Duran Varlıklar

457 soru

Soru 21Soru

İşletme, 01.10.202501.10.2025 tarihinde 44 yıllık (4848 aylık) bir sigorta poliçesi için 48.00048.000 TL tutarındaki primi peşin ödemiş ve muhasebe kayıtlarını dönemsellik kavramı ile vadesine göre uygun hesapları kullanarak gerçekleştirmiştir. İşletme her yıl sonunda gerekli sınıflandırma kayıtlarını (uzun vadeden kısa vadeye aktarım) düzenli olarak yapmaktadır.

Buna göre, 31.12.202631.12.2026 tarihinde yapılacak dönem sonu envanter ve sınıflandırma işlemlerinden sonra, işletmenin mizanında yer alan "280280 Gelecek Yıllara Ait Giderler" hesabının kalanı kaç TL olmalıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 21.00021.000

Cevap

21.00021.000 TL olan seçenek doğrudur. Bu tutar, bilanço tarihi olan 31.12.202631.12.2026 itibarıyla vadesine bir yıldan fazla süre kalan (20282028 yılının tamamı ve 20292029 yılının 99 ayı) giderleri temsil etmektedir.
Doğru yanıt olan tutar, 31.12.202631.12.2026 tarihindeki envanter işlemleri sonrası 280280 nolu hesapta kalan bakiyeyi ifade eder. Toplam 4848 aylık poliçenin 1515 ayı (20252025'den 33 ay, 20262026'dan 1212 ay) giderleşmiş, 1212 ayı (20272027 yılı) ise kısa vadeli gidere (180180) dönüştürülmüştür. Geriye kalan 2121 aylık kısım (20282028 ve 20292029 yılları) hala uzun vadeli niteliktedir.

Adım Adım Çözüm

1
Aylık sigorta giderini hesaplayınız.
48.00048.000 TL / 4848 ay = 1.0001.000 TL/ay
Toplam prim tutarının poliçe süresine bölünmesiyle bir aya düşen maliyet bulunur.
2
01.10.202501.10.2025 tarihindeki ilk kaydı analiz ediniz.
180180 hesabı: 33 ay (20252025) = 3.0003.000 TL; 280280 hesabı: 4545 ay (20262026-20292029) = 45.00045.000 TL
Ödemenin yapıldığı tarihte, cari yıla ait kısım kısa vadeli, sonraki yıllara ait kısım uzun vadeli kaydedilir.
3
31.12.202531.12.2025 tarihindeki sınıflandırmayı hesaplayınız.
20262026 yılına ait 12.00012.000 TL (1212 ay), 280280 hesabından 180180 hesabına aktarılır. 280280 kalan: 33.00033.000 TL.
Dönem sonunda, izleyen bir yıl içinde giderleşecek tutarlar kısa vadeli hesaba aktarılmalıdır.
4
31.12.202631.12.2026 tarihindeki sınıflandırmayı hesaplayınız.
20272027 yılına ait 12.00012.000 TL (1212 ay), 280280 hesabından 180180 hesabına aktarılır. 280280 kalan: 33.00012.000=21.00033.000 - 12.000 = 21.000 TL.
İkinci yılın sonunda da bir sonraki yılın (20272027) payı uzun vadeliden kısa vadeye çekilir. Kalan tutar 20282028 (1212 ay) ve 20292029 (99 ay) toplamı olan 2121 aydır.

Anahtar Kavram

Vadesi bir yılın altına düşen uzun vadeli giderlerin dönem sonunda kısa vadeli hesaplara aktarılması zorunluluğu.

İpuçları

1
Önce bir aya düşen sigorta maliyetini bulunuz.
2
31.12.202631.12.2026 tarihinde, 20272027 yılına ait olan tutarın artık 'kısa vadeli' olduğunu dikkate alınız.
3
280280 hesabında sadece 31.12.202731.12.2027 tarihinden sonrasına sarkan aylar kalmalıdır.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir mantığı, gelecek yıllara ait gelirlerin (480) gelecek dönemlere ait gelirlere (380) aktarılması için de uygulayabilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Toplam 48 aydan; 2025 ve 2026'da giderleşen 15 ayı ve 2027'de giderleşecek (kısa vadeye düşen) 12 ayı çıkararak kalan ayları bulabilirsiniz: 481512=2148 - 15 - 12 = 21 ay.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 22Soru

İşletme, aktifinde maliyet bedeli 60.00060.000 TL ve birikmiş amortismanı 40.00040.000 TL olarak kayıtlı olan bir demirbaşı, 30.00030.000 TL + %20\%20 KDV bedelle peşin satmıştır. Bu satış işlemi sonucunda ortaya çıkan satış kârı hangi hesaba ve ne kadar tutarla kaydedilmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 679 Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar hesabı, 10.00010.000 TL

Cevap

Satış kârı 10.00010.000 TL'dir ve 679 Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar hesabına kaydedilmelidir.
Duran varlık satışında öncelikle varlığın net defter değeri bulunur (60.00040.000=20.00060.000 - 40.000 = 20.000 TL). Satış bedeli olan 30.00030.000 TL ile bu değer arasındaki 10.00010.000 TL tutarındaki fark işletme için bir kârdır. Muhasebe standartları gereği bu tür süreklilik arz etmeyen faaliyetlerden doğan kârlar '679 Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar' hesabının alacağına kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
Net Defter Değerini (NDD) hesaplayın.
60.00040.000=20.00060.000 - 40.000 = 20.000 TL
Varlığın bilançoda görünen güncel değerini bulmak için maliyetten birikmiş amortisman düşülür.
2
Satış bedeli ile Net Defter Değerini karşılaştırarak kâr/zarar durumunu belirleyin.
30.00020.000=10.00030.000 - 20.000 = 10.000 TL (Kâr)
Satış bedeli (30.00030.000), net defter değerinden (20.00020.000) büyük olduğu için aradaki fark kârdır.
3
Kârın kaydedileceği hesabı Tekdüzen Hesap Planı'na göre belirleyin.
679 Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar Hesabı
İşletmenin ana faaliyeti dışındaki duran varlık satışlarından doğan kârlar bu hesapta izlenir.

Anahtar Kavram

Maddi duran varlık satışında kâr veya zarar, satış bedeli ile net defter değeri (Maliyet - Birikmiş Amortisman) arasındaki farktır.

İpuçları

1
Önce varlığın net değerini (Maliyet - Amortisman) bulun.
2
Satış bedeli net değerden fazlaysa kâr, azsa zarar vardır.

Daha Fazla Pratik

Satıştan kâr değil de zarar edilseydi hangi hesabın kullanılacağını düşünün.
Tahmini Süre:45s
Soru 23Soru

İşletme, 11 Eylül 20252025 tarihinde, 44 yıl süreli bir özel yazılım kullanım lisansı için 144.000144.000 TL + %20\%20 KDV tutarındaki bedeli banka aracılığıyla peşin ödemiştir. İşletme, ödeme anında ilgili döneme isabet eden tutarı "180 Gelecek Aylara Ait Giderler" hesabına, kalan tutarı ise "280 Gelecek Yıllara Ait Giderler" hesabına kaydetmiştir. Muhasebenin temel kavramları ve dönemsellik esası gereği yıl sonu envanter ve aktarma işlemleri eksiksiz olarak yapılmıştır.

