutarında ticari malı veresiye (kredili) olarak satmıştır. Bu işleme ilişkin yapılacak yevmiye kaydında borç tarafına kaydedilmesi gereken hesap ve tutarı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 120 Alıcılar Hesabı 18.00018.000 TL

Cevap

Veresiye mal satışı işleminde, senede bağlanmamış toplam alacak tutarı (18.00018.000 TL) 120 Alıcılar hesabının borcuna kaydedilmelidir.
Veresiye (senetsiz) olarak gerçekleştirilen mal satışlarında, işletmenin müşteriden olan toplam alacağı (mal bedeli + KDV) '120 Alıcılar' hesabının borcuna kaydedilir. Bu hesap, işletmenin ana faaliyet konusunu oluşturan mal ve hizmet satışlarından doğan ve henüz senede bağlanmamış olan ticari alacaklarını izlemek için kullanılır.

Adım Adım Çözüm

1
Toplam alacak tutarını hesapla
15.000+(15.000×0,20)=18.00015.000 + (15.000 \times 0,20) = 18.000 TL
İşletmenin müşteriden olan toplam alacağı, mal bedeli ve hesaplanan KDV'nin toplamıdır.
2
Kullanılacak hesabı belirle
120 Alıcılar Hesabı
Satış işlemi 'veresiye' (senetsiz) olarak gerçekleştiği için ticari alacaklar bu hesapta izlenir.
3
Kayıt yönünü belirle
Borç tarafına kayıt
120 Alıcılar bir aktif hesaptır ve işletmenin alacaklarındaki artış hesabın borç tarafına kaydedilir.
4
Yevmiye kaydını oluştur
Hesap Kodu ve AdıBorçAlacak
120 ALICILAR18.000
600 YURTİÇİ SATIŞLAR15.000
391 HESAPLANAN KDV3.000
Muhasebe kayıt standartlarına göre aktif artışı borçta, gelir artışı ve vergi yükümlülüğü alacakta gösterilir.

Anahtar Kavram

Veresiye (senetsiz) ticari alacakların ilk kaydı

İpuçları

1
İşlemin 'veresiye' mi yoksa 'senetli' mi olduğuna dikkat edin.
2
Alıcılar hesabına kaydedilecek tutara KDV'yi dahil etmeyi unutmayın.
3
Senetsiz alacaklar için 120, senetli alacaklar için 121 kodu kullanılır.

Daha Fazla Pratik

Bu alacağın ileride bir senet karşılığında tahsil edilmesi durumunda yapılacak kaydı inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 143Soru →

İşletmenin, vadesi geçen 100.000100.000 TL tutarındaki senetsiz ticari alacağı için yapılan tüm yasal takiplere rağmen tahsilat yapılamamış ve alacak şüpheli hale gelmiştir. Söz konusu alacağın 40.00040.000 TL'lik kısmı banka teminat mektubu ile güvence altına alınmıştır. İşletme, ihtiyatlılık kavramı gereği alacağın teminatsız kalan kısmı için %100\%100 oranında karşılık ayırmaya karar vermiştir.

Buna göre, işletmenin karşılık ayırma işlemine ilişkin yapacağı yevmiye kaydında borçlandırılacak hesap ve tutarı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 654 Karşılık Giderleri hesabı, 60.00060.000 TL

Cevap

Karşılık ayırma kaydında 654 Karşılık Giderleri hesabı 60.00060.000 TL borçlandırılmalıdır.
Doğru çözüm, alacağın toplam tutarından teminatlı kısmın düşülmesini ve kalan tutar üzerinden işletme faaliyet gideri olan Karşılık Giderleri hesabının borçlandırılmasını gerektirir. 100.000100.000 TL'lik alacağın 40.00040.000 TL'si teminatlı olduğu için sadece riskli olan 60.00060.000 TL'lik kısım giderleştirilebilir.

Adım Adım Çözüm

1
Karşılık ayrılacak (şüpheli) net tutarın hesaplanması
100.000100.000 TL (Toplam Alacak) - 40.00040.000 TL (Teminatlı Kısım) = 60.00060.000 TL
Muhasebe ilkeleri ve VUK gereği, teminatlı alacaklar için karşılık ayrılamaz.
2
Karşılık gider tutarının belirlenmesi
60.00060.000 TL ×%100=60.000\times \%100 = 60.000 TL
İşletme kararı doğrultusunda teminatsız kısmın tamamı için ihtiyatlılık gereği gider kaydı yapılır.
3
Yevmiye kaydının borç tarafının belirlenmesi
654 Karşılık Giderleri Hesabı (Borçlu): 60.00060.000 TL
Ayrılan karşılıklar dönem gideri olarak '654 Karşılık Giderleri' hesabında takip edilir.

