Examkin

Satışların Maliyeti Hesapları

45 soru

Soru 21Soru →

Aralıklı envanter yöntemini uygulayan bir ticari işletmenin dönem sonu mizanında yer alan hesap verileri aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Hesap Kodu ve AdıBorç Toplamı (TLTL)Alacak Toplamı (TLTL)
153153 Ticari Mallar1.450.0001.450.000100.000100.000

İşletmenin dönem sonu envanter çalışmaları sırasında aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:
- Depoda yapılan fiili sayım sonucunda ticari mal stokunun değerinin 250.000250.000 TLTL olduğu belirlenmiştir.
- Dönem içinde mal alımı için ödenen 30.00030.000 TLTL tutarındaki nakliye ve sigorta giderinin, sehven "770770 Genel Yönetim Giderleri" hesabına borç kaydedildiği anlaşılmıştır.

Gerekli düzeltme kaydının yapıldığı varsayıldığında, işletmenin ilgili dönemdeki "Satılan Ticari Malların Maliyeti" (STMM) tutarı kaç TLTL olarak hesaplanmalıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 1.130.0001.130.000

Cevap

Satılan Ticari Malların Maliyeti 1.130.0001.130.000 TLTL olarak hesaplanır.
Doğru hesaplamada, öncelikle 153153 Ticari Mallar hesabının mizandaki net bakiyesi (1.350.0001.350.000 TLTL) bulunur. Ardından yanlışlıkla gider yazılan 30.00030.000 TLTL nakliye bedeli bu tutara eklenerek gerçek 'Satışa Hazır Mal Maliyeti' olan 1.380.0001.380.000 TLTL elde edilir. Son olarak dönem sonu mal mevcudu olan 250.000250.000 TLTL bu tutardan çıkarıldığında 1.130.0001.130.000 TLTL değerindeki maliyete ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1
Düzeltme öncesi net mal mevcudu ve satışa hazır mal maliyetini belirleyin.
1.450.000−100.000=1.350.0001.450.000 - 100.000 = 1.350.000 TLTL
Mizandaki borç toplamından alacak toplamı çıkarılarak mevcut mal hareketleri bulunur.
2
Hatalı kaydedilen nakliye giderini mal maliyetine dahil edin.
1.350.000+30.000=1.380.0001.350.000 + 30.000 = 1.380.000 TLTL
Muhasebenin maliyet esası kavramı gereği, mal alımıyla ilgili nakliye ve sigorta giderleri malın maliyetine eklenmelidir.
3
Aralıklı envanter formülüne göre STMM hesaplamasını yapın.
1.380.000−250.000=1.130.0001.380.000 - 250.000 = 1.130.000 TLTL
Satılan Malın Maliyeti = Satışa Hazır Mal Maliyeti (Düzeltilmiş) - Dönem Sonu Stok tutarıdır.

Anahtar Kavram

Aralıklı envanter yönteminde STMM hesaplanırken, mal alımıyla doğrudan ilgili tüm giderlerin (nakliye, sigorta, gümrük vb.) stok maliyetine eklenmesi zorunludur.
Soru 22Soru →

Aralıklı envanter yöntemini uygulayan ve aynı zamanda teknik servis hizmeti veren bir işletmenin dönem sonuna ilişkin bazı hesap verileri ve envanter bilgileri şu şekildedir:

KalemTutar
Dönem başı ticari mal stoku50.00050.000 TL
Dönem içi ticari mal alışları200.000200.000 TL
Alış nakliye giderleri10.00010.000 TL
Alıştan iadeler5.0005.000 TL
Dönem sonu ticari mal sayımı60.00060.000 TL
Teknik servis direkt işçilik giderleri40.00040.000 TL
Teknik serviste kullanılan yedek parçalar25.00025.000 TL

Buna göre, işletmenin ilgili döneme ait gelir tablosunda raporlayacağı toplam 'Satışların Maliyeti' tutarı kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 260.000260.000

Cevap

İşletmenin gelir tablosunda yer alacak toplam satışların maliyeti 260.000260.000 TL'dir.
Toplam satış maliyeti hesaplanırken, ticari mal satışı ile ilgili maliyet (195.000195.000 TL) ve hizmet sunumu ile ilgili maliyet (65.00065.000 TL) ayrı ayrı hesaplanıp toplanmalıdır. Doğru seçenekte bu iki maliyet kaleminin toplamı olan tutar sunulmuştur.

Adım Adım Çözüm

1
Satılan Ticari Mallar Maliyeti (STMM) hesaplanması
195.000195.000 TL
Aralıklı envanterde maliyet; Dönem Başı Stok + Net Alışlar (Alışlar + Giderler - İadeler) - Dönem Sonu Stok formülüyle bulunur: (50.000+200.000+10.000−5.000)−60.000=195.000(50.000 + 200.000 + 10.000 - 5.000) - 60.000 = 195.000 TL.
2
Satılan Hizmet Maliyeti (SHM) hesaplanması
65.00065.000 TL
Hizmet işletmelerinde maliyet; hizmetin sunulması için kullanılan direkt işçilik ve malzeme giderlerinden oluşur: 40.000+25.000=65.00040.000 + 25.000 = 65.000 TL.
3
Toplam Satışların Maliyeti tutarının bulunması
260.000260.000 TL
Gelir tablosundaki Satışların Maliyeti grubu, 621 (STMM) ve 622 (SHM) hesaplarının toplamını ifade eder: 195.000+65.000=260.000195.000 + 65.000 = 260.000 TL.

Anahtar Kavram

Satışların Maliyeti grubu (62) birden fazla faaliyet kolu yürüten işletmelerde ilgili tüm maliyet hesaplarının (621, 622 vb.) toplamını yansıtır.

İpuçları

1
İşletmenin hem mal sattığını hem de hizmet sunduğunu, bu yüzden iki farklı maliyet hesabı (621 ve 622) kullanması gerektiğini unutmayın.
2
Önce ticari mal maliyetini (STMM) aralıklı envanter formülüyle hesaplayın, ardından hizmet için harcanan işçilik ve parçaları toplayarak SHM'yi bulun.
3
STMM = (DB Stok + Alışlar + Alış Giderleri - Alış İadeleri) - DS Stok; SHM = Direkt İşçilik + Kullanılan Malzeme.

Daha Fazla Pratik

Karışık faaliyetli işletmelerde maliyet hesaplarının gelir tablosunda Brüt Satış Kârı üzerindeki etkisini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 23Soru →

Aralıklı envanter yöntemini uygulayan ticari bir işletmenin dönem sonu envanter çalışmaları sırasında aşağıdaki veriler saptanmıştır:

- Dönem başı ticari mal stoku: 30.00030.000 TL
- Dönem içi ticari mal alışları: 100.000100.000 TL
- Mal alışlarına ilişkin nakliye giderleri: 5.0005.000 TL
- Dönem sonu yapılan fiziki sayım sonucu mal stoku: 25.00025.000 TL

Bu bilgilere göre, işletmenin dönem sonunda yapması gereken maliyet kaydında "621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti" hesabının borcuna kaydedilecek tutar kaç TL olmalıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 110.000110.000

Cevap

Satılan ticari malların maliyeti 110.000110.000 TL olarak hesaplanmıştır.
Doğru tutar olan 110.000110.000 TL; dönem başı stok (30.00030.000), dönem içi alışlar (100.000100.000) ve alış nakliye giderinin (5.0005.000) toplamından oluşan 135.000135.000 TL'lik toplam mal mevcudundan, dönem sonu sayılan 25.00025.000 TL tutarındaki stokun çıkarılmasıyla bulunur. Bu işlem sonucunda satılan malların maliyeti netleşir.