Buna göre, işletmenin 31.12.202631.12.2026 tarihli bilançosunda "280 Gelecek Yıllara Ait Giderler" hesabının bakiyesi kaç TL olarak görülmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 60.00060.000

Cevap

60.00060.000 TL tutarı, 2028 ve 2029 yıllarına ait vadesi bir yılı aşan giderleri temsil eder.
İşletme 31.12.202631.12 .2026 tarihine geldiğinde, toplam 4848 aylık lisans süresinin 1616 ayı (2025 yılından 44 ay, 2026 yılından 1212 ay) tüketilmiştir. Kalan 3232 aylık sürenin izleyen 1212 ayı (20272027 yılı) bilançoda "180 Gelecek Aylara Ait Giderler" hesabında kısa vadeli olarak raporlanırken; 20272027 sonrasına sarkan 2020 aylık (321232 - 12) kısım (20×3.000=60.00020 \times 3.000 = 60.000 TL) "280 Gelecek Yıllara Ait Giderler" hesabında uzun vadeli olarak kalmaya devam eder.

Adım Adım Çözüm

1
Aylık gider tutarının hesaplanması
144.000/48 ay=3.000144.000 / 48 \text{ ay} = 3.000 TL/ay
Toplam bedelin sözleşme süresine bölünerek her aya düşen payın bulunması gerekir.
2
01.09.202501.09.2025 tarihindeki ilk kaydın belirlenmesi
180 Hesabı: 12.00012.000 TL (44 ay); 280 Hesabı: 132.000132.000 TL (4444 ay)
20252025 yılına ait 44 ay (Eylül-Aralık) kısa vadeli, kalan 4444 ay uzun vadeli olarak kaydedilir.
3
31.12.202531.12.2025 envanter işleminin yapılması
280 Hesabı Bakiyesi: 132.00036.000=96.000132.000 - 36.000 = 96.000 TL
20262026 yılına ait 1212 aylık gider (36.00036.000 TL), vadesi bir yılın altına düştüğü için 280'den 180'e aktarılır.
4
31.12.202631.12.2026 envanter işleminin yapılması
280 Hesabı Bakiyesi: 96.00036.000=60.00096.000 - 36.000 = 60.000 TL
20272027 yılına ait 1212 aylık gider (36.00036.000 TL), vadesi bir yılın altına düştüğü için 280'den 180'e aktarılır.

Anahtar Kavram

Dönemsellik kavramı gereği, uzun vadeli hesaplarda izlenen giderlerin vadesi bir yılın altına düştüğünde kısa vadeli hesaplara aktarılması zorunludur.

İpuçları

1
Önce lisansın bir aya düşen maliyetini hesaplayarak başlayın.
2
31.12.202631.12.2026 tarihinde, önünüzdeki hangi ayların kısa vade (1212 ay), hangi ayların uzun vade (1212 aydan sonrası) olduğunu belirleyin.
3
Toplam 4848 aydan 1616 ay geçmiş, kalan 3232 ayın ise 1212 ayı kısa vadeli olduğuna göre; 280 nolu hesapta 2020 aylık tutar kalmalıdır.

Daha Fazla Pratik

Aynı senaryoda 31.12.202631.12 .2026 tarihinde '770 Genel Yönetim Giderleri' hesabına yapılacak kaydı düşünerek dönemsellik kavramını pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 24Soru

İşletme, 2025 yılı başında maddi olmayan duran varlıklar ve ilgili harcamalarla ilgili şu işlemleri gerçekleştirmiştir:

- Bir üretim yöntemine ait patent hakkı için 200.000200.000 TL ödenmiştir (Ekonomik ömür 55 yıl).
- Yeni bir ürün tasarımı için yürütülen 'araştırma' safhasındaki çalışmalara 70.00070.000 TL harcanmıştır.
- 44 yıllığına kiraladığı bir satış mağazası için 120.000120.000 TL tutarında (KDV hariç) dekorasyon ve tesisat harcaması yapmıştır (Söz konusu harcamaların teknik ömrü 66 yıl olarak öngörülmüştür).

İşletme tüm duran varlıkları için normal amortisman yöntemini benimsediğine göre, bu işlemler sonucunda birinci yıl sonunda ayrılması gereken toplam itfa payı tutarı kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 70.00070.000 TL

Cevap

İşletmenin birinci yıl sonunda ayıracağı toplam itfa payı 70.00070.000 TL'dir.
Doğru çözümde, patent hakkı için maliyet bedeli faydalı ömre bölünerek 40.00040.000 TL itfa payı bulunmuştur. Özel maliyetler için kira süresi (44 yıl) ve teknik ömür (66 yıl) karşılaştırılmış, daha kısa olan kira süresi esas alınarak 30.00030.000 TL itfa payı hesaplanmıştır. Araştırma giderleri ise varlık niteliği taşımadığı için itfa payı hesaplamasına dahil edilmemiştir. İkisinin toplamı 70.00070.000 TL'dir.

Adım Adım Çözüm

1
Patent hakkı için yıllık itfa payının hesaplanması
200.000/5=40.000200.000 / 5 = 40.000 TL
Maddi olmayan duran varlıklar (260 Haklar), aksi belirtilmedikçe faydalı ömürleri boyunca normal amortisman yöntemine göre itfa edilir.
2
Araştırma harcamalarının muhasebe karakterinin belirlenmesi
00 TL itfa payı
Muhasebe standartları ve Tekdüzen Hesap Planı uyarınca, 'araştırma' safhasındaki harcamalar varlıklaştırılamaz, doğrudan '750 Araştırma ve Geliştirme Giderleri' hesabına aktarılarak dönem gideri yazılır.
3
Özel maliyetler için yıllık itfa payının hesaplanması
120.000/4=30.000120.000 / 4 = 30.000 TL
Özel maliyetler (264), kira süresi ile ekonomik ömürden kısa olanı (genellikle kira süresi) üzerinden eşit tutarlarda itfa edilir. Burada kira süresi (44 yıl), teknik ömürden (66 yıl) daha kısa olduğu için esas alınmıştır.
4
Toplam itfa payının hesaplanması
40.000+30.000=70.00040.000 + 30.000 = 70.000 TL
Hesaplanan tüm itfa payları toplanarak '268 Birikmiş Amortismanlar' hesabına kaydedilecek toplam tutar bulunur.

Anahtar Kavram

Maddi olmayan duran varlıklarda itfa süresi ve Ar-Ge harcamalarının varlıklaşma kriterleri

Daha Fazla Pratik

Kira süresi dolmadan kira sözleşmesinin feshedilmesi durumunda, özel maliyetlerin kalan net değerinin nasıl muhasebeleştirileceğini inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 25Soru

İşletme, 01.07.202401.07.2024 tarihinde pazarlama faaliyetlerinde kullanılmak üzere 1.200.0001.200.000 TL maliyet bedeliyle (KDV hariç) bir binek otomobil satın almıştır. Taşıtın faydalı ömrü 55 yıl olarak belirlenmiş olup işletme "Azalan Bakiyeler" yöntemini kullanmaya karar vermiştir.

