Satışların Maliyeti Hesapları Alıştırma Soruları — KPSS Muhasebe

Aralıklı envanter yöntemini uygulayan bir işletmenin dönem sonu verileri şu şekildedir:

* Dönem Başı Ticari Mal Stoku: $50.000$ TL
* Dönem İçi Ticari Mal Alışları: $150.000$ TL
* Alış İadeleri: $10.000$ TL
* Alış İskontoları: $5.000$ TL

Dönem sonunda yapılan incelemelerde; mal alımıyla ilgili ödenen $4.000$ TL tutarındaki nakliye giderinin yanlışlıkla "760 Pazarlama Satış ve Dağıtım Giderleri" hesabına kaydedildiği ve yapılan fiziki sayımda saptanan $45.000$ TL tutarındaki stok miktarına, işletme adına faturası gelmiş ancak henüz depoya ulaşmamış $6.000$ TL değerindeki "yoldaki malların" dahil edilmediği belirlenmiştir.

Buna göre, gerekli düzeltme kayıtları yapıldıktan sonra işletmenin "621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti" hesabı kaç TL olmalıdır?

138.000

134.000

144.000

140.000

148.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $138.000$

Cevap

İşletmenin düzeltilmiş veriler ışığında Satılan Ticari Mallar Maliyeti (STMM)

138.000

TL olarak hesaplanmalıdır.

Satılan Ticari Mallar Maliyeti hesaplanırken öncelikle işletmenin elindeki toplam stok maliyetine ulaşılmalıdır. Yanlışlıkla genel giderlere kaydedilen nakliye masrafı stok maliyetine eklenerek düzeltilmeli, dönem sonu stok ise fiziksel sayımın ötesinde mülkiyeti işletmede olan yoldaki malları da kapsayacak şekilde güncellenmelidir. Bu doğrultuda yapılan

189.000 - 51.000

işlemi bizi doğru sonuca götürür.

Adım Adım Çözüm

1

Net Alış Maliyetinin Hesaplanması

150.000 - 10.000 - 5.000 + 4.000 = 139.000

TL

Alış iade ve iskontoları maliyetten düşülürken, malın temini için katlanılan nakliye gideri stok maliyetine dahil edilmelidir.

2

Ticari Mallar Hesabı Borç Toplamının Belirlenmesi

50.000 (DB) + 139.000 (Net Alış) = 189.000

TL

Satışa hazır olan toplam mal mevcudu, dönem başı stok ile dönem içi net alışların toplamıdır.

3

Dönem Sonu Stok Değerinin Düzeltilmesi

45.000 (Sayılan) + 6.000 (Yoldaki) = 51.000

TL

Faturası gelmiş (kayıtlara girmiş) ancak yolda olan mallar, işletmenin mülkiyetinde olduğu için dönem sonu envanter değerine eklenmelidir.

4

Satılan Ticari Mallar Maliyetinin (STMM) Hesaplanması

189.000 - 51.000 = 138.000

TL

Aralıklı envanter yönteminde maliyet; toplam mal mevcudundan dönem sonu stokun düşülmesiyle bulunur.

Anahtar Kavram

Stok Maliyet Unsurları ve Envanter Değerlemesi

İpuçları

1

Aralıklı envanterde maliyeti bulmak için 'Dönem Başı Stok + Dönem İçi Net Alışlar - Dönem Sonu Stok' formülünü kullanmalısınız.

2

Alışla ilgili nakliye giderleri 760 numaralı hesapta değil, 153 numaralı stok hesabının maliyetinde yer almalıdır.

3

Faturası kaydedilmiş olan yoldaki mallar depoda olmasa bile envanter değerine dahil edilmelidir; aksi halde bu tutar sanki satılmış gibi maliyet hesabına yansır.

Daha Fazla Pratik

Stok değer düşüklüğü karşılığı ayrılması durumunda maliyet hesaplarının nasıl etkileneceğini inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:3m 0s

Soru 2Soru →

Hem üretim hem de ticari mal satışı faaliyeti yürüten bir işletmenin $2025$ yılı dönem sonu verileri aşağıdaki gibidir:

Hesap / İşlem Adı	Tutar (TL)
Dönem Başı Ticari Mal Stoku	$30.000$
Dönem İçi Ticari Mal Alışları	$120.000$
Alış Nakliye Giderleri	$5.000$
Alış İadeleri	$10.000$
Dönem Sonu Ticari Mal Stoku	$40.000$
Satılan Mamuller Maliyeti	$85.000$
Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderleri	$20.000$

Bu verilere göre, işletmenin ilgili dönemdeki toplam "Satışların Maliyeti" tutarı kaç TL'dir?

185.000

190.000

200.000

210.000

215.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $190.000$

Cevap

İşletmenin toplam satış maliyeti

190.000

TL'dir.

Toplam satış maliyeti, Satılan Ticari Mallar Maliyeti (

620

) ve Satılan Mamuller Maliyetinin (

621

) toplamıdır. Ticari mal tarafında net alışlar

115.000

TL (

120.000 + 5.000 - 10.000

) olarak hesaplanır. Dönem başı stokla birleşen net alışlardan dönem sonu stok çıkarıldığında

105.000

TL'lik ticari mal satış maliyetine ulaşılır. Bu tutara

85.000

TL'lik mamul maliyeti eklendiğinde sonuç

190.000

TL olur.

Adım Adım Çözüm

1

Net ticari mal alışlarını hesaplayın.

120.000 + 5.000 - 10.000 = 115.000

TL

Alış nakliyesi maliyete eklenirken, alış iadeleri maliyetten düşülmelidir.

2

Satılan Ticari Mallar Maliyetini (STMM) hesaplayın.

30.000 (DBTS) + 115.000 (Net Alışlar) - 40.000 (DSTS) = 105.000

TL

Aralıklı envanter mantığına göre satılan malın maliyeti, satılabilir mallardan dönem sonu stokun çıkarılmasıyla bulunur.

3

Toplam satış maliyetini hesaplayın.

105.000 (STMM) + 85.000 (SMM) = 190.000

TL

Gelir tablosunda satışların maliyeti grubu, satılan ticari mallar ve satılan mamul maliyetlerinin toplamından oluşur.

Anahtar Kavram

Satışların Maliyeti grubunda (62) yer alan hesapların (620 ve 621) bir arada raporlanması ve ticari mal maliyetine giren unsurların (nakliye, iade vb.) doğru ayrıştırılması.

İpuçları

1

Satışların maliyeti sadece ticari mallardan değil, satılan tüm unsurlardan oluşur.

2

Alış maliyetini hesaplarken nakliye gibi ek yükleri eklemeyi, iadeler gibi indirimleri çıkarmayı unutmayın.

3

760 kodlu Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderleri gelir tablosunun 'Faaliyet Giderleri' bölümünde yer alır, maliyet bölümünde değil.

Daha Fazla Pratik

Satışların maliyetinden sonra Brüt Satış Karı ve Faaliyet Karı hesaplamalarını içeren kapsamlı bir gelir tablosu sorusu çözebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Sürekli envanter kayıt mantığını düşünerek, 153 Ticari Mallar hesabının mizan görüntüsünden (Borç Toplamı - Alacak İadeleri - Kalan) giderek STMM'yi bulabilir ve 621 ile birleştirebilirsiniz.

