Nakil (Aktarma) ve Toplam Hataları

25 soru

Soru 1Soru

Bir işletmenin dönem sonu mizan hazırlıkları sürecinde aşağıdaki teknik hataların yapıldığı tespit edilmiştir:

İşlem / Hata TürüGerçek TutarKaydedilen TutarEtkilenen Hesap ve Taraf
Yevmiye-Defteri Kebir Aktarımı15.80015.800 TL18.50018.500 TLTicari Mallar (Borç)
Defteri Kebir Toplamı43.20043.200 TL42.30042.300 TLBankalar (Borç)
Defteri Kebir-Mizan Aktarımı7.4007.400 TL4.7004.700 TLAlıcılar (Alacak)

Bu bilgilere göre, söz konusu hataların kümülatif etkisi sonucunda düzenlenen genel geçici mizan toplamları arasındaki ilişki aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Borç toplamı, alacak toplamından 4.5004.500 TL fazladır.

Cevap

Hazırlanan genel geçici mizanda borç toplamı, alacak toplamından 4.5004.500 TL fazla çıkacaktır.
Dönem sonu mizanında borç toplamının alacak toplamından 4.5004.500 TL fazla çıkması, yapılan üç hatanın birleşik sonucudur. Ticari Mallar hesabına aktarılan fazla 2.7002.700 TL ile Bankalar hesabındaki eksik 900900 TL borç toplamını net 1.8001.800 TL artırmıştır. Alıcılar hesabının alacak tarafındaki 2.7002.700 TL'lik eksik aktarım ise alacak toplamını düşürmüştür. Bir tarafın yükselip diğerinin düşmesi sonucunda toplam fark 4.5004.500 TL olmuştur.

Adım Adım Çözüm

1
Borç taraflı hataların net etkisini hesaplayın.
2.7002.700 TL (Fazla) - 900900 TL (Eksik) = 1.8001.800 TL fazla borç kaydı.
Ticari mallar hesabına 2.7002.700 TL fazla, Bankalar hesabına 900900 TL eksik borç kaydı yapılmıştır.
2
Alacak taraflı hataların etkisini belirleyin.
2.7002.700 TL eksik alacak kaydı.
Alıcılar hesabının alacak tarafındaki 7.4007.400 TL, mizana 4.7004.700 TL olarak aktarıldığı için alacak toplamı 2.7002.700 TL eksik kalmıştır.
3
Mizan borç ve alacak toplamları arasındaki farkı bulun.
1.8001.800 (Borç artışı) - (-2.7002.700 Alacak azalışı) = 4.5004.500 TL fark.
Borç toplamının artması ve alacak toplamının azalması, aradaki farkı her iki yönden de açarak kümülatif bir etki yaratır.

Anahtar Kavram

Nakil ve toplam hataları, mizanın borç ve alacak taraflarını farklı miktarlarda etkilediğinde mizan eşitliği bozulur.

İpuçları

1
Her hatanın mizan üzerindeki borç ve alacak toplamlarını nasıl etkileyeceğini ayrı ayrı yazın.
2
Borç toplamını artıran bir hata ile alacak toplamını azaltan bir hata, mizan farkını (Borç - Alacak) aynı yönde etkiler.
3
Ticari Mallar (+2.700 Borç), Bankalar (-900 Borç) ve Alıcılar (-2.700 Alacak) etkilerini birleştirerek denklemi kurun.

Daha Fazla Pratik

Mizan eşitliğini bozmayan 'Telafi Edici Hatalar' ile mizanı etkileyen 'Nakil Hataları' arasındaki farkları analiz eden soruları çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 2Soru

Bir işletmenin yevmiye defteri borç ve alacak toplamları 1.200.0001.200.000 TL'dir. Dönem sonu mizan hazırlıkları sırasında yapılan incelemelerde aşağıdaki teknik hatalar belirlenmiştir:

* Yevmiye defterindeki 12.40012.400 TL'lik bir borç kaydı, büyük deftere aktarılırken 14.20014.200 TL olarak kaydedilmiştir.
* Büyük defterde bir hesabın alacak tarafındaki sayfa toplamı olan 85.00085.000 TL, bir sonraki sayfaya 58.00058.000 TL olarak nakledilmiştir.
* "100 Kasa" hesabının borç sütunundaki rakamlar toplanırken 2.5002.500 TL eksik hesaplama yapılmıştır.

Bu bilgilere göre, düzenlenecek olan mizanda borç ve alacak toplamları arasındaki ilişki aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Borç toplamı, Alacak toplamından 26.30026.300 TL fazladır.

Cevap

Düzenlenecek mizanda Borç toplamı, Alacak toplamından 26.30026.300 TL fazla olacaktır.
Mizanda başlangıçta Borç ve Alacak toplamları 1.200.0001.200.000 TL ile eşittir. Birinci hatada borç tarafı 1.8001.800 TL artmış, üçüncü hatada ise borç tarafı 2.5002.500 TL azalmıştır; bu durumda net borç toplamı 1.199.3001.199.300 TL olur. İkinci hatada alacak tarafı 27.00027.000 TL eksik aktarıldığı için alacak toplamı 1.173.0001.173.000 TL'ye düşer. Aradaki fark 1.199.3001.173.000=26.3001.199.300 - 1.173.000 = 26.300 TL'dir ve Borç tarafı daha büyüktür.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci hata olan aktarma (nakil) hatasının etkisini belirle.
Borç tarafı 1.8001.800 TL fazla (14.20012.400=1.80014.200 - 12.400 = 1.800).
Yevmiyeden büyük deftere tutarın fazla yazılması, o tarafın toplamını artırır.
2
İkinci hata olan sayfa nakil hatasının etkisini belirle.
Alacak tarafı 27.00027.000 TL eksik (85.00058.000=27.00085.000 - 58.000 = 27.000).
Gerçekte var olan bir toplamın sonraki sayfaya daha düşük aktarılması, alacak tarafının toplamını azaltır.
3
Üçüncü hata olan toplam hatasının etkisini belirle.
Borç tarafı 2.5002.500 TL eksik.
Hesap içindeki rakamların toplamının eksik hesaplanması, mizan borç toplamına bu eksikliğin yansımasına neden olur.
4
Borç ve Alacak sütunları üzerindeki net farkı hesapla.
Borç Değişimi: +1.8002.500=700+1.800 - 2.500 = -700 TL; Alacak Değişimi: 27.000-27.000 TL. Fark: 700(27.000)=+26.300-700 - (-27.000) = +26.300 TL.
Başlangıçta eşit olan (1.200.0001.200.000) taraflara hataların etkisi eklendiğinde Borç: 1.199.3001.199.300, Alacak: 1.173.0001.173.000 olur.