Adım Adım Çözüm

1
Net alış tutarının belirlenmesi
100.000+5.000=105.000100.000 + 5.000 = 105.000 TL
Muhasebenin maliyet esası kavramı gereği, alış sırasında katlanılan nakliye, sigorta ve gümrük gibi giderler malın maliyetine eklenmelidir.
2
Satılabilir mal maliyetinin (toplam stokun) hesaplanması
30.000+105.000=135.00030.000 + 105.000 = 135.000 TL
Dönem başında elde bulunan stok ile dönem içinde alınan net stok toplamı, işletmenin satabileceği toplam mal mevcudunu verir.
3
Satılan Ticari Mallar Maliyeti (STMM) tutarının hesaplanması
135.000−25.000=110.000135.000 - 25.000 = 110.000 TL
Aralıklı envanter yönteminde, toplam stok tutarından dönem sonunda elde kalan (satılmayan) stok çıkarılarak satılan malların maliyetine ulaşılır.

Anahtar Kavram

Aralıklı Envanter Yönteminde Satışların Maliyeti Hesaplaması
Soru 24Soru →

Ticari faaliyetlerini aralıklı envanter yöntemiyle izleyen bir işletmenin dönem sonu mizanı ve yapılan fiziki sayım sonuçlarına göre elde edilen veriler şu şekildedir:

Hesap / BilgiTutar (TL)
Ticari Mallar (Dönem Başı)40.00040.000
Ticari Mal Alışları180.000180.000
Alış Nakliye Giderleri10.00010.000
Alıştan İadeler5.0005.000
Alış İskontoları3.0003.000
Satıştan İadeler12.00012.000
Dönem Sonu Ticari Mallar Envanteri50.00050.000

Buna göre, işletmenin Satılan Ticari Mallar Maliyeti kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 172.000172.000

Cevap

İşletmenin Satılan Ticari Mallar Maliyeti 172.000172.000 TL olarak hesaplanır.
Doğru tutar olan 172.000172.000 TL, dönem başı ticari mallar (40.00040.000 TL) ile net alışlar (182.000182.000 TL) toplamından dönem sonu envanterinin (50.00050.000 TL) çıkarılmasıyla elde edilir. Bu hesaplamada alış giderleri maliyete eklenmiş, alış iade ve iskontoları ise düşülmüştür.

Adım Adım Çözüm

1
Net Alışlar tutarını hesapla.
180.000(Bru¨tAlıs\clar)+10.000(Alıs\cGiderleri)−5.000(Alıs\ctanI˙adeler)−3.000(Alıs\cI˙skontoları)=182.000180.000 (Brüt Alışlar) + 10.000 (Alış Giderleri) - 5.000 (Alıştan İadeler) - 3.000 (Alış İskontoları) = 182.000 TL
Maliyet hesaplamasında brüt alışlar üzerinden alış giderleri eklenmeli, alış iade ve iskontoları düşülmelidir.
2
Satılabilir Mal Maliyetini (SMM) bul.
40.000(Do¨nemBas\cıStok)+182.000(NetAlıs\clar)=222.00040.000 (Dönem Başı Stok) + 182.000 (Net Alışlar) = 222.000 TL
Dönem içinde satılabilecek toplam malın maliyeti, mevcut stok ile yapılan net alışların toplamıdır.
3
Satılan Ticari Mallar Maliyetini (STMM) hesapla.
222.000(SatılabilirMal)−50.000(Do¨nemSonuStok)=172.000222.000 (Satılabilir Mal) - 50.000 (Dönem Sonu Stok) = 172.000 TL
Dönem içinde satılamayan (elde kalan) stokun maliyetinin, toplam satılabilir mal maliyetinden çıkarılması gerekir.

Anahtar Kavram

Aralıklı envanter yönteminde Satılan Ticari Mallar Maliyeti, dönem sonu sayımından sonra (Dönem Başı Ticari Mallar + Net Alışlar - Dönem Sonu Ticari Mallar) formülü ile hesaplanır.

Daha Fazla Pratik

Sürekli envanter yöntemi uygulansaydı, her satış anında maliyet kaydı yapılacağı için dönem sonu hesaplamasının nasıl değişeceğini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 25Soru →

Dönem başında stoğu bulunmayan bir ticaret işletmesinin dönem içi faaliyetlerine ilişkin veriler aşağıdadır:

İşlem KalemiTutarı
Ticari mal alışları140.000140.000 TL
Alış nakliye giderleri15.00015.000 TL
Dönem sonu mal mevcudu45.00045.000 TL

İşletme aralıklı envanter yöntemini uyguladığına göre, dönem sonunda hesaplanması gereken "621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti" tutarı kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 110.000110.000

Cevap

Satılan Ticari Mallar Maliyeti 110.000110.000 TL'dir.
Doğru yanıt olan 110.000110.000 TL, işletmenin toplam alış maliyeti olan 155.000155.000 TL'den (140.000140.000 alış + 15.00015.000 nakliye) dönem sonunda kalan 45.00045.000 TL tutarındaki stoğun çıkarılmasıyla elde edilir. Bu işlem, dönem içinde satılan malların işletmeye olan gerçek maliyetini yansıtır.

Adım Adım Çözüm

1
Net alış maliyetini hesapla
140.000+15.000=155.000140.000 + 15.000 = 155.000 TL
Maliyet esası kavramı gereği, ticari malın edinilmesi için katlanılan nakliye, gümrük ve sigorta gibi giderler alış bedeline eklenmelidir.
2
Satılan Ticari Mallar Maliyetini (STMM) hesapla
155.000−45.000=110.000155.000 - 45.000 = 110.000 TL
Aralıklı envanter yönteminde STMM; (Dönem Başı Stok + Dönem İçi Net Alışlar) - Dönem Sonu Stok formülüyle bulunur.

Anahtar Kavram

Maliyet Esası ve Aralıklı Envanter STMM Hesaplaması

Daha Fazla Pratik

Stok hareketlerinde alış iadesi veya iskontosu olması durumunda net alışların nasıl değişeceğini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 26Soru →

Aralıklı envanter yöntemini kullanan bir ticaret işletmesinin dönem sonu itibarıyla ilgili hesap verileri aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Hesap / İşlem KalemiTutarı (TL)
Dönem Başı Ticari Mallar60.00060.000
Dönem İçi Alışlar200.000200.000
Alış Nakliye Giderleri8.0008.000
Alış Iskontoları3.0003.000
Dönem Sonu Ticari Mallar (Fiziki Sayım)70.00070.000
Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderleri12.00012.000
Satış İadeleri5.0005.000

Bu verilere göre, işletmenin dönem sonunda yapacağı envanter kaydında '621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti' hesabı tutarı kaç TL olarak hesaplanmalıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 195.000195.000

Cevap

195.000195.000 TL (Satılan Ticari Mallar Maliyeti)
Doğru hesaplama için öncelikle net alışlar bulunmalıdır (200.000+8.000−3.000=205.000200.000 + 8.000 - 3.000 = 205.000 TL). Ardından bu tutar dönem başı stok ile toplanarak satılabilir mal maliyeti (265.000265.000 TL) elde edilir. Aralıklı envanter yönteminde, bu toplamdan dönem sonu fiziki sayım sonucu bulunan stok tutarı (70.00070.000 TL) çıkarıldığında satılan malların maliyeti olan 195.000195.000 TL'ye ulaşılır. İşletme bir ticaret işletmesi olduğu için bu tutar '621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti' hesabına kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
Net alış tutarını hesapla.
200.000+8.000−3.000=205.000200.000 + 8.000 - 3.000 = 205.000 TL
Ticari malın maliyetine alış bedeli ve alışla ilgili nakliye/sigorta giderleri eklenir, iskontolar ise düşülür.
2
Satılabilir mal maliyetini (toplam maliyet) bul.
60.000+205.000=265.00060.000 + 205.000 = 265.000 TL
Dönem başı stok ile dönem içi net alışların toplamı, işletmenin o dönem içinde satabileceği toplam mal hacmini verir.
3
Satılan malların maliyetine (STMM) ulaş.
265.000−70.000=195.000265.000 - 70.000 = 195.000 TL
Aralıklı envanter yönteminde, satılabilir mal toplamından eldeki (dönem sonu) stok çıkarılarak satılan kısmın maliyeti hesaplanır.