Tahmini Süre:2m 30s

Soru 3Soru →

Aralıklı envanter yöntemini uygulayan bir işletmenin dönem sonu verileri aşağıdaki gibidir:

Hesap / İşlem Adı	Tutar
Dönem Başı Ticari Mallar	$25.000$ TL
Dönem İçi Ticari Mal Alışları	$90.000$ TL
Alış Nakliye Giderleri	$5.000$ TL
Dönem Sonu Ticari Mallar Sayımı	$20.000$ TL

Bu verilere göre, işletmenin Satılan Ticari Mallar Maliyeti ( $STMM$ ) kaç TL'dir?

100.000

TL

95.000

TL

120.000

TL

90.000

TL

140.000

TL

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $100.000$ TL

Cevap

İşletmenin Satılan Ticari Mallar Maliyeti

100.000

TL'dir.

Doğru hesaplamada, dönem başı stok (

25.000

TL) ile nakliye dahil net alışlar (

95.000

TL) toplanarak satışa hazır malların toplam maliyeti olan

120.000

TL bulunur. Bu tutardan dönem sonu stok mevcudu (

20.000

TL) çıkarıldığında

100.000

TL tutarındaki Satılan Ticari Mallar Maliyetine ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1

Net alış tutarını hesaplayınız.

90.000

TL (Alışlar) +

5.000

TL (Nakliye) =

95.000

TL

Muhasebe ilkeleri gereği alış nakliye giderleri stokun maliyet bedeline eklenmelidir.

2

Satılabilir mal maliyetini (toplam mal mevcudu) hesaplayınız.

25.000

TL (DBMM) +

95.000

TL (Net Alışlar) =

120.000

TL

Dönem başında eldeki mallar ile dönem içi alınanların toplamı satışa hazır malları gösterir.

3

Satılan Ticari Mallar Maliyetini (

STMM

) hesaplayınız.

120.000

TL -

20.000

TL (DSMM) =

100.000

TL

Aralıklı envanter yönteminde satılan malların maliyeti, toplam mal mevcudundan dönem sonunda kalanların düşülmesiyle bulunur.

Anahtar Kavram

Aralıklı envanter yönteminde STMM hesaplanırken alış giderleri maliyete eklenir ve dönem sonu stok tutarı toplamdan düşülür.

İpuçları

1

Unutmayın; nakliye gibi alış giderleri malın maliyetine eklenir.

2

Formül: STMM = (Dönem Başı Stok + Net Alışlar) - Dönem Sonu Stok

Daha Fazla Pratik

Aralıksız envanter yönteminde maliyetin satış anında kaydedildiğini hatırlayarak yöntemler arasındaki farkı inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:45s

Soru 4Soru →

Aralıklı envanter yöntemini uygulayan bir ticari işletmenin dönem sonu envanter çalışmaları sonucunda aşağıdaki veriler tespit edilmiştir:

Hesap / İşlem Adı	Tutar
Dönem Başı Ticari Mallar	$120.000$ TL
Dönem İçi Ticari Mal Alışları	$450.000$ TL
Alış Nakliye Giderleri	$30.000$ TL
Alış İadeleri	$40.000$ TL
Dönem Sonu Mal Mevcudu	$160.000$ TL

Bu verilere göre, işletmenin dönem sonunda yapması gereken Satılan Ticari Mallar Maliyeti (STMM) kaydıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti hesabı

400.000

TL borçlandırılır.

620 Satılan Mamuller Maliyeti hesabı

400.000

TL borçlandırılır.

621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti hesabı

370.000

TL borçlandırılır.

153 Ticari Mallar hesabı

400.000

TL borçlandırılır.

621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti hesabı

560.000

TL borçlandırılır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti hesabı $400.000$ TL borçlandırılır.

Cevap

621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti hesabı

400.000

TL borçlandırılmalıdır.

Satılan Ticari Mallar Maliyeti hesaplanırken dönem başı mal mevcudu ile net alışlar (Alışlar + Nakliye - İadeler) toplanır ve bulunan satılabilir mal maliyetinden dönem sonu mevcudu çıkarılır. Yapılan hesaplamada maliyet 400.000 TL olarak bulunmuştur. İşletme bir ticari işletme olduğu için 621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti hesabı borçlandırılmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1

Net Alış Tutarının Hesaplanması

450.000 + 30.000 - 40.000 = 440.000

TL

Alış nakliye giderleri maliyete eklenir, alış iadeleri maliyetten düşülür.

2

Satılabilir Mal Maliyetinin Hesaplanması

120.000 + 440.000 = 560.000

TL

Dönem başı stok ile dönem içi net alışlar toplamı satışa hazır malları verir.

3

Satılan Ticari Mallar Maliyetinin (STMM) Bulunması

560.000 - 160.000 = 400.000

TL

Satılabilir mal maliyetinden dönem sonu mevcudu çıkarılarak satılanların maliyetine ulaşılır.

4

Muhasebe Kaydının Belirlenmesi

621 STMM (Borç), 153 Ticari Mallar (Alacak)

Gider hesabı borçlanırken, elden çıkan stoklar için varlık hesabı alacaklandırılır.

Anahtar Kavram

Aralıklı envanter yönteminde STMM, dönem sonu stok sayımı yapıldıktan sonra maliyet formülü ile hesaplanır ve tek bir yevmiye kaydı ile kayıtlara alınır.

Daha Fazla Pratik

İşletmenin sürekli envanter yöntemi kullanması durumunda satış anında yapılacak kaydı düşünerek yöntemler arasındaki farkı pekiştirebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 5Soru →

İşletmelere yönetim danışmanlığı hizmeti sunan bir işletmenin, verdiği bu hizmetlerle ilgili olarak doğrudan katlandığı maliyetleri aşağıdaki gelir tablosu hesaplarından hangisinde izlemesi gerekir?

620

Satılan Mamuller Maliyeti

621

Satılan Ticari Mallar Maliyeti

622

Satılan Hizmet Maliyeti

632

Genel Yönetim Giderleri

623

Diğer Satışların Maliyeti

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $622$ Satılan Hizmet Maliyeti

Cevap

Hizmet işletmeleri, verdikleri hizmetin doğrudan maliyetlerini

622

Satılan Hizmet Maliyeti hesabında takip etmelidir.

Hizmet üreten ve satan işletmeler (örneğin danışmanlık firmaları), bu hizmetlerin üretimi için katlandıkları doğrudan giderleri dönem sonunda

622

Satılan Hizmet Maliyeti hesabına aktararak gelir tablosunda satışların maliyeti olarak raporlarlar.

Adım Adım Çözüm

1

İşletmenin faaliyet türünü belirleyin.

İşletme 'danışmanlık hizmeti' vermektedir, yani bir hizmet işletmesidir.

Hesap planındaki seçim, işletmenin üretim, ticaret veya hizmet türünden hangisine girdiğine bağlıdır.

2

Giderin niteliğini analiz edin.

Gider, verilen hizmetle 'doğrudan' ilgilidir ve bir maliyet unsurudur.

Doğrudan maliyetler 'Satışların Maliyeti' (

62

) grubunda yer almalıdır.

3

Tekdüzen Hesap Planına (THP) uygun hesabı seçin.

622

Satılan Hizmet Maliyeti hesabı.

THP'de hizmet satışlarının maliyeti için özel olarak bu hesap tanımlanmıştır.

Anahtar Kavram

Hizmet İşletmelerinde Maliyet Kaydı

İpuçları

1

İşletmenin sunduğu ürünün fiziksel bir 'mal' mı yoksa soyut bir 'hizmet' mi olduğuna dikkat edin.