Anahtar Kavram

Mizanda teknik hatalar (nakil, aktarma ve toplam) Borç ve Alacak toplamları arasında dengesizliğe yol açar.

İpuçları

1
Her bir hatanın Borç veya Alacak toplamını ne kadar artırdığını veya azalttığını ayrı ayrı tespit edin.
2
Yevmiye toplamı (1.200.0001.200.000) mizan için ideal referanstır. Borç tarafındaki net değişimi (+1.8002.500+1.800 - 2.500) ve Alacak tarafındaki değişimi (27.000-27.000) hesaplayın.
3
Borç toplamı 1.199.3001.199.300 TL ve Alacak toplamı 1.173.0001.173.000 TL çıkacaktır. Aradaki farkı ve hangi tarafın büyük olduğunu bulun.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir soruda hataların birbirini dengeleyip dengelemediğini (telafi edici hatalar) kontrol eden bir senaryo çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 3Soru

İşletmenin muhasebe personeli, dönem sonu mizanını hazırlarken Büyük Defter'de 35.40035.400 TL borç kalanı veren bir hesabın tutarını mizan cetveline aktarırken yanlışlıkla 34.50034.500 TL olarak kaydetmiştir. Bu teknik hata sonucunda mizan borç ve alacak toplamları arasında 900900 TL tutarında bir fark oluşmuştur.

Buna göre, yapılan bu teknik hata muhasebe literatüründe aşağıdakilerden hangisi ile adlandırılır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Nakil (Aktarma) hatası

Cevap

Büyük Defter'den mizan cetveline tutarın yanlış geçirilmesi işlemi 'Nakil (Aktarma) hatası' olarak adlandırılır.
Doğru cevap olan 'Nakil (Aktarma) hatası', verilerin yevmiye defterinden büyük deftere veya büyük defterden mizana aktarılması sırasında yapılan rakam hatalarını ifade eder. Soruda 35.40035.400 TL'lik tutarın mizan cetveline 34.50034.500 TL olarak geçirilmesi bu tanıma tam olarak uymaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Hatanın gerçekleştiği aşamayı belirleyiniz.
Hata, Büyük Defter'den mizan cetveline aktarım (nakil) aşamasında yapılmıştır.
Soruda tutarın mizan cetveline aktarılırken yanlış kaydedildiği açıkça belirtilmiştir.
2
Hatanın türünü tanımlayınız.
Aktarım sırasında rakamların yerinin değişmesi veya yanlış yazılması bir nakil hatasıdır.
Muhasebede verilerin bir ortamdan diğerine taşınması sırasındaki hatalar nakil başlığı altında incelenir.
3
Mizan üzerindeki etkisini kontrol ediniz.
Mizan borç ve alacak toplamları birbirine eşit çıkmaz.
Hesabın borç kalanı 35.40035.400 TL iken mizana 34.50034.500 TL yazılması, borç tarafının 900900 TL eksik kalmasına yol açar.

Anahtar Kavram

Nakil (Aktarma) ve Toplam Hataları

İpuçları

1
Hatanın mizan cetveline veri girişi sırasında yapıldığına dikkat edin.
2
Verilerin bir defterden veya tablodan diğerine geçirilmesine ne ad verilir?

Daha Fazla Pratik

Nakil hatalarının mizan eşitliğini bozup bozmadığını ve mizan farkından hareketle nasıl bulunabileceğini araştırınız.
Tahmini Süre:45s
Soru 4Soru

Bir işletmenin "120 Alıcılar" hesabı büyük defter kayıtları incelenirken, bir sayfanın borç toplamı olan 85.30085.300 TL tutarın, yeni sayfaya aktarılması (nakli) sırasında sehven 58.30058.300 TL olarak kaydedildiği tespit edilmiştir. Başka bir muhasebe hatası yapılmadığı varsayıldığında, bu hatanın geçici mizan üzerindeki etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mizan alacak toplamı, borç toplamından 27.00027.000 TL fazla olur.

Cevap

Mizan alacak toplamı, borç toplamından 27.00027.000 TL fazla olur.
Doğru yanıt olan seçenek, büyük defterdeki borç nakil hatasının mizan üzerindeki etkisini tam olarak açıklar. Alıcılar hesabı aktif karakterli bir hesaptır ve borç tarafında izlenir. Hesabın borç toplamı sayfa nakli sırasında 85.30085.300 TL yerine 58.30058.300 TL olarak kaydedildiğinde, borç tarafı olması gerekenden 27.00027.000 TL eksik hesaplanmış olur. Mizanda yevmiye defterinden gelen alacak toplamları doğruyken, borç toplamları eksik kalacağından; alacak toplamı borç toplamından bu fark kadar fazla çıkacaktır.

Adım Adım Çözüm

1
Hata türünü ve fark tutarını belirleyin.
85.30058.300=27.00085.300 - 58.300 = 27.000 TL.
Gerçekte aktarılması gereken tutar ile sehven aktarılan tutar arasındaki matematiksel farkı bulmak gerekir.
2
Hatanın hangi hesap tarafında gerçekleştiğini tespit edin.
Alıcılar hesabının Borç tarafında 27.00027.000 TL eksiklik.
Aktarma hatası hesabın borç toplamı üzerinde yapılmıştır ve kaydedilen tutar olması gerekenden küçüktür.
3
Hatanın mizan dengesi üzerindeki yönünü analiz edin.
Mizan Alacak Toplamı > Mizan Borç Toplamı (27.00027.000 TL fark).
Yevmiye defteri toplamları eşit olsa da, büyük deftere aktarımda borç tarafı eksik kaldığı için mizan borç toplamı alacak toplamının gerisinde kalacaktır.