Anahtar Kavram

Aralıklı envanter yönteminde maliyet hesaplama formülü: STMM=DBST+NetAlıs\clar−DSTMSTMM = DBST + Net Alışlar - DSTM
Soru 27Soru →

Sürekli envanter yöntemini uygulayan bir işletme, maliyeti 18.00018.000 TL olan ticari malları 30.00030.000 TL bedelle veresiye (kredili) olarak satmıştır. Bu satış işlemine ait yapılacak "maliyet kaydı" ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti hesabı 18.00018.000 TL borçlandırılır.

Cevap

621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti hesabının maliyet bedeli olan 18.00018.000 TL tutarında borçlandırılması doğrudur.
Sürekli envanter yönteminde mal satıldığında hasılat kaydının yanı sıra eş zamanlı olarak maliyet kaydı da yapılır. Bu kayıtta, satılan malın maliyet bedeli (18.00018.000 TL) kadar '621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti' hesabı borçlandırılırken, '153 Ticari Mallar' hesabı alacaklandırılır.

Adım Adım Çözüm

1
Satış yöntemine göre kayıt zamanını belirle.
Sürekli envanter yöntemi kullanıldığı için maliyet kaydı satış anında yapılmalıdır.
Sürekli envanterde her satış sonrası stok ve maliyet hesapları güncellenir.
2
Kayıtta kullanılacak tutarı tespit et.
Maliyet kaydı için maliyet bedeli olan 18.00018.000 TL kullanılmalıdır.
Hasılat kaydında satış bedeli, maliyet kaydında ise maliyet bedeli esas alınır.
3
Yevmiye kaydını oluştur.
621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti hesabı Borçlu (18.00018.000), 153 Ticari Mallar hesabı Alacaklı (18.00018.000).
Gider/Maliyet hesapları borç taraflı çalışır; aktif karakterli stok hesabı ise azalış nedeniyle alacaklandırılır.

Anahtar Kavram

Sürekli Envanter Yöntemi ve Maliyet Kaydı Mantığı

İpuçları

1
Soruda maliyet kaydı (maliyet bedeli üzerinden yapılan kayıt) sorulmaktadır, hasılat kaydı değil.
2
Sürekli envanter yönteminde her satışta maliyet ve stok hesabı çalıştırılır. Maliyet hesapları gider karakterli olduğu için borç taraflı başlar.

Daha Fazla Pratik

Aralıklı envanter yönteminde bu kaydın neden dönem sonunda topluca yapıldığını araştırınız.
Tahmini Süre:45s
Soru 28Soru →

Hem ticari mal satışı hem de danışmanlık hizmeti sunan bir işletmenin dönem sonu envanter ve mizan verileri şu şekildedir:

Hesap / İşlem KalemiTutarı (TL)
Dönem Başı Ticari Mallar50.00050.000
Dönem İçi Net Alışlar150.000150.000
Dönem Sonu Ticari Mallar40.00040.000
Hizmet Üretim Maliyeti Yansıtma (741)45.00045.000
Pazarlama Satış ve Dağıtım Giderleri Yansıtma (761)20.00020.000
Genel Yönetim Giderleri Yansıtma (771)15.00015.000

Bu verilere göre işletmenin gelir tablosunda yer alacak toplam "Satışların Maliyeti" tutarı kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 205.000205.000

Cevap

İşletmenin toplam satış maliyeti 205.000205.000 TL'dir.
Toplam satış maliyeti hesaplanırken, öncelikle aralıklı envanter yöntemi mantığıyla ticari mal maliyeti (160.000160.000 TL) bulunur. Ardından hizmet üretimi yapan birimden gelen maliyet yansıtma tutarı (45.00045.000 TL) buna eklenir. Faaliyet giderleri ise bu grubun dışında kaldığı için toplama dahil edilmez.

Adım Adım Çözüm

1
Satılan Ticari Mallar Maliyeti (STMM) hesaplanır.
50.000+150.000−40.000=160.00050.000 + 150.000 - 40.000 = 160.000 TL
STMM formülü: Dönem Başı Stok + Dönem İçi Alışlar - Dönem Sonu Stok şeklindedir.
2
Satılan Hizmet Maliyeti belirlenir.
45.00045.000 TL
741 Hizmet Üretim Maliyeti Yansıtma hesabı dönem sonunda 622 Satılan Hizmet Maliyeti hesabına devredilir.
3
Faaliyet giderleri ayrıştırılır.
20.000+15.000=35.00020.000 + 15.000 = 35.000 TL (Hariç tutulur)
761 ve 771 nolu hesaplar 63 grubuna (Faaliyet Giderleri) aktarılır, 62 grubunda (Satışların Maliyeti) yer almazlar.
4
Toplam Satışların Maliyeti hesaplanır.
160.000160.000 (621) + 45.00045.000 (622) = 205.000205.000 TL
Gelir tablosundaki 'Satışların Maliyeti' bölümü, işletmenin sunduğu tüm mal ve hizmetlerin maliyetlerinin toplamını içerir.

Anahtar Kavram

Satışların Maliyeti (62) grubu; Satılan Ticari Mallar Maliyeti (621), Satılan Hizmet Maliyeti (622) ve Diğer Satışların Maliyeti (623) hesaplarından oluşur.

İpuçları

1
Satışların maliyeti sadece ticari mallardan ibaret olmayabilir; hizmet maliyetlerini de kontrol edin.
2
761 ve 771 kodlu yansıtma hesaplarının gelir tablosunda hangi ana başlık altında toplandığını hatırlayın.
3
Önce STMM (DB+A−DSDB+A-DS) formülünü uygulayın, sonra 741 hesabının 622 hesabına aktarılacağını düşünerek ikisini toplayın.

Daha Fazla Pratik

Sürekli envanter yönteminde satış kaydı anında yapılan maliyet kaydı ile aralıklı envanterdeki dönem sonu kaydı arasındaki farkları inceleyin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 29Soru →

Aralıklı envanter yöntemini kullanan bir ticaret işletmesinin dönem sonu mizan ve envanter verileri aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Hesap / Veri KalemiTutarı (TL)
153153 Ticari Mallar Hesabı (Borç Toplamı)320.000320.000
153153 Ticari Mallar Hesabı (Alacak Toplamı)30.00030.000
Dönem Sonu Mal Mevcudu (Fiziki Sayım Sonucu)90.00090.000

İşletme, dönem içinde satın aldığı ticari mallar için ödediği 15.00015.000 TL tutarındaki nakliye giderini yanlışlıkla "760760 Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderleri" hesabına kaydetmiştir.

Buna göre, işletmenin yapması gereken dönem sonu envanter kaydında "621621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti" hesabına borç kaydedilmesi gereken tutar kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 215.000215.000

Cevap

İşletmenin yapması gereken dönem sonu envanter kaydında "621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti" hesabına borç kaydedilmesi gereken tutar 215.000215.000 TL'dir.
Satılan ticari malların maliyeti hesaplanırken, öncelikle işletmenin elindeki mal mevcudunun doğru maliyet bedeli belirlenmelidir. 153153 Ticari Mallar hesabının borç toplamına (320.000320.000 TL), yanlışlıkla gider yazılan 15.00015.000 TL nakliye bedeli eklenmeli, alacak toplamında yer alan 30.00030.000 TL tutarındaki iade ve iskontolar ise çıkarılmalıdır. Bu durumda satışa hazır mal maliyeti 305.000305.000 TL olur. Aralıklı envanter yönteminde dönem sonu sayım sonucu bulunan 90.00090.000 TL'lik stok değeri bu tutardan düşüldüğünde, gerçekleşen maliyet 215.000215.000 TL olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Hatalı kaydedilen nakliye giderinin maliyete dahil edilmesi
320.000+15.000=335.000320.000 + 15.000 = 335.000 TL (Düzeltilmiş Borç Toplamı)
Muhasebenin maliyet esası kavramı gereği, satın alınan mallar için ödenen nakliye, sigorta ve gümrük gibi giderler stokun maliyetine eklenmelidir.
2
Satışa hazır mal maliyetinin (Net Alışlar + Dönem Başı Stok) bulunması
335.000−30.000=305.000335.000 - 30.000 = 305.000 TL
Borç toplamından alış iadeleri ve iskontoları (Alacak Toplamı) düşülerek işletmenin elindeki toplam net mal maliyetine ulaşılır.
3
Satılan Ticari Mallar Maliyetinin (STMM) hesaplanması
305.000−90.000=215.000305.000 - 90.000 = 215.000 TL
Aralıklı envanter yönteminde STMM = (Dönem Başı Stok + Net Alışlar) - Dönem Sonu Stok formülü ile hesaplanır.

