Examkin

Duran Varlıklar

457 soru

Soru 41Soru →

Bir maden işletmesi, maden çıkarma sahası için aşağıdaki harcamaları gerçekleştirmiş ve üretim verilerini kaydetmiştir:

BilgiTutar / Miktar
Arama Giderleri1.200.0001.200.000 TL
Hazırlık ve Geliştirme Giderleri1.800.0001.800.000 TL
Başlangıç Tahmini Rezervi600.000600.000 ton
1. Yıl Üretim Miktarı100.000100.000 ton
2. Yıl Başındaki Teknik İnceleme (Kalan Rezerv)400.000400.000 ton
2. Yıl Üretim Miktarı120.000120.000 ton

Buna göre, işletmenin ikinci yıl sonunda bilançosunda yer alması gereken "278 Birikmiş Tükenme Payları (-)" hesabının bakiyesi kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 1.250.0001.250.000 TL

Cevap

İşletmenin ikinci yıl sonundaki toplam birikmiş tükenme payı 1.250.0001.250.000 TL'dir.
Doğru cevap, birinci yılın tükenme payı olan 500.000500.000 TL ile ikinci yılın revize edilen yeni oran (6,256,25 TL/ton) üzerinden hesaplanan 750.000750.000 TL'lik tutarın toplamı olan 1.250.0001.250.000 TL'dir. Muhasebe tahminlerindeki değişiklikler (rezerv revizyonu gibi) ileriye dönük olarak uygulanır ve varlığın net defter değeri, kalan tahmini rezerv ömrüne bölünerek yeni bir pay hesaplanır.

Adım Adım Çözüm

1
Toplam aktifleştirilen maliyetin hesaplanması
1.200.000+1.800.000=3.000.0001.200.000 + 1.800.000 = 3.000.000 TL
Arama, hazırlık ve geliştirme giderleri 'Özel Tükenmeye Tabi Varlıklar' grubunda izlenir.
2
Birinci yıl tükenme payı oranının ve tutarının belirlenmesi
Oran: 3.000.000/600.000=53.000.000 / 600.000 = 5 TL/ton; Tutar: 100.000×5=500.000100.000 \times 5 = 500.000 TL
İlk yıl üretim miktarı başlangıçtaki tahmini rezerv üzerinden oranlanır.
3
İkinci yılın başındaki net defter değerinin tespiti
3.000.000−500.000=2.500.0003.000.000 - 500.000 = 2.500.000 TL
Rezerv revizyonu yapıldığında, kalan tutarın yeni tahmine oranlanması gerekir.
4
İkinci yıl için revize edilmiş yeni tükenme oranının hesaplanması
2.500.000/400.000=6,252.500.000 / 400.000 = 6,25 TL/ton
Yeni oran, kalan net değerin revize edilmiş yeni kalan rezerve bölünmesiyle bulunur.
5
İkinci yıl tükenme payı tutarının hesaplanması
1 20.000×6,25=750.00020.000 \times 6,25 = 750.000 TL
Yeni oran ikinci yılın üretim miktarına uygulanır.
6
Toplam birikmiş tükenme payının bulunması
500.000+750.000=1.250.000500.000 + 750.000 = 1.250.000 TL
Bilançodaki birikmiş hesap, önceki dönemlerden gelen ve cari dönemde ayrılan tüm payların toplamını gösterir.

Anahtar Kavram

Özel Tükenmeye Tabi Varlıklarda Rezerv Revizyonu ve Tükenme Payı Hesaplaması

İpuçları

1
Önce işletmenin toplam aktifleştirdiği maliyetleri (271 ve 272 hesaplar) toplayın.
2
İkinci yıla geçtiğinizde, varlığın net defter değerini bulun ve bu tutarı yeni kalan rezerv miktarına bölün.
3
Birikmiş tükenme payı hesabı bir düzenleyici hesaptır ve dönemler boyunca ayrılan payların toplamını saklar. Birinci yılın payını eklemeyi unutmayın.

Daha Fazla Pratik

Rezerv artışı durumunda tükenme payının nasıl değişeceğini hesaplayan bir soru çözerek kavramı pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Net defter değerini bulmadan önce toplam maliyeti ilk yıla paylaştırıp kalan tutarı yeni rezerve oranlamak, mantıksal olarak aynı sonucu verecektir.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 42Soru →

İşletme, üretim faaliyetlerinde kullanmak amacıyla yurt dışından bir makine satın almıştır. Söz konusu makineye ilişkin harcama kalemleri ve tutarları aşağıda sunulmuştur:

Harcama KalemiTutar
Makine Fatura Bedeli200.000TL200.000 TL
Gümrük Vergisi15.000TL15.000 TL
Nakliye ve Taşıma Sigortası7.000TL7.000 TL
Montaj, Kurulum ve Test Giderleri8.000TL8.000 TL
İndirilecek KDV (%20)46.000TL46.000 TL

İşletme, bu makinenin iktisabı için bir banka kredisi kullanmıştır. Krediye ilişkin olarak, makinenin envantere girdiği dönemin sonuna kadar 10.000TL10.000 TL, takip eden dönemde ise 4.000TL4.000 TL faiz tahakkuku gerçekleşmiştir.

Vergi Usul Kanunu (VUK) hükümleri ve genel muhasebe ilkeleri uyarınca, bu makinenin maliyet bedeli kaç TL olarak hesaplanmalıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 240.000240.000

Cevap

240.000TL240.000 TL (Fatura bedeli, gümrük vergisi, nakliye/sigorta, montaj ve ilk dönem faizinin toplamı)
Doğru cevap olan 240.000TL240.000 TL, varlığın satın alma bedeli olan 200.000TL200.000 TL, gümrük vergisi olan 15.000TL15.000 TL, nakliye/sigorta gideri olan 7.000TL7.000 TL, montaj gideri olan 8.000TL8.000 TL ve yasal olarak aktifleştirilmesi zorunlu olan ilk dönem faiz yükü olan 10.000TL10.000 TL'nin toplamıdır. KDV bir maliyet unsuru değildir ve sonraki döneme sarkan faizler maliyete eklenmek zorunda olmayıp genellikle giderleştirilir.

Adım Adım Çözüm

1
Doğrudan maliyet unsurlarını belirleyin.
200.000200.000 (Fatura) + 15.00015.000 (Gümrük) + 7.0007.000 (Nakliye) + 8.0008.000 (Montaj) = 230.000TL230.000 TL
Varlığın iktisap edilmesi ve kullanılabilir hale getirilmesi için katlanılan tüm zorunlu giderler maliyetin parçasıdır.
2
Vergi Usul Kanunu'na göre finansman giderlerini değerlendirin.
10.000TL10.000 TL faiz maliyete eklenir; 4.000TL4.000 TL faiz gider yazılır.
VUK 163 No'lu Tebliğ uyarınca, MDV'nin envantere girdiği dönemin sonuna kadar olan kredi faizlerinin maliyete eklenmesi zorunludur. Sonraki dönem faizleri ise gider yazılabilir.
3
KDV tutarını değerlendirin.
46.000TL46.000 TL KDV maliyete dahil edilmez.
KDV, işletme tarafından indirim konusu yapılabildiği için varlığın maliyetine eklenmez, '191 İndirilecek KDV' hesabında izlenir.
4
Toplam maliyet bedelini hesaplayın.
230.000+10.000=240.000TL230.000 + 10.000 = 240.000 TL
Tüm zorunlu ve yasal olarak aktifleştirilmesi gereken unsurların toplamı maliyet bedelini oluşturur.