Daha Fazla Pratik

Üretim ve ticaret işletmelerinin kullandığı maliyet hesapları arasındaki farkları gözden geçirebilirsiniz.

Tahmini Süre:45s

Soru 6Soru →

Yazılım geliştirme ve bakım hizmetleri sunan bir işletmenin, ilgili dönemdeki faaliyetlerine ilişkin verileri aşağıdaki gibidir:

Gider Kalemi	Tutar (TL)
Yazılım geliştirme personeli ücretleri	$150.000$
Bulut sunucu barındırma ve lisans giderleri	$40.000$
Hizmet üretiminde kullanılan donanımların amortismanı	$10.000$
Satış temsilcilerine ödenen komisyon giderleri	$15.000$
Genel yönetim ofisi kira giderleri	$25.000$

Buna göre, işletmenin gelir tablosunda yer alacak olan "Satılan Hizmet Maliyeti" tutarı kaç TL'dir?

200.000

215.000

240.000

190.000

225.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $200.000$

Cevap

İşletmenin Satılan Hizmet Maliyeti

200.000

TL'dir.

Satılan Hizmet Maliyeti tutarı, sunulan hizmetin üretilmesi aşamasında doğrudan katlanılan tüm maliyetlerin toplamıdır. Bu senaryoda yazılım personeli ücretleri, hizmetin çalışmasını sağlayan bulut sunucu/lisans giderleri ve hizmet üretiminde kullanılan donanımların amortisman payları bu kapsamda değerlendirilir. Dolayısıyla

150.000 + 40.000 + 10.000 = 200.000

TL doğru sonuçtur.

Adım Adım Çözüm

1

Hizmet maliyeti unsurlarını belirleyin.

Yazılım personeli (

150.000

), Sunucu/Lisans (

40.000

) ve Donanım Amortismanı (

10.000

) doğrudan hizmet üretimiyle ilgilidir.

Hizmet işletmelerinde hizmetin sunulması için doğrudan katlanılan maliyetler 740 Hizmet Üretim Maliyeti hesabında izlenir ve dönem sonunda 622 Satılan Hizmet Maliyeti hesabına aktarılır.

2

Faaliyet giderlerini ayırın.

Satış komisyonları (

15.000

- 760) ve Ofis kirası (

25.000

- 770) maliyete dahil edilmez.

Pazarlama ve genel yönetim giderleri dönem gideri (faaliyet gideri) niteliğindedir ve satışların maliyeti tablosunda değil, gelir tablosunun faaliyet giderleri bölümünde raporlanır.

3

Toplam maliyeti hesaplayın.

150.000 + 40.000 + 10.000 = 200.000

TL.

Doğrudan hizmet üretimiyle ilgili tüm kalemlerin toplamı Satılan Hizmet Maliyeti'ni oluşturur.

Anahtar Kavram

Satılan Hizmet Maliyeti (622) Kapsamı

İpuçları

1

Hangi giderlerin hizmetin kendisini 'üretmek' için, hangilerinin ise işletmeyi 'yönetmek' veya 'pazarlamak' için yapıldığını ayırın.

2

Amortisman payları, eğer üretimde kullanılan varlıklara aitse bir maliyet unsurudur ve 740 (sonrasında 622) hesabına dahil edilir.

3

Sadece yazılım personeli, sunucu giderleri ve üretim donanımı amortismanını toplayarak sonuca ulaşabilirsiniz.

Daha Fazla Pratik

7/A seçeneğinde 740 Hizmet Üretim Maliyeti hesabının dönem sonunda nasıl kapatıldığını ve 622 hesabına nasıl aktarıldığını yevmiye kaydı üzerinden çalışabilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 7Soru →

Beyaz eşya perakende satışı yapan bir işletmenin dönem sonu mizanında ve envanter çalışmalarında elde edilen veriler şu şekildedir:

Hesap / İşlem	Tutar (TL)
Ticari Mallar (Dönem Başı)	$180.000$
Dönem İçi Alışlar	$450.000$
Alış Nakliye ve Sigorta Giderleri	$20.000$
Alış İadeleri	$15.000$
Satış İskontoları	$30.000$
Dönem Sonu Mal Mevcudu	$120.000$

Bu verilere göre, işletmenin ilgili dönemdeki "Satılan Ticari Mallar Maliyeti" kaç TL'dir?

515.000

495.000

545.000

530.000

335.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $515.000$

Cevap

İşletmenin ilgili dönemdeki Satılan Ticari Mallar Maliyeti (STMM)

515.000

TL'dir.

Doğru sonuca ulaşmak için şu formül kullanılır:

STMM = (Dönem Başı Stok + Dönem İçi Net Alışlar) - Dönem Sonu Stok

. Net alışlar hesaplanırken

450.000

TL olan brüt alışlara

20.000

TL nakliye gideri eklenmiş ve

15.000

TL alış iadesi çıkarılmıştır (

455.000

TL). Bu tutar dönem başı stok olan

180.000

TL ile toplanıp dönem sonu mevcudu olan

120.000

TL çıkarıldığında

515.000

TL sonucuna ulaşılmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1

Net alış maliyetini hesaplayınız.

450.000 + 20.000 - 15.000 = 455.000

TL

Alış giderleri (nakliye, sigorta) maliyete eklenirken, alış iadeleri maliyetten düşülür.

2

Satışa hazır (satılabilir) mal maliyetini bulunuz.

180.000 + 455.000 = 635.000

TL

Dönem başındaki mallar ile dönem içi net alışların toplamı, işletmenin satabileceği toplam mal hacmini gösterir.

3

Satılan Ticari Mallar Maliyeti (STMM) formülünü uygulayınız.

635.000 - 120.000 = 515.000

TL

Satılabilir mal maliyetinden dönem sonunda depoda kalan malları çıkardığımızda satılan kısmın maliyetine ulaşılır.

Anahtar Kavram

Satılan Ticari Mallar Maliyeti (STMM) Hesaplama Mantığı

İpuçları

1

STMM hesaplanırken önce malın işletmeye giriş maliyetini (net alışları) belirleyin.

2

Alışla ilgili nakliye ve sigorta giderleri malın maliyetine girerken, satış iskontoları gelir tablosunun farklı bir bölümündedir.

3

Net Alışlar = Alışlar + Alış Giderleri - Alış İadeleri formülünü kullanarak başlayın.

Daha Fazla Pratik

Aralıklı envanter yönteminde Satılan Ticari Mallar Maliyeti kaydının genellikle dönem sonlarında yapıldığını hatırlayınız.

Alternatif Yöntem

STMM hesabı için şu mantık yürütülebilir: İşletmenin elinde toplam ne kadar mal vardı? (

180.000 + 450.000 + 20.000 - 15.000 = 635.000

). Bu malın ne kadarı depoda kaldı? (

120.000

). Kalanı çıkarırsak satılanın maliyetini buluruz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 8Soru →

Aralıksız envanter yöntemini uygulayan bir işletmenin ticari mal hareketlerine ilişkin bilgiler aşağıdaki tabloda verilmiştir:

Tarih	İşlem Türü	Detaylar
15 Mart 2026	Ticari Mal Alışı	$1.000$ adet, birim fiyatı $40$ TL (Kredili)
15 Mart 2026	Alış Nakliye Gideri	$5.000$ TL (Nakit ödenmiştir)
18 Mart 2026	Alış İadesi	$200$ adet (Kusurlu olduğu için iade edilmiştir)
25 Mart 2026	Ticari Mal Satışı	$500$ adet, birim fiyatı $70$ TL (Peşin)

Bu bilgilere göre, işletmenin 25 Mart 2026 tarihinde gerçekleştirdiği satış işlemi sonucunda yapacağı maliyet kaydında "621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti" hesabına borç kaydedilecek tutar kaç TL'dir?