Buna göre, işletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihinde ayırması gereken amortisman tutarı ve bu işleme ait günlük defter kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 384.000384.000 TL; Borç: 760 Pazarlama Satış ve Dağıtım Giderleri, Alacak: 257 Birikmiş Amortismanlar

Cevap

384.000384.000 TL amortisman ayrılmalı ve 760 Pazarlama Satış ve Dağıtım Giderleri borçlandırılırken, 257 Birikmiş Amortismanlar alacaklandırılmalıdır.
Doğru yanıt olan seçenek, 2024 yılında ayrılan 240.000240.000 TL'lik kıst amortisman tutarını maliyet bedelinden düşerek 2025 yılı için 960.000960.000 TL'lik bir matrah bulmuş ve buna %40\%40 oranını uygulayarak 384.000384.000 TL sonucuna ulaşmıştır. Ayrıca pazarlama faaliyetlerine atıf yapıldığı için giderin 760 nolu hesapta izlenmesi ve amortismanın 257 nolu hesapta biriktirilmesi muhasebe standartlarına uygundur.

Adım Adım Çözüm

1
Amortisman oranını belirle.
Normal oran: 1/5=1 / 5 = %20. Azalan bakiyeler oranı: 2×2 \times %20 = %40.
Azalan bakiyeler yönteminde oran, normal amortisman oranının iki katı olarak uygulanır.
2
2024 yılı (ilk yıl) kıst amortisman tutarını hesapla.
1.200.000×0,40×(6/12)=240.0001.200.000 \times 0,40 \times (6 / 12) = 240.000 TL.
Binek otomobillerde satın alınan ay dahil edilerek yıl sonuna kadar olan süre için kıst amortisman uygulanır (Temmuz-Aralık: 6 ay).
3
2025 yılı (ikinci yıl) amortisman matrahını ve tutarını hesapla.
Matrah: 1.200.000240.000=960.0001.200.000 - 240.000 = 960.000 TL. Amortisman: 960.000×0,40=384.000960.000 \times 0,40 = 384.000 TL.
Azalan bakiyeler yönteminde sonraki yılların amortismanı, net defter değeri (maliyet - ayrılan birikmiş amortisman) üzerinden hesaplanır.
4
Muhasebe kaydını yap.
Borç: 760 Pazarlama Satış ve Dağıtım Giderleri, Alacak: 257 Birikmiş Amortismanlar.
Varlık pazarlama faaliyetlerinde kullanıldığı için ilgili gider hesabına kaydedilir ve dolaylı yöntem uyarınca 257 hesabı kullanılır.

Anahtar Kavram

Binek otomobillerde kıst amortisman uygulaması ile azalan bakiyeler yönteminin birlikte kullanımı.
Soru 26Soru

İşletme, aktifinde 450.000450.000 TL maliyet bedeli ile kayıtlı olan ve sermayesine %25\%25 oranında sahip olduğu iştirak hisse senetlerinin borsa değerinin, dönem sonunda yaşanan ekonomik dalgalanmalar nedeniyle 380.000380.000 TL’ye düştüğünü tespit etmiştir. Değer düşüklüğünün kalıcı olduğu öngörüldüğüne göre, ihtiyatlılık kavramı gereği dönem sonunda yapılması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 654 KARŞILIK GİDERLERİ 70.00070.000 (Borç) / 243 İŞTİRAKLER SERMAYE PAYLARI DEĞER DÜŞÜKLÜĞÜ KARŞILIĞI (-) 70.00070.000 (Alacak)

Cevap

Dönem sonunda 654 Karşılık Giderleri borçlandırılırken, 243 İştirakler Sermaye Payları Değer Düşüklüğü Karşılığı hesabı alacaklandırılmalıdır.
İşletmenin sahip olduğu iştirak hisselerinde meydana gelen kalıcı değer düşüklüğü, ihtiyatlılık kavramı gereği dönem sonunda gider yazılmalıdır. Bu işlem yapılırken maliyet bedeli korunmalı ve düşüş tutarı '243 İştirakler Sermaye Payları Değer Düşüklüğü Karşılığı (-)' gibi bir aktif düzenleyici hesapta izlenmelidir.

Adım Adım Çözüm

1
Değer düşüklüğü tutarının hesaplanması
450.000380.000=70.000450.000 - 380.000 = 70.000 TL
Maliyet bedeli ile borsa değeri arasındaki fark, ayrılacak karşılık tutarını belirler.
2
Hesapların belirlenmesi
654 Karşılık Giderleri ve 243 İştirakler Sermaye Payları Değer Düşüklüğü Karşılığı (-)
İhtiyatlılık kavramı gereği, varlıktaki muhtemel azalışlar için karşılık ayrılmalı ve gider kaydedilmelidir.
3
Yevmiye kaydının yapılması
Gider hesabı borçlu, düzenleyici aktif hesap alacaklı
Varlık düzenleyici hesaplar (pasif karakterli) alacak taraftan artış gösterir.

Anahtar Kavram

Mali duran varlıklarda ihtiyatlılık kavramı gereği karşılık ayrılması
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 27Soru

İşletme, 01.01.2025 tarihinde idari faaliyetlerinde kullanmak üzere 200.000200.000 TL maliyet bedeliyle bir ofis mobilyası satın almıştır. Söz konusu demirbaşın faydalı ömrü 55 yıl olup işletme normal (eşit tutarlı) amortisman yöntemini uygulamaktadır. Buna göre, 31.12.2025 tarihinde yapılması gereken amortisman kaydında borçlandırılacak hesap ve tutarı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 770 Genel Yönetim Giderleri: 40.00040.000 TL

Cevap

770 Genel Yönetim Giderleri hesabı 40.00040.000 TL tutarında borçlandırılmalıdır.
Normal amortisman yönteminde yıllık amortisman tutarı, maliyet bedelinin faydalı ömre bölünmesiyle (200.000/5=40.000200.000 / 5 = 40.000 TL) hesaplanır. Ofis mobilyası idari faaliyetlerde kullanıldığı için bu tutar bir dönem gideri olarak 770 Genel Yönetim Giderleri hesabının borcuna, 257 Birikmiş Amortismanlar hesabının ise alacağına kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
Amortisman oranının hesaplanması
1/5=0,201 / 5 = 0,20 (veya %20\%20)
Normal amortisman yönteminde oran, 1 sayısının faydalı ömre bölünmesiyle bulunur.
2
Yıllık amortisman tutarının hesaplanması
200.000×0,20=40.000200.000 \times 0,20 = 40.000 TL
Maliyet bedeli ile amortisman oranının çarpımı yıllık ayrılacak payı verir.
3
Muhasebe kaydının belirlenmesi
770 Genel Yönetim Giderleri (Borç), 257 Birikmiş Amortismanlar (Alacak)
İdari amaçlı kullanılan varlıkların amortisman payı genel yönetim gideri olarak kaydedilir.