Anahtar Kavram

Maddi Duran Varlıkların Maliyet Bedeli ve Finansman Giderlerinin Aktifleştirilmesi

İpuçları

1
Makinenin maliyeti hesaplanırken, onun kullanılabilir hale gelmesi için yapılan harcamaları düşünün ancak KDV'yi her zaman ayrı tutun.
2
Kredi faizleri konusunda VUK'un 'aktifleştirme yılının sonuna kadar' olan süreyi zorunlu tuttuğunu hatırlayın.
3
Toplama işlemine şunları dahil edin: 200.000200.000 + 15.00015.000 + 7.0007.000 + 8.0008.000 + sadece ilk yılın faizi.

Daha Fazla Pratik

Binek otomobil alımlarında KDV ve ÖTV'nin maliyete eklenmesi veya gider yazılması arasındaki seçimlilik hakkını inceleyerek MDV maliyet hesaplamasındaki özel durumları pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Alternatif olarak, önce tüm harcamaları toplayıp (200.000+15.000+7.000+8.000+10.000+4.000+46.000=290.000200.000 + 15.000 + 7.000 + 8.000 + 10.000 + 4.000 + 46.000 = 290.000), ardından maliyete girmemesi gereken KDV (46.00046.000) ve dönem sonrası faizi (4.0004.000) çıkararak da aynı sonuca ulaşabilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 43Soru →

İşletme, 11 Ekim 20252025 tarihinde fabrika makinelerinin 33 yıllık periyodik bakımı için bir servis firmasıyla anlaşmış ve toplam 108.000108.000 TL + %20\%20 KDV tutarındaki hizmet bedelini banka aracılığıyla peşin ödemiştir. Ödeme tarihinde tutarın tamamı "280 Gelecek Yıllara Ait Giderler" hesabına kaydedilmiştir. Muhasebenin dönemsellik kavramı gereği, 31.12.202531.12.2025 tarihinde gerekli düzeltme ve aktarma kayıtları yapıldıktan sonra bilançoda yer alacak "280 Gelecek Yıllara Ait Giderler" hesabının bakiyesi kaç TL olur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 63.00063.000

Cevap

Dönem sonu işlemleri sonrası "280 Gelecek Yıllara Ait Giderler" hesabının bakiyesi 63.00063.000 TL olur.
Dönemsellik kavramı gereği, 11 Ekim 20252025'te ödenen 108.000108.000 TL'lik tutarın 20252025 yılına isabet eden 33 aylık kısmı (9.0009.000 TL) giderleştirilir. Ayrıca, 20262026 yılına isabet eden 1212 aylık kısım (36.00036.000 TL) artık kısa vadeli hale geldiği için 180180 Gelecek Aylara Ait Giderler hesabına aktarılır. Bu iki tutar düşüldüğünde (108.000−9.000−36.000108.000 - 9.000 - 36.000), 280280 nolu hesapta sadece 20272027 ve sonrası yıllara ait olan 2121 aylık tutar (63.00063.000 TL) kalır.

Adım Adım Çözüm

1
Aylık hizmet bedelinin hesaplanması
108.000/36 ay=3.000108.000 / 36 \text{ ay} = 3.000 TL/ay
Sözleşme 33 yıllık (3636 ay) olduğu için toplam bedel toplam süreye bölünür.
2
2025 yılına ait gider payının belirlenmesi
3 ay×3.000=9.0003 \text{ ay} \times 3.000 = 9.000 TL
Ekim, Kasım ve Aralık aylarını kapsayan 33 aylık tutar 20252025 yılının gideridir.
3
2026 yılına ait kısa vadeli payın belirlenmesi
12 ay×3.000=36.00012 \text{ ay} \times 3.000 = 36.000 TL
Bilanço tarihinden itibaren 11 yıl içinde (2026) kullanılacak tutar 180180 nolu hesaba aktarılmalıdır.
4
280 nolu hesabın kalan bakiyesinin hesaplanması
108.000−9.000−36.000=63.000108.000 - 9.000 - 36.000 = 63.000 TL
Başlangıç tutarından cari dönem gideri ve kısa vadeye düşen pay çıkarılarak uzun vadeli bakiye bulunur.

Anahtar Kavram

Dönemsellik kavramı uyarınca giderlerin ilgili oldukları dönemlere dağıtılması ve vadesi bir yılın altına inen duran varlık unsurlarının dönen varlıklara aktarılması.

İpuçları

1
Öncelikle 108.000108.000 TL'yi 3636 aya bölerek aylık gider tutarını bulun.
2
Bilanço tarihi olan 31.12.202531.12.2025 itibarıyla, önümüzdeki 1212 ayın (20262026 yılı) tutarının kısa vadeli olduğunu unutmayın.
3
280280 nolu hesapta sadece bilanço tarihinden itibaren 1212 aydan daha uzak geleceğe ait giderler kalmalıdır.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir mantıkla '480 Gelecek Yıllara Ait Gelirler' hesabının dönem sonu aktarma işlemlerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 44Soru →

İşletme, kiraladığı bir idari bina için 1818 ay sonra geri alınmak üzere 30.00030.000 TL tutarında bir depozitoyu nakit olarak ödemiştir. Tekdüzen Hesap Planı'na göre, bu işlemin muhasebeleştirilmesinde borçlandırılması gereken hesap aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 226 Verilen Depozito ve Teminatlar

Cevap

Vadesi bir yılı aşan depozito ödemeleri için 226 Verilen Depozito ve Teminatlar hesabı borçlandırılmalıdır.
İşletmenin kiraladığı bina için ödediği 1818 ay vadeli depozito, bir yılı aşan bir alacak niteliğindedir. Tekdüzen Hesap Planı'na göre, vadesi bir yılı aşan ve geri alınmak üzere verilen depozito ve teminatlar '226 Verilen Depozito ve Teminatlar' hesabının borcuna kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
Vadenin belirlenmesi
1818 ay > 1212 ay (1 yıl)
Muhasebede varlıklar vadelerine göre dönen (kısa vadeli) veya duran (uzun vadeli) varlık olarak sınıflandırılır.
2
İşlemin niteliğinin belirlenmesi
Geri alınmak üzere verilen depozito ödemesi
Depozito ve teminat ödemeleri ticari bir alacak veya diğer bir alacak türüdür; ancak özel olarak depozito/teminat hesaplarında izlenmelidir.
3
Hesabın seçilmesi
226 Verilen Depozito ve Teminatlar
Vadesi bir yılı aştığı için duran varlıklar grubundaki (22) ilgili hesap kullanılır.

Anahtar Kavram

Vade Ayrımı ve Hesap Sınıflandırması

İpuçları

1
Geri alınmak üzere verilen paraların vadesine odaklanın.
2
1818 aylık süre, bu kalemin 'Duran Varlıklar' grubunda yer alması gerektiğini gösterir.
3
Duran varlıklar grubundaki ticari alacaklar 22 kodu ile başlar; depozitolar ise 'Verilen Depozito ve Teminatlar' hesabında izlenir.