22.500

20.000

25.000

36.000

35.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $22.500$

Cevap

İşletmenin satış kaydında maliyet hesabına aktaracağı tutar

22.500

TL'dir.

Doğru cevap, alış nakliye giderlerinin birim maliyete dahil edilmesi ve iade sonrası güncel birim maliyet üzerinden satışın hesaplanmasıyla bulunmuştur. Alış bedeli (

40.000

TL) ve nakliye gideri (

5.000

TL) toplamı olan

45.000

TL, alınan

1.000

adede bölündüğünde birim maliyet

45

TL olarak bulunur. Satılan

500

adet malın maliyeti ise

500 \times 45 = 22.500

TL olarak hesaplanır.

Adım Adım Çözüm

1

Toplam alış maliyetini hesapla

40.000 + 5.000 = 45.000

TL

Muhasebenin maliyet esası kavramı gereği, alış nakliye giderleri stokun maliyet bedeline eklenir.

2

Birim maliyeti bul

45.000 / 1.000 = 45

TL/adet

Toplam maliyetin başlangıçtaki toplam miktar bölünmesiyle birim başına düşen maliyet tespit edilir.

3

İade işlemini ve kalan stoku değerlendir

800

adet stok, birim maliyet

45

TL

Aralıksız envanterde iade edilen mallar maliyet bedeli üzerinden stoktan düşülür, birim maliyet değişmez.

4

Satılan malların maliyetini hesapla

500 \times 45 = 22.500

TL

Satılan miktar ile birim maliyetin çarpımı sonucunda 621 numaralı hesaba borç kaydedilecek tutar bulunur.

Anahtar Kavram

Maliyet Esası ve Aralıksız Envanter Kayıt Düzeni

Daha Fazla Pratik

İşletmenin aralıklı envanter yöntemi kullanması durumunda STMM'nin dönem sonu mizan verileriyle nasıl hesaplanacağını inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 9Soru →

Aralıklı envanter yöntemini kullanan bir ticari işletmenin dönem sonu genel geçici mizanında '153 Ticari Mallar' hesabının borç toplamı $820.000$ TL, alacak toplamı ise $0$ TL'dir. Dönem sonu envanter işlemleri sırasında aşağıdaki veriler saptanmıştır:

İşlem / Kalem	Tutar (TL)
Alış İadeleri	$40.000$
Alış İskontoları	$20.000$
Satış İskontoları	$35.000$
Dönem Sonu Mal Mevcudu	$180.000$

Bu verilere göre, işletmenin dönem sonunda saptayacağı 'Satılan Ticari Mallar Maliyeti' tutarı kaç TL'dir?

545.000

580.000

615.000

640.000

760.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $580.000$

Cevap

İşletmenin Satılan Ticari Mallar Maliyeti

580.000

TL'dir.

Satılan Ticari Mallar Maliyeti, işletmenin elindeki toplam satılabilir mal stokunun maliyetinden, dönem sonunda depoda kalan malların maliyetinin çıkarılmasıyla bulunur. Bu hesaplamada alışlarla ilgili iade ve iskontolar maliyeti düşürürken, satışlarla ilgili iskontolar maliyet hesaplamasına dahil edilmez. Formül:

(820.000 - 40.000 - 20.000) - 180.000 = 580.000

TL'dir.

Adım Adım Çözüm

1

Net alışlar ve dönem başı stok toplamını (satılabilir mal maliyeti) belirlemek için borç toplamından alış iadeleri ve iskontolarını düşmek

820.000 - (40.000 + 20.000) = 760.000

TL

Aralıklı envanterde ticari mallar hesabının borç kalanı, netleştirme öncesi brüt maliyet havuzunu temsil eder.

2

Satılabilir mal maliyetinden dönem sonu envanter değerini çıkarmak

760.000 - 180.000 = 580.000

TL

Satılmayan malların değeri toplam maliyet havuzundan çıkarılarak satılanların maliyetine ulaşılır.

3

Satış iskontolarını değerlendirmek

İşlem dışı bırakılır

Satış iskontoları '611 Satış İskontoları' hesabında izlenen bir satış indirimidir ve '621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti' hesaplamasına dahil edilmez.

Anahtar Kavram

Satılan Ticari Mallar Maliyeti (STMM) Hesaplaması

İpuçları

1

Maliyet hesaplarken hangi iskontoların malın alış maliyetini, hangilerinin satış gelirini etkilediğini ayırt edin.

2

Ticari mallar hesabının borç toplamı brüt stok havuzudur. Net tutara ulaşmak için iade ve iskontoları düşmelisiniz.

Daha Fazla Pratik

Satış iade ve iskontolarının Brüt Satış Kârı üzerindeki etkisini inceleyen soruları çözebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 10Soru →

Hem üretim hem de ticari faaliyetleri bir arada yürüten bir işletmenin dönem sonu envanter çalışmaları neticesinde elde edilen veriler şu şekildedir:

Kalem	Tutar (TL)
Dönem Başı Ticari Mallar Stoku	$150.000$
Dönem İçi Ticari Mal Alışları	$500.000$
Dönem Sonu Ticari Mallar Stoku	$180.000$
Dönem Başı Mamul Stoku	$100.000$
Dönem Sonu Mamul Stoku	$120.000$
Dönem İçi Tamamlanan Mamul Maliyeti	$650.000$

Dönem içi ticari mal alışlarına ilişkin $20.000$ TL tutarındaki nakliye giderinin sehven "770 Genel Yönetim Giderleri" hesabına kaydedildiği tespit edilmiştir. Aralıklı envanter yöntemi uygulandığına göre, işletmenin bu veriler ışığında gelir tablosunda raporlayacağı toplam "Satışların Maliyeti" tutarı kaç TL'dir?

1.120.000

1.100.000

1.250.000

630.000

1.080.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $1.120.000$

Cevap

İşletmenin toplam satış maliyeti

1.120.000

TL'dir.

Toplam satış maliyeti hesaplanırken işletmenin hem ticari mal hem de mamul hareketleri dikkate alınmalıdır. Ticari mallar için; dönem başı stok (

150.000

TL) ile net alışlar ve maliyete dahil edilmesi gereken nakliye gideri (

500.000 + 20.000

TL) toplanıp dönem sonu stok (

180.000

TL) çıkarıldığında

490.000

TL sonucuna ulaşılır. Mamuller için; dönem başı stok (

100.000

TL) ve tamamlanan üretim maliyeti (

650.000

TL) toplamından dönem sonu stok (

120.000

TL) düşüldüğünde

630.000

TL bulunur. Bu iki maliyet kaleminin toplamı olan

1.120.000

TL işletmenin toplam satış maliyetini oluşturur.

Adım Adım Çözüm

1

Satılan Ticari Mallar Maliyeti (STMM) hesaplanmalıdır.

150.000 + (500.000 + 20.000) - 180.000 = 490.000

TL

Ticari mal maliyetine alış bedeli ile birlikte alışla ilgili nakliye giderleri de eklenmelidir.