Anahtar Kavram

Nakil (Aktarma) ve Toplam Hatalarının Mizan Dengesi Üzerindeki Etkisi
Soru 5Soru

İşletmenin "760 Pazarlama Satış ve Dağıtım Giderleri" hesabına ait büyük defter kayıtları incelendiğinde, birinci sayfanın borç toplamı olan 18.60018.600 TL tutarın, ikinci sayfaya "nakil" (devir) yapılırken sehven 16.80016.800 TL olarak aktarıldığı tespit edilmiştir. Başka bir hata yapılmadığı varsayıldığında, bu hata ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mizan borç toplamı, alacak toplamından 1.8001.800 TL eksik çıkar.

Cevap

Mizan borç toplamının alacak toplamından 1.8001.800 TL eksik çıkacağını belirten ifade doğrudur.
İşletmenin gider hesapları borç karakterli olduğu için, bu hesaplara ait tutarların sayfa devirlerinde eksik aktarılması büyük defterin borç toplamının düşük çıkmasına neden olur. 18.60018.600 TL yerine 16.80016.800 TL aktarıldığında borç tarafında 1.8001.800 TL'lik bir noksanlık oluşur. Bu durum mizan hazırlandığında borç toplamının alacak toplamından fark tutarı kadar (1.8001.800 TL) eksik çıkması sonucunu doğurur.

Adım Adım Çözüm

1
Hata tutarını hesaplayınız.
18.60016.800=1.80018.600 - 16.800 = 1.800 TL
Gerçek tutar ile hatalı aktarılan tutar arasındaki farkı bulmak için.
2
Hesabın karakterini belirleyiniz.
760 Pazarlama Satış ve Dağıtım Giderleri bir gider hesabıdır ve borç (+) çalışan bir hesaptır.
Hatanın hangi tarafa (borç/alacak) etki ettiğini anlamak için.
3
Hatanın mizan üzerindeki etkisini analiz ediniz.
Borç tarafına yazılması gereken 18.60018.600 TL yerine 16.80016.800 TL yazılmıştır. Bu durum borç toplamının 1.8001.800 TL eksik olmasına yol açar.
Mizan, büyük defterdeki borç ve alacak toplamlarını gösterdiği için defterdeki hata mizan dengesini bozar.

Anahtar Kavram

Nakil ve toplam hataları, büyük defterde (Ledger) tek taraflı yapıldığında mizan dengesini bozan teknik hatalardır.

İpuçları

1
İlgili hesabın bir gider hesabı olduğunu ve mizan borç sütununda yer aldığını unutmayın.
2
18.60018.600 TL'lik bir borç kaydının 16.80016.800 TL olarak yazılması borç tarafını nasıl etkiler?

Daha Fazla Pratik

Benzer bir hatanın '320 Satıcılar' gibi pasif karakterli bir hesapta yapılması durumunda mizanın nasıl etkileneceğini inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 6Soru

İşletmenin "770 Genel Yönetim Giderleri" hesabına ait büyük defter kayıtları incelendiğinde, üçüncü sayfanın borç toplamı olan 24.85024.850 TL'nin, dördüncü sayfa başına 28.45028.450 TL olarak aktarıldığı saptanmıştır. Başka bir hata yapılmadığı varsayıldığında, bu nakil hatasının dönem sonu mizanı üzerindeki etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mizan borç toplamı, alacak toplamından 3.6003.600 TL fazla olur.

Cevap

Mizan borç toplamı, alacak toplamından 3.6003.600 TL fazla olur.
Genel Yönetim Giderleri hesabı borç karakterli bir hesaptır. Büyük defterdeki bir sayfanın borç toplamı (24.85024.850 TL) bir sonraki sayfaya daha yüksek bir tutarla (28.45028.450 TL) aktarıldığında, hesabın borç toplamı gerçekte olduğundan 3.6003.600 TL fazla görünür. Bu durum mizan hazırlandığında borç tarafına yansıyacak ve karşılığında alacak tarafında bir dengeleme olmadığı için mizan borç toplamı alacak toplamından 3.6003.600 TL fazla çıkacaktır.

Adım Adım Çözüm

1
Hesabın karakterini belirle
770 Genel Yönetim Giderleri hesabı bir gider hesabıdır ve borç taraflıdır.
Gider hesapları daima borç taraflı çalışır ve borç kalanı verir.
2
Aktarma hatasındaki farkı hesapla
28.45024.850=3.60028.450 - 24.850 = 3.600 TL fazla kayıt yapılmıştır.
Gerçek tutar ile yanlış aktarılan tutar arasındaki matematiksel fark bulunmalıdır.
3
Hatanın mizan üzerindeki etkisini analiz et
Borç tarafına fazladan yazılan 3.6003.600 TL, mizan borç toplamını alacak toplamının üzerine çıkarır.
Tek taraflı yapılan meblağ veya nakil hataları mizan dengesini fark kadar bozar.

Anahtar Kavram

Nakil ve toplam hataları, mizan dengesini bozan teknik hatalardır.

İpuçları

1
Önce 770 kodlu hesabın büyük defterde hangi tarafa (borç mu alacak mı) kayıt aldığını hatırlayın.
2
Sayfa toplamı 24.85024.850 iken 28.45028.450 yazılması, hesabın toplamını artırır mı azaltır mı?
3
Borç tarafına fazladan yazılan bir tutar, mizan dengesini borç lehine bozar. Farkı hesaplayıp yönünü tayin edin.

Daha Fazla Pratik

Mizanda borç ve alacak toplamlarının eşit çıkmasına rağmen mevcut olabilecek 'Telafi Edici Hatalar' konusuna göz atabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 7Soru

İşletmenin "102 Bankalar" hesabına ait büyük defter kayıtlarında, bir sayfanın borç toplamı olan 92.40092.400 TL, yeni sayfaya sehven 94.20094.200 TL olarak aktarılmıştır.

Bu hata ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bu bir nakil hatasıdır ve mizan cetvelinde borç sütunu toplamının alacak sütunundan 1.8001.800 TL fazla çıkmasına neden olur.