Anahtar Kavram

Maliyet Esası ve Aralıklı Envanterde STMM Hesaplaması

Daha Fazla Pratik

Sürekli envanter yönteminde satış anında yapılan maliyet kaydı ile aralıklı envanterdeki dönem sonu kaydı arasındaki farkları inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 30Soru →

Aralıklı envanter yöntemini kullanan bir ticaret işletmesinin dönem sonu itibarıyla '153 Ticari Mallar' hesabı verileri ve yapılan fiziki sayım sonuçları aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

İşlem / Hesap KalemiTutarı
Dönem Başı Ticari Mallar80.00080.000 TL
Dönem İçi Alışlar450.000450.000 TL
Alış Nakliye Giderleri15.00015.000 TL
Alış İadeleri20.00020.000 TL
Alış İskontoları10.00010.000 TL
Satış İadeleri25.00025.000 TL
Dönem Sonu Mal Sayımı120.000120.000 TL

Buna göre, işletmenin dönem sonu envanter kayıtları sonucunda '621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti' hesabı borç tarafına kaydedilmesi gereken tutar kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 395.000395.000

Cevap

Satılan Ticari Mallar Maliyeti (STMM) 395.000395.000 TL olarak hesaplanır.
Satılan Ticari Mallar Maliyeti, aralıklı envanter sisteminde dönem sonu yapılan envanter kaydıyla belirlenir. Bu hesaplamada dönem başı stok (80.00080.000 TL) ile net alışlar (450.000+15.000−20.000−10.000=435.000450.000 + 15.000 - 20.000 - 10.000 = 435.000 TL) toplanarak satışa hazır mallar maliyetine (515.000515.000 TL) ulaşılır. Bu tutardan dönem sonu stok tutarı (120.000120.000 TL) düşüldüğünde elde edilen 395.000395.000 TL, satılan malların maliyetini temsil eder.

Adım Adım Çözüm

1
Net Alış Tutarı Hesaplanır
450.000+15.000−20.000−10.000=435.000450.000 + 15.000 - 20.000 - 10.000 = 435.000 TL
Alış nakliye giderleri maliyete eklenir; alış iadeleri ve iskontoları ise maliyetten düşülür.
2
Satışa Hazır Mallar Maliyeti Hesaplanır
80.000+435.000=515.00080.000 + 435.000 = 515.000 TL
Dönem başı stok ile dönem içi net alışların toplamı, işletmenin satabileceği toplam mal mevcudunu verir.
3
Satılan Ticari Mallar Maliyeti (STMM) Hesaplanır
515.000−120.000=395.000515.000 - 120.000 = 395.000 TL
Satışa hazır malların maliyetinden dönem sonu mevcut stok çıkarıldığında satılan kısmın maliyetine ulaşılır.

Anahtar Kavram

Aralıklı envanter yönteminde STMM hesaplanırken alış nakliye giderleri maliyet unsuru olarak dikkate alınmalı, satış iadeleri ise maliyetle değil hasılatla ilişkilendirilmelidir.

Daha Fazla Pratik

Sürekli envanter yönteminde satış anında yapılan maliyet kaydı ile aralıklı envanterdeki dönem sonu kaydını karşılaştıran bir soru çözülebilir.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 31Soru →

Aralıklı envanter yöntemini kullanan bir işletmenin genel geçici mizanında 153153 Ticari Mallar hesabının borç toplamı 320.000320.000 TL, alacak toplamı ise 40.00040.000 TL'dir. Dönem sonu yapılan fiziki sayım sonucunda stok değerinin 60.00060.000 TL olduğu belirlenmiştir. Buna göre, işletmenin dönem sonunda yapması gereken Satılan Ticari Mallar Maliyeti kaydında borçlandırılacak hesap ve tutar aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti - 220.000220.000 TL

Cevap

621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti hesabının 220.000220.000 TL tutarında borçlandırılmasıdır.
Satılan Ticari Mallar Maliyeti, aralıklı envanter yönteminde 'Dönem Başı Stok + Dönem İçi Net Alışlar - Dönem Sonu Stok' formülü ile bulunur. Mizandaki 153153 Ticari Mallar hesabının borç kalanı olan 280.000280.000 TL (320.000−40.000320.000 - 40.000), işletmenin satışa sunabileceği toplam mal değerini ifade eder. Bu değerden depoda kalan 60.00060.000 TL'lik stok çıkarıldığında, dönem içinde satılan malların maliyeti olan 220.000220.000 TL'ye ulaşılır. Muhasebe kaydında ise 621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti hesabı borçlandırılırken, 153 Ticari Mallar hesabı alacaklandırılarak stoklardan düşülür.

Adım Adım Çözüm

1
153 Ticari Mallar hesabının dönem sonu kalanını (bakiyesini) hesapla.
320.000−40.000=280.000320.000 - 40.000 = 280.000 TL
Aralıklı envanterde maliyet kaydı öncesi hesabın borç kalanı, dönem başı mal mevcudu ile dönem içi net alışların toplamını verir.
2
Hesaplanan bakiyeden dönem sonu mal mevcudu (stok) tutarını çıkararak Satılan Ticari Mallar Maliyeti'ni (STMM) bul.
280.000−60.000=220.000280.000 - 60.000 = 220.000 TL
Satılan malların maliyeti, satışa hazır toplam mallardan (bakiye) elde kalan malların (stok) çıkarılmasıyla bulunur.
3
Maliyet kaydını yevmiye defterine işle.
621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti (Borç) 220.000220.000 TL / 153 Ticari Mallar (Alacak) 220.000220.000 TL
Maliyet bir gider unsuru olarak Gelir Tablosu'nda (6'lı grup) borç tarafında izlenirken, ilgili stok hesabından çıkış yapılır.

Anahtar Kavram

Aralıklı Envanterde STMM Hesaplaması

İpuçları

1
Mizandaki borç ve alacak toplamları arasındaki fark, işletmenin elindeki toplam mal varlığını (Dönem Başı + Alışlar - İadeler) gösterir.
2
Maliyet tutarına ulaşmak için önce 153 hesabının bakiyesini bulmalı, ardından fiziki sayımla belirlenen dönem sonu stoğunu bu bakiyeden çıkarmalısınız.

Daha Fazla Pratik

Satış iadeleri ve satış iskontolarının 'Satışların Maliyeti' hesabı yerine 'Satış İndirimleri' grubunda izlendiğini unutmayın; maliyet kaydı sadece stok çıkışıyla ilgilidir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 32Soru →

İşletmenin dönem sonu genel geçici mizan verileri ve yapılan envanter çalışmaları sonucunda aşağıdaki bilgiler elde edilmiştir:

Hesap / BilgiTutar (TL)
153153 Ticari Mallar Hesabı (Borç Kalanı)380.000380.000
Kaydedilmeyen Alış İskontosu20.00020.000
Dönem Sonu Mal Mevcudu (Fiziki Sayım)90.00090.000

Bu verilere göre, işletmenin '621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti' kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 270.000270.000

Cevap

İşletmenin Satılan Ticari Mallar Maliyeti 270.000270.000 TL'dir.
Doğru yanıt olan tutar, işletmenin başlangıçtaki stok bakiyesinden (380.000380.000 TL) henüz kayıtlara geçmemiş olan maliyet düşürücü unsuru (20.00020.000 TL) indirdikten sonra elde edilen net tutardan (360.000360.000 TL), fiziksel sayım sonucu tespit edilen dönem sonu stok mevcudunun (90.00090.000 TL) çıkarılmasıyla hesaplanır. Bu işlem sonucunda satılan malların fiili maliyeti 270.000270.000 TL olarak kesinleşir.