Anahtar Kavram

Normal Amortisman ve Fonksiyonel Gider Kaydı

Daha Fazla Pratik

Azalan bakiyeler yöntemi kullanılsaydı ilk yıl ayrılacak amortisman tutarının ne kadar olacağını hesaplayınız.
Tahmini Süre:45s
Soru 28Soru

İşletme, üretim hattında kullanmak üzere 01.10.202401.10.2024 tarihinde bir makine satın almıştır. Söz konusu iktisadi kıymete ilişkin harcamalar ve bilgiler aşağıda verilmiştir:

Harcama KalemiTutarı (TL)
Makine Fatura Bedeli (KDV hariç)1.600.0001.600.000
Nakliye ve Kurulum Giderleri400.000400.000
Personel Teknik Eğitim Giderleri150.000150.000
Bir Yıllık Yangın Sigortası Primi50.00050.000

Makinenin faydalı ömrü 55 yıl olup işletme "Azalan Bakiyeler Yöntemi"ni benimsemiştir.

Buna göre, işletmenin 31.12.202531.12 .2025 tarihi itibarıyla finansal tablolarında raporlayacağı "Birikmiş Amortismanlar" tutarı kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 1.280.0001.280 .000

Cevap

1.280.0001.280 .000 TL (Birikmiş Amortismanlar)
Makinenin maliyet bedeli, fatura tutarı ile nakliye/montaj giderlerinin toplamı olan 2.000.0002.000 .000 TL'dir. Azalan bakiyeler yönteminde %40 oranı kullanılır. 2024 yılı için 800.000800.000 TL, 2025 yılı için ise net değer (1.200.0001.200 .000 TL) üzerinden 480.000480.000 TL amortisman ayrılır. Bu iki tutarın toplamı olan 1.280.0001.280 .000 TL, 2025 sonu itibarıyla birikmiş amortismanlar hesabının bakiyesini oluşturur.

Adım Adım Çözüm

1
Varlığın maliyet bedelini hesaplayınız.
2.000.0002.000 .000 TL
VUK uyarınca nakliye ve kurulum giderleri maliyete eklenirken; personel eğitim ve genel sigorta giderleri dönem gideri (770/760) olarak kaydedilir. Maliyet = 1.600.000+400.000=2.000.0001.600 .000 + 400.000 = 2.000 .000 TL.
2
Azalan bakiyeler amortisman oranını belirleyiniz.
%40\%40
Normal amortisman oranı 1/5=%201 / 5 = \%20 olup azalan bakiyeler yöntemiyle bu oran iki katına (2×%202 \times \%20) çıkarılır.
3
2024 yılı (ilk yıl) amortisman tutarını hesaplayınız.
800.000800.000 TL
Makinelerde kıst amortisman uygulanmaz, tam yıl ayrılır. 2.000.000×%40=800.0002.000 .000 \times \%40 = 800.000 TL.
4
2025 yılı (ikinci yıl) amortisman tutarını hesaplayınız.
480.000480.000 TL
Kalan değer üzerinden hesaplanır. (2.000.000800.000)×%40=480.000(2.000 .000 - 800.000) \times \%40 = 480.000 TL.
5
Birikmiş amortismanlar bakiyesini bulunuz.
1.280.0001.280 .000 TL
Birikmiş amortismanlar, ilgili varlık için o güne kadar ayrılmış tüm payların toplamıdır. 800.000+480.000=1.280.000800.000 + 480.000 = 1.280.000 TL.

Anahtar Kavram

Azalan Bakiyeler Yöntemi ve Maliyet Unsurları

İpuçları

1
Makinenin maliyet bedeline hangi harcamaların girip girmeyeceğini kontrol ederek işe başlayın.
2
Azalan bakiyeler yönteminde amortisman oranı, normal oranın iki katıdır. Ayrıca makinelerde kıst amortisman uygulanmadığını hatırlayın.
3
2024 yılı tam amortisman tutarı 800.000800.000 TL'dir. 2025 yılını hesaplarken bu tutarı maliyetten düşmeyi unutmayın.

Daha Fazla Pratik

Binek otomobillerde azalan bakiyeler yöntemiyle kıst amortismanın birleştiği bir senaryoyu çözerek farkı pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 29Soru

İşletme, pazarlama faaliyetlerinde kullanılmak üzere 02.01.202502.01.2025 tarihinde 150.000150.000 TL maliyet bedeliyle bir demirbaş satın almıştır. Söz konusu iktisadi kıymetin faydalı ömrü 55 yıl olarak belirlenmiştir. İşletme normal (eşit tutarlı) amortisman yöntemini kullandığına göre, ilk yıl sonunda ayrılması gereken amortisman tutarı kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 30.00030.000

Cevap

İşletmenin normal amortisman yöntemine göre ayırması gereken yıllık amortisman tutarı 30.00030.000 TL'dir.
Doğru cevap olan 30.00030.000 TL, normal amortisman mantığına göre hesaplanmıştır. Normal amortisman yönteminde yıllık amortisman tutarı, iktisadi kıymetin maliyet bedeli ile amortisman oranının çarpılmasına veya maliyetin faydalı ömre bölünmesine eşittir. Bu soruda 150.000150.000 TL olan maliyet bedeli 55 yıllık faydalı ömre bölündüğünde yıllık 30.00030.000 TL sonucuna ulaşılmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Amortisman oranını veya doğrudan yıllık tutarı hesaplama formülünü belirleyin.
Normal Amortisman Tutarı = Maliyet Bedeli / Faydalı Ömür veya Maliyet Bedeli ×\times (1 / Faydalı Ömür)
Normal amortisman yönteminde varlığın maliyeti faydalı ömrüne eşit olarak dağıtılır.
2
Verilen değerleri formülde yerine koyarak hesaplamayı yapın.
150.000/5=30.000150.000 / 5 = 30.000 TL
Yıllık ayrılacak payın miktarını bulmak için toplam maliyetin ekonomik ömre bölünmesi gerekir.

Anahtar Kavram

Normal Amortisman Hesaplaması

İpuçları

1
Normal amortisman yönteminde her yıl eşit miktarda amortisman ayrılır.
2
Yıllık amortisman tutarını bulmak için maliyet bedelini faydalı ömür süresine bölmelisiniz.
3
150.000150.000 TL maliyeti olan ve 55 yıl boyunca kullanılacak bir varlık için her yıl ayrılacak pay 150.000/5150.000 / 5 işleminin sonucudur.

Daha Fazla Pratik

Aynı verilerle amortismanın 'azalan bakiyeler yöntemi'ne göre nasıl hesaplanacağını inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Alternatif olarak önce amortisman oranı hesaplanabilir: Oran = 1/n=1/5=0,201 / n = 1 / 5 = 0,20 (%20). Ardından bu oran maliyetle çarpılır: 150.000×0,20=30.000150.000 \times 0,20 = 30.000 TL.
Tahmini Süre:45s
Soru 30Soru

Bir işletme, 01.11.202501.11.2025 tarihinde genel müdürlük makam aracı olarak kullanılmak üzere 2.400.0002.400.000 TL maliyet bedeliyle bir binek otomobil satın almıştır. İşletme, bu maddi duran varlık için azalan bakiyeler yöntemini uygulamayı tercih etmiş olup aracın ekonomik ömrü 5 yıl olarak öngörülmüştür.