Cevap

Yapılan işlem bir nakil hatasıdır ve mizan cetvelinin borç toplamının alacak toplamından 1.8001.800 TL fazla çıkmasına yol açar.
Büyük defterdeki bir sayfa toplamının yeni sayfaya yanlış rakamla geçirilmesi tipik bir 'nakil hatası' örneğidir. İşlemde borç toplamı 92.40092.400 TL iken yeni sayfaya 94.20094.200 TL olarak yazılmıştır. Bu durum, hesabın borç tarafının olması gerekenden 1.8001.800 TL (94.20092.40094.200 - 92.400) daha fazla görünmesine neden olur. Dolayısıyla, bu hesapların toplamlarının alındığı mizan cetvelinde borç sütunu, alacak sütunundan 1.8001.800 TL fazla çıkacaktır.

Adım Adım Çözüm

1
Hatalı aktarılan tutar ile orijinal tutar arasındaki farkı hesaplayın.
94.20092.400=1.80094.200 - 92.400 = 1.800 TL
Hatanın mizan üzerindeki sayısal etkisini belirlemek için fark hesaplanmalıdır.
2
İlgili hesabın karakterini ve aktarılan tarafı belirleyin.
"102 Bankalar" hesabı aktif karakterlidir ve borç toplamı aktarılmaktadır.
Hesabın borç mu yoksa alacak mı kalanlı olduğunu bilmek, mizan dengesinin hangi yöne kayacağını anlamayı sağlar.
3
Mizan dengesi üzerindeki etkiyi yorumlayın.
Borç tarafına gerçekte olması gerekenden 1.8001.800 TL daha fazla bir tutar yazılmıştır.
Tek taraflı bir fazlalık, mizan toplamları arasında o tutar kadar fark yaratır.

Anahtar Kavram

Nakil (aktarma) hataları, bir hesabın sayfa toplamlarının yeni sayfaya veya yardımcı defterden büyük deftere yanlış aktarılmasıdır; bu hatalar mizan dengesini bozar.

İpuçları

1
Öncelikle 94.20094.200 ve 92.40092.400 arasındaki farkı hesaplayın.
2
"102 Bankalar" hesabı aktif bir hesaptır ve borç bakiyesi verir. Borç toplamının fazla yazılması mizanı nasıl etkiler?
3
Sayfa toplamlarının bir yerden bir yere yanlış geçirilmesi 'nakil' işlemiyle ilgilidir.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir hatanın pasif karakterli (alacak kalanlı) bir hesapta yapılması durumunda mizan dengesinin ne yönde değişeceğini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 8Soru

Bir işletmenin yevmiye defterinde 4848. sayfanın borç ve alacak sütunları toplamı 214.700214.700 TL olarak doğru hesaplanmıştır. Bu toplamlar 4949. sayfaya aktarılırken borç toplamı 214.700214.700 TL olarak doğru yazılmış; ancak alacak toplamı rakamların yer değiştirmesi (transpozisyon) sonucu 217.400217.400 TL olarak kaydedilmiştir. Başka bir hata yapılmadığı varsayıldığında, bu işlemin ardından düzenlenecek geçici mizanda ortaya çıkacak durum aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mizan alacak toplamı, borç toplamından 2.7002.700 TL fazla olur.

Cevap

Mizan alacak toplamının borç toplamından 2.7002.700 TL fazla olması
Yapılan hata yevmiye defterinin sadece alacak sütununu etkileyen tek taraflı bir rakam aktarma hatasıdır. Alacak toplamı olması gerekenden 2.7002.700 TL fazla yazıldığı için bu hata büyük defter hesaplarına ve oradan da geçici mizana alacak toplamı fazlalığı olarak yansıyacaktır.

Adım Adım Çözüm

1
Hatalı aktarma sonucunda oluşan farkı hesapla
217.400214.700=2.700217.400 - 214.700 = 2.700 TL
Yeni sayfaya aktarılan hatalı tutar ile orijinal tutar arasındaki farkı bulmak için.
2
Hatanın hangi tarafta ve ne yönde (artış/azalış) yapıldığını tespit et
Alacak tarafı olması gerekenden 2.7002.700 TL daha fazla kaydedilmiştir.
Mizan dengesinin hangi yöne bozulacağını belirlemek için.
3
Mizan toplamları üzerindeki etkiyi yorumla
Mizan Alacak Toplamı >> Mizan Borç Toplamı (Fark: 2.7002.700 TL)
Yevmiye defterindeki sütun toplamları mizan toplamlarının temelini oluşturduğu için alacak tarafındaki fazlalık mizana aynen yansır.

Anahtar Kavram

Nakil ve toplam hataları mizan borç-alacak eşitliğini bozan temel hatalardandır.

Alternatif Yöntem

Transpozisyon hatalarında fark her zaman 9 rakamına bölünebilir. 2.700/9=3002.700 / 9 = 300 olduğu için bu bir transpozisyon hatasıdır ve mizan eşitliğini bozar.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 9Soru

İşletmenin '121 Alacak Senetleri' hesabına ait büyük defter (defter-i kebir) kayıtlarında borç toplamı 426.500426.500 TL, alacak toplamı ise 226.500226.500 TL olarak doğru hesaplanmıştır. Ancak mizan düzenlenirken bu hesabın alacak toplamı mizana sehven 262.500262.500 TL olarak aktarılmıştır.

Buna göre, yapılan bu hatanın mizan üzerindeki etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mizanın alacak toplamı, borç toplamının 36.00036.000 TL üzerinde gerçekleşir.

Cevap

Mizanın alacak toplamının, borç toplamından 36.00036.000 TL daha fazla çıkması durumudur.
Mizanın alacak toplamının borç toplamından 36.00036.000 TL üzerinde gerçekleşmesi doğrudur. Çünkü büyük defterde 226.500226.500 TL olarak hesaplanan doğru alacak toplamı, mizana aktarılırken rakamların yerinin değiştirilmesi (transpozisyon) sonucu 262.500262.500 TL olarak kaydedilmiştir. Bu durum, mizan tablosunun alacak sütununda 36.00036.000 TL (262.500226.500262.500 - 226.500) tutarında bir yapay fazlalık yaratır.