Adım Adım Çözüm

1
Kayıtlara alınmayan alış iskontosunun etkisini hesapla
380.000−20.000=360.000380.000 - 20.000 = 360.000 TL
Aralıklı envanter yönteminde mizan bakiyesi (Dönem Başı Stok + Alışlar) toplamını gösterir; kaydedilmeyen iskontolar bu bakiyeyi netleştirmek için düşülmelidir.
2
Dönem sonu mal mevcudunu satışa hazır malların maliyetinden düş
360.000−90.000=270.000360.000 - 90.000 = 270.000 TL
Satılan malların maliyetini bulmak için, eldeki toplam net stok maliyetinden satılmayıp ambarda kalan (dönem sonu) stok tutarı çıkarılmalıdır.

Anahtar Kavram

Aralıklı envanter yönteminde STMM hesaplanırken alış iskontoları ve alış iadeleri maliyetten indirilir.

İpuçları

1
Aralıklı envanterde maliyet, dönem sonunda yapılan fiziki sayım verilerine göre hesaplanır.
2
Unutulan alış iskontosu kaydı, aslında '153 Ticari Mallar' hesabının maliyetini azaltan bir işlemdir.
3
STMM = (Dönem Başı Stok + Alışlar + Alış Giderleri - İade ve İskontolar) - Dönem Sonu Stok formülünü uygulayın.

Daha Fazla Pratik

Sürekli envanter yönteminde maliyetin satış anında nasıl kaydedildiğini ve 621 nolu hesabın çalışma prensibini tekrar ediniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 33Soru →

Aralıklı envanter yöntemini benimseyen bir ticaret işletmesinin 31.12.2025 tarihli genel geçici mizan verileri ve dönem sonu envanter kayıtları aşağıdaki gibidir:

Hesap / Veri KalemiBorç Toplamı (TL)Alacak Toplamı (TL)
153153 Ticari Mallar398.000398.00010.25010.250
610610 Satıştan İadeler14.50014.500-
611611 Satış İskontoları8.7508.750-
Dönem Sonu Stok (Fiziki Sayım)92.00092.000-

Buna göre, işletmenin dönem sonunda yapması gereken "Satılan Ticari Mallar Maliyeti" kaydı için hesaplanacak tutar aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 295.750295.750 TL

Cevap

İşletmenin Satılan Ticari Mallar Maliyeti 295.750295.750 TL olarak hesaplanmalıdır.
Doğru cevap olan tutar, aralıklı envanter yönteminin temel formülü olan (Dönem Başı Stok + Net Alışlar) - Dönem Sonu Stok mantığına dayanır. Mizan verilerinde 153 Ticari Mallar hesabının borç toplamı dönem başı mevcudu ve dönem içi brüt alışları içerirken, alacak toplamı alıştan iade ve iskontoları gösterir. Bu iki tutarın farkı olan 387.750387.750 TL'den, fiziki sayım sonucu belirlenen 92.00092.000 TL tutarındaki dönem sonu stok çıkarıldığında 295.750295.750 TL maliyet tutarına ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1
Net alış maliyetini (satılabilir mal maliyeti) belirle.
398.000−10.250=387.750398.000 - 10.250 = 387.750 TL
Aralıklı envanter yönteminde 153 nolu hesabın borç toplamı (dönem başı stok + alışlar + alış giderleri) ile alacak toplamı (alış iadeleri + alış iskontoları) arasındaki fark satılabilir malların maliyetini verir.
2
Satılan malların maliyetini hesapla.
387.750−92.000=295.750387.750 - 92.000 = 295.750 TL
Satılabilir mal maliyetinden dönem sonu mevcut stok tutarı çıkarıldığında satılan kısmın maliyetine ulaşılır.
3
Satışla ilgili indirim kalemlerini değerlendir.
610610 ve 611611 nolu hesaplar dikkate alınmaz.
Satıştan iadeler ve satış iskontoları brüt satışlardan indirilerek net satışlara ulaşılmasını sağlar; satışların maliyeti (STMM) üzerinde doğrudan bir etkisi yoktur.

Anahtar Kavram

Aralıklı Envanter Yönteminde Satışların Maliyeti Hesaplaması

İpuçları

1
Aralıklı envanter yönteminde STMM tutarı mizan verileri ve fiziki sayım sonucuyla dönem sonunda tek bir kayıtla hesaplanır.
2
Satış iadeleri ve satış iskontoları Gelir Tablosu'nda 'Satış İndirimleri' grubunda yer alır; 'Satışların Maliyeti' grubunu etkilemez.
3
STMM = (153 Borç Toplamı - 153 Alacak Toplamı) - Dönem Sonu Stok formülünü kullanarak sonuca ulaşabilirsiniz.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir soruyu 'Sürekli Envanter Yöntemi' için çözerek, satış anında maliyet kaydının nasıl değiştiğini analiz edebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Önce 153 Ticari Mallar hesabının mizan kalanını (Net Borç Kalanı) bulun: 398.000−10.250=387.750398.000 - 10.250 = 387.750 TL. Ardından bu rakamdan dönem sonu stok mevcudu olan 92.00092.000 TL'yi çıkararak doğrudan STMM tutarına ulaşın.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 34Soru →

Hem üretim hem de ticaret faaliyeti ile eş zamanlı olarak uğraşan bir işletmenin ilgili döneme ait envanter ve maliyet verileri aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Veri KalemiTutar (TL)
Dönem Başı Yarı Mamul Mevcudu45.00045.000
Dönem Sonu Yarı Mamul Mevcudu55.00055.000
Dönem Başı Mamul Mevcudu90.00090.000
Dönem Sonu Mamul Mevcudu70.00070.000
Dönem İçi Toplam Üretim Maliyeti (710+720+730710+720+730)350.000350.000
Satılan Ticari Malların Maliyeti120.000120.000

Buna göre, işletmenin bu döneme ait gelir tablosunda yer alacak "Satışların Maliyeti" kaleminin toplam tutarı kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 480.000480.000

Cevap

Satışların maliyeti toplamı 480.000480.000 TL olarak hesaplanır.
İşletmenin toplam satış maliyeti hesaplanırken, önce üretim sürecindeki stok değişimleri (Yarı Mamul ve Mamul) dikkate alınarak Satılan Mamuller Maliyeti (360.000360.000 TL) bulunur. Daha sonra bu tutara hazır olarak alınıp satılan ticari malların maliyeti (120.000120.000 TL) eklenir. Toplamda 480.000480.000 TL tutarına ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1
Üretilen Mamul Maliyetini hesapla
45.000(DBYM)+350.000(U¨retimGid.)−55.000(DSYM)=340.00045.000 (DBYM) + 350.000 (Üretim Gid.) - 55.000 (DSYM) = 340.000 TL
Dönem içi üretim maliyetine dönem başı yarı mamul eklenip dönem sonu yarı mamul çıkarılarak tamamlanan mamullerin maliyeti bulunur.
2
Satılan Mamuller Maliyetini (620) hesapla
90.000(DBM)+340.000(U¨retilen)−70.000(DSM)=360.00090.000 (DBM) + 340.000 (Üretilen) - 70.000 (DSM) = 360.000 TL
Üretilen mamul maliyetine dönem başı mamul stoku eklenip dönem sonu mamul stoku çıkarılarak satılan kısmın maliyetine ulaşılır.
3
Toplam Satışların Maliyetini bul
360.000(620)+120.000(621)=480.000360.000 (620) + 120.000 (621) = 480.000 TL
Gelir tablosundaki Satışların Maliyeti grubu; Satılan Mamuller Maliyeti (620), Satılan Ticari Mallar Maliyeti (621) ve varsa Satılan Hizmet Maliyeti (622) kalemlerinin toplamından oluşur.