Daha Fazla Pratik

Vadesi bir yılın altına düşen uzun vadeli alacakların dönem sonunda hangi hesaba aktarılması gerektiğini araştırabilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 45Soru →

İşletme, 11 Eylül 20262026 tarihinde, personelinin mesleki gelişimi amacıyla 33 yıl (3636 ay) süreli bir online eğitim platformuna 108.000108.000 TL ödeyerek abone olmuştur. Muhasebenin dönemsellik kavramı gereği, ödeme tarihinde yapılan kayıtta 20282028 ve 20292029 yıllarına isabet eden tutarların izlenmesi gereken hesap aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 280 Gelecek Yıllara Ait Giderler

Cevap

Dönemsellik kavramı uyarınca, peşin ödenen ancak gelecek yıllara (bir yılı aşan süreye) ait olan giderler 280 Gelecek Yıllara Ait Giderler hesabında takip edilmelidir.
Dönemsellik kavramı uyarınca giderler, tahakkuk ettikleri (ait oldukları) dönemlerde muhasebeleştirilmelidir. Peşin ödenen bir giderin içinde bulunulan faaliyet dönemini takip eden 12 aydan daha uzun bir süreye isabet eden kısmı (bu soruda 2028 ve 2029 yılları), duran varlıklar grubunda yer alan 'Gelecek Yıllara Ait Giderler' hesabında izlenir.

Adım Adım Çözüm

1
Toplam süreyi ve dönemleri analiz etme
Eylül 2026'dan itibaren 36 aylık bir süre söz konusudur. 2026 (4 ay), 2027 (12 ay), 2028 (12 ay) ve 2029 (8 ay).
Giderin hangi yıllara ne kadar dağılacağını belirlemek için takvim analizi gereklidir.
2
Vade sınıflaması yapma
2026 yılı giderleri ilgili gider hesabına, 2027 yılı (takip eden 12 ay) 180 hesabına, 2028 ve 2029 yılları (12 ayı aşan kısım) ise 280 hesabına kaydedilir.
Bilançoda dönen varlık (kısa vade) ve duran varlık (uzun vade) ayrımı yapmak için süre kriteri uygulanır.
3
Hesap seçimi
280 Gelecek Yıllara Ait Giderler hesabı borçlandırılır.
12 aydan daha uzun bir süre sonra giderleşecek olan peşin ödemeler bu duran varlık hesabında izlenir.

Anahtar Kavram

Dönemsellik Kavramı ve Uzun Vadeli Peşin Ödenen Giderlerin Muhasebeleştirilmesi

İpuçları

1
Ödemenin hangi yıllara ait olduğunu ve her bir yılın vade durumunu düşünün.
2
Cari yıldan sonraki ilk 12 ay kısa vade, ondan sonrası uzun vadedir.
3
2026 Eylül'den 2028 başına kadar geçen süre 12 ayı aştığı için uzun vadeli bir hesap seçilmelidir.

Daha Fazla Pratik

Dönem sonunda (31.12.2026) 280 hesabından 180 hesabına yapılması gereken aktarım kaydını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 46Soru →

İşletme, 01.07.202501.07.2025 tarihinde vadesi 01.04.202701.04.2027 olan 110.000110.000 TL nominal değerli bir alacak senedini portföyüne dahil etmiş ve ilgili hesaba kaydetmiştir. 31.12.202631.12 .2026 tarihinde yapılan envanter işlemlerinde senedin vadesine 9090 gün kaldığı tespit edilmiştir. İşletme, senedin tasarruf değeriyle değerlenmesi için %40\%40 iskonto oranı üzerinden iç iskonto yöntemine göre reeskont hesaplamış ve vadesi kısalan alacaklar için gerekli dönem sonu sınıflandırma işlemlerini başlatmıştır.

Buna göre, işletmenin 31.12.202631.12 .2026 tarihinde yapması gereken sınıflandırma (aktarma) kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 121 ALACAK SENETLERİ 110.000110.000 (Borç) / 221 ALACAK SENETLERİ 110.000110.000 (Alacak)

Cevap

121 Alacak Senetleri hesabının borçlandırılması ve 221 Alacak Senetleri hesabının alacaklandırılması suretiyle yapılan nominal bedelli transfer kaydı doğrudur.
Senedin 31.12.202631.12 .2026 tarihi itibarıyla vadesinin dolmasına bir yıldan az süre (9090 gün) kaldığı için, Tekdüzen Hesap Planı ve dönemsellik kavramı gereği duran varlıklar içerisinde yer alan 221221 Alacak Senetleri hesabı alacaklandırılarak kapatılmalı ve tutar dönen varlıklar grubundaki 121121 Alacak Senetleri hesabına borç kaydedilerek aktarılmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Vade kontrolü yapılması
Senedin vadesi 01.04.202701.04 .2027 olup 31.12.202631.12 .2026 itibarıyla kalan süre 9090 gündür (<1< 1 yıl).
Dönem sonunda vadesi bir yılın altına düşen duran varlıklar dönen varlıklara aktarılmalıdır.
2
Hesap grubunun belirlenmesi
221221 Alacak Senetleri hesabındaki tutar 121121 Alacak Senetleri hesabına aktarılacaktır.
Ticari alacak niteliğindeki senetli alacaklar için bu hesaplar tanımlanmıştır.
3
Aktarılacak tutarın tespiti
Aktarma kaydı senedin nominal değeri olan 110.000110.000 TL üzerinden yapılır.
Sınıflandırma kayıtları hesapların asli değerleri üzerinden gerçekleştirilir; değerleme (reeskont) işlemi ayrı bir kayıttır.
4
Reeskont tutarının (çeldirici bilgi) hesaplanması
R=(110.000×40×90)/(36000+(40×90))=10.000R = (110.000 \times 40 \times 90) / (36000 + (40 \times 90)) = 10.000 TL.
Bu tutar değerleme kaydı için gereklidir ancak sınıflandırma kaydının tutarını etkilemez.

Anahtar Kavram

Uzun vadeli ticari alacakların dönem sonunda vadesinin kısalması nedeniyle dönen varlıklar grubuna aktarılması ve değerleme işlemleri arasındaki ayrım.

İpuçları

1
Senedin vadesinin 31.12.202631.12.2026 itibarıyla bir yılın altına düşüp düşmediğini kontrol edin.
2
Sınıflandırma kayıtları ile değerleme (reeskont) kayıtlarını birbirinden ayırın; sınıflandırma senedin nominal tutarı ile ilgilidir.

Daha Fazla Pratik

Bu aktarma kaydından sonra yapılması gereken reeskont kaydında hangi düzenleyici hesabın (122 veya 222) kullanılması gerektiğini araştırın.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 47Soru →

Sermaye payı %60\%60 olan bir bağlı ortaklığa ait hisse senetleri işletme kayıtlarında 500.000500.000 TL maliyet bedeli ile yer almaktadır. Bu hisse senetleri için bir önceki dönem sonunda 40.00040.000 TL değer düşüklüğü karşılığı ayrılmıştır. 20252025 yılı dönem sonu envanter işlemlerinde, ilgili bağlı ortaklığın borsa değerinin 430.000430.000 TL'ye düştüğü saptanmıştır.