Adım Adım Çözüm

1
Büyük defterdeki doğru tutarlar ile mizana aktarılan hatalı tutarı karşılaştırın.
Doğru Alacak Toplamı: 226.500226.500 TL; Mizana Aktarılan Hatalı Tutar: 262.500262.500 TL.
Hatanın boyutunu ve hangi sütunu etkilediğini belirlemek için gereklidir.
2
Hatalı aktarım ile doğru aktarım arasındaki farkı hesaplayın.
262.500226.500=36.000262.500 - 226.500 = 36.000 TL.
Mizandaki dengesizliğin miktarını bulmak için kullanılır.
3
Farkın mizan dengesi (Borç = Alacak) üzerindeki etkisini yorumlayın.
Alacak sütunu 36.00036.000 TL fazla yazıldığından, mizan alacak toplamı borç toplamından 36.00036.000 TL daha yüksek çıkacaktır.
Mizanın matematiksel eşitliğinin nasıl bozulduğunu anlamak için son adımdır.

Anahtar Kavram

Büyük defterden mizana aktarım sırasında yapılan meblağ hataları, mizanın karşılıklı sütun toplamları arasındaki eşitliği hata tutarı kadar bozar.

İpuçları

1
Hangi hesabın hangi sütununda (borç mu alacak mı) hata yapıldığını belirleyin.
2
Büyük defterdeki doğru rakam ile mizandaki yanlış rakam arasındaki farkı bulun.
3
226.500226.500 yerine 262.500262.500 yazılması alacak tarafını 36.00036.000 TL artırır; bu da mizan dengesini alacak tarafı lehine bozar.

Daha Fazla Pratik

Büyük defterden mizana aktarım hatalarının mizan bakiyelerini nasıl etkilediğini inceleyen diğer senaryolara göz atın.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 10Soru

İşletmenin "320 Satıcılar" hesabına ait büyük defter (defter-i kebir) kayıtlarında borç toplamı 154.200154.200 TL, alacak toplamı ise 354.200354.200 TL'dir. Bu toplamlar mizana aktarılırken, borç toplamı sehven 145.200145.200 TL olarak kaydedilmiştir. Buna göre düzenlenen mizanla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mizanın alacak toplamı, borç toplamından 9.0009.000 TL fazla çıkar.

Cevap

Mizanın alacak toplamı, borç toplamından 9.0009.000 TL fazla çıkar.
İşletmenin büyük defterindeki borç toplamı 154.200154.200 TL iken mizana 145.200145.200 TL olarak aktarılması, mizan borç sütununun gerçek değerinden 9.0009.000 TL daha düşük görünmesine neden olur. Alacak tarafı doğru aktarıldığı için, mizanın alacak toplamı borç toplamından bu hata miktarı olan 9.0009.000 TL kadar fazla çıkacaktır.

Adım Adım Çözüm

1
Hatalı aktarımın farkını hesaplayınız.
154.200145.200=9.000154.200 - 145.200 = 9.000 TL.
Gerçek borç toplamı ile mizana aktarılan borç toplamı arasındaki sapmayı bulmak gerekir.
2
Hatanın mizan sütunları üzerindeki etkisini belirleyiniz.
Mizanın borç sütunu 9.0009.000 TL eksik kaydedilmiştir.
Borç toplamı olması gerekenden düşük bir rakamla aktarıldığı için borç tarafı noksan kalmıştır.
3
Mizan dengesi üzerindeki nihai sonucu analiz ediniz.
Alacak Toplamı - Borç Toplamı = 9.0009.000 TL.
Alacak tarafı doğru aktarıldığı halde borç tarafı eksik kaldığından, alacak toplamı borç toplamından fark kadar fazla çıkacaktır.

Anahtar Kavram

Büyük defterden mizana aktarma yapılırken yapılan tek taraflı rakam hataları (nakil hataları) mizan denkliğini tutar farkı kadar bozar.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 11Soru

İşletmenin genel geçici mizanı hazırlanırken borç tutar sütunu toplamı 920.000920.000 TL olarak doğru belirlenmiştir. Alacak tutar sütununda yer alan hesapların toplamı alınırken ise, bir hesabın 45.00045.000 TL olan alacak tutarı toplama yanlışlıkla 54.00054.000 TL olarak dahil edilmiştir.

Buna göre, mizanda başka bir hata bulunmadığı varsayıldığında, bu hata sonucunda mizan toplamları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mizanın alacak toplamı, borç toplamından 9.0009.000 TL fazla olur.

Cevap

Mizanın alacak toplamı, borç toplamından 9.0009.000 TL fazla olur.
İşletmenin mizanı hazırlanırken alacak tarafında yer alan 45.00045.000 TL'lik bir kalem toplama 54.00054.000 TL olarak dahil edildiğinde, alacak sütununun toplamı olması gerekenden 9.0009.000 TL (54.00045.00054.000 - 45.000) daha fazla çıkacaktır. Borç tarafı toplamı doğru hesaplandığı için, alacak toplamı borç toplamından bu fark kadar, yani 9.0009.000 TL büyük olacaktır.

Adım Adım Çözüm

1
Hatalı toplama işlemi sonucunda ortaya çıkan farkı hesaplayın.
54.00045.000=9.00054.000 - 45.000 = 9.000 TL
Mizana aktarılan veya toplanan rakamdaki sapmayı belirlemek için fark alınır.
2
Hatanın hangi sütun toplamını etkilediğini tespit edin.
Alacak tutar sütunu toplamı 9.0009.000 TL fazla hesaplanmıştır.
Rakam alacak tarafında hatalı toplandığı için doğrudan bu tarafın toplamını artırır.
3
Borç ve alacak toplamları arasındaki ilişkiyi kurun.
Alacak Toplamı (929.000929.000 TL) > Borç Toplamı (920.000920.000 TL)
Borç tarafı doğruyken alacak tarafı fazla hesaplandığı için aradaki fark kadar bir dengesizlik oluşur.

Anahtar Kavram

Nakil ve toplam hataları, mizanın borç ve alacak sütunları arasında bir dengesizliğe yol açarak mizan eşitliğini bozar.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 12Soru

Bir işletmenin "120 Alıcılar" hesabına ait büyük defter kayıtlarının borç sütununda şu tutarlar yer almaktadır:

İşlemBorç Tutarı (TL)
1. İşlem12.50012.500
2. İşlem8.4008.400
3. İşlem4.1004.100

Muhasebe personeli bu üç işlemin toplamını 25.10025.100 TL olarak hesaplamış ve mizan hazırlarken ilgili hesabın borç tutar sütununa bu şekilde aktarmıştır.