2

Satılan Mamuller Maliyeti (SMM) hesaplanmalıdır.

100.000 + 650.000 - 120.000 = 630.000

TL

Mamul maliyeti, dönem başı stok ile tamamlanan mamullerin toplamından dönem sonu stokun düşülmesiyle bulunur.

3

Toplam Satışların Maliyeti bulunmalıdır.

490.000 + 630.000 = 1.120.000

TL

Gelir tablosundaki 'Satışların Maliyeti' bölümü, işletmenin tüm ana faaliyet kollarındaki (üretim ve ticaret) maliyetlerin toplamını temsil eder.

Anahtar Kavram

Satışların Maliyeti hesaplamalarında alış giderlerinin stok maliyetine dahil edilmesi ve farklı maliyet türlerinin (620 ve 621) konsolide edilmesi.

Daha Fazla Pratik

Satışların maliyeti hesaplandıktan sonra, brüt satış kârı veya zararını bulmak için bu tutarı Net Satışlar ile karşılaştırarak pekiştirme yapabilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 11Soru →

Danışmanlık ve mühendislik hizmeti sunan bir işletmenin $2026$ yılı dönem sonu envanter çalışmaları neticesinde elde edilen veriler aşağıdaki tabloda gösterilmiştir:

İşlem / Hesap Kalemi	Tutar (TL)
Hizmet üretiminde kullanılan direkt işçilik giderleri	$140.000$
Genel üretim (hizmet) giderleri	$60.000$
Pazarlama, satış ve dağıtım giderleri	$25.000$
Dönem başı yarı mamul - hizmet stoku	$15.000$
Dönem sonu yarı mamul - hizmet stoku	$35.000$

Bu verilere göre, işletmenin bu dönemde tamamlayıp sunduğu hizmetlere ilişkin " $622$ Satılan Hizmet Maliyeti" hesabı tutarı kaç TL'dir?

140.000

180.000

200.000

205.000

215.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $180.000$

Cevap

180.000

TL (Dönem içi üretim maliyeti ile stok değişimlerinin düzeltilmiş hali)

180.000

TL tutarı doğrudur çünkü hizmet üretim maliyeti olan

200.000

TL üzerine dönem başı yarı mamul-hizmet stoku (

15.000

TL) eklenmiş ve dönem sonunda henüz tamamlanmamış olan yarı mamul-hizmet stoku (

35.000

TL) çıkarılmıştır. Pazarlama giderleri ise dönem gideri olduğu için bu hesaba dahil edilmemiştir.

Adım Adım Çözüm

1

Dönem içi toplam hizmet üretim maliyetini hesaplayın.

140.000 + 60.000 = 200.000

TL

Hizmet işletmelerinde

740

nolu hesapta toplanan direkt işçilik ve genel üretim giderleri toplam üretim maliyetini oluşturur.

2

Dönem içi üretilen maliyete stok değişimlerini uygulayın.

200.000 + 15.000 - 35.000 = 180.000

TL

Dönem başında hazır olan yarı mamuller üretime dahil edilirken, dönem sonunda henüz tamamlanmamış olanlar maliyetten çıkarılır.

3

Dönem giderlerini ayıklayın.

Pazarlama giderleri (

25.000

TL) dahil edilmez.

760

Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderleri bir faaliyet gideridir, üretim maliyetine (622) girmez.

Anahtar Kavram

Hizmet İşletmelerinde Satışların Maliyeti Hesaplaması

İpuçları

1

Hizmet işletmelerinde üretim maliyeti 740 nolu hesapta izlenir ve sonuçta 622 nolu hesaba aktarılır.

2

Pazarlama giderleri gibi faaliyet giderlerinin satılan mal veya hizmetin maliyetiyle karıştırılmaması gerekir.

3

Üretim maliyeti formülü: (Dönem Başı Stok + Dönem İçi Giderler) - Dönem Sonu Stok şeklindedir.

Daha Fazla Pratik

740 nolu hesabın yansıtma hesabı aracılığıyla 622 nolu hesaba devredildiği yevmiye kaydını inceleyiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 12Soru →

Zümrüt Ticaret İşletmesi'nin dönem sonu envanter kayıtlarından elde edilen bazı veriler aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Hesap / İşlem Kalemi	Tutar (TL)
Dönem Başı Ticari Mallar	$60.000$
Dönem İçi Alışlar	$250.000$
Alış Giderleri (Nakliye ve Sigorta)	$20.000$
Dönem Sonu Ticari Mallar	$80.000$

Aralıklı envanter yöntemini uygulayan bu işletmenin Satılan Ticari Mallar Maliyeti (STMM) kaç TL'dir?

250.000

230.000

170.000

330.000

410.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $250.000$

Cevap

Satılan Ticari Mallar Maliyeti

250.000

TL olarak hesaplanır.

İşletmenin elindeki toplam mal mevcudu (Dönem Başı Stok + Dönem İçi Alışlar + Alış Giderleri)

330.000

TL'dir. Bu tutardan dönem sonunda depoda kalan

80.000

TL değerindeki mal çıkarıldığında, satılan malların işletmeye olan maliyeti

250.000

TL olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1

Net Alış Tutarı Hesaplanması

250.000 + 20.000 = 270.000

TL

Muhasebenin maliyet esası kavramı gereği, malın edinilmesi için katlanılan nakliye ve sigorta gibi giderler malın maliyetine eklenir.

2

Satışa Hazır Mal Maliyetinin Belirlenmesi

60.000 + 270.000 = 330.000

TL

Dönem başındaki stok ile dönem içinde alınan malların toplamı, işletmenin satabileceği toplam mal mevcudunu verir.

3

Satılan Ticari Mallar Maliyetinin (STMM) Hesaplanması

330.000 - 80.000 = 250.000

TL

Satışa hazır olan malların bir kısmı dönem sonunda elde kaldığına göre, aradaki fark satılan malların maliyetini temsil eder.

Anahtar Kavram

Satılan Ticari Mallar Maliyeti (STMM) Hesaplama Formülü

İpuçları

1

STMM hesaplanırken malın satın alma fiyatına, malı depoya getirene kadar yapılan giderleri de eklemeyi unutmayın.

2

Temel formül şöyledir: STMM = (Dönem Başı Stok + Net Alışlar) - Dönem Sonu Stok.

Daha Fazla Pratik

Aynı verilerle dönem içi 'Alış İadeleri' olsaydı bu tutarın 'Net Alışlar' kısmından düşülmesi gerektiğini unutmayın.

Tahmini Süre:45s

Soru 13Soru →

Aralıklı envanter yöntemini uygulayan bir ticari işletmenin $2025$ yılı dönem sonu verileri aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Hesap / İşlem Kalemi	Tutar (TL)
Dönem Başı Ticari Mallar Stok Tutarı	$150.000$
Dönem İçi Ticari Mal Alışları	$600.000$
Alış Nakliye Giderleri	$12.000$
Alış İadeleri	$20.000$
Alış Iskontoları	$10.000$
Satış Nakliye Giderleri	$8.000$
Dönem Sonu Ticari Mallar Stok Sayımı	$110.000$

Bu verilere göre, işletmenin dönem sonunda yapacağı maliyet kaydında '621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti' hesabına kaydedilmesi gereken tutar kaç TL'dir?

582.000

610.000

622.000

630.000

652.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $622.000$

Cevap

İşletmenin Satılan Ticari Mallar Maliyeti (STMM) tutarı

622.000

TL'dir.