Anahtar Kavram

Satışların Maliyeti grubu, işletmenin hem üretim hem de ticaret faaliyetlerinden doğan tüm satış maliyetlerinin konsolide edildiği bölümdür.

İpuçları

1
Satışların maliyeti sadece tek bir hesaptan oluşmak zorunda değildir; 620 ve 621 hesaplarını birlikte düşünün.
2
Önce 710, 720 ve 730 nolu hesaplardan 151 (Yarı Mamul) ve 152 (Mamul) hesaplarına geçiş yaparak 620 hesabını hesaplamalısınız.
3
Üretim maliyeti formülü: DBYM + Üretim Giderleri - DSYM = Üretilen Mamul; Satılan Mamul = DBM + Üretilen - DSM.

Daha Fazla Pratik

Stok değer düşüklüğü karşılığı ayrılması durumunda bu işlemin STMM üzerindeki etkisini araştırınız.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 35Soru →

Aralıklı envanter yöntemini kullanan ve hem üretim hem de ticaret faaliyetiyle uğraşan bir işletmenin dönem sonu envanter verileri aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Hesap / BilgiTutar (TL)
Dönem Başı Ticari Mallar80.00080.000
Ticari Mal Alışları250.000250.000
Alış Nakliye Giderleri10.00010.000
Alış İadeleri15.00015.000
Alış Iskontoları5.0005.000
Dönem Sonu Mal Mevcudu70.00070.000
Satılan Mamuller Maliyeti100.000100.000

Bu verilere göre, işletmenin ilgili döneme ait gelir tablosunda '621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti' hesabında raporlanması gereken tutar kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 250.000250.000

Cevap

İşletmenin gelir tablosunda yer alacak Satılan Ticari Mallar Maliyeti (621) tutarı 250.000250.000 TL'dir.
Satılan Ticari Mallar Maliyeti, aralıklı envanter yönteminde 'Dönem Başı Stok + Dönem İçi Net Alışlar - Dönem Sonu Stok' formülüyle hesaplanır. Net alışlar hesaplanırken alış gideri olan nakliye maliyete eklenmiş (250.000+10.000250.000 + 10.000), iade ve iskontolar (15.000+5.00015.000 + 5.000) ise düşülerek 240.000240.000 TL net alışa ulaşılmıştır. Bu tutara dönem başı stoğun eklenip dönem sonu stoğun çıkarılmasıyla 250.000250.000 TL sonucuna varılır.

Adım Adım Çözüm

1
Net alış tutarının hesaplanması
Net Alışlar = 250.000+10.000−15.000−5.000=240.000250.000 + 10.000 - 15.000 - 5.000 = 240.000 TL
Alış nakliye giderleri maliyete eklenirken, iade ve iskontolar maliyetten düşülmelidir.
2
Satılabilir mal maliyetinin belirlenmesi
Satılabilir Mal Maliyeti = 80.000(DBTM)+240.000(NetAlıs\clar)=320.00080.000 (DBTM) + 240.000 (Net Alışlar) = 320.000 TL
Dönem başı mevcut stok ile dönem içi net girişlerin toplamı satışa hazır malları verir.
3
Satılan Ticari Mallar Maliyeti (STMM) hesaplanması
STMM = 320.000−70.000(DSTM)=250.000320.000 - 70.000 (DSTM) = 250.000 TL
Satılabilir mallardan dönem sonunda elde kalan miktar çıkarıldığında satılan kısmın maliyetine ulaşılır.

Anahtar Kavram

Satılan Ticari Mallar Maliyeti (STMM) Hesaplama Mantığı

Daha Fazla Pratik

Sürekli envanter yönteminde satış anında yapılan 621 kaydının dönem sonu sayımıyla nasıl mutabık kılındığını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 36Soru →

Aralıklı envanter yöntemini benimseyen bir ticaret işletmesinin 31.12.202631.12.2026 tarihli genel geçici mizanında 153153 Ticari Mallar hesabının borç toplamı 940.000940.000 TL, alacak toplamı ise 40.00040.000 TL olarak görülmektedir. İşletmenin dönem sonu envanter çalışmaları sırasında aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Tespit Edilen HususlarTutar
Mal alışıyla ilgili nakliye bedeli yanlışlıkla 760760 hesabına kaydedilmiştir12.00012.000 TL
Satıcıdan alınan ve henüz kaydı yapılmamış alış iskontosu8.0008.000 TL
Tanıtım amacıyla bedelsiz dağıtılan (kaydı henüz yapılmamış) ticari mallar5.0005.000 TL
Dönem sonu fiili sayım sonucunda depoda bulunan mal mevcudu115.000115.000 TL

Buna göre, işletmenin bu döneme ait "Satılan Ticari Mallar Maliyeti" (STMM) kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 784.000784.000

Cevap

Satılan Ticari Mallar Maliyeti 784.000784.000 TL olarak hesaplanır.
Satılan Ticari Mallar Maliyeti hesaplanırken, mizandaki veriler üzerinden envanter düzeltmeleri yapılmalıdır. Yanlış kaydedilen nakliye bedeli (12.00012.000 TL) maliyete eklenmeli, henüz kaydedilmemiş iskonto (8.0008.000 TL) ve tanıtım amacıyla stoktan çıkan mallar (5.0005.000 TL) maliyetten düşülmelidir. Bu düzeltmeler sonucu satılabilir mal mevcudu 899.000899.000 TL olur. Bu tutardan dönem sonu stok olan 115.000115.000 TL çıkarıldığında STMM 784.000784.000 TL olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Dönem içi net alış maliyetini mizan verilerine göre belirle.
940.000−40.000=900.000940.000 - 40.000 = 900.000 TL
Mizandaki borç toplamı dönem başı stok ve alışları, alacak toplamı ise iade ve iskontoları ifade eder.
2
Envanterde tespit edilen düzeltmeleri maliyete yansıt.
900.000+12.000(Nakliye)−8.000(I˙skonto)=904.000900.000 + 12.000 (Nakliye) - 8.000 (İskonto) = 904.000 TL
Nakliye giderleri stok maliyetine eklenirken, alış iskontoları maliyetten düşülmelidir.
3
Satış dışı nedenlerle stoktan çıkan malları ayır.
904.000−5.000=899.000904.000 - 5.000 = 899.000 TL
Tanıtım amaçlı dağıtılan mallar pazarlama gideridir, satılan malın maliyeti (STMM) unsuru değildir.
4
Satılan Ticari Mallar Maliyetini (STMM) hesapla.
899.000−115.000=784.000899.000 - 115.000 = 784.000 TL
Aralıklı envanterde STMM = (Dönem Başı Stok + Net Alışlar) - Dönem Sonu Stok formülü uygulanır.

Anahtar Kavram

Aralıklı Envanterde STMM Hesaplaması ve Stok Maliyet Unsurları

Daha Fazla Pratik

Benzer bir soruyu 'Sürekli Envanter' yöntemi için çözerek, maliyet kaydının satış anında yapılmasının farklarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 37Soru →

Hem üretim hem de ticari faaliyetle uğraşan, aynı zamanda teknik danışmanlık hizmeti sunan bir işletmenin 31.12.202631.12 .2026 tarihli genel geçici mizanından alınan bazı hesap özetleri ve dönem sonu envanter bilgileri aşağıda sunulmuştur:

Hesap AdıBorç Toplamı (TL)Alacak Toplamı (TL)
150150 İlk Madde ve Malzeme310.000310.000-
151151 Yarı Mamuller - Üretim35.00035.000-
152152 Mamuller75.00075.000-
153153 Ticari Mallar545.000545.000-
720720 Direkt İşçilik Giderleri125.000125.000-
730730 Genel Üretim Giderleri110.000110.000-
740740 Hizmet Üretim Maliyeti40.00040.000-
760760 Pazarlama Satış ve Dağıtım Giderleri62.00062.000-

Envanter Bilgileri:
1. Dönem başı stok tutarları hesapların borç toplamları içerisinde yer almaktadır (150=65.000150 = 65.000 TL, 151=35.000151 = 35.000 TL, 152=75.000152 = 75.000 TL, 153=95.000153 = 95.000 TL).
2. Dönem sonu fiziki sayım sonuçları: 150=55.000150 = 55.000 TL, 151=45.000151 = 45.000 TL, 152=65.000152 = 65.000 TL, 153=85.000153 = 85.000 TL saptanmıştır.
3. Ticari malların işletmeye getirilmesi için ödenen 18.00018.000 TL tutarındaki nakliye giderinin yanlışlıkla 760760 nolu hesaba borç kaydedildiği saptanmıştır.
4. Satın alınan ticari mallar için tedarikçiden sağlanan 7.0007.000 TL tutarındaki alış iskontosunun mizan tarihine kadar muhasebeleştirilmediği tespit edilmiştir.
5. 740740 nolu hesaptaki maliyetlerin tamamı tamamlanan ve fatura edilen danışmanlık hizmetlerine aittir.

Bu bilgilere göre, işletmenin ilgili döneme ait toplam Satışların Maliyeti (620 + 621 + 622) kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 1.001.0001.001 .000

Cevap

İşletmenin toplam satış maliyeti 1.001.0001.001 .000 TL'dir.
Toplam satış maliyeti, işletmenin her bir faaliyet kolundan (üretim, ticaret, hizmet) elde ettiği satışların kendi maliyetlerinin toplamıdır. Bu soruda üretimden gelen Satılan Mamuller Maliyeti (490.000490.000 TL), düzeltilmiş Satılan Ticari Mallar Maliyeti (471.000471.000 TL) ve Satılan Hizmet Maliyeti (40.00040.000 TL) toplandığında sonuç 1.001.0001.001 .000 TL olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Direkt İlk Madde ve Malzeme Giderinin (710) hesaplanması
255.000255.000 TL
150150 nolu hesabın borç toplamından (310.000310.000 TL) dönem sonu stok tutarı (55.00055.000 TL) düşülerek üretime sevk edilen miktar bulunur.
2
Satılan Mamuller Maliyetinin (620) hesaplanması
490.000490.000 TL
Toplam Üretim Maliyeti (710+720+730=490.000710 + 720 + 730 = 490.000 TL) hesaplanır. Biten mamul maliyeti: 490.000+(35.000−45.000)=480.000490.000 + (35.000 - 45.000) = 480.000 TL. Satılan mamul maliyeti: 480.000+(75.000−65.000)=490.000480.000 + (75.000 - 65.000) = 490.000 TL.
3
Satılan Ticari Mallar Maliyetinin (621) düzeltilmiş hesaplanması
471.000471.000 TL
Ticari malların net borç toplamı düzeltilir: 545.000+18.000(nakliye)−7.000(iskonto)=556.000545.000 + 18.000 (nakliye) - 7.000 (iskonto) = 556.000 TL. Maliyet: 556.000−85.000(DSS)=471.000556.000 - 85.000 (DSS) = 471.000 TL.
4
Satılan Hizmet Maliyetinin (622) belirlenmesi
40.00040.000 TL
740740 nolu hesapta toplanan maliyetlerin tamamı hizmet tamamlandığı için 622622 nolu hesaba aktarılır.
5
Toplam Satışların Maliyetinin hesaplanması
1.001.0001.001 .000 TL
620+621+622=490.000+471.000+40.000=1.001.000620 + 621 + 622 = 490.000 + 471.000 + 40.000 = 1.001 .000 TL.

Anahtar Kavram

Karma faaliyetli işletmelerde Satışların Maliyeti tablosu; satılan mamul, ticari mal ve hizmet maliyetlerinin toplamından oluşur.

İpuçları

1
Satışların maliyetini hesaplarken 620620, 621621 ve 622622 nolu hesapların toplamını bulmanız gerektiğini unutmayın.
2
Ticari mallar maliyeti için 153153 hesabın borç toplamını önce nakliye ve iskonto ile düzeltin, ardından dönem sonu stoğu düşün.
3
Üretim maliyetini hesaplarken 150150 değişiminden 710710'u bulun, ardından 710+720+730710+720+730 toplamına yarı mamul ve mamul stok farklarını (DBS - DSS) ekleyin.

Daha Fazla Pratik

Stok sayım noksanlarının 'normal' veya 'anormal' olmasına göre maliyet üzerindeki etkilerini inceleyen soruları çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 38Soru →

Bir işletme, ana faaliyeti kapsamında hem profesyonel temizlik hizmeti sunmakta hem de temizlik ürünlerinin perakende satışını gerçekleştirmektedir. İşletmenin ilgili dönem sonu itibarıyla maliyet hesaplarına ilişkin verileri şöyledir:

KalemTutar (TL)
Dönem Başı Temizlik Ürünleri Stoku20.00020.000
Dönem İçi Temizlik Ürünü Alışları80.00080.000
Alış İadeleri5.0005.000
Dönem Sonu Temizlik Ürünleri Stoku15.00015.000
Temizlik Hizmeti Personel Giderleri40.00040.000
Hizmet Sunumunda Kullanılan Malzemeler10.00010.000

Buna göre, işletmenin Gelir Tablosu'nda yer alacak olan toplam "Satışların Maliyeti" tutarı kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 130.000130.000

Cevap

130.000130.000 TL olan seçenek doğrudur.
Satışların maliyeti hesaplanırken işletmenin yürüttüğü her iki faaliyet türü de dikkate alınmalıdır. Perakende satış faaliyetine ilişkin Satılan Ticari Mallar Maliyeti (621); dönem başı stok (20.00020.000) ile dönem içi net alışların (80.000−5.000=75.00080.000 - 5.000 = 75.000) toplamından dönem sonu stokun (15.00015.000) çıkarılmasıyla 80.00080.000 TL olarak bulunur. Temizlik hizmeti faaliyetine ilişkin Satılan Hizmet Maliyeti (622) ise hizmet sunumu için harcanan personel ve malzeme giderlerinin toplamı olan 50.00050.000 TL'dir. Bu iki tutarın toplamı olan 130.000130.000 TL, Gelir Tablosu'ndaki Satışların Maliyeti toplamını oluşturur.

Adım Adım Çözüm

1
Satılan Ticari Mallar Maliyeti (STMM) hesaplanır.
20.000(DB)+80.000(Alıs\c)−5.000(I˙ade)−15.000(DS)=80.00020.000 (DB) + 80.000 (Alış) - 5.000 (İade) - 15.000 (DS) = 80.000 TL
Ticaret işletmelerinde maliyet; dönem başı stok ve net alışların toplamından dönem sonu stokun çıkarılmasıyla bulunur.
2
Satılan Hizmet Maliyeti (SHM) hesaplanır.
40.000(I˙s\cc\cilik)+10.000(Malzeme)=50.00040.000 (İşçilik) + 10.000 (Malzeme) = 50.000 TL
Hizmet işletmelerinde hizmetin sunulması için katlanılan direkt işçilik ve malzeme giderleri hizmet maliyetini oluşturur.
3
Toplam Satışların Maliyeti bulunur.
80.000(STMM)+50.000(SHM)=130.00080.000 (STMM) + 50.000 (SHM) = 130.000 TL
İşletme birden fazla faaliyet türüyle uğraştığı için Gelir Tablosu'ndaki Satışların Maliyeti grubu bu maliyetlerin toplamından oluşur.

Anahtar Kavram

Satışların Maliyeti grubu (62), işletmenin ana faaliyet konusu olan mal veya hizmetlerin elde edilmesi için katlanılan maliyetleri kapsar ve farklı faaliyet türleri (ticaret, hizmet) bir arada raporlanır.