İhtiyatlılık kavramı doğrultusunda, değer düşüklüğünün süreklilik arz ettiği varsayımıyla dönem sonunda yapılması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 654 Karşılık Giderleri: 30.00030.000 (Borç) / 246 Bağlı Ortaklıklar Sermaye Payları Değer Düşüklüğü Karşılığı (-): 30.00030.000 (Alacak)

Cevap

İşletmenin yapması gereken kayıt, toplamda olması gereken 70.00070.000 TL'lik karşılık tutarı ile mevcut olan 40.00040.000 TL arasındaki 30.00030.000 TL'lik fark için 654 Karşılık Giderleri hesabını borçlandırmak ve 246 Bağlı Ortaklıklar Sermaye Payları Değer Düşüklüğü Karşılığı (-) hesabını alacaklandırmaktır.
Doğru kayıt seçeneği, işletmenin maliyet bedeli 500.000500.000 TL olan bağlı ortaklık hisselerinin 430.000430.000 TL'ye düşmesi sonucunda toplamda 70.00070.000 TL karşılığa ihtiyaç duyması mantığına dayanır. Hali hazırda 40.00040.000 TL karşılık ayrılmış olduğu için, aradaki 30.00030.000 TL'lik fark '654 Karşılık Giderleri' hesabına borç, duran varlıklar grubuna ait düzenleyici hesap olan '246 Bağlı Ortaklıklar Sermaye Payları Değer Düşüklüğü Karşılığı' hesabına ise alacak kaydedilmelidir.

Adım Adım Çözüm

1
Toplamda ayrılması gereken karşılık tutarını hesaplayınız.
500.000−430.000=70.000500.000 - 430.000 = 70.000 TL
Varlığın kayıtlı maliyet değeri ile cari dönem sonundaki borsa değeri arasındaki toplam fark, ayrılması gereken toplam karşılığı belirler.
2
Dönem sonu için gerekli olan ek karşılık tutarını belirleyiniz.
70.000−40.000=30.00070.000 - 40.000 = 30.000 TL
Önceki dönemden devreden bir karşılık bakiyesi bulunduğu için, sadece toplam tutara ulaşmak için gereken fark kadar ek kayıt yapılır.
3
Uygun hesapları kullanarak yevmiye kaydını oluşturunuz.
Borç: 654 Karşılık Giderleri (30.00030.000), Alacak: 246 Bağlı Ortaklıklar Sermaye Payları Değer Düşüklüğü Karşılığı (30.00030.000)
Mali duran varlıklardaki değer düşüklükleri ihtiyatlılık kavramı gereği 654 numaralı gider hesabında izlenir ve varlığın maliyetini bozmamak adına düzenleyici bir hesap (246) kullanılır.

Anahtar Kavram

İhtiyatlılık Kavramı ve Kademeli Karşılık Ayırma

Daha Fazla Pratik

Değer düşüklüğü karşılığı ayrılmış bir mali duran varlığın daha sonra borsa değerinin yükselmesi durumunda yapılacak 'Konusu Kalmayan Karşılıklar' kaydını inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 48Soru →

İşletmenin aktifinde kayıtlı olan ve yenilenmesi kararlaştırılan bir maddi duran varlığın satışından doğan kârın, Vergi Usul Kanunu (VUK) hükümleri çerçevesinde vergi dışı bırakılarak yeni alınacak varlığın amortismanına mahsup edilmek üzere izlendiği hesap aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 549549 Özel Fonlar

Cevap

Duran varlık yenileme kârının izlendiği doğru hesap 549549 Özel Fonlar hesabıdır.
Vergi Usul Kanunu'na göre, yenilenmesi zorunlu olan veya işletme yönetimince yenilenmesine karar verilen maddi duran varlıkların satışından doğan kârlar, yeni varlığın iktisabı için 33 yıl süreyle pasifte özel bir fon hesabında tutulabilir. Bu fon, Tekdüzen Hesap Planı'nda '549549 Özel Fonlar' hesabı altında izlenir ve yeni alınan varlığın amortismanına mahsup edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Duran varlık satış kârının niteliğini belirleme
Satılan varlığın yenilenmesine karar verildiği için kâr 'Yenileme Fonu' niteliği kazanır.
VUK madde 328328 uyarınca yenileme amacı varsa kâr hemen vergilendirilmez.
2
Kârın kaydedileceği bilanço hesabını seçme
549549 Özel Fonlar hesabı kullanılır.
Tekdüzen Hesap Planı'na göre yenileme fonu bu hesap altında pasifte (öz kaynaklarda) izlenir.

Anahtar Kavram

Yenileme fonu, duran varlık satış kârının vergi ertelenmesi amacıyla öz kaynaklarda (549549) geçici olarak bekletilmesidir.

İpuçları

1
Yenileme fonu bir gelir tablosu hesabı değil, bilanço hesabıdır.
2
Bu fon, işletmenin kendi kaynakları (öz kaynakları) içinde pasifte yer alır.
3
Tekdüzen Hesap Planı'nda 55 ile başlayan 'Öz Kaynaklar' grubundaki 'Özel Fonlar' hesabını düşünün.

Daha Fazla Pratik

Yenileme fonunun kullanım süresi ve bu süre sonunda fonun nasıl kapatıldığına dair kuralları gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 49Soru →

İşletme, 01.08.202501.08.2025 tarihinde pazarlama faaliyetlerinde kullanılmak üzere 600.000600.000 TL (KDV hariç) maliyet bedeliyle bir binek otomobil satın almıştır. İşletme, bu varlık için Vergi Usul Kanunu (VUK) hükümlerine uygun olarak "Azalan Bakiyeler Yöntemi"ni seçmiş olup faydalı ömür süresi 55 yıl olarak belirlenmiştir. Buna göre, işletmenin 20262026 yılı sonunda ayırması gereken amortisman tutarı kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 144.000144.000

Cevap

İşletmenin 2026 yılı sonunda ayırması gereken amortisman tutarı 144.000 TL'dir.
Doğru cevap, amortisman oranının %40 olarak belirlenmesi, 2025 yılı için teorik tam yıl amortismanın (240.000 TL) hesaplanması ve 2026 yılı matrahının maliyetten bu tam tutar düşülerek (360.000 TL) bulunması sonucunda elde edilen 144.000 TL tutarıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Amortisman oranının belirlenmesi
Normal oran: 1/5=1 / 5 = %20; Azalan Bakiyeler oranı: %20 \times 2 = %40.
VUK'a göre azalan bakiyeler yönteminde uygulanacak oran, normal amortisman oranının iki katıdır (üst sınır %50'yi geçmemek şartıyla).
2
2025 yılı (birinci yıl) için tam yıl ve kıst amortismanın hesaplanması
Tam yıl: 600.000×600.000 \times %40 = 240.000 TL; Kıst (5 aylık): (240.000/12)×5=100.000(240.000 / 12) \times 5 = 100.000 TL.
Binek otomobillerde satın alınan yıl için aylık (kıst) amortisman ayrılır; ancak izleyen yılların matrahı belirlenirken tam yıl ayrılmış gibi işlem yapılır.
3
2026 yılı (ikinci yıl) için amortisman matrahının bulunması
Matrah: 600.000−240.000=360.000600.000 - 240.000 = 360.000 TL.
Azalan bakiyeler usulünde kıst amortisman uygulanan binek otomobillerde, takip eden yılların amortisman matrahı, maliyetten kıst tutarı değil, teorik tam yıl tutarı düşülerek bulunur.
4
2026 yılı amortisman tutarının hesaplanması
360.000×360.000 \times %40 = 144.000 TL.
İkinci yılın net matrahı üzerinden %40 amortisman oranı uygulanarak dönem gideri belirlenir.