Bu muhasebe hatası aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Toplam hatası

Cevap

İşletmenin yaptığı hata, büyük defterdeki rakamların yanlış toplanmasından kaynaklandığı için "Toplam hatası" olarak adlandırılır.
Doğru seçenek olan toplam hatası, muhasebe sürecinde hesapların borç veya alacak sütunlarındaki tutarların toplanması aşamasında yapılan aritmetik hataları ifade eder. Soruda verilen rakamların gerçek toplamı 25.00025.000 TL iken 25.10025.100 TL olarak hesaplanması tipik bir toplam hatasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Büyük defterdeki borç kayıtları belirlenir.
Kayıtlar: 12.50012.500 TL, 8.4008.400 TL ve 4.1004.100 TL.
Toplama işleminin kontrol edilmesi için temel veriler gereklidir.
2
Gerçek aritmetik toplam hesaplanır.
12.500+8.400+4.100=25.00012.500 + 8.400 + 4.100 = 25.000 TL.
Hesabın borç tarafının gerçekte ne kadar tuttuğu saptanmalıdır.
3
Gerçek toplam ile kaydedilen toplam karşılaştırılır.
25.10025.100 TL (Kaydedilen) - 25.00025.000 TL (Gerçek) = 100100 TL fark.
Hatanın niteliğini belirlemek için aradaki farkın kaynağına bakılır.
4
Hata türü sınıflandırılır.
Hata türü: Toplam hatası.
Doğru rakamlar üzerinden yapılan yanlış matematiksel işlem, toplam hatası kategorisine girer.

Anahtar Kavram

Nakil ve toplam hataları, verilerin bir yerden başka bir yere aktarılırken (nakil) veya alt alta toplanırken (toplam) yapılan teknik hatalardır.

İpuçları

1
Büyük defterdeki borç sütunundaki sayıları kendi aranızda toplayarak gerçek sonucu bulun.
2
Gerçek toplam 25.00025.000 TL iken mizana 25.10025.100 TL yazılmıştır. Bu matematiksel bir işlemin sonucudur.
3
Sayıların aktarımı sırasında bir basamak kayması değil, direkt olarak toplama sonucunun yanlış bulunması söz konusudur.

Daha Fazla Pratik

Toplam hatası ve nakil hatalarının mizan (denge) üzerindeki etkilerini inceleyen soruları çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 13Soru

İşletmenin dönem sonu genel geçici mizanı hazırlanırken muhasebe kayıt süreciyle ilgili aşağıdaki iki hatanın yapıldığı tespit edilmiştir:

1. "760 Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderleri" hesabının büyük defter (defter-i kebir) borç toplamı 86.40086.400 TL iken, mizana aktarılırken rakamların yerinin değiştirilmesi (transpozisyon) sonucu 68.40068.400 TL olarak kaydedilmiştir.
2. "400 Banka Kredileri" hesabının büyük defter alacak sütunundaki rakamlar toplanırken 2.7002.700 TL'lik bir toplama hatası yapılmış ve hesap alacak toplamı mizana bu fazlalıkla aktarılmıştır.

Buna göre, söz konusu hatalar sonucunda genel geçici mizandaki borç ve alacak tutar sütunları toplamları arasındaki ilişki aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Alacak toplamı borç toplamından 20.70020.700 TL fazladır.

Cevap

Mizanın alacak toplamı, borç toplamından 20.70020.700 TL fazla olacaktır.
Yapılan hatalar mizan dengesini şu şekilde etkiler: 760 numaralı hesabın borç tarafında yapılan 18.00018.000 TL'lik eksik aktarma, mizan borç toplamını olması gerekenden 18.00018.000 TL düşük gösterir. 400 numaralı hesabın alacak tarafındaki 2.7002.700 TL'lik fazla toplama hatası ise mizan alacak toplamını olması gerekenden 2.7002.700 TL yüksek gösterir. Başlangıçta eşit olması gereken iki taraf arasındaki denge; borcun 18.00018.000 TL aşağı çekilmesi ve alacağın 2.7002.700 TL yukarı itilmesiyle, alacak tarafı lehine toplam 20.70020.700 TL (18.000+2.70018.000 + 2.700) açılır.

Adım Adım Çözüm

1
Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderleri (760) hesabındaki aktarma hatasının etkisini hesapla.
Borç toplamı 18.00018.000 TL eksik aktarılmıştır (86.40068.400=18.00086.400 - 68.400 = 18.000).
Gider hesapları borç kalanlıdır ve borç sütunundaki eksik kayıt mizan borç toplamını azaltır.
2
Banka Kredileri (400) hesabındaki toplama hatasının etkisini hesapla.
Alacak toplamı 2.7002.700 TL fazla aktarılmıştır.
Pasif karakterli hesapların alacak sütunundaki toplama hatası mizan alacak toplamını artırır.
3
Hataların mizan dengesi üzerindeki kümülatif etkisini birleştir.
Net fark = 18.00018.000 (borç azalışı) + 2.7002.700 (alacak artışı) = 20.70020.700 TL.
Borç sütununun azalması ile alacak sütununun artması, alacak lehine oluşan farkın büyümesine neden olur.

Anahtar Kavram

Mizanda borç ve alacak toplamlarının eşitliği ilkesi, sadece yevmiye defterinden büyük deftere ve oradan mizana aktarımların hatasız yapılmasıyla korunur. Aktarma ve toplama hataları bu dengeyi doğrudan bozar.
Soru 14Soru

İşletme, vadesiz ticari mevduat hesabından 63.90063.900 TL çekerek kasa mevcudunu artırmıştır. Bu işleme ilişkin yevmiye kaydı doğru yapılmasına rağmen, "102 Bankalar" hesabının büyük defterine (defter-i kebir) aktarma yapılırken rakamların yerleri yanlışlıkla değiştirilmiş (nakil hatası) ve tutar 36.90036.900 TL olarak kaydedilmiştir. Başka bir hata yapılmadığı varsayıldığında, bu durumun genel geçici mizan üzerindeki etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mizan alacak toplamı borç toplamından 27.00027.000 TL eksik çıkar.