Bu bilgilere göre, işletmenin 31.12.202631.12.2026 tarihinde (ikinci yılın sonunda) hesaplayacağı amortisman tutarı kaç TL'dir?
(Not: Vergi Usul Kanunu'ndaki amortismana esas tutar sınırlamaları dikkate alınmayacaktır.)

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 576.000576.000

Cevap

İşletmenin ikinci yıl sonunda hesaplayacağı amortisman tutarı 576.000576.000 TL'dir.
Doğru cevap olan 576.000576.000 TL'ye ulaşmak için öncelikle azalan bakiyeler oranı olan %40\%40 belirlenir. 20252025 yılı için hesaplanan tam amortisman tutarı olan 960.000960.000 TL, varlığın maliyetinden düşülerek 20262026 yılı matrahı olan 1.440.0001.440 .000 TL bulunur. Bu matraha %40\%40 oranı uygulandığında ikinci yılın gideri hesaplanmış olur.

Adım Adım Çözüm

1
Amortisman oranını belirleyin.
Normal oran: 1/5=1/5 = %20, Azalan bakiyeler oranı: %20×2=\%20 \times 2 = %40.
Azalan bakiyeler yönteminde normal amortisman oranının iki katı uygulanır.
2
Birinci yılın (20252025) tam ve kıst amortisman tutarlarını hesaplayın.
Tam yıl: 2.400.000×0,40=960.0002.400.000 \times 0,40 = 960.000 TL. Kıst (22 aylık): 960.000/12×2=160.000960.000 / 12 \times 2 = 160.000 TL.
Binek otomobillerde satın alınan ilk yıl için aylık kıst amortisman uygulanır; ancak sonraki yılların matrahı için tam yıl tutarı önemlidir.
3
İkinci yılın (20262026) amortisman matrahını hesaplayın.
Matrah: 2.400.000960.000=1.440.0002.400.000 - 960.000 = 1.440.000 TL.
VUK uyarınca, azalan bakiyeler yönteminde sonraki yılın matrahı hesaplanırken, önceki yıl ayrılan kıst amortisman değil, hesaplanan tam amortisman tutarı maliyetten düşülür.
4
İkinci yıl amortisman tutarını hesaplayın.
1.440.000×0,40=576.0001.440.000 \times 0,40 = 576.000 TL.
Kalan net değer üzerinden belirlenen amortisman oranı uygulanarak dönem gideri bulunur.

Anahtar Kavram

Binek otomobillerde azalan bakiyeler yöntemi ve kıst amortismanın birleşik uygulaması.

İpuçları

1
Binek otomobillerde ilk yıl amortismanı gün bazında değil, ay bazında (kıst) hesaplanır.
2
Azalan bakiyeler yönteminde ikinci yılın hesaplama tabanını bulurken, birinci yılın 'ayrılması gereken' tam amortisman tutarını maliyetten düşmelisiniz.
3
Oran %40\%40'dır. Birinci yıl için 2.400.000×%40=960.0002.400.000 \times \%40 = 960.000 hesaplanır. İkinci yıl matrahı için bu tutarı maliyetten düşüp kalan rakama tekrar %40\%40 uygulayın.

Daha Fazla Pratik

Binek otomobillerde kıst amortisman nedeniyle ilk yıl ayrılmayan tutarın beşinci yılın sonunda nasıl muhasebeleştirileceğini inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 31Soru

Tekdüzen Hesap Planı'na göre, 2424 kodlu "Mali Duran Varlıklar" hesap grubu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bu gruptaki menkul kıymetler, piyasadaki kısa vadeli fiyat dalgalanmalarından yararlanarak kâr elde etmek amacıyla satın alınır.

Cevap

Mali duran varlıkların kısa vadeli fiyat hareketlerinden yararlanmak amacıyla alındığını belirten ifade yanlıştır.
Doğru cevap, yanlış olan ifadeyi belirten seçenektir. "24 Mali Duran Varlıklar" grubunda yer alan hesaplar (240, 242, 245), işletmenin başka işletmelerde uzun vadeli yatırım yapma, yönetime katılma veya kontrol sağlama amacıyla edindiği varlıkları kapsar. Piyasa dalgalanmalarından kısa vadeli kâr sağlama amacı ise duran varlıklar değil, "11 Menkul Kıymetler" grubundaki (örneğin 110 Hisse Senetleri) varlıkların özelliğidir.

Adım Adım Çözüm

1
Hesap grubunun amacını belirleme
24 kodlu grup "Duran Varlıklar" ana grubu altındadır ve 1 yıldan uzun vadeli yatırımları temsil eder.
Duran varlıklar grubundaki tüm kalemler işletme faaliyetlerinde uzun süreli kullanım veya yatırım amacı taşır.
2
Hatalı seçeneği analiz etme
Kısa vadeli fiyat dalgalanmalarından kâr elde etme amacı "11 Menkul Kıymetler" (Dönen Varlıklar) grubuna aittir.
Varlıkların sınıflandırılmasında elde tutulma niyeti ve süresi belirleyicidir.
3
Sınıflandırma eşiklerini kontrol etme
%10 altı Bağlı Menkul Kıymetler, %10\%10 - %50\%50 İştirakler, %50\%50 üzeri Bağlı Ortaklıklar şeklindedir.
Tekdüzen Hesap Planı'ndaki standart tanımlamalar bu yüzdelere dayanır.

Anahtar Kavram

Mali Duran Varlık Sınıflandırması

İpuçları

1
Duran varlıklar ile dönen varlıklar arasındaki temel fark 'vade' ve 'kullanım amacı'dır.
2
Fiyat hareketlerinden kâr etmek için alınan hisseler dönen varlık mıdır yoksa duran varlık mı?

Daha Fazla Pratik

Mali duran varlık alımında ödenen komisyonların doğrudan gider yazılması kuralını tekrar ediniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 32Soru

Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre, normal amortisman yöntemini benimseyen bir işletme, aktifine kayıtlı olan ve faydalı ömrü 44 yıl olarak belirlenen bir demirbaş için yıllık yüzde kaç oranında amortisman ayırmalıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: %25\%25

Cevap

İşletmenin yıllık olarak ayırması gereken normal amortisman oranı %25\%25 olarak hesaplanmalıdır.
Normal amortisman yönteminde yıllık amortisman payı, iktisadi kıymetin maliyet bedelinin faydalı ömre bölünmesiyle bulunur. Oran bazında hesaplama yapıldığında ise 1/faydalı o¨mu¨r1 / \text{faydalı ömür} formülü uygulanır. Soruda faydalı ömür 44 yıl olarak verildiği için 1/4=0,251 / 4 = 0,25 yani %25\%25 sonucu elde edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Normal amortisman oranını hesaplamak için temel formülü hatırla.
Amortisman Oranı(T)=1/Faydalı O¨mu¨r(n)Amortisman\ Oranı (T) = 1 / Faydalı\ Ömür (n)
Normal amortisman yönteminde varlığın maliyeti, ekonomik ömrü boyunca her yıla eşit olarak dağıtılır.
2
Soruda verilen faydalı ömür değerini (44 yıl) formülde yerine koy.
1/4=0,251 / 4 = 0,25
Oran, tam bir birimin ömre bölünmesiyle yıllık payı verir.
3
Ondalık sonucu yüzde ifadesine dönüştür.
0,25×100=%250,25 \times 100 = \%25
Amortisman oranları genellikle yüzde (%\%) cinsinden ifade edilir.