Anahtar Kavram

Binek otomobillerde azalan bakiyeler yöntemi uygulandığında, kıst amortisman nedeniyle ayrılmayan tutar son yıla devredilir; ancak izleyen yılların amortisman matrahı hesaplanırken sanki ilk yıl tam amortisman ayrılmış gibi net defter değeri üzerinden hesaplama yapılır.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 50Soru →

İşletme, yönetim faaliyetlerinde kullanmak amacıyla KDV hariç 40.00040.000 TL bedelle bir bilgisayar sistemi satın almıştır. Bu varlığın işletmeye getirilmesi için 1.5001.500 TL nakliye gideri ve kurulumu için 2.5002.500 TL montaj gideri ödenmiştir. İşletme, ayrıca tutarın %20'si oranındaki KDV'yi nakit olarak ödemiştir.

Buna göre, söz konusu bilgisayar sisteminin "255 Demirbaşlar" hesabına kaydedilecek maliyet bedeli kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 44.00044.000

Cevap

Bilgisayar sisteminin maliyet bedeli 44.00044.000 TL'dir.
Doğru yanıt olan 44.00044.000 TL, bilgisayarın net alış bedeli (40.00040.000 TL) ile nakliye (1.5001.500 TL) ve montaj (2.5002.500 TL) harcamalarının toplamından oluşmaktadır. Maddi duran varlıklar, işletmeye getirilip çalışmaya hazır hale gelene kadar yapılan tüm zorunlu harcamaları kapsayan maliyet bedeli üzerinden kayda alınır.

Adım Adım Çözüm

1
Varlığın çıplak alış bedelini belirle.
40.00040.000 TL
Maliyetin ana unsuru faturadaki net alış bedelidir.
2
Varlığı kullanıma hazır hale getirmek için yapılan ek harcamaları topla.
1.500+2.500=4.0001.500 + 2.500 = 4.000 TL
Nakliye ve montaj gibi zorunlu harcamalar maliyet bedeline dahil edilir.
3
Alış bedeli ile ek harcamaları birleştirerek toplam maliyeti hesapla.
40.000+4.000=44.00040.000 + 4.000 = 44.000 TL
Maliyet esası kavramı gereği varlık, kullanım yerine getirilene kadar yapılan tüm harcamaları içerir.
4
KDV tutarının maliyete etkisini kontrol et.
KDV dahil edilmez.
Maddi duran varlık alımlarında ödenen KDV, indirilecek bir vergi niteliğinde olduğu için varlığın maliyetine dahil edilmez (191 İndirilecek KDV hesabında izlenir).

Anahtar Kavram

Maddi Duran Varlıkların Maliyet Bedeli

İpuçları

1
Maddi duran varlığın maliyeti, onun işletmede işe yarar hale gelene kadarki tüm masraflarını kapsar.
2
KDV bir işletme için maliyet midir yoksa daha sonra devletten indirilecek bir alacak mıdır?
3
Alış bedeli, nakliye ve montajı toplayın; ancak KDV'yi bu toplama dahil etmeyin.

Daha Fazla Pratik

Farklı bir örnek olarak 'binek otomobil' alımlarında KDV'nin maliyete eklenip eklenemeyeceği konusunu (seçimlik hak) inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 51Soru →

İşletme, aktifinde maliyet bedeli 80.00080.000 TL ve birikmiş amortismanı 50.00050.000 TL olarak kayıtlı olan bir demirbaşı, 45.00045.000 TL + %20\%20 KDV bedelle peşin olarak satmıştır. Bu satış işlemi sonucunda ortaya çıkan kâr veya zarar tutarı ve kaydedileceği hesap ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 15.00015.000 TL kâr elde edilmiştir ve "679 Diğer Olağandışı Gelir ve Kârlar" hesabına kaydedilmelidir.

Cevap

15.00015.000 TL kâr elde edilmiştir ve bu tutar 679 Diğer Olağandışı Gelir ve Kârlar hesabının alacağına kaydedilmelidir.
İşletmenin sattığı demirbaşın net defter değeri 30.00030.000 TL'dir (80.000−50.00080.000 - 50.000). Bu varlık 45.00045.000 TL'ye satıldığına göre, işletme 15.00015.000 TL tutarında bir satış kârı elde etmiştir. Bu kâr, işletmenin ana faaliyeti dışında gerçekleşen bir işlem olduğu için Tekdüzen Hesap Planı gereği '679 Diğer Olağandışı Gelir ve Kârlar' hesabında izlenir.

Adım Adım Çözüm

1
Net Defter Değerini (NDD) hesaplayın.
80.000−50.000=30.00080.000 - 50.000 = 30.000 TL
Varlığın satış tarihindeki güncel değerini bulmak için maliyet bedelinden birikmiş amortismanlar düşülmelidir.
2
Satış fiyatı ile Net Defter Değerini karşılaştırarak kâr/zararı bulun.
45.000−30.000=15.00045.000 - 30.000 = 15.000 TL (Kâr)
Satış fiyatı Net Defter Değerinden yüksek olduğu için işletme bu işlemden kâr elde etmiştir.
3
Kârın kaydedileceği hesabı belirleyin.
679 Diğer Olağandışı Gelir ve Kârlar
Maddi duran varlık satışları işletmenin arızi (olağandışı) işlemleridir.

Anahtar Kavram

Maddi Duran Varlık Satış Kârı Hesaplaması

İpuçları

1
Kâr veya zararı bulmak için önce varlığın Net Defter Değerini hesaplayın.
2
Net Defter Değeri = Maliyet Bedeli - Birikmiş Amortismanlar formülünü kullanın.

Daha Fazla Pratik

Satış işleminin tam yevmiye kaydını yaparak KDV'nin (391) ve tahsilatın (100) etkisini gözlemleyin.
Tahmini Süre:45s
Soru 52Soru →

İşletme, 05.01.202605.01.2026 tarihinde yönetim faaliyetlerinde kullanılmak üzere 2.000.0002.000.000 TL maliyet bedeliyle bir hizmet binası satın almıştır. Binanın faydalı ömrü 5050 yıl olarak belirlenmiştir.

Normal amortisman yöntemini benimseyen işletmenin, birinci yılın sonunda yapacağı amortisman kaydında borçlandırılacak hesap ve tutar aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 770 Genel Yönetim Giderleri, 40.00040.000 TL

Cevap

Yönetim faaliyetlerinde kullanılan bina için normal amortisman yöntemiyle hesaplanan 40.00040.000 TL tutarındaki amortisman payı, 770 Genel Yönetim Giderleri hesabının borcuna kaydedilmelidir.
İşletmenin yönetim faaliyetlerinde kullandığı bir bina için ayıracağı amortisman payı, bir faaliyet gideridir. Binanın maliyeti 2.000.0002.000.000 TL ve faydalı ömrü 5050 yıl olduğundan, normal amortisman yöntemine göre yıllık amortisman tutarı 2.000.000/50=40.0002.000.000 / 50 = 40.000 TL olarak hesaplanır. Bu tutar, yönetim birimiyle ilgili olduğu için 770 Genel Yönetim Giderleri hesabının borcuna kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
Amortisman oranının belirlenmesi
1/50=0,021 / 50 = 0,02 (%2)
Normal amortisman yönteminde yıllık oran, 1'in faydalı ömre bölünmesiyle bulunur.
2
Yıllık amortisman tutarının hesaplanması
2.000.000×0,02=40.0002.000.000 \times 0,02 = 40.000 TL
Maliyet bedeli ile amortisman oranının çarpılması sonucu dönem gideri bulunur.
3
İlgili gider hesabının seçilmesi
770 Genel Yönetim Giderleri
Varlık 'yönetim faaliyetlerinde' kullanıldığı için amortisman payı genel yönetim gideri olarak sınıflandırılır.