Cevap

Mizan alacak toplamı borç toplamından 27.00027.000 TL eksik çıkar.
Yapılan hata bir rakam yer değiştirme (transpozisyon) hatasıdır. Yevmiye defterinde alacak tarafına kaydedilen 63.90063.900 TL tutarı büyük defterdeki '102 Bankalar' hesabının alacağına 36.90036.900 TL olarak aktarılmıştır. Bu durumda mizan hazırlanırken alacak sütunu toplamı olması gerekenden 27.00027.000 TL (63.90036.90063.900 - 36.900) daha az hesaplanacaktır. Borç tarafındaki aktarma doğru yapıldığı için aradaki fark kadar mizan dengesi bozulur.

Adım Adım Çözüm

1
Doğru yevmiye kaydını belirleme
Borç: 100 Kasa 63.90063.900 TL / Alacak: 102 Bankalar 63.90063.900 TL
İşletme bankadan para çektiği için kasa artar, banka hesabı azalır.
2
Büyük deftere yapılan hatalı aktarmayı tespit etme
Kasa hesabı borcuna 63.90063.900 TL (doğru), Bankalar hesabı alacağına 36.90036.900 TL (yanlış)
Soru metninde sadece Bankalar hesabına aktarma yapılırken rakamların yer değiştirdiği (transpozisyon) belirtilmiştir.
3
Hatanın matematiksel etkisini hesaplama
63.90036.900=27.00063.900 - 36.900 = 27.000 TL
Alacak tarafına yazılması gereken tutardan daha az bir tutar yazılmıştır.
4
Mizan üzerindeki etkiyi yorumlama
Mizan borç toplamı (doğru) > Mizan alacak toplamı (eksik)
Alacak tarafındaki 27.00027.000 TL'lik noksanlık mizan toplamını aynı yönde etkiler.

Anahtar Kavram

Nakil hataları, yevmiye defterinden büyük deftere aktarma yapılırken tutarın yanlış yazılması veya yanlış sütuna aktarılması durumunda mizan dengesini bozar.

İpuçları

1
Yevmiye kaydında Bankalar hesabının hangi tarafa yazıldığını düşünün.
2
63.90063.900 yerine 36.90036.900 yazılması alacak toplamını nasıl etkiler?
3
İki tutar arasındaki farkı hesaplayın (27.00027.000 TL) ve mizan sütunları üzerindeki eksiklik/fazlalık durumunu belirleyin.

Daha Fazla Pratik

Mizan toplamları eşit çıksaydı bu hata ne tür bir hata (örneğin telafi edici hata) olabilirdi, bunu araştırınız.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 15Soru

İşletmenin "153 Ticari Mallar" hesabının büyük defter (defter-i kebir) borç toplamı 84.60084.600 TL olarak hesaplanmıştır. Ancak bu tutar genel geçici mizana nakledilirken rakamların yerinin yanlış yazılması (transpozisyon) sonucu 48.60048.600 TL olarak aktarılmıştır. Diğer tüm hesapların ve aktarımların hatasız olduğu bilindiğine göre, bu nakil hatasının genel geçici mizan üzerindeki etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mizan borç toplamı, alacak toplamından 36.00036.000 TL eksik çıkar.

Cevap

Mizan borç toplamının, alacak toplamından 36.00036.000 TL eksik çıkması
İşletmenin aktif karakterli bir hesabı olan Ticari Mallar hesabının borç toplamı mizana aktarılırken 84.60084.600 TL yerine 48.60048.600 TL olarak yazılmıştır. Bu durumda mizan borç tarafına yazılması gereken tutar 36.00036.000 TL (84.60048.60084.600 - 48.600) eksik kaydedilmiş olur. Mizan alacak tarafında herhangi bir hata yapılmadığı için, borç toplamı alacak toplamından tam olarak bu fark kadar (36.00036.000 TL) eksik sonuç verecektir.

Adım Adım Çözüm

1
Hatalı aktarım sonucu oluşan farkı hesapla
84.60048.600=36.00084.600 - 48.600 = 36.000 TL
Mizana aktarılan eksik tutarın miktarını belirlemek gerekir.
2
Hesabın karakterini ve mizan üzerindeki etkisini belirle
153 Ticari Mallar bir aktif hesaptır ve mizan borç sütununda yer alır.
Hatanın hangi tarafı (borç/alacak) etkilediğini bulmak için hesabın niteliği önemlidir.
3
Mizan denkliği üzerindeki nihai etkiyi yorumla
Borç toplamı 36.00036.000 TL daha düşük görünecektir.
Borç tarafına yazılması gereken tutardan daha azı yazıldığı için mizan borç toplamı eksik çıkar.

Anahtar Kavram

Nakil hataları, yevmiye defterinden büyük deftere veya büyük defterden mizana aktarım yapılırken oluşan ve mizan denkliğini bozan tek taraflı hatalardır.

Daha Fazla Pratik

Mizan farkının 9'a bölünüp bölünmediğini kontrol ederek rakam yer değiştirme (transpozisyon) hatalarını tespit etme yöntemini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 16Soru

İşletmenin 120120 Alıcılar hesabının büyük defterindeki (defter-i kebir) borç toplamı 45.60045.600 TL, alacak toplamı ise 32.40032.400 TL'dir. Genel geçici mizan düzenlenirken, bu hesabın borç kalanı mizana dalgınlık sonucu 15.20015.200 TL olarak aktarılmıştır.

Buna göre, yapılan bu hata türü ve mizan üzerindeki etkisiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bu bir nakil (aktarma) hatasıdır ve mizan borç-alacak toplamlarının birbirine eşit çıkmasını engeller.

Cevap

Yapılan hata bir nakil (aktarma) hatasıdır ve bu durum mizan borç ile alacak toplamlarının birbirine eşit çıkmasını engeller.
Büyük defter (defter-i kebir) hesap kalanlarının mizan çizelgesine yanlış aktarılması literatürde 'nakil hatası' veya 'aktarma hatası' olarak adlandırılır. Bu işlem sırasında sadece ilgili hesabın borç veya alacak kalanı tek taraflı olarak yanlış yazıldığı için, mizan sütun toplamları arasındaki denge bozulur ve borç toplamı ile alacak toplamı birbirine eşit çıkmaz.