İşletme aralıklı envanter yöntemi kullandığı için maliyet dönem sonunda hesaplanır. Öncelikle net alışlar bulunur: Brüt Alışlar (

600.000

) + Alış Nakliyesi (

12.000

) - Alış İadeleri (

20.000

) - Alış Iskontoları (

10.000

) =

582.000

TL. Ardından STMM formülü uygulanır: Dönem Başı Stok (

150.000

) + Net Alışlar (

582.000

) - Dönem Sonu Stok (

110.000

) =

622.000

TL.

Adım Adım Çözüm

1

Net alış tutarının hesaplanması

600.000 + 12.000 - 20.000 - 10.000 = 582.000

TL

Alış maliyetine alış nakliye giderleri eklenir; alış iadeleri ve iskontoları düşülür. Satış nakliye giderleri pazarlama gideridir, maliyete eklenmez.

2

Satılan Ticari Mallar Maliyeti (STMM) formülünün uygulanması

150.000 + 582.000 - 110.000 = 622.000

TL

STMM = Dönem Başı Stok + Net Alışlar - Dönem Sonu Stok formülü kullanılarak satılan malların maliyeti bulunur.

Anahtar Kavram

Aralıklı envanter yönteminde Satılan Ticari Mallar Maliyeti (STMM), dönem sonu sayımı yapıldıktan sonra toplam stok mevcudundan kalan stokun çıkarılmasıyla hesaplanır. Alışla ilgili giderler (nakliye, sigorta vb.) maliyete eklenirken, satışla ilgili giderler dönem gideri kabul edilir.

Daha Fazla Pratik

İşletmenin satışlarını ve brüt satış karını hesaplamak için satış tutarları verilseydi hangi hesapları kullanmanız gerektiğini düşününüz.

Alternatif Yöntem

Önce ticari mallar hesabının borç kalanını bulup (

150.000 + 600.000 + 12.000 - 20.000 - 10.000 = 732.000

TL), bu tutardan dönem sonu mevcut stok değerini (

110.000

TL) çıkararak doğrudan maliyete ulaşabilirsiniz.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 14Soru →

Hem teknik servis hizmeti sunan hem de yedek parça ticareti ile uğraşan bir işletmenin dönem sonu mizan ve envanter verileri şöyledir:

Hesap / İşlem Kalemi	Tutar (TL)
Dönem Başı Ticari Mallar	$50.000$
Dönem İçi Ticari Mal Alışları	$200.000$
Alış Nakliye Giderleri	$10.000$
Alış İskontoları	$5.000$
Direkt İşçilik Giderleri (Servis Bölümü)	$80.000$
Genel Üretim Giderleri (Servis Bölümü)	$20.000$
Pazarlama Giderleri	$15.000$
Dönem Sonu Ticari Mal Mevcudu	$45.000$

İşletmenin dönem sonu ambar kayıtları incelendiğinde, stoktan çıkan yedek parçaların $30.000$ TL'lik kısmının servis hizmeti sunumu esnasında sarf edildiği, geri kalan kısmın ise doğrudan ticari mal olarak satıldığı tespit edilmiştir.

Bu verilere göre, işletmenin gelir tablosunda yer alacak toplam 'Satışların Maliyeti' tutarı kaç TL'dir?

310.000

300.000

325.000

315.000

280.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $310.000$

Cevap

İşletmenin toplam satışlarının maliyeti

310.000

TL'dir.

İşletmenin toplam satış maliyeti, hem satılan malları hem de sunulan hizmetleri kapsamalıdır. Ticari mal stoklarındaki net azalma

210.000

TL olup, bunun

30.000

TL'lik kısmı hizmet üretiminde kullanıldığı için 622 nolu hesaba, kalan

180.000

TL'lik kısmı ise doğrudan satış olduğu için 621 nolu hesaba yansıtılır. Hizmet maliyeti ayrıca direkt işçilik (

80.000

TL) ve genel üretim giderlerini (

20.000

TL) de içerir. Sonuç olarak

180.000 + (80.000 + 20.000 + 30.000) = 310.000

TL tutarına ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1

Satışa hazır ticari malların net maliyetini hesapla

50.000 + 200.000 + 10.000 - 5.000 = 255.000

TL

Dönem başı stok, alışlar ve alış giderleri eklenir; alış iskontoları ise maliyetten düşülür.

2

Toplam stok çıkış tutarını belirle

255.000 - 45.000 = 210.000

TL

Satışa hazır malların maliyetinden dönem sonu mevcut stok düşülerek dönem içindeki toplam azalma bulunur.

3

Stok çıkışını 621 ve 622 hesaplarına göre ayrıştır

621 (STMM):

210.000 - 30.000 = 180.000

TL; 622 (SHM'ye giden parça):

30.000

TL

Hizmet sunumunda kullanılan parçalar 'Satılan Hizmet Maliyeti'ne aktarılmalıdır.

4

Toplam Satışların Maliyetini hesapla

(180.000) + (80.000 + 20.000 + 30.000) = 310.000

TL

621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti ile 622 Satılan Hizmet Maliyeti (işçilik + GÜG + malzeme) toplanır.

Anahtar Kavram

Satışların Maliyeti, işletmenin ana faaliyet konusuyla ilgili olarak satılan mamul, ticari mal veya sunulan hizmetlerin maliyetlerini kapsayan 62 grubundaki hesapların toplamıdır.

İpuçları

1

Satışların maliyeti sadece ticari mallardan değil, sunulan hizmet maliyetinden de oluşur.

2

Alış giderlerini maliyete eklemeyi, alış iskontolarını ise düşmeyi unutmayın; ardından stoktan çıkan malların hangi amaçla (satış mı yoksa hizmet içi kullanım mı) kullanıldığını ayrıştırın.

Daha Fazla Pratik

Farklı envanter yöntemlerinin (FIFO, LIFO, Ortalama Maliyet) satılan ticari mallar maliyeti üzerindeki etkilerini inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:2m 30s

Soru 15Soru →

Bir lojistik ve dağıtım işletmesi, müşterilerine hem depolama hizmeti sunmakta hem de paketleme malzemeleri satışı gerçekleştirmektedir. İşletmenin $2026$ yılı dönem sonu envanter ve mizan verileri aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Hesap / İşlem Kalemi	Tutar ( $TL$ )
Ticari Mallar (Dönem Başı)	$60.000$
Ticari Mal Alışları (Brüt)	$340.000$
Alışlarla İlgili Nakliye ve Sigorta Giderleri	$20.000$
Alış İade ve İskontoları (Toplam)	$20.000$
Ticari Mallar (Dönem Sonu Fiili Sayım)	$85.000$
Hizmet Üretim Maliyeti Giderleri	$280.000$
Dönem Sonu Yarı Mamul - Hizmet Stokları	$30.000$

Bu verilere göre, işletmenin ilgili dönemdeki toplam "Satışların Maliyeti" tutarı kaç $TL$ 'dir?

565.000

545.000

585.000

315.000

595.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $565.000$

Cevap

İşletmenin toplam Satışların Maliyeti

565.000

TL'dir.

Doğru yanıt olan tutar, net mal alışları üzerinden hesaplanan

315.000

TL tutarındaki Satılan Ticari Mallar Maliyeti ile tamamlanan hizmetler için hesaplanan

250.000

TL tutarındaki Satılan Hizmet Maliyeti'nin toplamından oluşmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1

Net Ticari Mal Alışlarının Hesaplanması

340.000 + 20.000 - 20.000 = 340.000

TL

Stok maliyetine alış bedeli ile birlikte nakliye ve sigorta gibi giderler eklenmeli, iade ve iskontolar düşülmelidir.