Anahtar Kavram

Normal Amortisman Oranı Hesaplaması

İpuçları

1
Normal amortisman oranı ile faydalı ömür arasında ters bir orantı vardır.
2
Amortisman oranını bulmak için 11 rakamını yıl sayısına bölmelisin.
3
Formül 1/41 / 4 şeklindedir; bu işlemin sonucunu yüzdeye çevir.

Daha Fazla Pratik

Aynı demirbaş için azalan bakiyeler yöntemi uygulansaydı oranın ne olacağını hesaplayarak pekiştirebilirsin.

Alternatif Yöntem

Amortisman oranını doğrudan bulmak için 100100 rakamını faydalı ömre bölebilirsin: 100/4=25100 / 4 = 25.
Tahmini Süre:45s
Soru 33Soru

İşletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihindeki envanter işlemleri sırasında, 221221 Alacak Senetleri hesabında izlenen 15.00015.000 TL tutarındaki bir senedin vadesinin 01.09.202601.09.2026 olduğu tespit edilmiştir.

Buna göre, işletmenin dönem sonunda yapması gereken muhasebe kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 121 ALACAK SENETLERİ 15.00015.000 (Borç) / 221 ALACAK SENETLERİ 15.00015.000 (Alacak)

Cevap

Dönem sonu itibarıyla vadesine bir yıldan az süre (88 ay) kalan uzun vadeli alacak senedi, '221 Alacak Senetleri' hesabından çıkarılarak '121 Alacak Senetleri' hesabına borç kaydıyla aktarılmalıdır.
Dönemsellik kavramı gereği, işletmeler her bilanço tarihinde varlık ve kaynaklarının vadelerini gözden geçirmelidir. Uzun vadeli alacaklar (22 grubu) içerisinde yer alan ancak vadesi takip eden dönem içinde (bir yıldan az sürede) tahsil edilecek olan tutarlar, dönen varlıklar içerisindeki ilgili hesaplara (12 grubu) aktarılmalıdır. Senetli bir alacak söz konusu olduğu için 221 hesabı alacaklandırılarak kapatılırken 121 hesabı borçlandırılarak kısa vadeli alacaklara dahil edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Vade analizi yapılması
Senedin vadesine 88 ay kalmıştır.
31.12.202531.12.2025 ile 01.09.202601.09.2026 arasındaki süre bir yıldan azdır.
2
Hesap sınıflarının belirlenmesi
Duran Varlıklar (22) grubundan Dönen Varlıklar (12) grubuna geçiş.
Vadesi bir yılın altına düşen alacaklar dönen varlık niteliği kazanır.
3
Muhasebe kaydının oluşturulması
121 hesaba borç, 221 hesaba alacak kaydı.
Artan aktif hesap borçlanır, azalan aktif hesap alacaklanır.

Anahtar Kavram

Vadesi Bir Yılın Altına Düşen Uzun Vadeli Alacakların Aktarımı

Alternatif Yöntem

Vade süresini gün bazlı hesaplamak yerine, 'takip eden yılın sonuna kadar' kuralını hatırlayarak 22 -> 12 geçişi hızlıca yapılabilir.
Tahmini Süre:45s
Soru 34Soru

İşletme, sermayesinin %60\%60’ına sahip olduğu (A) AŞ’deki paylarını 1.200.0001.200.000 TL maliyet bedeli ile "245 Bağlı Ortaklıklar" hesabında izlemektedir. Bu paylara ilişkin henüz ödenmemiş olan 200.000200.000 TL tutarındaki sermaye taahhüdü ise "246 Bağlı Ortaklıklara Sermaye Taahhütleri (-)" hesabında kayıtlıdır. İşletme, sahip olduğu bu payların %25\%25’lik kısmını (toplam sermayenin %15\%15’ine denk gelen payları) 450.000450.000 TL’ye nakit olarak satmıştır. Satış sonrasında kalan payların yönetim üzerindeki etkisi devam etmektedir. Buna göre, yapılacak satış ve sınıflama kayıtları sonucunda "242 İştirakler" hesabına borç kaydedilecek tutar kaç TL olmalıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 900.000900.000

Cevap

Satış sonrasında elde kalan %45\%45 oranındaki payların maliyet bedeli olan 900.000900.000 TL, sınıflama kaydı ile ilgili hesaba borç kaydedilmelidir.
İşletme sahip olduğu %60\%60 oranındaki payın %25\%25'ini satmıştır. Bu durumda elinde kalan paylar orijinal tutarın %75\%75'idir. Maliyet bedeli olan 1.200.0001.200.000 TL'nin %75\%75'i hesaplandığında 900.000900.000 TL sonucuna ulaşılır. Kalan pay oranı (%45\%45) iştirak sınırları içinde olduğundan, bu tutar "242 İştirakler" hesabının borcuna kaydedilerek aktarım tamamlanır.

Adım Adım Çözüm

1
Eldeki payların satılan ve kalan kısımlarının oranını belirleyin.
Sahip olunan payların %25\%25’i satılmış, %75\%75’i elde kalmıştır.
Maliyet bedelinin ne kadarının işletmeden çıktığını, ne kadarının sınıflandırılacağını bulmak için gereklidir.
2
Kalan payların toplam sermaye içindeki yeni oranını hesaplayın.
%60×0,75=%45\%60 \times 0,75 = \%45.
Yeni oran %10\%10 ile %50\%50 arasında kaldığı için varlığın artık 'İştirak' olarak sınıflandırılması gerektiğini doğrular.
3
Kalan payların maliyet bedelini hesaplayın.
1.200.000 TL×0,75=900.000 TL1.200.000 \text{ TL} \times 0,75 = 900.000 \text{ TL}.
Tekdüzen Hesap Planı'na göre aktarım işlemleri maliyet bedeli üzerinden yapılır.
4
Sınıflama kaydını kurgulayın.
242 İştirakler Borçlu: 900.000900.000 TL; 245 Bağlı Ortaklıklar Alacaklı: 900.000900.000 TL.
Varlık karakteri değiştiği için eski hesabın kapatılıp yeni hesabın açılması gerekir.

Anahtar Kavram

Mali duran varlıklarda pay sahipliği oranının değişmesi sonucu hesaplar arası sınıflama (reclassification) kuralları.

İpuçları

1
Önce işletmenin elinde kalan payların maliyet bedelini hesaplayın.
2
Kalan payların oranı (%45), 'Bağlı Ortaklıklar' kapsamından çıkıp 'İştirakler' kapsamına girmektedir.

Daha Fazla Pratik

Aynı soruda '243 İştiraklere Sermaye Taahhütleri (-)' hesabına alacak kaydedilecek tutarı hesaplamayı deneyin.

