Examkin

Olağandışı Gelir ve Karlar Hesapları

26 soru

Soru 1Soru →

İşletme, 20222022 yılı başında 150.000150.000 TL maliyetle satın aldığı ve 55 yıl ekonomik ömrü bulunan (normal amortisman yöntemi uygulanan) bir taşıtı, 20252025 yılı sonunda 80.00080.000 TL + %20\%20 KDV bedelle banka aracılığıyla satmıştır. Ayrıca işletme, 20242024 yılı faaliyetlerine ilişkin olduğu ve o yılın sonunda unutulduğu anlaşılan 15.00015.000 TL tutarındaki bir faiz gelirini 20252025 yılında tahsil etmiştir.

Tekdüzen Hesap Planı'na göre, bu işlemler sonucunda işletmenin 20252025 yılı gelir tablosunda 'Olağandışı Gelir ve Karlar' hesap grubunda yer alacak toplam tutar kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 65.00065.000

Cevap

İşletmenin gelir tablosunda raporlanacak toplam Olağandışı Gelir ve Karlar tutarı 65.00065.000 TL'dir.
Doğru cevap, taşıt satışından elde edilen 50.00050.000 TL tutarındaki karın '679 Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar' hesabına, önceki döneme ait unutulan 15.00015.000 TL gelirin ise '671 Önceki Dönem Gelir ve Karları' hesabına kaydedilmesi gerektiğini gösteren seçenektir. Bu iki tutarın toplamı (65.00065.000 TL), 67 numaralı 'Olağandışı Gelir ve Karlar' hesap grubunun toplamını oluşturur.

Adım Adım Çözüm

1
Birikmiş amortisman tutarının hesaplanması
120.000120.000 TL
2022,2023,20242022, 2023, 2024 ve 20252025 yılları olmak üzere toplam 44 tam yıl için amortisman ayrılmıştır (30.000×4=120.00030.000 \times 4 = 120.000 TL).
2
Taşıtın net defter değerinin ve satış karının belirlenmesi
50.00050.000 TL Kar (679)
Net Defter Değeri = 150.000−120.000=30.000150.000 - 120.000 = 30.000 TL. Satış Karı = 80.000−30.000=50.00080.000 - 30.000 = 50.000 TL.
3
Önceki döneme ait unutulan gelirin sınıflandırılması
15.00015.000 TL (671)
20242024 yılına ait olduğu tespit edilen faiz geliri, Tekdüzen Hesap Planı uyarınca '671 Önceki Dönem Gelir ve Karları' hesabında izlenir.
4
Olağandışı Gelir ve Karlar (67) grubunun toplanması
65.00065.000 TL
671671 (15.00015.000 TL) ve 679679 (50.00050.000 TL) hesaplarının bakiyeleri toplanarak grubun toplam tutarına ulaşılır.

Anahtar Kavram

Olağandışı gelir ve karlar, işletmenin ana faaliyeti dışındaki arızi işlemlerden (varlık satışı) veya önceki dönemlere ait düzeltmelerden kaynaklanır.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 2Soru →

İşletmenin 20242024 yılında şüpheli hale gelen 15.00015.000 TL tutarındaki bir ticari alacağı için aynı yılın sonunda tam oranlı karşılık ayırdığı ve gider kaydettiği bilinmektedir. 20262026 yılında yapılan bir denetim sırasında, söz konusu alacağın aslında 20252025 yılı içerisinde nakden tahsil edildiği ancak herhangi bir muhasebe kaydının yapılmadığı tespit edilmiştir. Bu hatanın 20262026 yılında düzeltilmesi amacıyla yapılacak yevmiye kaydında, geçmiş döneme ait unutulan geliri kaydetmek üzere alacaklandırılacak gelir tablosu hesabı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 671 Önceki Dönem Gelir ve Karları

Cevap

Hata tespiti yapılan yıldan (20262026) önceki bir yıla (20252025) ait olan ancak o dönemde kaydedilmemiş gelirler, dönemsellik kavramı ve hata düzeltme kuralları gereği '671 Önceki Dönem Gelir ve Karları' hesabına alacak kaydedilir.
Muhasebe kayıtlarında bir hata yapıldığı ve bu hatanın takip eden yıllarda fark edildiği durumlarda, geçmiş yıllara ait olan gelir unsurları cari yılın olağan gelirleri arasında değil, '671 Önceki Dönem Gelir ve Karları' hesabında gösterilir. Soruda tahsilat 20252025 yılında yapıldığı halde kayıt 20262026 yılında düzeltilmektedir, bu da geliri 'önceki dönem' kapsamına sokar.

Adım Adım Çözüm

1
İşlemin mahiyetini analiz et
İşlem, karşılık ayrılmış bir şüpheli alacağın tahsilatıdır. Normalde bu durum bir gelir (karşılık iptali) doğurur.
Şüpheli alacaklar tahsil edildiğinde daha önce ayrılan karşılıklar boşa çıkar ve gelir kaydedilmesi gerekir.
2
Zaman ekseninde işlemin ait olduğu dönemi belirle
Tahsilat (gelir doğuran olay) 20252025 yılında gerçekleşmiş, ancak hata 20262026 yılında fark edilmiştir.
Dönemsellik kavramı uyarınca her gelir ait olduğu dönemde kaydedilmelidir. Unutulan kayıtlar bir sonraki dönemde 'önceki dönem' unsuru olur.
3
Tekdüzen Hesap Planı'na göre uygun gelir hesabını seç
Geçmiş yıllara ait olduğu sonradan anlaşılan gelirlerin izlendiği hesap '671 Önceki Dönem Gelir ve Karları' hesabıdır.
Cari dönem gelir tablosunda geçmiş yıl karlarını net bir şekilde ayırmak için bu hesap kullanılır.

Anahtar Kavram

Hata Düzeltme ve Önceki Dönem Gelirleri

İpuçları

1
Gelirin (tahsilatın) gerçekleştiği yıl ile muhasebe kaydının yapıldığı yıl arasındaki farka odaklanın.
2
Eğer tahsilat 20262026 yılında yapılsaydı cevap 'Konusu Kalmayan Karşılıklar' olurdu; ancak olay 20252025'e aittir.
3
Tekdüzen Hesap Planı'nda '67' ile başlayan kodlar 'Olağandışı Gelir ve Karlar' grubudur ve bunların içinde geçmiş yıllara ait olanlar için özel bir hesap bulunur.