2

Satılan Ticari Mallar Maliyeti (STMM) Hesaplanması

60.000 + 340.000 - 85.000 = 315.000

TL

Aralıklı envanter yönteminde STMM; Dönem Başı Stok + Net Alışlar - Dönem Sonu Stok formülüyle bulunur.

3

Satılan Hizmet Maliyeti (SHM) Hesaplanması

280.000 - 30.000 = 250.000

TL

Hizmet üretiminde dönem içinde katlanılan giderlerden, henüz tamamlanmamış hizmetlere (yarı mamul) ait pay çıkarılmalıdır.

4

Toplam Satışların Maliyetinin Hesaplanması

315.000 (STMM) + 250.000 (SHM) = 565.000

TL

Gelir tablosundaki 'Satışların Maliyeti' bölümü, işletmenin farklı faaliyet türlerinden doğan tüm satış maliyetlerinin toplamıdır.

Anahtar Kavram

Satışların maliyeti, sadece ticari malları değil, aynı zamanda üretilen mamulleri ve sunulan hizmetlerin maliyetlerini de (620, 621, 622) kapsayan bir ana gruptur.

Soru 16Soru →

Bir işletmenin $2025$ yılı envanter çalışmaları sonucunda ticari mallar ve ilgili hesaplara dair şu veriler saptanmıştır:

Hesap / İşlem Kalemi	Tutar (TL)
Dönem Başı Ticari Mal Mevcudu	$120.000$
Dönem İçi Ticari Mal Alışları	$450.000$
Alış Nakliye ve Sigorta Giderleri	$25.000$
Alış İskontoları	$15.000$
Satış İskontoları	$30.000$
Dönem Sonu Ticari Mal Mevcudu	$140.000$

Buna göre, işletmenin ilgili dönemdeki 'Satılan Ticari Mallar Maliyeti' (STMM) tutarı kaç TL'dir?

410.000

415.000

440.000

455.000

470.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $440.000$

Cevap

İşletmenin ilgili dönemdeki 'Satılan Ticari Mallar Maliyeti'

440.000

TL'dir.

Satılan Ticari Mallar Maliyeti (STMM), dönem boyunca satılan malların işletmeye olan toplam maliyetini gösterir. Hesaplama yapılırken dönem içi net alışlar (

450.000 + 25.000 - 15.000 = 460.000

TL) ile dönem başı stok (

120.000

TL) toplanarak satışa hazır toplam mal maliyeti (

580.000

TL) bulunur. Bu toplamdan dönem sonu mevcudu (

140.000

TL) çıkarıldığında satılan malların maliyeti olan

440.000

TL tutarına ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1

Net Alış tutarının hesaplanması

450.000 + 25.000 - 15.000 = 460.000

TL

Ticari malın maliyetine alış bedeli ve alış giderleri eklenir, alış iskontoları ise düşülür.

2

Satışa Hazır Mal Maliyetinin bulunması

120.000 + 460.000 = 580.000

TL

Dönem başı mal mevcudu ile dönem içi net alışlar toplamı işletmenin satabileceği toplam mal hacmini verir.

3

Satılan Ticari Mallar Maliyetinin (STMM) hesaplanması

580.000 - 140.000 = 440.000

TL

Satışa hazır mal toplamından dönem sonu eldeki mal mevcudu çıkarılarak satılan kısmın maliyetine ulaşılır.

Anahtar Kavram

STMM Hesaplama Formülü: (DBMM + Net Alışlar) - DSMM

İpuçları

1

STMM hesaplanırken sadece malın girişiyle ilgili maliyetleri ve dönem sonu mevcudu dikkate alın.

2

Satış İskontoları (611) hesabı Net Satışlara ulaşmak için kullanılır, Satışların Maliyeti (621) hesaplamasında yer almaz.

3

Önce Net Alışları (Alışlar + Nakliye - Alış İskontosu) bulun, sonra formülde yerine koyun: STMM = DBMM + Net Alışlar - DSMM.

Daha Fazla Pratik

Satışların Maliyeti hesaplandıktan sonra 'Brüt Satış Karı'nın nasıl hesaplandığını inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Önce brüt stok değişimini (DBMM - DSMM) bulup net alışlara ekleyebilirsiniz:

(120.000 - 140.000) + 460.000 = -20.000 + 460.000 = 440.000

TL.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 17Soru →

Aralıklı envanter yöntemini uygulayan bir ticari işletmenin $2025$ yılı dönem sonu envanter ve mizan verileri şu şekildedir:

İşlem Kalemi	Tutar (TL)
Dönem başı ticari mal stoku	$80.000$
Dönem içi ticari mal alışları	$320.000$
Alış nakliye giderleri	$12.000$
Alış iade ve iskontoları toplamı	$22.000$
Dönem sonu sayılan ticari mal stoku	$70.000$

Bu bilgilere göre, işletmenin ilgili dönemdeki "Satılan Ticari Mallar Maliyeti" (STMM) kaç TL'dir?

320.000

308.000

342.000

296.000

390.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $320.000$

Cevap

İşletmenin ilgili dönemdeki satılan ticari mallar maliyeti

320.000

TL'dir.

Satılan Ticari Mallar Maliyeti hesaplanırken temel formül 'Dönem Başı Stok + Net Alışlar - Dönem Sonu Stok' şeklindedir. Burada net alışlar belirlenirken alış bedeline (

320.000

) maliyet unsuru olan nakliye giderleri (

12.000

) eklenmiş ve maliyeti azaltan iade/iskontolar (

22.000

) düşülerek

310.000

TL net alış tutarına ulaşılmıştır. Bu tutarın dönem başı stokla toplamından (

390.000

) dönem sonu stokun (

70.000

) çıkarılmasıyla

320.000

TL olan doğru maliyet hesaplanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1

Net alışların hesaplanması

Net Alışlar =

320.000 + 12.000 - 22.000 = 310.000

TL

Alış bedeline nakliye giderleri eklenir, iade ve iskontolar ise maliyetten düşülür.

2

Satışa hazır mal maliyetinin hesaplanması

Satışa Hazır Mal Maliyeti =

80.000 + 310.000 = 390.000

TL

Dönem başı stok ile dönem içi net alışların toplamı, işletmenin satabileceği toplam mal yükünü gösterir.

3

Satılan Ticari Mallar Maliyetinin (STMM) hesaplanması

STMM =

390.000 - 70.000 = 320.000

TL

Satışa hazır malların maliyetinden elde kalan (dönem sonu) stokun düşülmesi, satılan kısmın maliyetini verir.

Anahtar Kavram

Aralıklı envanter yönteminde STMM hesaplaması ve alış maliyeti unsurlarının tespiti.

İpuçları

1

Satılan malların maliyetini bulmak için önce dönem içinde satın alınan malların 'net' maliyetini hesaplamalısınız.

2

Unutmayın: Alışlarla ilgili nakliye giderleri malın maliyetini artırırken, alış iadeleri ve iskontoları maliyeti azaltır.

3

Formülünüz şu olmalı: (DBS + Dönem İçi Alışlar + Alış Nakliyesi - İade ve İskontolar) - DSS.