Alternatif Yöntem

Orantı kurarak: %60 pay 1.200.0001.200.000 TL ise, kalan %45 pay XX TL'dir. Buradan X=(1.200.000×45)/60=900.000X = (1.200.000 \times 45) / 60 = 900.000 TL bulunur.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 35Soru

İşletme, kiraladığı hizmet binasına 18.00018.000 TL harcayarak bölme panel ve asma tavan yaptırmış ve bu tutarı "264 Özel Maliyetler" hesabına kaydetmiştir. Kira sözleşmesinin süresi 3 yıl olarak belirlenmiştir. Buna göre, dönem sonunda bu harcama için ayrılacak itfa payı tutarı ve alacaklandırılacak hesap aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 6.0006.000 TL — 268 Birikmiş Amortismanlar

Cevap

6.0006.000 TL itfa payı ayrılmalı ve 268 Birikmiş Amortismanlar hesabının alacağına kaydedilmelidir.
Özel maliyet harcamaları, kira süresi boyunca eşit tutarlarda (doğrusal yöntemle) itfa edilir. Soru verilerine göre 18.00018.000 TL olan toplam maliyet, 3 yıllık kira süresine bölündüğünde yıllık 6.0006.000 TL itfa payı hesaplanır. Bu tutar, ilgili gider hesabına borç kaydedilirken, pasif karakterli düzenleyici bir hesap olan 268 Birikmiş Amortismanlar hesabının alacağına kaydedilerek izlenir.

Adım Adım Çözüm

1
İtfa payı hesaplama yöntemini belirle
Özel maliyetler kira süresi boyunca eşit tutarlarda itfa edilir.
VUK ve Tekdüzen Hesap Planı gereği kira süresi esas alınır.
2
Yıllık itfa payını hesapla
18.000/3=6.00018.000 / 3 = 6.000 TL
Toplam maliyetin kira süresine bölünmesi gerekir.
3
Muhasebe kaydında kullanılacak hesabı seç
268 Birikmiş Amortismanlar
Maddi olmayan duran varlık itfa payları bu hesapta biriktirilir.

Anahtar Kavram

Özel Maliyetlerin İtfası

Daha Fazla Pratik

Kira süresinin bilinmediği durumlarda amortisman süresinin kaç yıl olarak kabul edildiğini araştırınız.
Tahmini Süre:45s
Soru 36Soru

İşletme, sermayesinin %40\%40’ına sahip olduğu ve 800.000800.000 TL maliyetle "242 İştirakler" hesabında izlediği (A) AŞ’nin sermayesinin ek %15\%15’ini daha satın alarak ortaklık payını %55\%55’e çıkarmıştır. Ek paylar için 300.000300.000 TL ödenmesi kararlaştırılmış; bu tutarın 100.000100.000 TL’si peşin ödenmiş, kalan kısım için ise sermaye taahhüdünde bulunulmuştur. Gerekli sınıflandırma kayıtları tamamlandıktan bir süre sonra (A) AŞ, dönem kârından ortaklarına toplam 200.000200.000 TL nakit temettü dağıtacağını duyurmuştur.

Buna göre, temettü dağıtım kararı alındığında (tahakkuk aşamasında) işletmenin yapacağı yevmiye kaydında borçlandırılacak hesap aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 133 Bağlı Ortaklıklardan Alacaklar

Cevap

İşletmenin ortaklık payı %55'e çıktığı için ilgili hesap "133 Bağlı Ortaklıklardan Alacaklar" olmalıdır.
İşletmenin (A) AŞ üzerindeki payı %55'e ulaştığı için bu yatırım artık bir 'Bağlı Ortaklık' (245) niteliği kazanmıştır. Bağlı ortaklıklardan elde edilen temettülerin duyuru aşamasında (tahakkuk) borçlandırılacak hesap '133 Bağlı Ortaklıklardan Alacaklar' hesabıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Ortaklık payının son durumunu analiz et.
%40+%15=%55\%40 + \%15 = \%55
Yüzdelik dilim, mali duran varlığın sınıfını belirler.
2
Hesap sınıfını Tekdüzen Hesap Planı'na göre belirle.
Bağlı Ortaklık (>%50> \%50)
Bir işletmenin sermaye payı %50'den fazla ise o işletme "Bağlı Ortaklık" olarak nitelendirilir.
3
Temettü duyurusunun (tahakkuk) muhasebe mantığını uygula.
Borç: 133 Bağlı Ortaklıklardan Alacaklar / Alacak: 640 İştiraklerden Temettü Gelirleri
Tahakkuk esası gereği gelir doğduğunda ancak tahsil edilmediğinde ilgili alacak hesabı borçlandırılır.

Anahtar Kavram

Mali duran varlıklarda sahiplik oranına göre hesap sınıflandırması ve tahakkuk esası.

Daha Fazla Pratik

Bağlı ortaklık payının %50'nin altına düştüğü satış senaryolarında sınıflandırma farklarını inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 37Soru

Bir üretim işletmesi, 02.01.202502.01.2025 tarihinde üretim faaliyetlerinde kullanmak amacıyla 500.000500.000 TL maliyet bedeliyle bir makine satın almıştır. Söz konusu makinenin faydalı ömrü 1010 yıl olarak belirlenmiştir. İşletme, amortisman hesaplamasında normal amortisman (eşit tutarlı) yöntemini benimsediğine göre, birinci yılın sonunda ayırması gereken amortisman tutarı kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 50.00050.000

Cevap

İşletmenin birinci yıl sonunda ayırması gereken amortisman tutarı 50.00050.000 TL'dir.
Normal amortisman yönteminde yıllık amortisman tutarı, iktisadi kıymetin maliyet bedeli ile faydalı ömre göre belirlenen oranın çarpılmasıyla bulunur. 1010 yıl ömür için oran %10\%10 (1/101/10) olduğundan, 500.000×0,10=50.000500.000 \times 0,10 = 50.000 TL tutarı doğru cevaptır.

Adım Adım Çözüm

1
Amortisman oranını hesaplayınız.
%10\%10
Normal amortisman yönteminde oran 1/faydalı o¨mu¨r1 / \text{faydalı ömür} formülü ile bulunur (1/10=0,101 / 10 = 0,10).
2
Yıllık amortisman payını hesaplayınız.
50.00050.000 TL
Maliyet bedeli ile amortisman oranı çarpılır (500.000×%10=50.000500.000 \times \%10 = 50.000).

Anahtar Kavram

Normal Amortisman Hesaplama

İpuçları

1
Normal amortisman yönteminde amortisman oranı, 11 sayısının faydalı ömre bölünmesiyle bulunur.
2
1010 yıl faydalı ömrü olan bir varlık için her yıl maliyetinin onda biri kadar amortisman ayrılır.

Daha Fazla Pratik

Aynı makinenin azalan bakiyeler yöntemine göre ikinci yıl amortisman tutarını hesaplamayı deneyiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 38Soru

İşletme, idari faaliyetlerinde kullanmak amacıyla 02.01.202502.01.2025 tarihinde 100.000100.000 TL maliyet bedeliyle bir bilgisayar sistemi satın almıştır. Söz konusu bilgisayarın faydalı ömrü 55 yıl olarak belirlenmiştir.