Anahtar Kavram

Teminatlı alacaklar için karşılık ayrılamayacağı kuralı ve 654 Karşılık Giderleri hesabının kullanımı.

Daha Fazla Pratik

Şüpheli hale gelen bu alacağın ilerleyen dönemde bir kısmının tahsil edilmesi durumunda kullanılacak '644 Konusu Kalmayan Karşılıklar' hesabını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 144Soru →

İşletme, önceki dönemde şüpheli hale gelen 40.00040.000 TL tutarındaki senetsiz ticari alacağı için %75\%75 oranında karşılık ayırmıştır. Cari dönemde bu alacağın 35.00035.000 TL'lik kısmı nakit olarak tahsil edilmiştir. Alacağın kalan kısmının tahsil edilemeyeceği kesinleştiğine göre, yapılacak tahsilat kaydıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 644 Konusu Kalmayan Karşılıklar hesabı 25.00025.000 TL alacaklandırılır.

Cevap

644 Konusu Kalmayan Karşılıklar hesabı 25.00025.000 TL alacaklandırılır.
İşletmenin 40.00040.000 TL'lik alacağı için 30.00030.000 TL karşılık ayırması, alacağın sadece 10.00010.000 TL'sinin tahsil edilebileceğini öngördüğünü gösterir. Ancak işletme 35.00035.000 TL tahsilat yapmıştır. Bu durumda, ayrılan 30.00030.000 TL'lik karşılığın (giderin) aslında sadece 5.0005.000 TL'lik kısmı gerçek bir zarara dönüşmüş, 25.00025.000 TL'lik kısmı ise 'konusu kalmayan' bir karşılık haline gelmiştir. Bu nedenle 644 nolu hesap alacaklandırılır.

Adım Adım Çözüm

1
Önceki dönemde ayrılan karşılık tutarı hesaplanır.
40.000×%75=30.00040.000 \times \%75 = 30.000 TL karşılık ayrılmıştır.
Alacağın net defter değerini bulmak için mevcut karşılık bakiyesi bilinmelidir.
2
Alacağın net defter değeri (beklenen tahsilat) belirlenir.
40.000−30.000=10.00040.000 - 30.000 = 10.000 TL.
İşletme bu alacaktan 10.00010.000 TL tahsil etmeyi beklemekte, kalan 30.00030.000 TL'yi ise zarar olarak öngörmektedir.
3
Gerçekleşen tahsilat ile beklenen değer karşılaştırılır.
35.00035.000 TL (Tahsilat) - 10.00010.000 TL (Beklenen) = 25.00025.000 TL olumlu fark.
Gerçekleşen tahsilat beklentiden yüksek olduğu için, daha önce gider yazılan karşılığın 25.00025.000 TL'lik kısmının iptal edilmesi gerekir.
4
Yevmiye kaydı oluşturulur.
Borç: 100 Kasa 35.00035.000, 129 Şüpheli Tic. Alac. Karş. 30.00030.000; Alacak: 128 Şüpheli Tic. Alac. 40.00040.000, 644 Konusu Kalmayan Karşılıklar 25.00025.000.
Tüm ilgili hesaplar kapatılmalı ve denklik sağlanmalıdır.

Anahtar Kavram

Şüpheli ticari alacakların tahsilinde, tahsil edilen tutarın alacağın net defter değerinden (Alacak - Karşılık) fazla olması durumunda aradaki farkın gelir (644 Konusu Kalmayan Karşılıklar) olarak kaydedilmesi esastır.

İpuçları

1
Şüpheli alacak tahsil edildiğinde, hem alacak hesabını (128) hem de karşılık hesabını (129) tamamen kapatmanız gerektiğini hatırlayın.
2
Önce karşılık tutarını (40.000×%7540.000 \times \%75) hesaplayın, sonra kasaya giren tutarla birlikte bir yevmiye kaydı kurgulayın; kayıt denkliğini sağlayan fark gelir mi yoksa gider mi?
3
Borç tarafında Kasa (35.00035.000) ve Karşılık (30.00030.000), alacak tarafında ise Şüpheli Alacak (40.00040.000) yer alacaktır. Aradaki fark alacak tarafında kalmaktadır.

Daha Fazla Pratik

Tahsilatın ayrılan karşılıktan daha az olması (örneğin sadece 5.0005.000 TL tahsil edilmesi) durumunda oluşacak 'Karşılık Giderleri' veya 'Zarar' kaydını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
ÖncekiSayfa 8 / 8
Ticari Alacaklar Alıştırma Soruları — KPSS Muhasebe — Sayfa 8 | Examkin