Anahtar Kavram

Normal Amortisman ve Gider Dağılımı

İpuçları

1
Normal amortisman tutarını bulmak için maliyeti faydalı ömre bölmelisiniz.
2
Gider hesabını seçerken binanın hangi faaliyet (yönetim, pazarlama, üretim) için kullanıldığına dikkat edin.

Daha Fazla Pratik

Binanın dönem sonunda değil de yıl ortasında satılması durumunda yapılacak muhasebe kaydını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 53Soru →

İşletme, uzun vadeli yatırım amacıyla yeni kurulan bir anonim şirketin %30\%30 hissesini temsil eden 800.000800.000 TL değerindeki paylar için sermaye taahhüdünde bulunmuştur. Kuruluş tarihinde taahhüdün %25\%25’i banka aracılığıyla ödenmiş, kalan tutar için ise takip eden aylarda ödeme yapılacağı kararlaştırılmıştır. Bu işleme ilişkin yapılacak muhasebe kaydıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 242 İştirakler Hesabı 800.000800.000 TL borçlandırılır.

Cevap

İşletmenin başka bir şirketin sermayesine %30\%30 oranında katılması durumunda yatırımın toplam tutarı olan 800.000800.000 TL, 242 İştirakler hesabının borcuna kaydedilmelidir.
İşletmenin bir başka anonim şirketin sermayesine %30\%30 payla ortak olması, Tekdüzen Hesap Planı çerçevesinde bu yatırımın '242 İştirakler' hesabında izlenmesini gerektirir. Muhasebenin temel kuralları gereği, varlık hesapları maliyet bedeli üzerinden ve toplam taahhüt tutarıyla borçlandırılarak kayda alınır. Bu nedenle, henüz ödenmemiş bir kısmın olması aktif hesabın borçlandırılacak tutarını değiştirmez.

Adım Adım Çözüm

1
Yatırımın niteliğini ve hesap grubunu belirleme
Sermaye payı %30\%30 (%10−%50\%10-\%50 aralığı) ve amaç uzun vadeli olduğu için '242 İştirakler' hesabı kullanılır.
Tekdüzen Hesap Planı'na göre ortaklık payı %10\%10 ile %50\%50 arasında olan uzun vadeli yatırımlar İştirak olarak sınıflandırılır.
2
Varlık kaydını gerçekleştirme
242 İştirakler Hesabı 800.000800.000 TL Borç
Varlık hesapları artış durumunda borçlandırılır ve taahhüdün tamamı varlık olarak kayda alınmalıdır.
3
Ödeme ve taahhüt kaydını gerçekleştirme
102 Bankalar 200.000200.000 TL Alacak; 243 İştiraklere Sermaye Taahhütleri 600.000600.000 TL Alacak
Ödenen kısım varlık azalışı, kalan kısım ise aktifte eksi değer yaratan bir taahhüt olarak kaydedilir.

Anahtar Kavram

Mali Duran Varlıklarda Sermaye Taahhüdü ve Hesap Ayrımı
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 54Soru →

İşletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihi itibarıyla portföyünde bulunan ve vadesine 1414 ay kalan 300.000300.000 TL nominal değerli ticari alacak senedi için iç iskonto yöntemine göre 25.00025.000 TL reeskont hesaplanmıştır. Tekdüzen Hesap Planı ve muhasebe ilkeleri gereği yapılan bu işlemin mali tablolar üzerindeki etkisiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bilanço aktifinde 'Duran Varlıklar' grubunda yer alan senetli alacakların net değerini 25.00025.000 TL azaltır.

Cevap

Duran varlıklar grubundaki senetli alacakların net değerini azaltan ifade doğrudur.
Vadenin 14 ay olması nedeniyle bu alacak 'II. Duran Varlıklar' grubunda yer alır. '222 Alacak Senetleri Reeskontu (-)' hesabı aktifi düzenleyici bir hesap olduğu için bilançonun aktifinde yer alan duran varlıklar grubundaki alacakların net değerini azaltarak gösterilmesini sağlayan ifade doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Vade analizi yapılması
Alacağın vadesi 14 ay olduğu için 'Duran Varlıklar' grubunda raporlanmalıdır.
Bilanço gününden itibaren 1 yılı (12 ayı) aşan alacaklar uzun vadeli kabul edilir.
2
Kullanılacak hesabın belirlenmesi
Hesaplanan reeskont tutarı '222 Alacak Senetleri Reeskontu (-)' hesabına kaydedilir.
Uzun vadeli ticari alacak senetlerinin değerlemesinde kullanılan aktifi düzenleyici hesap budur.
3
Bilanço etkisinin analizi
Alacak Senetleri hesabı altındaki reeskont tutarı, aktif toplamdan düşülerek raporlanır.
Eksi karakterli hesaplar, ilgili varlık grubunun net değerini azaltıcı etki yapar.

Anahtar Kavram

Aktifi Düzenleyici Hesapların Raporlanması

İpuçları

1
Bilanço gününden itibaren vadenin 1 yılı aşması durumunda hangi ana hesap grubu (1xx mi, 2xx mi) kullanılır?
2
Yanında eksi (-) işareti bulunan düzenleyici hesaplar, bilançonun aktifinde nasıl bir matematiksel işlem görür?
3
Reeskont işlemi alacağın bugünkü (peşin) değerine indirgenmesidir; bu durum aktif toplamı nasıl etkiler?

Daha Fazla Pratik

Vadesi 1 yılın altına düşen uzun vadeli alacak senetlerinin dönem sonunda hangi hesaba aktarılması gerektiğini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 55Soru →

İşletme, yenilemeyi kararlaştırdığı bir makineye ait bilgileri aşağıdaki gibi sunmuştur:

KalemTutar
Maliyet Bedeli200.000200.000 TL
Birikmiş Amortismanlar120.000120.000 TL

Bu makine 250.000250.000 TL bedelle (KDV hariç) nakit olarak satılmıştır. İşletme yönetimi bu duran varlığın yenileneceğine dair kesin karar aldığına göre, bu satış işleminden doğan kâr aşağıdaki hesap ve tutarların hangisinde izlenmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 549549 Özel Fonlar Hesabı, 170.000170.000 TL

Cevap

Satıştan doğan 170.000170.000 TL tutarındaki kâr, yenileme kararı nedeniyle 549549 Özel Fonlar hesabına alacak kaydedilmelidir.
İşletme yönetimi duran varlığı yenilemeye karar verdiği için, satıştan doğan kâr (170.000170.000 TL) gelir tablosuna aktarılmayıp, pasifteki bir özkaynak hesabı olan 549549 Özel Fonlar hesabında izlenir.

Adım Adım Çözüm

1
Varlığın net defter değerini hesapla
200.000−120.000=80.000200.000 - 120.000 = 80.000 TL
Satış kârını bulmak için varlığın birikmiş amortismanlar düşülmüş değeri bilinmelidir.
2
Satış kârını hesapla
250.000−80.000=170.000250.000 - 80.000 = 170.000 TL
Satış bedeli ile net defter değeri arasındaki olumlu fark kârı ifade eder.
3
Yenileme kararı doğrultusunda ilgili hesabı belirle
549549 Özel Fonlar Hesabı
Vergi Usul Kanunu uyarınca, yenilenmesi kararlaştırılan varlıkların satış kârı pasifte özel bir fon hesabında 33 yıl süreyle tutulabilir.