Daha Fazla Pratik

Sürekli envanter yöntemi kullanılsaydı, her satış anında maliyet kaydı yapılacağı için dönem sonunda bu hesaplamaya gerek kalmayacağını hatırlayınız.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 18Soru →

Aralıklı envanter yöntemini uygulayan bir ticari işletmenin dönem sonu envanter çalışmaları sonucunda elde edilen veriler aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Hesap / İşlem Kalemi	Tutar (TL)
Dönem Başı Ticari Mallar Stoku	$40.000$
Dönem İçi Ticari Mal Alışları	$150.000$
Alış Nakliye ve Sigorta Giderleri	$5.000$
Alış İadeleri ve İskontoları	$10.000$
Dönem Sonu Ticari Mal Mevcudu	$30.000$

Buna göre, işletmenin bu döneme ait Satılan Ticari Mallar Maliyeti ( $STMM$ ) kaç TL'dir?

155.000

150.000

165.000

115.000

185.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $155.000$

Cevap

155.000

TL (Satılan Ticari Mallar Maliyeti)

İşletme bir ticari işletme olduğu ve aralıklı envanter yöntemini uyguladığı için maliyet kaydı dönem sonunda yapılır. Satılan Ticari Mallar Maliyeti (

621

) formülü:

STMM = (DBST + Net Alışlar) - DSST

şeklindedir. Verilen rakamlarla;

Net Alışlar = 150.000 (Alışlar) + 5.000 (Nakliye) - 10.000 (İade) = 145.000

TL. Satışa hazır mallar maliyeti

40.000 + 145.000 = 185.000

TL'dir. Bu tutardan dönem sonu stok olan

30.000

TL çıkarıldığında

155.000

TL sonucuna ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1

Net alış maliyetini hesaplayınız.

150.000 + 5.000 - 10.000 = 145.000

TL

Alış maliyetine nakliye giderleri eklenir, iadeler ve iskontolar düşülür.

2

Satışa hazır malların toplam maliyetini bulunuz.

40.000 + 145.000 = 185.000

TL

Dönem başı stok ile dönem içi net alışlar toplanarak satışa hazır malların maliyetine ulaşılır.

3

Satılan Ticari Mallar Maliyetini (

STMM

) hesaplayınız.

185.000 - 30.000 = 155.000

TL

Satışa hazır malların maliyetinden dönem sonu mevcudu çıkarılarak satılan kısmın maliyeti bulunur.

Anahtar Kavram

Aralıklı envanter yönteminde STMM hesaplaması ve nakliye giderlerinin stok maliyetine dahil edilmesi kuralı.

Soru 19Soru →

Aralıklı envanter yöntemini uygulayan bir ticari işletmenin dönem sonu envanter ve mizan verileri şu şekildedir:

Hesap / İşlem Kalemi	Tutar
Dönem Başı Ticari Mallar	$70.000$ TL
Dönem İçi Ticari Mal Alışları	$300.000$ TL
Mal Alış Nakliye Giderleri	$20.000$ TL
Alış İskontoları	$10.000$ TL
Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderleri	$35.000$ TL
Dönem Sonu Mal Mevcudu	$85.000$ TL

Bu verilere göre, işletmenin dönem sonunda yapacağı kayıtta "621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti" hesabının borcuna yazılacak tutar kaç TL'dir?

275.000

TL

305.000

TL

295.000

TL

330.000

TL

380.000

TL

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $295.000$ TL

Cevap

Satılan Ticari Mallar Maliyeti

295.000

TL olarak hesaplanır.

Doğru yanıt olan

295.000

TL tutarı; dönem başı stok (

70.000

), dönem içi alışlar (

300.000

) ve alış nakliyesi (

20.000

) toplanıp, alış iskontosu (

10.000

) ve dönem sonu mal mevcudu (

85.000

) çıkarılarak bulunur. Pazarlama giderleri fonksiyonel bir giderdir ve maliyet hesaplamasına dahil edilmez.

Adım Adım Çözüm

1

Net alış tutarının hesaplanması

Net Alış = 300.000 + 20.000 - 10.000 = 310.000

TL

Alış maliyetine nakliye giderleri eklenir, iskontolar ise düşülür. Pazarlama giderleri stok maliyetine dahil edilmez.

2

Satışa hazır mal maliyetinin (Maliyet bedeli toplamı) bulunması

70.000 + 310.000 = 380.000

TL

Dönem başı stok ile dönem içi net alışların toplamı, işletmenin satabileceği toplam mal değerini verir.

3

Satılan Ticari Mallar Maliyeti (STMM) hesaplanması

STMM = 380.000 - 85.000 = 295.000

TL

Satışa hazır mallardan dönem sonunda kalanlar çıkarıldığında satılan kısmın maliyetine ulaşılır.

Anahtar Kavram

Satılan Ticari Mallar Maliyeti Formülü

Alternatif Yöntem

153 Ticari Mallar hesabının borç toplamı ile alacak tarafındaki diğer işlemler arasındaki farkı kullanarak da çözülebilir.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 20Soru →

Bir işletmenin dönem sonu mizanında ve envanter çalışmalarında şu veriler tespit edilmiştir:

Hesap / İşlem Kalemi	Tutar
$153$ Ticari Mallar Hesabı Borç Toplamı	$200.000$ TL
$153$ Ticari Mallar Hesabı Alacak Toplamı	$20.000$ TL
Dönem Sonu Fiili Mal Mevcudu	$50.000$ TL

Aralıklı envanter yöntemini uygulayan bu işletmenin, gelir tablosunda raporlayacağı "Satılan Ticari Mallar Maliyeti" tutarı kaç TL'dir?

130.000

150.000

180.000

200.000

230.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $130.000$

Cevap

İşletmenin Satılan Ticari Mallar Maliyeti

130.000

TL'dir.

Satılan Ticari Mallar Maliyeti (STMM) hesaplanırken, işletmenin dönem başı stoğu ve dönem içi net alışlarının toplamından (ki bu verilerde mizan net borç toplamı olarak yansır) dönem sonu fiili stok mevcudu çıkarılır. İşlem:

(200.000 - 20.000) - 50.000 = 130.000

TL şeklindedir.

Adım Adım Çözüm

1

Net alışların (veya dönem içi net stok girişinin) hesaplanması

200.000 - 20.000 = 180.000

TL

Ticari mallar hesabının alacak toplamı genellikle alış iadeleri ve iskontolarını içerir; bu tutar borç toplamından düşülerek net maliyet bedeline ulaşılır.

2

Satılan malların maliyetinin (STMM) bulunması

180.000 - 50.000 = 130.000

TL

Eldeki toplam net mal değerinden dönem sonunda hala depoda bulunan (satılmayan) kısmın çıkarılması, satılan kısmın maliyetini verir.

Anahtar Kavram

Aralıklı envanter yönteminde STMM; ticari mallar hesabının net borç kalanından dönem sonu fiili stok mevcudunun indirilmesiyle hesaplanır.

İpuçları

1

Mizandaki alacak toplamı, malın maliyetini azaltan (iade gibi) unsurlardır.

2

Önce hesabın net kalanını bulun, ardından depoda kalan malı bu tutardan çıkarın.

3

200.000

-

20.000

işlemi size toplam net mal girişini verir. Bundan

50.000

TL'yi çıkararak maliyete ulaşırsınız.

Daha Fazla Pratik

Sürekli envanter yönteminde maliyet kaydının satış anında nasıl yapıldığını inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:45s

Satışların Maliyeti Hesapları

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm