Examkin

Nakil (Aktarma) ve Toplam Hataları

25 soru

Soru 21Soru →

Bir işletmenin dönem sonu genel geçici mizan hazırlıkları sırasında aşağıdaki iki teknik hata yapıldığı saptanmıştır:

1. "102102 Bankalar" hesabının büyük defter (defter-i kebir) borç toplamı olan 124.500124.500 TL, mizana aktarılırken rakamların yer değiştirmesi sonucu (nakil hatası) 142.500142.500 TL olarak kaydedilmiştir.
2. "320320 Satıcılar" hesabının büyük defter alacak tarafındaki kayıtlar aşağıdaki gibidir:

İşlemAlacak Tutarı
Mal Alımı42.30042.300 TL
Senetli Borç15.70015.700 TL
Kredili Alım28.00028.000 TL

İşletme muhasebecisi, bu hesabın büyük defter alacak toplamını (toplam hatası) yanlışlıkla 76.00076.000 TL olarak hesaplamış ve mizana bu tutarı aktarmıştır.

Başka bir hata yapılmadığı varsayıldığında, düzenlenen genel geçici mizanda borç ve alacak toplamları arasındaki fark ve bu farkın yönü aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Borç toplamı, alacak toplamından 28.00028.000 TL fazladır.

Cevap

Düzenlenen genel geçici mizanda borç toplamı, alacak toplamından 28.00028.000 TL fazla çıkacaktır.
İşletmenin mizanında iki hata mevcuttur. İlk hata olan Bankalar hesabının borç tutarının 18.00018.000 TL fazla yazılması, mizan borç sütununu gerçekte olması gerekenden 18.00018.000 TL yukarı taşır. İkinci hata olan Satıcılar hesabının alacak tutarının 10.00010.000 TL eksik yazılması (86.00086.000 yerine 76.00076.000), mizan alacak sütununu gerçekte olması gerekenden 10.00010.000 TL aşağı çeker. Sonuç olarak borç tarafındaki şişkinlik ve alacak tarafındaki noksanlık birleşerek mizan dengesini borç lehine 28.00028.000 TL (18.000+10.00018.000 + 10.000) bozar.

Adım Adım Çözüm

1
Bankalar hesabındaki nakil hatasını hesapla
142.500−124.500=18.000142.500 - 124.500 = 18.000 TL (Borç fazla)
Gerçek borç toplamından daha yüksek bir tutar mizana aktarıldığı için mizan borç toplamı 18.00018.000 TL şişmiştir.
2
Satıcılar hesabındaki gerçek toplamı bul
42.300+15.700+28.000=86.00042.300 + 15.700 + 28.000 = 86.000 TL
Büyük defterdeki işlemlerin aritmetik toplamı alınarak hatasız tutar belirlenir.
3
Satıcılar hesabındaki toplam hatasını hesapla
86.000−76.000=10.00086.000 - 76.000 = 10.000 TL (Alacak eksik)
Gerçek alacak toplamından daha düşük bir tutar mizana aktarıldığı için mizan alacak toplamı 10.00010.000 TL noksan kalmıştır.
4
Mizan üzerindeki net etkiyi analiz et
18.00018.000 (Borç fazlalığı) + 10.00010.000 (Alacak eksikliği) = 28.00028.000 TL
Borç tarafındaki fazlalık ve alacak tarafındaki eksiklik mizan dengesini aynı yönde (borç lehine) bozar, dolayısıyla bu iki fark toplanır.

Anahtar Kavram

Mizanda borç ve alacak eşitliğinin bozulması, nakil ve toplam hatalarının kümülatif etkisi.

İpuçları

1
Her iki hatanın mizan sütunlarını (Borç ve Alacak) ayrı ayrı nasıl etkilediğini belirleyin.
2
Bankalar hesabı aktif karakterlidir ve borç toplamı mizana fazla aktarılmıştır. Satıcılar hesabı pasif karakterlidir ve alacak toplamı eksik hesaplanmıştır.
3
Bir tarafın fazla, karşı tarafın eksik olması durumunda mizan farkı bu iki tutarın toplamı kadar olur.