Anahtar Kavram

Yenileme Fonu (VUK md. 328)
Soru 56Soru →

İşletme, 2025 yılı başında kurulmuş ve kuruluş aşamasında noter masrafları, ticaret sicil harçları ve ana sözleşme hazırlama giderleri için toplam 50.00050.000 TL harcama yapmıştır. İşletme yönetimi bu harcamaların Tekdüzen Hesap Planı çerçevesinde aktifleştirilmesine karar vermiştir.

Buna göre, işletmenin birinci yılın sonunda ayıracağı itfa payına ilişkin yapması gereken yevmiye kaydında borçlandırılacak hesap ve tutarı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 770 Genel Yönetim Giderleri hesabı 10.00010.000 TL

Cevap

İşletme, aktifleştirdiği 50.00050.000 TL tutarındaki kuruluşu giderlerini 5 yıllık itfa süresine bölerek her yıl 10.00010.000 TL tutarında 770 Genel Yönetim Giderleri hesabını borçlandırmalıdır.
Kuruluş ve örgütleme giderleri, işletmeler tarafından yapıldığı dönemde doğrudan gider yazılabileceği gibi, aktifleştirilerek 5 yıl içinde eşit miktarlarda (normal amortisman yoluyla) itfa edilebilir. Soruda işletmenin aktifleştirme kararı aldığı belirtilmiştir. Bu durumda 50.00050.000 TL maliyet bedeli 5 yıla bölünerek yıllık 10.00010.000 TL itfa payı hesaplanır. Bu tutar, dönem sonunda 770 Genel Yönetim Giderleri hesabına borç kaydedilerek giderleştirilirken, 268 Birikmiş Amortismanlar hesabına alacak kaydedilerek varlığın net değeri azaltılır.

Adım Adım Çözüm

1
Aktifleştirilen tutarın belirlenmesi
262 Kuruluş ve Örgütleme Giderleri hesabı: 50.00050.000 TL
İşletme kuruluş giderlerini aktifleştirmeye karar vermiştir.
2
İtfa süresinin ve oranının belirlenmesi
Süre: 5 Yıl, Oran: %20
VUK uyarınca Kuruluş ve Örgütleme Giderleri (262) 5 yılda eşit tutarlarla itfa edilir.
3
Yıllık itfa payının hesaplanması
50.000×0,20=10.00050.000 \times 0,20 = 10.000 TL
Maliyet tutarı itfa oranına bölünerek yıllık pay bulunur.
4
Yevmiye kaydının oluşturulması
770 Genel Yönetim Giderleri (Borç): 10.00010.000 TL, 268 Birikmiş Amortismanlar (Alacak): 10.00010.000 TL
Dönem gideri kaydedilirken varlıktaki azalış düzenleyici hesapta izlenir.

Anahtar Kavram

Maddi olmayan duran varlıklardan 262 Kuruluş ve Örgütleme Giderleri hesabının 5 yıllık itfa süreci.

İpuçları

1
Kuruluş ve örgütleme giderlerinin itfa süresinin kaç yıl olduğunu hatırlayın.
2
Normal amortisman yönteminde yıllık itfa payı, toplam maliyetin itfa süresine bölünmesiyle bulunur.
3
50.00050.000 TL'yi 5 yıla böldüğünüzde bulduğunuz tutarı yevmiye kaydının borç tarafındaki gider hesabına yazmalısınız.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir soruda, aktifleştirme kararı verilmeseydi muhasebe kaydının nasıl değişeceğini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 57Soru →

İşletme, 01.07.202501.07.2025 tarihinde bir spor kulübü ile 44 yıllık (4848 ay) reklam ve sponsorluk sözleşmesi imzalamış ve toplam 192.000192.000 TL + %20\%20 KDV tutarındaki bedeli banka aracılığıyla peşin ödemiştir. İşletme, muhasebenin dönemsellik kavramı gereği ilgili giderleri uygun hesaplarda takip etmektedir. Buna göre, işletmenin 31.12.202631.12.2026 tarihli bilançosunda "280 Gelecek Yıllara Ait Giderler" hesabının bakiyesi kaç TL olmalıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 72.00072.000

Cevap

31.12.202631.12 .2026 tarihli bilançoda '280 Gelecek Yıllara Ait Giderler' hesabının bakiyesi 72.00072.000 TL olmalıdır.
İşletme 01.07.202501.07.2025 tarihinde ödemeyi yaptığında 180180 hesabına 66 aylık (24.00024.000 TL), 280280 hesabına ise 4242 aylık (168.000168.000 TL) kayıt yapar. 31.12.202531.12 .2025 tarihinde 20262026 yılına ait olan 1212 aylık tutarı 280280'den 180180'e aktarır. Aynı işlem 31.12.202631.12 .2026 tarihinde de tekrarlanır. Bu tarihte 20272027 yılına ait 1212 aylık tutar (48.00048.000 TL) 180180 hesabına aktarıldıktan sonra, 280280 hesabında sadece 20282028 (1212 ay) ve 20292029 (66 ay) yıllarına ait toplam 1818 aylık (72.00072.000 TL) bakiye kalır.

Adım Adım Çözüm

1
Aylık gider tutarının hesaplanması
192.000/48=4.000192.000 / 48 = 4.000 TL/ay
Dönemsellik ilkesi gereği toplam bedelin aylara eşit dağıtılması gerekir.
2
31.12.202631.12.2026 tarihine kadar olan sürecin analizi
20252025 (6 ay) ve 20262026 (12 ay) olmak üzere toplam 1818 aylık gider gerçekleşmiştir.
Geçmiş dönemlerin giderleri sonuç hesaplarına (760) aktarılmış olmalıdır.
3
Kalan sürenin vade ayrımının yapılması
Toplam 4848 ay - 1818 ay (geçen) = 3030 ay kalan. Bunun 1212 ayı (20272027 yılı) kısa vadeli, kalan 1818 ayı (20282028 ve 20292029 başı) uzun vadelidir.
Bilanço gününden itibaren 11 yılın içindeki giderler '180', 11 yılı aşanlar '280' hesabında raporlanır.
4
Uzun vadeli tutarın hesaplanması
18 ay×4.000=72.00018 \text{ ay} \times 4.000 = 72.000 TL
280280 nolu hesabın 31.12.202631.12.2026 tarihindeki kalan bakiyesini belirlemek için.

Anahtar Kavram

Dönemsellik ilkesi gereği giderlerin vadelerine göre (180/280) her bilanço döneminde yeniden sınıflandırılması.

Daha Fazla Pratik

Vade ayrımı işlemlerinde (180/280 ve 380/480) her bilanço dönemi sonunda mutlaka 'bir sonraki yılın payının' kısa vadeye aktarılması gerektiğini unutmayın.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 58Soru →

İşletme, sermaye payı %15\%15 olan ve maliyet bedeliyle "242 İştirakler" hesabında takip ettiği (Z) Anonim Şirketi'nin sermaye artırımına katılacağını beyan ederek 250.000250.000 TL tutarında yeni pay için sermaye taahhüdünde bulunmuştur. Henüz herhangi bir nakit ödemesi gerçekleştirilmemiştir.

Tekdüzen Hesap Planı'na göre, bu sermaye taahhüdü kaydı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi borçlandırılmalıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 242 İştirakler

Cevap

İşletmenin iştirak ettiği şirketin sermaye artırımına katılması durumunda, taahhüt edilen tutar kadar "242 İştirakler" hesabı borçlandırılır.
İşletme bir iştirakinin sermaye artırımına katıldığında, hisselerin toplam maliyet bedeli yükseldiği için '242 İştirakler' hesabı borçlandırılarak varlık artışı kaydedilir. Ödeme henüz yapılmadığı için ise '243 İştiraklere Sermaye Taahhütleri' hesabı alacaklandırılarak taahhüt edilen borç miktarı aktifi düzenleyici bir unsur olarak gösterilir.

Adım Adım Çözüm

1
Ortaklık payının sınıflandırılması
İştirak (%15 pay)
Sermaye payı %10 ile %50 arasında olduğu için yatırım 'İştirak' olarak nitelendirilir.
2
Taahhüt işleminin tespiti
Sermaye Taahhüdü Kaydı
Ödeme henüz yapılmadığı için sadece taahhüt kaydı yapılmalıdır.
3
Yevmiye kaydının oluşturulması
242 İştirakler (Borçlu) / 243 İştiraklere Sermaye Taahhütleri (-) (Alacaklı)
İştirak payının maliyet değeri artar (Borç), buna karşılık ödeme yükümlülüğü düzenleyici hesapta izlenir (Alacak).

Anahtar Kavram

Mali duran varlıklarda sermaye taahhütlerinin muhasebeleştirilmesi

Daha Fazla Pratik

İştirak payının %50'yi aşarak 'Bağlı Ortaklık' haline gelmesi durumundaki sınıflama farklarını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 59Soru →

İşletme, 05.01.202505.01.2025 tarihinde idari faaliyetlerinde kullanmak amacıyla 300.000300.000 TL (KDV hariç) maliyet bedeliyle bir demirbaş satın almıştır. Söz konusu varlığın ekonomik ömrü 55 yıl olarak belirlenmiş olup işletme amortisman hesaplamalarında 'Azalan Bakiyeler Yöntemi'ni (Hızlandırılmış Amortisman) kullanmaktadır. Buna göre, işletmenin 20262026 yılı sonu (ikinci yıl sonu) itibarıyla bu demirbaş için ayıracağı toplam birikmiş amortisman tutarı kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 192.000192.000 TL

Cevap

İşletmenin ikinci yıl sonundaki toplam birikmiş amortisman tutarı 192.000192.000 TL'dir.
Azalan bakiyeler yönteminde amortisman oranı normal amortisman oranının iki katı olarak uygulanır (1/5=0,20×2=0,401/5=0,20 \times 2=0,40). İlk yıl 120.000120.000 TL ayrıldıktan sonra net defter değeri 180.000180.000 TL'ye düşer. İkinci yıl bu bakiye üzerinden %40 oranında 72.00072.000 TL amortisman ayrılır. İki yılın toplamı olan 192.000192.000 TL birikmiş amortisman tutarını oluşturur.

Adım Adım Çözüm

1
Amortisman oranını belirle
Normal oran 1/5=0,201/5 = 0,20 (%20); Azalan bakiyeler oranı 0,20×2=0,400,20 \times 2 = 0,40 (%40)
Azalan bakiyeler yönteminde normal amortisman oranının iki katı uygulanır.
2
Birinci yıl (2025) amortismanını hesapla
300.000×0,40=120.000300.000 \times 0,40 = 120.000 TL
Yöntemin ilk yılında amortisman maliyet bedeli üzerinden hesaplanır.
3
İkinci yılın (2026) başında net defter değerini bul
300.000−120.000=180.000300.000 - 120.000 = 180.000 TL
Azalan bakiyeler yönteminde sonraki yılın amortismanı, varlığın net defter değeri üzerinden hesaplanır.
4
İkinci yıl (2026) amortismanını hesapla
180.000×0,40=72.000180.000 \times 0,40 = 72.000 TL
Kalan bakiye üzerinden amortisman ayrılması yöntemin gereğidir.
5
Toplam birikmiş amortismanı hesapla
120.000+72.000=192.000120.000 + 72.000 = 192.000 TL
Birikmiş amortisman hesabı, varlık için o güne kadar ayrılmış tüm amortisman paylarının toplamını gösterir.

Anahtar Kavram

Azalan Bakiyeler Yönteminde Birikmiş Amortisman Hesaplama

İpuçları

1
Azalan bakiyeler yönteminde amortisman oranının normal orana göre kaç kat olduğunu hatırlayın.
2
Her yıl amortismanın maliyet bedeli üzerinden mi yoksa kalan bakiye üzerinden mi hesaplandığına dikkat edin.
3
Birikmiş amortisman, her yıl ayrılan payların toplamıdır. 2025 ve 2026 paylarını ayrı ayrı bulup toplayın.

Daha Fazla Pratik

Aynı varlığın üçüncü yıl sonunda kalan net defter değerini hesaplayarak konuyu pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 60Soru →

İşletme, üretim hattında kullanılmak üzere 02.01.202502.01.2025 tarihinde 300.000300.000 TL maliyetle yeni bir paketleme makinesi satın almıştır. Makinenin faydalı ömrü 1010 yıl olup, işletme normal amortisman yöntemini uygulamaktadır. Buna göre, işletmenin ilk yıl sonunda yapması gereken amortisman kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 730 Genel Üretim Giderleri: 30.00030.000 / 257 Birikmiş Amortismanlar: 30.00030.000

Cevap

Üretim makinesi için 730 Genel Üretim Giderleri hesabının borçlandırıldığı ve 257 Birikmiş Amortismanlar hesabının alacaklandırıldığı kayıt doğrudur.
Üretim faaliyetlerinde kullanılan bir maddi duran varlığın amortisman payı, üretim maliyetinin bir unsuru olduğu için '730 Genel Üretim Giderleri' hesabında izlenir. Amortisman tutarı ise 300.000/10=30.000300.000 / 10 = 30.000 TL olarak hesaplanır ve '257 Birikmiş Amortismanlar' hesabına alacak kaydedilerek varlığın net değeri bilanço üzerinde dolaylı olarak düşürülür.

Adım Adım Çözüm

1
Amortisman oranını belirle
%10\%10
Normal amortisman yönteminde oran 1/Ekonomik O¨mu¨r1 / \text{Ekonomik Ömür} formülü ile hesaplanır: 1/10=0,101 / 10 = 0,10.
2
Yıllık amortisman tutarını hesapla
30.00030.000 TL
Maliyet bedeli ile amortisman oranı çarpılır: 300.000×%10=30.000300.000 \times \%10 = 30.000 TL.
3
Gider yerini ve ilgili hesabı tespit et
730 Genel Üretim Giderleri
Makine 'üretim hattında' kullanıldığı için amortisman gideri üretim maliyetlerine dahil edilmelidir.
4
Muhasebe kaydını oluştur
730 (Borç) / 257 (Alacak)
Gider artışı borçta, birikmiş amortisman (aktif düzenleyici pasif karakterli hesap) artışı alacakta izlenir.

Anahtar Kavram

Fonksiyonel gider dağıtımı ve amortisman kayıt mantığı
ÖncekiSayfa 3 / 23Sonraki
Duran Varlıklar Alıştırma Soruları — KPSS Muhasebe — Sayfa 3 | Examkin