İşletme normal amortisman yöntemini uyguladığına göre, ilk yıl sonunda ayrılması gereken amortisman tutarı kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 20.00020.000

Cevap

Yıllık amortisman tutarı 20.00020.000 TL olarak hesaplanır.
Doğru cevap, maliyet bedeli olan 100.000100.000 TL'nin faydalı ömür olan 55 yıla bölünmesiyle veya %20 oranının uygulanmasıyla elde edilen 20.00020.000 TL'dir. Bilgisayar gibi demirbaşlarda, yılın hangi ayında alınırsa alınsın, ilk yıl için tam amortisman ayrılır.

Adım Adım Çözüm

1
Amortisman oranını hesapla
Amortisman Oranı = 1/Faydalı O¨mu¨r=1/5=0,201 / \text{Faydalı Ömür} = 1 / 5 = 0,20 (veya %20)
Normal amortisman yönteminde oran, faydalı ömrün bir rakamına bölünmesiyle sabitlenir.
2
Yıllık amortisman tutarını hesapla
Tutar = Maliyet Bedeli×Amortisman Oranı=100.000×0,20=20.000\text{Maliyet Bedeli} \times \text{Amortisman Oranı} = 100.000 \times 0,20 = 20.000 TL
Amortisman tutarı, varlığın maliyet bedeli üzerinden ilgili oran uygulanarak bulunur.

Anahtar Kavram

Normal Amortisman Hesaplaması

İpuçları

1
Normal amortisman yönteminde her yıl eşit tutarda amortisman ayrılır.
2
Yıllık tutarı bulmak için maliyet bedelini faydalı ömre bölmeniz yeterlidir.

Daha Fazla Pratik

Aynı soruyu 'Azalan Bakiyeler Yöntemi' için çözerek aradaki farkı gözlemleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 39Soru

İşletme, aktifinde 300.000300.000 TL maliyet bedeli ile kayıtlı olan ve iştirakleri arasında yer alan bir şirketin hisse senetlerinin borsa değerinin dönem sonunda 280.000280.000 TL'ye düştüğünü tespit etmiştir. İhtiyatlılık kavramı gereği bu değer azalışı için karşılık ayrılmasına karar verilmiştir. Buna göre, işletmenin yapması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 654 KARŞILIK GİDERLERİ 20.000
244 İŞTİRAKLER DEĞER DÜŞÜKLÜĞÜ KARŞILIĞI (-) 20.000

Cevap

654 Karşılık Giderleri hesabının 20.000 TL borçlandırıldığı ve 244 İştirakler Değer Düşüklüğü Karşılığı (-) hesabının 20.000 TL alacaklandırıldığı kayıt doğrudur.
İhtiyatlılık kavramı, işletmenin muhtemel gider ve zararları için karşılık ayırmasını gerektirir. İştirak hisse senetlerinin maliyet bedeli (300.000300.000 TL) ile borsa değeri (280.000280.000 TL) arasındaki 20.00020.000 TL'lik düşüş için 654 Karşılık Giderleri hesabı borçlandırılırken, 244 İştirakler Değer Düşüklüğü Karşılığı (-) hesabı alacaklandırılarak kayıt tamamlanır.

Adım Adım Çözüm

1
Değer düşüklüğü tutarını hesaplamak
300.000280.000=20.000300.000 - 280.000 = 20.000 TL
Karşılık tutarı, varlığın kayıtlı değeri ile dönem sonundaki piyasa değeri arasındaki fark kadardır.
2
Gider hesabını belirlemek
654 Karşılık Giderleri
Tekdüzen Hesap Planı'na göre mali duran varlık değer düşüklükleri bu hesapta izlenir.
3
Düzenleyici hesabı belirlemek
244 İştirakler Değer Düşüklüğü Karşılığı (-)
Varlığın değerindeki azalış, aktif karakterli ancak pasif gibi çalışan bir düzenleyici hesapta alacak kaydıyla izlenir.

Anahtar Kavram

İhtiyatlılık Kavramı ve Karşılık Ayrılması
Soru 40Soru

İşletme, pazarlama faaliyetlerinde kullanılmak üzere 01.09.202401.09.2024 tarihinde 900.000900.000 TL maliyet bedeliyle bir binek otomobil satın almıştır. İşletme, Vergi Usul Kanunu (VUK) uyarınca amortisman hesaplamasında azalan bakiyeler (hızlandırılmış amortisman) yöntemini seçmiş olup iktisadi kıymet için faydalı ömür 55 yıldır.

Buna göre, işletmenin 20252025 yılı sonunda bu binek otomobil için yapması gereken amortisman kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 760 PAZARLAMA SATIŞ VE DAĞITIM GİDERLERİ 312.000 / 257 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR 312.000

Cevap

Pazarlama departmanına ait binek otomobil için 2025 yılında 312.000 TL tutarında amortisman gideri hesaplanmalı ve 760 Borç / 257 Alacak kaydı yapılmalıdır.
Doğru cevap, amortisman oranının %40 olarak belirlenmesi, ilk yıl ayrılan 120.000120.000 TL'lik kıst tutarın maliyetten düşülerek ikinci yıl matrahının 780.000780.000 TL olarak bulunması ve pazarlama faaliyetine uygun olarak 760760 nolu hesabın kullanılmasıyla oluşturulan kayıttır.

Adım Adım Çözüm

1
Amortisman oranını belirle
Normal oran = 1/5=1 / 5 = %20; Azalan bakiyeler oranı = %20 \times 2 = %40.
VUK'a göre azalan bakiyeler yönteminde oran normal amortisman oranının iki katıdır.
2
2024 yılı (ilk yıl) amortismanını hesapla
Tam yıl = 900.000×0,40=360.000900.000 \times 0,40 = 360.000 TL; Kıst (4 ay) = 360.000×(4/12)=120.000360.000 \times (4 / 12) = 120.000 TL.
Binek otomobillerde satın alınan aydan yıl sonuna kadar olan süre (Eylül-Aralık: 4 ay) için kıst amortisman ayrılır.
3
2025 yılı (ikinci yıl) amortisman matrahını (kalan değeri) bul
Matrah = 900.000120.000=780.000900.000 - 120.000 = 780.000 TL.
Azalan bakiyeler yönteminde sonraki yılların matrahı, maliyet bedelinden o güne kadar 'fiilen' ayrılmış amortismanların düşülmesiyle bulunur.
4
2025 yılı amortisman tutarını hesapla
2025 Amortismanı = 780.000×0,40=312.000780.000 \times 0,40 = 312.000 TL.
İkinci yıl amortismanı, yeni matrah üzerinden belirlenen oranla hesaplanır.
5
Yevmiye kaydını oluştur
760 Paz. Sat. Dağ. Gid. (B) 312.000, 257 Birikmiş Amortismanlar (A) 312.000.
Pazarlama faaliyetinde kullanılan duran varlıkların amortismanı 760 nolu hesapta izlenir.

Anahtar Kavram

Binek otomobillerde kıst amortisman uygulaması ile azalan bakiyeler yönteminin birlikte kullanımı.
ÖncekiSayfa 2 / 23Sonraki
Duran Varlıklar Alıştırma Soruları — KPSS Muhasebe — Sayfa 2 | Examkin