İpuçları

1
İşletmenin iki farklı faaliyet türü (ticaret ve hizmet) olduğunu unutmayın; her ikisinin de maliyetini ayrı ayrı hesaplamalısınız.
2
Ticari mal maliyeti için 'Dönem Başı Stok + Net Alışlar - Dönem Sonu Stok' formülünü kullanın.
3
Net alış tutarını bulurken alış iadelerini toplam alışlardan düşmeyi unutmayın.

Daha Fazla Pratik

Farklı envanter yöntemlerinin (aralıklı vs. devamlı) maliyet kayıt zamanlaması üzerindeki etkilerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 39Soru →

Aralıklı envanter yöntemini uygulayan bir ticaret işletmesinin 31.12.202631.12.2026 tarihli mizanında 153153 Ticari Mallar hesabının borç toplamı 280.000280.000 TL olarak görülmektedir. Dönem sonu envanter çalışmaları sırasında şu hatalar saptanmıştır:

- Ticari mal alımı için ödenen 8.0008.000 TL tutarındaki nakliye gideri yanlışlıkla '760 Pazarlama Satış ve Dağıtım Giderleri' hesabına borç kaydedilmiştir.
- Satıcıya iade edilen 10.00010.000 TL tutarındaki malın bedeli banka hesabına gelmiş ve '102 Bankalar' hesabına borç kaydedilmiş; ancak ilgili malın stoklardan çıkış kaydı (153 Ticari Mallar hesabına alacak kaydı) unutulmuştur.

Dönem sonu fiili sayım sonucunda stok mevcudu 70.00070.000 TL olarak tespit edildiğine göre, gerekli düzeltme kayıtlarından sonra hesaplanması gereken '621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti' kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 208.000208.000

Cevap

Gerekli düzeltmeler yapıldıktan sonra Satılan Ticari Mallar Maliyeti 208.000208.000 TL olarak hesaplanır.
Doğru yanıt olan tutara ulaşmak için öncelikle mizan verisi düzeltilmelidir. 153153 Ticari Mallar hesabının borç toplamı olan 280.000280.000 TL'ye, yanlışlıkla gider yazılan 8.0008.000 TL nakliye gideri eklenmeli; banka kaydı yapılıp stok kaydı unutulan 10.00010.000 TL alış iadesi ise çıkarılmalıdır. Bu durumda düzeltilmiş stok değeri 278.000278.000 TL olur. Aralıklı envanter yöntemine göre bu tutardan dönem sonu fiili stok mevcudu olan 70.00070.000 TL çıkarıldığında, dönem içinde satılan malların maliyeti (STMM) 208.000208.000 TL olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Hatalı kaydedilen nakliye giderinin düzeltilmesi
153 Ticari Mallar hesabına 8.0008.000 TL borç kaydı yapılarak stok maliyeti artırılır.
TMS ve Tekdüzen Hesap Planı'na göre alışlarla ilgili nakliye, gümrük ve sigorta giderleri stok maliyetine eklenmelidir.
2
Unutulan alış iadesi kaydının yapılması
153 Ticari Mallar hesabına 10.00010.000 TL alacak kaydı yapılarak stok mevcudu azaltılır.
İade edilen mallar işletmeden çıktığı için stok hesabının alacağına kaydedilerek net alış tutarına ulaşılmalıdır.
3
Düzeltilmiş 153 Ticari Mallar hesabının kalanını hesaplama
280.000+8.000−10.000=278.000280.000 + 8.000 - 10.000 = 278.000 TL.
Mizan borç toplamına maliyet artırıcı unsurlar eklenip, maliyet azaltıcı unsurlar çıkarılarak dönem sonu envanter öncesi stok değeri bulunur.
4
Satılan Ticari Mallar Maliyeti'nin (STMM) hesaplanması
278.000−70.000=208.000278.000 - 70.000 = 208.000 TL.
Aralıklı envanter yönteminde STMM = (Dönem Başı Stok + Net Alışlar) - Dönem Sonu Stok formülü ile bulunur.

Anahtar Kavram

Aralıklı envanter yönteminde Satışların Maliyeti, stok hesabının düzeltilmiş Borç Kalanı ile Dönem Sonu Fiili Stok arasındaki farktır.

İpuçları

1
Mizandaki borç toplamı, düzeltmelerden önceki 'satılabilir mal mevcudunu' ifade eder.
2
Malın maliyetine girmesi gereken bir harcama yanlışlıkla gidere yazıldıysa, stok hesabının borcuna eklenmelidir.
3
STMM formülü: (Mizandaki Düzeltilmiş Stok Borç Kalanı) - (Dönem Sonu Fiili Sayım) şeklindedir.

Daha Fazla Pratik

Stok değer düşüklüğü karşılığı ayrılması durumunda STMM kaydının nasıl değişeceğini inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Önce 153 hesabının T cetvelini çizip, verilen hataları (Borç: 8.0008.000 nakliye, Alacak: 10.00010.000 iade) işleyerek mizan borç kalanını bulup ardından envanteri düşmek hata riskini azaltır.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 40Soru →

Aralıklı envanter yöntemini benimseyen bir ticaret işletmesinin 31.12.202631.12.2026 tarihindeki genel geçici mizanında 153153 Ticari Mallar hesabının borç kalanı 640.000640.000 TL'dir. Dönem sonu envanter çalışmaları sırasında, işletmenin kendi bürosunda kullanmak üzere stoklarından ayırdığı 15.00015.000 TL maliyet bedelli malın ilgili hesaba (255255 Demirbaşlar) aktarılmadığı ve dönem sonu mal mevcudunun (fiziki stok) 75.00075.000 TL olduğu saptanmıştır. Bu bilgilere göre, işletmenin dönem sonu envanter kaydı sonucunda 'Satışların Maliyeti' (STMM) olarak kaydedeceği tutar kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 550.000550.000

Cevap

İşletmenin dönem sonu 'Satışların Maliyeti' tutarı 550.000550.000 TL'dir.
Doğru hesaplama yöntemi, mizandaki 640.000640.000 TL'lik stok tutarından önce işletme içinde kullanılmak üzere ayrılan 15.00015.000 TL'lik demirbaş payının düşülmesi (625.000625.000 TL), ardından bu net tutardan dönem sonunda elde kalan 75.00075.000 TL'lik stokun çıkarılmasıdır. Bu işlem sonucunda satılan malların maliyeti 550.000550.000 TL olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Düzeltilmemiş stok hesabından işletme içi kullanıma ayrılan payı düşerek satışa hazır malların net maliyetini belirleyin.
640.000−15.000=625.000640.000 - 15.000 = 625.000 TL
İşletmenin kendi kullanımına ayırdığı mallar satılmadığı için 'Satışların Maliyeti' içinde yer alamaz; bu tutar 255255 Demirbaşlar hesabına aktarılmalıdır.
2
Aralıklı envanter formülünü kullanarak Satılan Ticari Mallar Maliyetini (STMM) hesaplayın.
625.000−75.000=550.000625.000 - 75.000 = 550.000 TL
Satılabilir malların maliyetinden (düzeltilmiş bakiye) dönem sonunda depoda kalan malların maliyeti (DSMM) düşüldüğünde, dönem içinde satılan malların maliyetine ulaşılır.

Anahtar Kavram

Aralıklı Envanterde STMM Hesaplaması ve Stok Çıkış Düzeltmeleri

İpuçları

1
Aralıklı envanterde maliyet, dönem sonu sayım sonucunun stok hesabının borç kalanından çıkarılmasıyla bulunur.
2
Stok hesabından başka bir hesaba (örneğin Demirbaşlar) aktarılması gereken tutarlar, maliyet hesaplanmadan önce stok bakiye düzeltmesi olarak dikkate alınmalıdır.

Daha Fazla Pratik

İşletmenin bu malları maliyetinin üzerinde bir bedelle sattığını varsayarak brüt satış karını hesaplayınız.
Tahmini Süre:1m 30s
ÖncekiSayfa 2 / 3Sonraki
Satışların Maliyeti Hesapları Alıştırma Soruları — KPSS Muhasebe — Sayfa 2 | Examkin