Daha Fazla Pratik

Karşılık iptalleri ile önceki dönem gelirleri arasındaki farkı pekiştirmek için amortisman ayırmanın unutulması ve sonradan fark edilmesi durumundaki '681 Önceki Dönem Gider ve Zararları' kaydını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 3Soru →

İşletme, 20252025 faaliyet dönemine ait olduğu tespit edilen ancak o yılın kayıtlarında yer almayan 8.0008.000 TL tutarındaki bir hizmet gelirini 20262026 yılında tahsil etmiştir. Tekdüzen Hesap Planı'na göre, bu tutarın kaydedileceği hesap aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 671671 Önceki Dönem Gelir ve Karları

Cevap

İşletmenin geçmiş döneme ait olduğu halde cari dönemde tespit ettiği gelirler 671671 Önceki Dönem Gelir ve Karları hesabında izlenmelidir.
Tekdüzen Hesap Planı çerçevesinde, içinde bulunulan faaliyet döneminden önceki dönemlere ait olan ancak o dönemlerde kayda alınmayıp cari dönemde kesinleşen veya tahsil edilen gelirler 671671 Önceki Dönem Gelir ve Karları hesabında izlenir. Soru kökündeki 8.0008.000 TL tutarındaki hizmet geliri 20252025 yılına ait olduğu için bu kural gereği doğru hesap seçilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Gelirin hangi döneme ait olduğunu belirlemek
Gelir 20252025 yılına (geçmiş döneme) aittir.
Soruda gelirin önceki faaliyet dönemine ait olduğu açıkça belirtilmiştir.
2
Gelirin niteliğini (olağan/olağandışı) tespit etmek
Geçmiş dönemden sarkan gelirler, muhasebe sistemi içinde 'Olağandışı Gelir ve Karlar' grubunda değerlendirilir.
Cari dönem faaliyetleriyle doğrudan ilgili olmayan ve geçmişten gelen bu tür unsurlar olağandışı kabul edilir.
3
Uygun hesap ismini seçmek
671671 Önceki Dönem Gelir ve Karları hesabı kullanılır.
Tekdüzen Hesap Planı'nda geçmiş yıllara ait gelirlerin kaydedilmesi için özel olarak bu hesap tanımlanmıştır.

Anahtar Kavram

Önceki Dönem Gelir ve Karları

İpuçları

1
Gelirin hangi yıla ait olduğunu ve tahsilatın hangi yılda yapıldığını tekrar inceleyin.
2
Cari dönem gelirleri ile geçmiş dönem gelirleri Tekdüzen Hesap Planı'nda farklı hesap gruplarında izlenir.
3
Önceki dönemlerden sarkan gelirler için kullanılan hesap ismi doğrudan bu durumu ifade eder.

Daha Fazla Pratik

Geçmiş dönemlere ait giderlerin hangi hesapta (681681) izlendiğini ve bu iki hesabın dönem sonu kapanış kayıtlarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 4Soru →

İşletme, 20232023 yılında maliyeti 200.000200.000 TL, birikmiş amortismanı 120.000120.000 TL olan bir demirbaşı 150.000150.000 TL + %20\%20 KDV tutarıyla kredili olarak satmış ve satıştan doğan kârı yeni bir demirbaş alımı amacıyla "Yenileme Fonu" hesabına aktarmıştır. 20242024 ve 20252025 yıllarında yeni bir demirbaş alımı gerçekleşmemiştir. 20262026 yılı sonuna gelindiğinde hala yeni bir varlık alınmadığı tespit edilmiştir. Bu bilgilere göre, 31.12.202631.12.2026 tarihinde yapılması gereken muhasebe kaydında alacaklandırılacak hesap ve tutar aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 671671 Önceki Dönem Gelir ve Karları hesabı, 70.00070.000 TL

Cevap

Yapılması gereken kayıtta 671 Önceki Dönem Gelir ve Karları hesabı 70.000 TL alacaklandırılmalıdır.
Duran varlık satışından elde edilen ve yenileme fonuna (549) aktarılan kâr, eğer yasal süre olan 3 yıl içinde (2024, 2025, 2026 sonu) yeni varlık alımında kullanılmazsa, sürenin dolduğu yılın sonunda gelire aktarılmalıdır. Bu kâr, aslında satışın yapıldığı geçmiş yıla (20232023) ait olduğu için Tekdüzen Hesap Planı gereği 671 Önceki Dönem Gelir ve Karları hesabında izlenir.

Adım Adım Çözüm

1
Varlığın Net Defter Değeri'ni (NDD) hesaplayınız.
NDD=200.000 (Maliyet)−120.000 (Amortisman)=80.000NDD = 200.000 \text{ (Maliyet)} - 120.000 \text{ (Amortisman)} = 80.000 TL
Satış kârını belirlemek için varlığın güncel net değeri bulunmalıdır.
2
Satıştan doğan kârı hesaplayınız.
Kaˆr=150.000 (Satıs¸ Bedeli)−80.000 (NDD)=70.000\text{Kâr} = 150.000 \text{ (Satış Bedeli)} - 80.000 \text{ (NDD)} = 70.000 TL
Varlığın satış fiyatı ile net defter değeri arasındaki olumlu fark satışt kârıdır.
3
Yenileme Fonu bekleme süresini (3 yıl) değerlendiriniz.
20232023 (Satış yılı), 20242024 (1. yıl), 20252025 (2. yıl), 20262026 (3. yıl).
VUK uyarınca yenileme fonu, satışın yapıldığı yılı takip eden üçüncü yılın sonuna kadar kullanılabilir; kullanılmazsa gelire eklenmelidir.
4
Dönem sonu muhasebe kaydını yapınız.
549 Özel Fonlar hesabı borçlandırılırken (70.00070.000 TL), 671 Önceki Dönem Gelir ve Karları hesabı alacaklandırılır (70.00070.000 TL).
Kâr 20232023 yılına ait olduğu ve bekletildiği için artık bir 'önceki dönem kârı' niteliğindedir.

Anahtar Kavram

Yenileme Fonunun Kullanılmaması Durumunda Gelire Dönüştürülmesi

Daha Fazla Pratik

Yenileme fonunun kullanıldığı durumda, amortismanın fondan mahsup edilmesi işlemini inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 5Soru →

İşletmenin aktifinde kayıtlı bir binanın yangın sonucu hasar görmesi nedeniyle sigorta şirketinden tahsil edilen tazminat tutarının, binanın net defter değerini aşan kısmı aşağıdaki hesaplardan hangisinde izlenmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 679 Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar

Cevap

679 Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar
Doğru yanıt, yangın gibi işletmenin iradesi dışında gerçekleşen ve süreklilik arz etmeyen olaylardan doğan gelirlerin 'Olağandışı Gelir ve Karlar' grubunda izlenmesi gerektiğini belirtir. Sigorta tazminatı, varlığın net defter değerini aşıyorsa bu aşan kısım işletme için bir kâr niteliğindedir ve 679679 kodlu hesapta takip edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Gelirin niteliğini belirlemek
Yangın tazminatı, işletmenin rutin faaliyetleri dışında gerçekleşen, arızi (tesadüfi) ve olağandışı bir gelirdir.
Tekdüzen Hesap Planı'na göre süreklilik göstermeyen ve olağandışı işlemlerden doğan kârlar 67 grubunda izlenir.
2
Uygun hesabı seçmek
Bu tür gelirler için kullanılan en spesifik hesap 679 Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar hesabıdır.
671 hesabı önceki dönemlerle ilgiliyken, 679 hesabı cari dönemde gerçekleşen olağandışı kârlar (sigorta tazminatı, sayım fazlası vb.) içindir.

Anahtar Kavram

Olağandışı Gelir ve Karlar

Daha Fazla Pratik

Benzer şekilde, kasa sayım fazlasının nedeninin bulunamaması durumunda hangi hesaba kaydedileceğini inceleyiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 6Soru →

İşletme, 20242024 yılında peşin ödediği ve tamamını o yıl "770770 Genel Yönetim Giderleri" hesabına borç kaydederek sonuçlandırdığı 6.0006.000 TL tutarındaki bir çevre temizlik vergisinin, ilgili belediye tarafından yapılan bir hata sonucu 2.0002.000 TL fazla tahsil edildiğini 20262026 yılında (cari dönemde) tespit etmiştir. Söz konusu 2.0002.000 TL tutarındaki fazlalık, belediye tarafından işletmenin banka hesabına nakden iade edilmiştir. Bu iade işleminin muhasebe kaydında alacaklandırılması gereken hesap aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 671 Önceki Dönem Gelir ve Karları

Cevap

İadenin gerçekleştiği cari dönemde, geçmiş bir döneme ait giderin düzeltilmesinden kaynaklanan bu gelir '671 Önceki Dönem Gelir ve Karları' hesabında izlenmelidir.
İşletmenin 20242024 yılında yaptığı bir gider kaydının hatalı olması nedeniyle 20262026 yılında aldığı iade, cari dönem dışındaki bir dönemin sonucunu etkileyen bir işlemdir. Tekdüzen Hesap Planı'nda bu tür geçmiş dönem düzeltmelerinden doğan gelirler '671 Önceki Dönem Gelir ve Karları' hesabında takip edilir.

Adım Adım Çözüm

1
İşlemin hangi dönemi ilgilendirdiğini tespit edin.
Gider kaydı 20242024 yılına ait olup, iade 20262026 yılında gerçekleşmiştir.
Dönemsellik kavramı gereği her dönemin gelir ve gideri kendi döneminde izlenir; ancak geçmiş dönem hataları cari dönemde ortaya çıktığında ilgili düzeltme hesapları kullanılır.
2
Tekdüzen Hesap Planı'na göre uygun gelir hesabını belirleyin.
671671 Önceki Dönem Gelir ve Karları hesabı alacaklandırılır.
Geçmiş dönemlerde fazla ödenen ve gider kaydedilen tutarların iadesi, cari dönem için 'Önceki Dönem Gelir ve Karları' niteliğindedir.
3
Yevmiye kaydını oluşturun.
102 Bankalar (Borç) 2.0002.000 / 671 Önceki Dönem Gelir ve Karları (Alacak) 2.0002.000
Varlık artışı borç tarafa, gelir artışı alacak tarafa kaydedilir.

Anahtar Kavram

Önceki Dönem Gelir ve Karları

İpuçları

1
İşlem hangi yıla ait bir hatanın düzeltilmesidir?
2
Cari dönemden önceki yıllara ait gelir ve karların izlendiği özel bir hesap grubunu düşünün.
3
67 grubundaki hesapları inceleyin; özellikle dönemler arası düzeltmeler için kullanılan hesaba odaklanın.

Daha Fazla Pratik

Eğer işletme bu iadeyi aynı yıl (2024) içinde alsaydı hangi kaydı yapardı? (Cevap: Gider hesabının alacağına kayıt yaparak gideri azaltırdı).
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 7Soru →

İşletmenin dönem içinde yaptığı kasa sayımı sonucunda 1.2001.200 TL kasa fazlası olduğu tespit edilmiş ve bu tutar '397397 Sayım ve Tesellüm Fazlaları' hesabına kaydedilmiştir. Dönem sonunda yapılan araştırmalara rağmen söz konusu fazlalığın nedeni belirlenememiştir.

Bu kasa fazlasının dönem sonunda sonuç hesaplarına aktarılması için yapılacak muhasebe kaydında alacaklandırılması gereken hesap aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 679 Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar

Cevap

Nedeni bulunamayan kasa fazlalarının dönem sonunda aktarılacağı hesap '679 Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar' hesabıdır.
Kasa sayım fazlaları, dönem içinde nedeni araştırılmak üzere '397397 Sayım ve Tesellüm Fazlaları' hesabının alacağına kaydedilir. Dönem sonuna gelindiğinde eğer fazlalığın nedeni hala bulunamamışsa, ihtiyatlılık ve tam açıklama kavramları gereği bu tutar bir gelir hesabına aktarılmalıdır. Tekdüzen Hesap Planı uyarınca, bu tür arızi ve beklenmedik gelirler '679679 Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar' hesabında izlenir.

Adım Adım Çözüm

1
Kasa fazlasının geçici durumunu analiz etme
397397 Sayım ve Tesellüm Fazlaları hesabı alacak bakiyesi vermektedir.
Dönem içinde tespit edilen fazlalıklar araştırılmak üzere bu geçici hesapta toplanır.
2
Dönem sonu kapatma işlemini belirleme
397397 nolu hesap borçlandırılarak kapatılır, karşılığında bir gelir hesabı alacaklandırılır.
Araştırma süresi (dönem sonu) bittiği ve neden bulunamadığı için tutar özkaynakları artıran bir gelir unsuru haline gelir.
3
Uygun gelir hesabını seçme
679679 Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar hesabı alacaklandırılır.
Kasa fazlası işletmenin normal operasyonel sürecinin bir parçası olmayan, arızi ve olağandışı bir kazançtır.

Anahtar Kavram

Kasa sayım fazlalarının dönem sonu envanter işlemleri ve sonuç hesaplarına devri.

İpuçları

1
Kasa fazlası, işletmenin ana faaliyetinden doğan bir gelir midir yoksa beklenmedik bir durum mudur?
2
Tekdüzen hesap planında 'nedeni bulunamayan' unsurlar genellikle 'Diğer' ve 'Olağandışı' kategorilerine girer.

Daha Fazla Pratik

Kasa noksanlarının nedeninin bulunamaması durumunda hangi gider hesabının kullanılacağını inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Eğer kasa fazlasının nedeni 'Alıcılardan yapılan bir tahsilatın kaydedilmemesi' olarak belirlenseydi, 397397 hesabı borçlandırılırken '120120 Alıcılar' hesabı alacaklandırılacaktı. Gelir hesaplarına sadece neden bulunamadığında başvurulur.
Tahmini Süre:45s
Soru 8Soru →

İşletmenin dönem sonu envanter işlemleri sırasında, işletme aktifinde kayıtlı olmayan ancak fiilen mevcut olan ve rayiç değeri 18.00018.000 TL olarak belirlenen bir demirbaşın (fotokopi makinesi) bulunduğu tespit edilmiştir. Yapılan araştırma sonucunda bu varlığın geçmiş yıllarda bedelsiz olarak edinildiği ancak herhangi bir kayıt yapılmadığı saptanmıştır. Bu envanter farkının muhasebe kayıtlarına alınması sırasında aşağıdaki hesaplardan hangisi alacaklandırılmalıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 679 Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar

Cevap

Maddi duran varlık sayım fazlaları, rayiç değeri üzerinden 679 Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar hesabına alacak kaydedilerek muhasebeleştirilir.
İşletmenin aktifinde kayıtlı olmayan bir maddi duran varlığın (demirbaşın) envanter sırasında bulunması, 'Maddi Duran Varlık Sayım Fazlası' olarak nitelendirilir. Tekdüzen Hesap Planı gereği, bu tür fazlalıklar rayiç bedel (gerçeğe uygun değer) üzerinden ilgili duran varlık hesabı borçlandırılırken, '679 Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar' hesabı alacaklandırılarak kayıtlara alınır.

Adım Adım Çözüm

1
Varlığın niteliğini ve durumunu belirle.
Tespit edilen varlık bir demirbaştır (Maddi Duran Varlık) ve bir sayım fazlası söz konusudur.
Duran varlıklar ile dönen varlıkların (kasa, stok) sayım fazlalıkları farklı hesaplarda izlenir.
2
Tekdüzen Hesap Planı'na göre ilgili gelir hesabını seç.
Maddi duran varlıklardaki sayım fazlaları doğrudan '679 Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar' hesabına kaydedilir.
Bu tür fazlalıklar işletmenin süreklilik arz eden faaliyetlerinden doğmadığı için 'Olağandışı' kabul edilir.

Anahtar Kavram

Maddi Duran Varlık Sayım Fazlalarının Muhasebeleştirilmesi

Daha Fazla Pratik

Maddi duran varlıklarda sayım fazlası durumunda amortisman ayrılıp ayrılmayacağını ve bu varlığın izleyen dönemlerdeki değerlemesini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 9Soru →

İşletmenin 20232023 yılında satın aldığı ve o dönemde sehven '770770 Genel Yönetim Giderleri' hesabına borç kaydederek tümüyle giderleştirdiği 50.00050.000 TL maliyetli bir makinenin, 20262026 yılı başında yapılan bir iç denetim sonucunda aslında aktifleştirilmesi gereken bir maddi duran varlık olduğu tespit edilmiştir. Söz konusu varlığın 20232023, 20242024 ve 20252025 yıllarına ilişkin ayrılması gereken toplam birikmiş amortisman tutarı 30.00030.000 TL olarak hesaplanmıştır.

Buna göre, 20262026 yılında yapılacak düzeltme kaydıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: '671671 Önceki Dönem Gelir ve Karları' hesabı 20.00020.000 TL alacaklandırılır.

Cevap

Düzeltme kaydında '671671 Önceki Dönem Gelir ve Karları' hesabının 20.00020.000 TL tutarında alacaklandırılması gerekir.
İşletme geçmişte bir maddi duran varlığı sehven gider yazdığı için geçmiş yılların karları olması gerekenden düşük hesaplanmıştır. 20262026 yılında bu hata düzeltilirken varlık aktifleştirilmeli (253253 Borç 50.00050.000 TL), birikmiş amortisman kayda alınmalı (257257 Alacak 30.00030.000 TL) ve aradaki net fark olan 20.00020.000 TL, geçmiş dönemlerden gelen bir gelir artışı olarak '671671 Önceki Dönem Gelir ve Karları' hesabına alacak kaydedilmelidir.

Adım Adım Çözüm

1
Varlığın net düzeltme tutarını hesaplayın.
50.000−30.000=20.00050.000 - 30.000 = 20.000 TL
Varlık geçmişte tümüyle gider yazıldığı için, düzeltme anındaki net değeri kadar işletme özkaynağında (geçmiş karlarında) artış yaratılmalıdır.
2
Hatanın niteliğini ve ilgili dönemi belirleyin.
20232023 yılına ait bir giderleştirme hatasıdır.
Hata cari döneme değil, kapanmış olan geçmiş dönemlere ait olduğu için kullanılacak hesap grubu 6767 (Olağandışı Gelir ve Karlar) olmalıdır.
3
Tekdüzen Hesap Planı'na uygun gelir hesabını seçin.
671671 Önceki Dönem Gelir ve Karları hesabı.
Muhasebe ilkelerine göre, geçmiş dönemlere ilişkin ortaya çıkan ve tutarı saptanan gelir ve karlar bu hesapta izlenir.

Anahtar Kavram

Önceki dönem muhasebe hatalarının düzeltilmesi ve 671671 nolu hesabın işleyişi.
Soru 10Soru →

İşletmenin 20242024 yılına ait vergi beyannamelerinin incelenmesi sonucunda, hesaplama hatası nedeniyle 15.00015.000 TL tutarında fazla kurumlar vergisi ödediği 20262026 yılında kesinleşmiştir. Vergi dairesi, söz konusu tutarı Mart 20262026 tarihinde işletmenin banka hesabına aktarmıştır.

Bu işlemin muhasebe kaydında alacaklandırılması gereken gelir tablosu hesabı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 671671 Önceki Dönem Gelir ve Karları

Cevap

İşletmenin geçmiş bir döneme (20242024) ait olan ve bir hata sonucu fazla ödenen tutarın cari dönemde (20262026) tahsil edilmesi, Tekdüzen Hesap Planı uyarınca '671671 Önceki Dönem Gelir ve Karları' hesabında muhasebeleştirilmelidir.
Önceki Dönem Gelir ve Karları hesabı, işletmenin geçmiş faaliyet dönemlerine ait olan ancak o dönemlerde çeşitli nedenlerle (hata, unutulma vb.) kayıtlara alınamayan veya yanlış alınan tutarların cari dönemde fark edilmesi durumunda kullanılır. Sorudaki 20242024 yılına ait fazla ödenen verginin 20262026 yılında iade edilmesi bu tanıma tam olarak uymaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
İşlemin ait olduğu dönemi ve niteliğini analiz etmek
İşlem 20242024 yılına ait bir düzeltmedir ve işletme için bir gelir (nakit girişi) unsurudur.
Muhasebede dönemsellik kavramı gereği her dönemin gelir ve gideri kendi dönemine kaydedilir ancak geçmişe dönük düzeltmeler özel hesaplarda izlenir.
2
İşlemin olağan mı yoksa olağandışı mı olduğunu belirlemek
Hata düzeltmesi sonucu ortaya çıkan bu gelir 'Olağandışı' niteliktedir.
Vergi iadesi işletmenin her yıl tekrarlanan, normal faaliyetlerinden kaynaklanan bir gelir türü değildir.
3
Tekdüzen Hesap Planı'na (THP) göre uygun hesabı seçmek
671671 Önceki Dönem Gelir ve Karları hesabı seçilir.
THP açıklamalarına göre, cari dönemden önceki dönemlere ait hata veya unutulma sonucu yansıtılamayan tutarlar bu hesapta takip edilir.

Anahtar Kavram

Önceki Dönem Gelir ve Karlarının Muhasebeleştirilmesi

İpuçları

1
Gelirin hangi yıla ait olduğuna dikkat edin; cari yıla mı yoksa geçmiş bir yıla mı?
2
Tekdüzen Hesap Planı'nda 6767 grubu 'Olağandışı Gelir ve Karlar' grubudur. Bu grup içindeki hesapların dönem farklarına bakın.
3
Eğer bir gelir geçmiş bir dönemdeki hatadan kaynaklanıyorsa '671671', cari dönemdeki bir sürprizden (bağış, hibe gibi) kaynaklanıyorsa '679679' kullanılır.

Daha Fazla Pratik

Geçmiş döneme ait bir giderin cari dönemde fark edilmesi durumunda hangi hesabın kullanılacağını araştırınız.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 11Soru →

İşletme, aktifinde 120.000120.000 TL maliyet bedeli ve 80.00080.000 TL birikmiş amortismanı ile kayıtlı olan bir makineyi, teknolojik ömrünü tamamlaması nedeniyle 55.00055.000 TL bedelle (%20\%20 KDV hariç) peşin olarak satmıştır.

Buna göre, söz konusu satış işlemi sonucunda ortaya çıkan kârın kaydedilmesi gereken hesap aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 679 Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar

Cevap

Satıştan doğan kâr, işletmenin süreklilik arz etmeyen bir işleminden kaynaklandığı için '679 Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar' hesabına kaydedilmelidir.
İşletmenin aktifinde yer alan maddi duran varlıkların satışından elde edilen karlar, Tekdüzen Hesap Planı (THP) gereği '679 Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar' hesabında izlenir. İşlem sonucunda hesaplanan 15.00015.000 TL tutarındaki kâr (55.000−40.000=15.00055.000 - 40.000 = 15.000) bu hesabın alacağına kaydedilmelidir.

Adım Adım Çözüm

1
Makinenin net defter değerini hesaplamak
Net Defter Değeri = 120.000120.000 (Maliyet) - 80.00080.000 (Birikmiş Amortisman) = 40.00040.000 TL
Varlığın satış tarihindeki kayıtlı net değerini belirlemek için gereklidir.
2
Satış fiyatı ile net defter değerini karşılaştırarak kâr tutarını bulmak
Satış Kârı = 55.00055.000 (Satış Bedeli) - 40.00040.000 (Net Defter Değeri) = 15.00015.000 TL
Varlığın satışından elde edilen kazancın miktarını tespit etmek için kullanılır.
3
Tekdüzen Hesap Planı'na göre kârın kaydedileceği hesabı belirlemek
Kâr, '679 Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar' hesabının alacağına kaydedilir.
Maddi duran varlık satış karları olağandışı nitelik taşıdığı için 67 grubunda izlenir.

Anahtar Kavram

Maddi duran varlık satış karlarının Tekdüzen Hesap Planı'ndaki (THP) yeri.
Soru 12Soru →

İşletme, 20242024 yılında ticari bir alacağını tahsilinin imkansız hale gelmesi nedeniyle "Değersiz Alacak" olarak nitelendirmiş ve ilgili tutarı doğrudan gider yazarak kayıtlarından çıkarmıştır. Söz konusu alacağın 20262026 yılında beklenmedik bir şekilde 30.00030.000 TL olarak nakden tahsil edilmesi durumunda, Tekdüzen Hesap Planı'na göre yapılacak muhasebe kaydında alacaklandırılması gereken hesap aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 671671 Önceki Dönem Gelir ve Karları

Cevap

Daha önce değersiz alacak olarak gider yazılan bir tutarın sonraki yıllarda tahsil edilmesi durumunda '671 Önceki Dönem Gelir ve Karları' hesabı alacaklandırılır.
İşletmenin geçmiş yıllarda zarar/gider olarak kabul edip kayıtlarından çıkardığı bir unsurun cari dönemde tahsil edilmesi, 'önceki dönemlere ait bir gelirin cari dönemde ortaya çıkması' ilkesi gereği '671 Önceki Dönem Gelir ve Karları' hesabında muhasebeleştirilir.

Adım Adım Çözüm

1
İşlemin niteliğini analiz etme
Alacağın 20242024 yılında "Değersiz Alacak" olarak gider yazıldığı (681 veya 689 borçlandırılarak yok edildiği) tespit edilir.
Değersiz hale gelen alacaklar için karşılık ayrılmaz, doğrudan aktiften silinirler.
2
Tahsilatın dönemler arası ilişkisini belirleme
Giderin 20242024 yılında yapıldığı ancak gelirin 20262026 yılında ortaya çıktığı görülür.
Tekdüzen Hesap Planı'na göre, cari dönemde ortaya çıkan ancak geçmiş dönemleri ilgilendiren gelirler '671' hesabında izlenir.
3
Muhasebe kaydını oluşturma
Kasa (100) hesabına borç, '671 Önceki Dönem Gelir ve Karları' hesabına alacak kaydı yapılır.
Nakit girişi varlığı artırırken, geçmiş dönem giderinin telafisi gelir yaratır.

Anahtar Kavram

Değersiz Alacak Tahsilatı ve Dönemsellik İlişkisi
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 13Soru →

20232023 yılı içerisinde net defter değeri 80.00080.000 TL olan bir demirbaşını 150.000150.000 TL ++ %\% 2020 KDV bedelle peşin satan işletme, bu satıştan elde ettiği kârın tamamını yeni bir demirbaş alımı amacıyla pasifte "549 Özel Fonlar" (Yenileme Fonu) hesabına aktarmıştır. 20232023, 20242024 ve 20252025 yıllarında herhangi bir duran varlık alımı gerçekleştirmeyen işletme, 20262026 yılı Mart ayında yaptığı kontrollerde, yasal süresi dolan bu fon tutarının hâlâ sonuç hesaplarına aktarılmadığını tespit etmiştir.

Bu hatanın düzeltilmesi amacıyla 20262026 yılında yapılacak muhasebe kaydında alacaklandırılacak hesap aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 671 Önceki Dönem Gelir ve Karları

Cevap

Düzeltme kaydında alacaklandırılacak hesap '671 Önceki Dönem Gelir ve Karları' hesabıdır.
İşletmenin 20232023 yılında elde ettiği 70.00070.000 TL tutarındaki satış kârı, 'Yenileme Fonu' uygulaması kapsamında geçici olarak vergi dışı bırakılmıştır. Ancak bu fonun kullanım süresi satış yılı dahil 33 yıldır (20232023, 20242024, 20252025). 20252025 yılı sonu itibarıyla fonun süresi dolmuş ve kâr olarak kaydedilmesi gerekmiştir. 20262026 yılında bu durum fark edildiğinde, söz konusu tutar artık geçmiş bir dönemin (20252025 ve öncesi) geliri niteliğinde olduğu için 'Önceki Dönem Gelir ve Karları' hesabına alacak kaydedilerek fon hesabı kapatılır.

Adım Adım Çözüm

1
Satış kârının hesaplanması
150.000150.000 TL (Satış Bedeli) −- 80.00080.000 TL (Net Defter Değeri) == 70.00070.000 TL Kâr
Yenileme fonuna aktarılacak tutarı belirlemek için satış kârı hesaplanmalıdır.
2
Yenileme fonu süresinin analizi
Süre: 20232023 (Satış yılı), 20242024 ve 20252025 (3. yıl sonu)
VUK 325. madde uyarınca fon, satışın yapıldığı yıl dahil 3 yıl bekletilebilir.
3
Süre aşımı ve aktarım zamanının tespiti
70.00070.000 TL'lik tutar en geç 31.12.202531.12.2025 tarihinde gelire aktarılmalıydı.
20252025 yılı sonunda yeni varlık alınmadığı için fonun kâr hesabına devri zorunludur.
4
Hata düzeltme hesabının seçilmesi
Alacaklandırılacak hesap: 671671 Önceki Dönem Gelir ve Karları
20262026 yılında yapılan bu işlem, 20252025 ve öncesine ait bir gelirin kaydı olduğu için geçmiş dönem hesabı kullanılır.

Anahtar Kavram

Yenileme Fonunun (549) süresi dolduğunda veya hata ile bekletildiğinde '671 Önceki Dönem Gelir ve Karları' hesabına aktarılması.

Daha Fazla Pratik

Yenileme fonunun kullanıldığı durumda, yeni alınan varlığın amortismanının fon hesabından nasıl mahsup edildiğini inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 14Soru →

İşletmenin aktifinde kayıtlı olan bir makineye ilişkin bilgiler aşağıdaki tabloda verilmiştir:

Hesap / İşlem BilgisiTutar (TL)
Makine Maliyet Bedeli30.00030.000
Birikmiş Amortismanlar (−-)12.00012.000
Satış Bedeli (KDV Hariç)25.00025.000

İşletme bu makineyi belirtilen bedelle peşin olarak satmıştır. Buna göre, söz konusu satış işlemi sonucunda ortaya çıkan kâr tutarı aşağıdaki hesaplardan hangisinin alacağına kaydedilmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 679 Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar

Cevap

Satıştan doğan kâr tutarı olan 7.0007.000 TL, 'Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar' hesabının alacağına kaydedilmelidir.
İşletmelerin üretim veya yönetim faaliyetlerinde kullanmak üzere aldığı maddi duran varlıkların (makine, taşıt, demirbaş vb.) satışından elde edilen kârlar, Tekdüzen Hesap Planı gereği süreklilik arz etmeyen ve ana faaliyet dışı işlemler olarak kabul edildiği için '679 Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar' hesabında izlenmelidir. Soruda yapılan hesaplamada 25.00025.000 TL satış bedeli ile 18.00018.000 TL net defter değeri arasındaki 7.0007.000 TL'lik olumlu fark bu hesaba kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
Net defter değerini hesaplayınız.
Net Defter Değeri = Maliyet Bedeli −- Birikmiş Amortismanlar = 30.000−12.000=18.00030.000 - 12.000 = 18.000 TL.
Varlığın satış anındaki güncel kayıtlı değerini bulmak için maliyetten amortismanın düşülmesi gerekir.
2
Satış kârını veya zararını tespit ediniz.
Kâr = Satış Bedeli −- Net Defter Değeri = 25.000−18.000=7.00025.000 - 18.000 = 7.000 TL (Olumlu fark).
Satış bedeli net defter değerinden yüksek olduğu için kâr oluşmuştur.
3
Kârın kaydedileceği hesabı Tekdüzen Hesap Planı'na göre belirleyiniz.
7.000 TL tutarındaki kâr '679 Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar' hesabına alacak kaydedilir.
Maddi duran varlık satışları işletmenin süreklilik arz etmeyen faaliyetleridir ve elde edilen karlar olağandışı gelir niteliğindedir.

Anahtar Kavram

Maddi duran varlık satış karlarının muhasebeleştirilmesi

Daha Fazla Pratik

Maddi duran varlık satışından zarar doğması durumunda kullanılacak olan '689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar' hesabını inceleyiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 15Soru →

İşletme, 20242024 yılında aleyhine açılan bir tazminat davası için 80.00080.000 TL tutarında karşılık ayırmış ve ilgili tutarı gider hesaplarına kaydetmiştir. Söz konusu dava 20252025 yılının Aralık ayında işletme lehine sonuçlanmış ve herhangi bir tazminat ödeme yükümlülüğü kalmamıştır. İşletme yönetimi, 20252025 yılı dönem sonu işlemlerinde bu iptal işlemini gerçekleştirmeyi unutmuştur. Hata, 20262026 yılının Nisan ayında yapılan finansal analizler sırasında tespit edilmiştir.

Buna göre, 20262026 yılında hatanın düzeltilmesi amacıyla yapılacak muhasebe kaydında alacaklandırılacak hesap aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 671 Önceki Dönem Gelir ve Karlar

Cevap

Hatanın düzeltilmesi için Önceki Dönem Gelir ve Karlar hesabı alacaklandırılmalıdır.
Dava 20252025 yılında sonuçlanmış olsa da kaydı yapılmadığı için 20262026 yılında tespit edilen bu durum, bir önceki döneme ait bir gelirdir. Tekdüzen Hesap Planı gereği, geçmiş dönemlere ait olduğu sonradan anlaşılan gelirler Önceki Dönem Gelir ve Karlar hesabında izlenir.

Adım Adım Çözüm

1
Olayın kronolojik analizini yapmak
20242024'te karşılık ayrıldı, 20252025'te dava kazanıldı ancak iptal kaydı yapılmadı.
Hatanın hangi döneme ait olduğunu ve hangi kavramı ihlal ettiğini belirlemek gerekir.
2
Dönemsellik ilkesini uygulamak
20252025 yılında yapılması gereken 'Konusu Kalmayan Karşılıklar' kaydı unutulmuştur.
Gelirin tahakkuk ettiği yıl ile tespit edildiği yıl farklıdır.
3
Düzeltme hesabını belirlemek
20262026 yılında yapılan düzeltmede '671 Önceki Dönem Gelir ve Karlar' hesabı kullanılır.
Tekdüzen Hesap Planı'na göre geçmiş yıllara ait gelirlerin cari yılda tespiti bu hesabı gerektirir.

Anahtar Kavram

Dönemsellik İlkesi ve Geçmiş Dönem Hatalarının Düzeltilmesi

İpuçları

1
Hatanın fark edildiği yıl (20262026) ile gelirin aslında ait olduğu yıl (20252025) arasındaki farka odaklanın.

Daha Fazla Pratik

Benzer şekilde geçmiş yıla ait bir giderin cari yılda fark edilmesi durumunda hangi hesabın kullanılacağını araştırınız.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 16Soru →

İşletme, 20252025 yılı dönem sonu envanter işlemleri sırasında, henüz faturası gelmemiş olan ısınma giderleri için 15.00015.000 TL tutarında bir gider tahakkuku yapmış ve bu tutarı ilgili dönemin gider hesaplarına yansıtmıştır. 20262026 yılının Mart ayında ilgili kurumdan gelen nihai faturanın 11.00011.000 TL olduğu tespit edilmiş ve ödemesi banka aracılığıyla gerçekleştirilmiştir.

Buna göre, işletmenin 20262026 yılında yapacağı muhasebe kaydında, tahakkuk edilen tutar ile fatura tutarı arasındaki farkın kaydedileceği hesap aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 671 Önceki Dönem Gelir ve Karları

Cevap

Önceki döneme (2025) ait bir gider tahakkukunun (381), cari dönemde (2026) daha düşük bir tutarla kesinleşmesi durumunda oluşan fark '671 Önceki Dönem Gelir ve Karları' hesabına kaydedilir.
İşletmenin 20252025 yılında yaptığı 15.00015.000 TL'lik gider kaydı o dönemin kar/zararını etkilemiş ve kapanmıştır. 20262026 yılında faturanın 11.00011.000 TL gelmesi, geçen yıl fazladan 4.0004.000 TL gider yazıldığını gösterir. Bu durum önceki dönemlere ait bir gelir/kar niteliği taşıdığından, Tekdüzen Hesap Planı uyarınca 'Önceki Dönem Gelir ve Karları' hesabında izlenmelidir.

Adım Adım Çözüm

1
Tahakkuk tutarı ile gerçek fatura tutarı arasındaki farkı hesaplayın.
15.000−11.000=4.00015.000 - 11.000 = 4.000 TL.
İşletmenin önceki dönemde gider yazdığı ancak aslında ödemediği tutarı belirlemek gerekir.
2
İşlemin hangi döneme ait olduğunu ve niteliğini belirleyin.
Gider 20252025 yılına aittir, düzeltme ise 20262026 yılında yapılmaktadır.
Dönemsellik kavramı gereği, önceki dönemlerde sonuç hesaplarına aktarılmış giderlerin cari dönemdeki düzeltmeleri özel hesaplarda izlenir.
3
Tekdüzen Hesap Planı'na göre uygun gelir hesabını seçin.
Önceki Dönem Gelir ve Karları hesabı alacaklandırılır.
THP açıklamalarına göre önceki dönemlerde gider yazılan tutarların gider fazlası olduğunun anlaşılması bu hesabın alacağına kaydedilir.

Anahtar Kavram

Önceki Dönem Gelir ve Karları Kavramı

İpuçları

1
Giderin hangi yıla ait olduğuna ve düzeltmenin hangi yılda yapıldığına dikkat edin.
2
Tahakkuk (Accrual) ile Karşılık (Provision) farkını hatırlayın; tahakkuk kesinleşen giderler içindir.
3
Geçmiş yılın kapandığı ve o yıla ait bir giderin şimdi azaldığı durumlarda 67 grubundaki dönem vurgulu hesabı seçmelisiniz.

Daha Fazla Pratik

Önceki dönem gider ve zararları (681) hesabının hangi durumlarda kullanıldığını inceleyerek aradaki mantık bağını pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 17Soru →

İşletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihinde yaptığı kasa sayımında, kasa mevcudunun büyük defter (kebir) kayıtlarından 2.0002.000 TL daha fazla olduğu tespit edilmiştir. Dönem sonunda yapılan tüm incelemelere rağmen bu fazlalığın kaynağı belirlenememiştir. Tekdüzen Hesap Planı'na göre, söz konusu fazlalığın dönem sonunda sonuç hesaplarına aktarılması için yapılacak yevmiye kaydında aşağıdaki hesaplardan hangisi alacaklandırılmalıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 679 Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar

Cevap

Nedeni belirlenemeyen kasa sayım fazlalıklarının dönem sonunda devredildiği hesap 679 Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar hesabıdır.
İşletmelerde yapılan envanter çalışmaları sonucunda ortaya çıkan ve dönem sonuna kadar nedeni belirlenemeyen kasa fazlalıkları, '397 Sayım ve Tesellüm Fazlaları' hesabından '679 Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar' hesabına aktarılarak kapatılır. Bu işlem, nedeni bulunamayan artışın işletme için olağandışı bir gelir olarak kabul edilmesinden kaynaklanır.

Adım Adım Çözüm

1
İşlemin mahiyetini belirleme
Dönem sonu itibarıyla nedeni belirlenemeyen 2.0002.000 TL tutarında bir kasa sayım fazlası mevcuttur.
Yıl içinde tespit edilen fazlalıklar önce '397 Sayım ve Tesellüm Fazlaları' hesabında geçici olarak izlenir.
2
Geçici hesabın kapatılması
397 Sayım ve Tesellüm Fazlaları hesabı borçlandırılarak kapatılır.
Dönem sonunda nedeni bulunamayan tüm geçici sayım hesaplarının tasfiye edilmesi gerekir.
3
Gelir kaydının yapılması
Tutar, '679 Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar' hesabına alacak kaydedilir.
Tekdüzen Hesap Planı uyarınca, olağandışı nitelikteki ve nedeni bulunamayan fazlalıklar bu hesap aracılığıyla gelir tablosuna aktarılır.

Anahtar Kavram

Sayım fazlalarının sonuç hesaplarına devri
Tahmini Süre:45s
Soru 18Soru →

İşletmenin deposunda meydana gelen ani bir su baskını sonucunda hasar gören ticari malları için sigorta şirketinden 40.00040.000 TL nakit tazminat tahsil edilmiştir. Tekdüzen Hesap Planı'na göre, bu işlemin muhasebe kaydında alacaklandırılması gereken hesap aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 679 Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar

Cevap

Sigorta şirketinden alınan tazminat tutarı, işletmenin olağan faaliyetleri dışında gerçekleşen bir gelir olduğu için 'Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar' hesabında alacak taraflı kaydedilmelidir.
Sigorta tazminatları, işletmenin faaliyetlerinin normal bir sonucu olmayıp, beklenmedik ve arızi (tesadüfi) olaylar neticesinde ortaya çıkar. Bu nedenle, Tekdüzen Hesap Planı'na göre bu tür gelirler '679 Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar' hesabının alacağında muhasebeleştirilir.

Adım Adım Çözüm

1
Gelirin niteliğini belirle
Alınan tazminat, süreklilik arz etmeyen (arızi) ve işletmenin normal faaliyet döngüsü dışındaki bir olaydan (su baskını) kaynaklanmaktadır.
Muhasebenin tam açıklama ve ihtiyatlılık kavramları gereği, gelirlerin niteliklerine göre doğru hesap gruplarında (Olağan/Olağandışı) sınıflandırılması gerekir.
2
Doğru hesabı seç
Bu tür arızi gelirler için Tekdüzen Hesap Planı'nda '679 Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar' hesabı öngörülmüştür.
67 grubu hesaplar, işletmenin olağandışı durumlarından doğan gelirlerin kaydedildiği bölümdür.
3
Yevmiye kaydını düşün
Kasa/Bankalar hesabı borçlu, 679 Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar hesabı alacaklı kaydedilir.
Gelir hesaplarındaki artışlar her zaman alacak tarafına kaydedilir.

Anahtar Kavram

Olağandışı Gelir ve Karlar (Arızi Gelirler)

İpuçları

1
Gelirin süreklilik arz edip etmediğine odaklanın.
2
Sigorta tazminatı beklenen bir gelir midir yoksa olağanüstü bir durumun sonucu mudur?

Daha Fazla Pratik

Maddi duran varlıkların (örneğin bir kamyonun) satışından doğan karların hangi hesapta izlendiğini inceleyiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 19Soru →

İşletme, 20242024 hesap dönemine ilişkin olarak ihtirazi kayıtla ödediği ve 20252025 yılında dava konusu yaptığı 75.00075.000 TL tutarındaki kurumlar vergisinin, 20262026 yılında sonuçlanan mahkeme kararı neticesinde haksız tahsil edildiği gerekçesiyle işletmeye iadesine karar verildiğini öğrenmiştir. İade edilen tutar aynı gün işletmenin vadesiz ticari mevduat hesabına yatırılmıştır.

Buna göre, işletmenin bu vergi iadesi için yapacağı muhasebe kaydı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 671 Önceki Dönem Gelir ve Karları hesabı 75.00075.000 TL alacaklandırılır.

Cevap

Vergi iadesi geçmiş bir döneme ait bir gelirin cari dönemde gerçekleşmesi niteliğinde olduğundan '671 Önceki Dönem Gelir ve Karları' hesabı alacaklandırılmalıdır.
Vergi iadesi işlemi, 20242024 yılına ait bir verginin mahkeme kararıyla 20262026 yılında geri alınması işlemidir. Bu durum, geçmiş bir döneme ait maliyet/gider kaleminin iptali veya gelire dönüşmesi anlamına gelir. Tekdüzen Hesap Planı'na göre, cari dönemden önceki dönemlere ait olan ve bu dönemlerin mali tablolarına yansıtılmayan gelir ve karlar '671 Önceki Dönem Gelir ve Karları' hesabında izlenmelidir. Bu nedenle, 671 nolu hesabın alacaklandırılması doğru işlemdir.

Adım Adım Çözüm

1
İşlemin döneminin ve niteliğinin belirlenmesi
İade alınan vergi 20242024 yılına (22 yıl öncesine) aittir.
Muhasebenin dönemsellik kavramı gereği her dönemin gelir ve gideri kendi döneminde izlenmelidir; ancak geçmişe ait bir gelirin sonradan ortaya çıkması durumunda uygun hesap seçilmelidir.
2
Hesap grubu seçimi
Olağandışı Gelir ve Karlar (67) grubu seçilir.
Vergi iadesi, işletmenin ana faaliyeti veya yan faaliyetlerinden düzenli olarak elde ettiği 'olağan' bir gelir değildir.
3
Spesifik hesabın belirlenmesi
671 Önceki Dönem Gelir ve Karları hesabı kullanılır.
Tekdüzen Hesap Planı'na göre, cari dönemden önceki dönemlere ait olan ve hata, unutulma veya sonradan kesinleşme nedeniyle cari dönem mali tablolarına yansıtılan gelirler 671 nolu hesapta izlenir.
4
Yevmiye kaydının oluşturulması
102 Bankalar hesabı borçlu (75.00075.000 TL), 671 Önceki Dönem Gelir ve Karları hesabı alacaklı (75.00075.000 TL).
Varlık artışı borç, gelir artışı alacak tarafına kaydedilir.

Anahtar Kavram

Önceki Dönem Gelir ve Karlarının Muhasebeleştirilmesi

Daha Fazla Pratik

Geçmiş dönem giderlerinin keşfedilmesi durumunda hangi hesabın borçlandırılacağını araştırınız (681 nolu hesap).
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 20Soru →

İşletmenin 20212021 yılında ticari mal satın aldığı bir tedarikçisine olan 18.00018.000 TL tutarındaki borcu, 20262026 yılı sonu itibarıyla yasal zamanaşımı süresine uğramıştır. İşletme yönetimi, bu borcun artık ödenmeyeceğinin kesinleşmesi üzerine kayıtlardan çıkarılmasına karar vermiştir.

Buna göre, söz konusu borcun kayıtlardan çıkarılması sırasında yapılacak yevmiye kaydında alacaklandırılacak hesap aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 679 Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar

Cevap

Zamanaşımına uğrayan borçların kayıtlardan çıkarılması işleminde 679 Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar hesabı alacaklandırılır.
Zamanaşımına uğrayan borçlar, işletmenin normal faaliyet döngüsü dışında kalan ve süreklilik arz etmeyen bir gelir unsurudur. Tekdüzen Hesap Planı açıklamalarına göre, bu tür işlemlerden doğan gelirler '679 Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar' hesabının alacağında izlenir.

Adım Adım Çözüm

1
Borcun niteliğini ve gerçekleşen olayı analiz etme
Borcun ödenme yükümlülüğünün yasal zamanaşımı nedeniyle sona ermesi
Zamanaşımı, borcun talep edilebilirliğini ortadan kaldıran yasal bir durumdur.
2
Gelir türünü sınıflandırma
Olağandışı ve arızi nitelikte bir gelir artışı
Borcun silinmesi işletmenin süreklilik arz eden bir faaliyeti değildir.
3
Hesap planına göre ilgili hesabı belirleme
679 Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar hesabı
THP ve Vergi Usul Kanunu uyarınca zamanaşımına uğrayan borçlar o yılın olağandışı geliri sayılır.

Anahtar Kavram

Zamanaşımına Uğrayan Borçların Muhasebeleştirilmesi
Sayfa 1 / 2Sonraki
Olağandışı Gelir ve Karlar Hesapları Alıştırma Soruları — KPSS Muhasebe | Examkin