Daha Fazla Pratik

Mizan farkı tespit edildikten sonra hataların düzeltilmesi için yapılması gereken muhasebe kayıtlarını çalışınız.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 22Soru →

Bir işletmenin dönem sonu işlemleri kapsamında genel geçici mizan hazırlıkları yapılırken aşağıdaki iki teknik hata tespit edilmiştir:

1. "120 Alıcılar" hesabının yevmiye defterinde yer alan 24.60024.600 TL tutarındaki borç kaydı, büyük deftere aktarılırken yanlışlıkla ilgili hesabın alacak tarafına kaydedilmiştir.
2. "321 Borç Senetleri" hesabının büyük defter alacak tarafı toplamı hesaplanırken 3.4003.400 TL eksik toplanmıştır.

Bu hatalar sonucunda düzenlenecek olan genel geçici mizan ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mizan alacak toplamı, borç toplamından 45.80045.800 TL fazladır.

Cevap

Mizan alacak toplamı, borç toplamından 45.80045.800 TL fazladır.
Mizanda borç ve alacak toplamları arasındaki fark, hataların yönüne ve büyüklüğüne bağlıdır. İlk hatada 24.60024.600 TL borca yazılacakken alacağa yazılmıştır; bu durum borç toplamını 24.60024.600 TL eksik, alacak toplamını ise 24.60024.600 TL fazla göstererek alacak lehine 49.20049.200 TL fark yaratır. İkinci hatada alacak tarafı 3.4003.400 TL eksik toplandığı için bu fazlalık azalır (49.200−3.400=45.80049.200 - 3.400 = 45.800 TL) ve sonuç olarak alacak toplamı borç toplamından 45.80045.800 TL fazla olur.

Adım Adım Çözüm

1
Taraf hatasının mizan üzerindeki etkisini hesapla
24.600×2=49.20024.600 \times 2 = 49.200 TL alacak tarafı lehine fark
Bir tutar borç yerine alacağa yazıldığında, borç toplamı 24.60024.600 TL eksik, alacak toplamı 24.60024.600 TL fazla çıkar; bu da farkın iki katı olmasına neden olur.
2
Toplam hatasının mizan üzerindeki etkisini belirle
Alacak toplamında 3.4003.400 TL azalma
Büyük defterin alacak tarafının eksik toplanması, doğrudan mizan alacak toplamının da aynı tutarda eksik görünmesine neden olur.
3
İki hatanın net etkisini birleştir
49.20049.200 (Alacak Fazlası) - 3.4003.400 (Alacak Azalışı) = 45.80045.800 TL Alacak Fazlası
İlk hata alacak tarafını borçtan 49.20049.200 TL yukarı taşımış, ikinci hata ise alacak tarafını 3.4003.400 TL aşağı çekmiştir.

Anahtar Kavram

Taraf (yön) hataları mizan dengesini ilgili tutarın iki katı kadar bozar; toplam hataları ise hata tutarı kadar etkiler.

Alternatif Yöntem

Hataları hayali bir mizan üzerinde borç ve alacak sütunlarına (+/-) değerler vererek toplayıp farkı net bir şekilde görebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 23Soru →

İşletme bünyesinde gerçekleştirilen genel geçici mizan çalışmaları esnasında aşağıdaki iki teknik hatanın yapıldığı saptanmıştır:

1. Yevmiye defterinde "102102 Bankalar" hesabının borcuna kaydedilen 45.60045.600 TL, büyük deftere aktarılırken yanlışlıkla 54.60054.600 TL olarak kaydedilmiştir.
2. Büyük defterde "321321 Borç Senetleri" hesabının alacak toplamı 82.30082.300 TL olarak hesaplanmış ancak mizana aktarılırken 83.20083.200 TL olarak yazılmıştır.

Bu hatalar sonucunda düzenlenen genel geçici mizanın borç ve alacak toplamları arasındaki ilişki aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mizan borç toplamı, alacak toplamından 8.1008.100 TL fazladır.

Cevap

Mizan borç toplamı, alacak toplamından 8.1008.100 TL fazladır.
Yapılan birinci hata sonucunda mizan borç sütunu 9.0009.000 TL fazla, ikinci hata sonucunda ise mizan alacak sütunu 900900 TL fazla görünecektir. Bu iki hata birbirinden mahsup edildiğinde borç toplamının alacak toplamından 8.1008.100 TL daha yüksek olduğu görülür.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci hatanın etkisini belirle
54.600−45.600=9.00054.600 - 45.600 = 9.000 TL borç fazlası
Yevmiyeden büyük deftere borç tarafa fazla tutar aktarılması mizan borç toplamını artırır.
2
İkinci hatanın etkisini belirle
83.200−82.300=90083.200 - 82.300 = 900 TL alacak fazlası
Büyük defterden mizana alacak tarafa fazla tutar aktarılması mizan alacak toplamını artırır.
3
Net mizan farkını hesapla
9.0009.000 (Borç Artışı) - 900900 (Alacak Artışı) = 8.1008.100 TL Borç Fazlası
Zıt yönlü mizan hataları birbirinden mahsup edilerek net fark bulunur.

Anahtar Kavram

Nakil ve Toplam Hatalarının Mizan Dengesi Üzerindeki Etkisi

Daha Fazla Pratik

Mizan dengesini bozmayan 'telafi edici hatalar' ile mizan dengesini bozan 'nakil hataları' arasındaki farkları gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 24Soru →

Bir işletmenin dönem sonu genel geçici mizan hazırlıkları sırasında aşağıdaki teknik hataların yapıldığı tespit edilmiştir:

1. Yevmiye defterinde 18.40018.400 TL olarak kaydedilen bir nakit tahsilat işlemi, "100 Kasa" hesabının büyük defter borç sayfasına 14.80014.800 TL olarak aktarılmıştır.
2. "321 Borç Senetleri" hesabının büyük defter alacak tarafı toplamı hesaplanırken 2.0002.000 TL eksik toplama yapılmıştır.

Buna göre, söz konusu hatalar sonucunda düzenlenen genel geçici mizanda borç ve alacak toplamları arasındaki ilişki aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Alacak toplamı borç toplamından 1.6001.600 TL fazladır.

Cevap

Alacak toplamı borç toplamından 1.6001.600 TL fazladır.
Yapılan iki hata da mizan sütunlarını eksik göstermektedir. 100 Kasa hesabındaki hata borç sütununu 3.6003.600 TL eksiltirken, 321 Borç Senetleri hesabındaki hata alacak sütununu 2.0002.000 TL eksiltmektedir. Borç tarafındaki eksiklik (3.6003.600) alacak tarafındaki eksiklikten (2.0002.000) daha büyük olduğu için (3.600−2.000=1.6003.600 - 2.000 = 1.600), mizan düzenlendiğinde alacak toplamı borç toplamından 1.6001.600 TL daha fazla görünecektir.

Adım Adım Çözüm

1
Kasa hesabındaki aktarma hatasının etkisini hesapla
18.400−14.800=3.60018.400 - 14.800 = 3.600 TL (Borç eksik)
Yevmiyeden büyük deftere eksik tutar aktarılması, ilgili hesabın mizan borç sütunundaki değerini düşürür.
2
Borç Senetleri hesabındaki toplam hatasının etkisini belirle
2.0002.000 TL (Alacak eksik)
Büyük defter alacak tarafının yanlış toplanması, mizanın alacak sütununa eksik tutar yansımasına neden olur.
3
Mizan sütunları üzerindeki net farkı hesapla
3.6003.600 (Borç eksik) - 2.0002.000 (Alacak eksik) = 1.6001.600 TL (Alacak lehine fark)
Borç tarafındaki eksiklik daha fazla olduğu için alacak toplamı borç toplamından yüksek çıkacaktır.

Anahtar Kavram

Nakil ve toplam hatalarının mizan üzerindeki etkisi, her bir hatanın ilgili sütun toplamını ne kadar ve hangi yönde (azalış/artış) etkilediğinin netleştirilmesiyle bulunur.

İpuçları

1
Her iki hatanın da mizan sütunlarını eksilttiğini fark edin.
2
Borç sütunundaki eksilme ile alacak sütunundaki eksilme arasındaki farkı bulun.
3
Borç tarafı 3.6003.600 TL, alacak tarafı 2.0002.000 TL eksikse; alacak tarafı borçtan ne kadar fazla olur?

Daha Fazla Pratik

Benzer bir soruyu, bir hesabın borç tarafına fazla, diğerinin alacak tarafına eksik kayıt yapıldığı senaryo için çözün.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 25Soru →

Bir işletmenin dönem sonu işlemlerinde yevmiye defteri borç ve alacak toplamlarının 450.000450.000 TL olduğu belirlenmiştir. Yevmiye defterinden büyük defter hesaplarına yapılan aktarımlar ve bu hesapların toplamları üzerinden düzenlenen mizan kontrol edildiğinde şu hatalar saptanmıştır:

* 12.70012.700 TL tutarındaki bir ticari mal alış kaydı, ilgili defter-i kebir hesabının borç tarafına 17.20017.200 TL olarak aktarılmıştır.
* Alıcılar hesabının borç sütunu toplamı alınırken 1.5001.500 TL eksik toplama yapılmıştır.
* Satıcılara yapılan 4.0004.000 TL'lik bir ödeme kaydı, yevmiye defterinde doğru olmasına rağmen büyük defterde Satıcılar hesabının alacak tarafına aktarılmıştır.

Bu bilgilere göre, düzenlenen mizan toplamları arasındaki fark ve bu farkın yönü ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Alacak toplamı, borç toplamından 5.0005.000 TL fazladır.

Cevap

Alacak toplamı, borç toplamından 5.0005.000 TL fazladır.
Yapılan analiz sonucunda borç tarafındaki hataların net etkisi −1.000-1.000 TL (+4.500−1.500−4.000+4.500 - 1.500 - 4.000), alacak tarafındaki hatanın etkisi ise +4.000+4.000 TL'dir. Başlangıçta eşit kabul edilen (450.000450.000 TL) mizan toplamları bu etkilerle borç sütununda 449.000449.000 TL, alacak sütununda ise 454.000454.000 TL olur. Aradaki 5.0005.000 TL'lik fark alacak toplamının lehinedir.

Adım Adım Çözüm

1
Meblağ aktarma hatasının borç tarafına etkisini hesapla.
17.200−12.700=+4.50017.200 - 12.700 = +4.500 TL (Borç artışı)
Yevmiye kaydı doğru (12.70012.700) olmasına rağmen büyük deftere daha yüksek bir tutar (17.20017.200) aktarılmıştır.
2
Toplam hatasının borç tarafına etkisini belirle.
−1.500-1.500 TL (Borç azalışı)
Hesap toplamı alınırken eksik toplama yapılması, mizan sütununa tutarın eksik yansımasına neden olur.
3
Taraf (yön) hatasının aktarım etkisini belirle.
Borç: −4.000-4.000 TL, Alacak: +4.000+4.000 TL
Satıcılara yapılan ödeme borç kaydedilmesi gerekirken alacağa kaydedilmiştir. Bu durum borç sütununu 4.0004.000 TL eksiltirken, alacak sütununu 4.0004.000 TL artırır.
4
Mizan sütunlarındaki net değişimi ve farkı hesapla.
Borç Toplamı: 450.000+4.500−1.500−4.000=449.000450.000 + 4.500 - 1.500 - 4.000 = 449.000 TL. Alacak Toplamı: 450.000+4.000=454.000450.000 + 4.000 = 454.000 TL. Fark: 5.0005.000 TL (Alacak fazlası).
Tüm aktarma ve toplam hataları birleştirildiğinde mizan dengesi alacak lehine 5.0005.000 TL bozulur.

Anahtar Kavram

Mizan dengesini bozan nakil ve toplam hatalarının matematiksel analizi
ÖncekiSayfa 2 / 2
Nakil (Aktarma) ve Toplam Hataları Alıştırma Soruları — KPSS Muhasebe — Sayfa 2 | Examkin