Adım Adım Çözüm

1
Hesabın gerçek büyük defter borç kalanını hesaplayın.
45.60032.400=13.20045.600 - 32.400 = 13.200 TL (Borç Kalanı)
Mizana aktarılması gereken doğru tutarı belirlemek için.
2
Mizana aktarılan tutar ile gerçek tutarı karşılaştırın.
Gerçek: 13.20013.200 TL, Aktarılan: 15.20015.200 TL.
Hatanın varlığını ve yönünü tespit etmek için.
3
Hatanın gerçekleştiği aşamayı belirleyerek hata türünü tanımlayın.
Büyük defterden mizana geçişte yapıldığı için 'Nakil (Aktarma) Hatası'dır.
Muhasebe sürecindeki hata sınıflandırmasını yapmak için.
4
Hatanın mizan denkliği üzerindeki etkisini değerlendirin.
Sadece bir hesabın aktarımında hata yapıldığı için mizan toplamları eşit çıkmayacaktır.
Tek taraflı aktarma ve toplam hatalarının mizan denkliğini bozduğu kuralını uygulamak için.

Anahtar Kavram

Muhasebede Nakil (Aktarma) Hataları

İpuçları

1
Hatanın hangi aşamada (yevmiye mi, büyük defterden mizana geçiş mi) yapıldığına dikkat edin.
2
Büyük defterden mizana aktarılan rakam ile olması gereken rakam (45.60032.40045.600 - 32.400) arasındaki farkı bulun.

Daha Fazla Pratik

Mizan denkliğini bozduğu halde mizanla tespit edilemeyen hataları (telafi edici hatalar gibi) inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 17Soru

Bir işletmenin "320 Satıcılar" hesabının büyük defter (defter-i kebir) alacak tarafında yer alan kayıtlar aşağıdaki gibidir:

İşlemAlacak Tutarı (TL)
1. Kayıt14.25014.250
2. Kayıt23.50023.500
3. Kayıt12.25012.250

İşletme personeli dönem sonu genel geçici mizanını hazırlarken bu hesabın alacak tarafı toplamını yanlışlıkla 49.00049.000 TL olarak hesaplamış ve mizan cetveline bu tutarı aktarmıştır. Başka bir hata yapılmadığı varsayıldığında, bu hata sonucunda hazırlanan mizan ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mizan alacak toplamları sütunu, borç toplamları sütunundan 1.0001.000 TL eksik çıkar.

Cevap

Mizan alacak toplamları sütununun, borç toplamları sütunundan 1.0001.000 TL eksik çıkacağı seçeneği doğrudur.
Satıcılar hesabının alacak tarafındaki doğru toplam 50.00050.000 TL olması gerekirken mizan cetveline 49.00049.000 TL olarak aktarılmıştır. Bu durum, mizan cetvelinin alacak toplamları sütununun, olması gerekenden 1.0001.000 TL daha az görünmesine yol açar. Borç tarafında bir hata yapılmadığı varsayıldığında, mizan alacak toplamı borç toplamından 1.0001.000 TL eksik kalacaktır.

Adım Adım Çözüm

1
Satıcılar hesabının büyük defter alacak tarafındaki kayıtların doğru toplamını hesaplayınız.
14.250+23.500+12.250=50.00014.250 + 23.500 + 12.250 = 50.000 TL
Hatanın miktarını belirlemek için önce gerçek toplamı bulmamız gerekir.
2
Doğru toplam ile mizana aktarılan hatalı toplam arasındaki farkı bulunuz.
50.00049.000=1.00050.000 - 49.000 = 1.000 TL
Mizandaki dengesizliğin boyutunu tespit etmek için fark hesaplanır.
3
Hatanın mizanın hangi sütununu etkilediğini ve dengenin nasıl bozulacağını analiz ediniz.
Alacak toplamı 1.0001.000 TL eksik kaydedildiği için Alacak Sütunu < Borç Sütunu (1.0001.000 TL fark)
Satıcılar hesabı alacak toplamlarını etkilediğinden, mizan cetvelinin alacak tarafı borç tarafına göre eksik kalacaktır.

Anahtar Kavram

Büyük defterdeki toplama hataları veya bu toplamların mizana yanlış aktarılması (nakil hataları) mizanın matematiksel dengesini bozar.

İpuçları

1
Önce verilen üç tutarı toplayarak gerçekte mizana aktarılması gereken doğru toplamı bulun.
2
Bulduğunuz doğru toplam ile soruda belirtilen hatalı toplam (49.00049.000 TL) arasındaki farkı hesaplayın.
3
Satıcılar hesabı alacak kalanlı bir hesaptır ve alacak toplamındaki eksikliğin mizanın alacak sütununu nasıl etkileyeceğini düşünün.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir soruda 'Borç' tarafındaki bir toplama hatasının 'Borç Kalanı' sütununa etkisini inceleyerek konuyu pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Hata miktarını belirlemek için: (Doğru Toplam - Hatalı Toplam) formülü uygulanır. 50.00049.000=1.00050.000 - 49.000 = 1.000 TL. Alacak tarafı az hesaplandığı için mizan alacak sütunu toplamı 1.0001.000 TL eksik olacaktır.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 18Soru

Bir işletmenin dönem sonu genel geçici mizan hazırlıkları sırasında aşağıdaki iki hata tespit edilmiştir:

1. "102 Bankalar" hesabının büyük defter borç toplamı olan 142.600142.600 TL, mizan borç toplamı sütununa aktarılırken rakamların yerinin yanlış yazılması (nakil hatası) sonucunda 124.600124.600 TL olarak kaydedilmiştir.
2. "321 Borç Senetleri" hesabının büyük defter alacak tarafında yer alan 25.00025.000 TL, 18.00018.000 TL ve 12.00012.000 TL tutarındaki üç işlemin toplamı alınırken hata yapılmış (toplam hatası) ve hesap toplamı mizan alacak toplamı sütununa 46.00046.000 TL olarak aktarılmıştır.

Buna göre, söz konusu hatalar sonucunda genel geçici mizanın borç ve alacak toplamları arasındaki ilişki aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Alacak toplamı borç toplamından 9.0009.000 TL fazla olur.

Cevap

Alacak toplamı borç toplamından 9.0009.000 TL fazla olur.
Yapılan iki hata da ilgili tarafların (borç ve alacak) toplamlarını gerçekte olduğundan daha düşük göstermektedir. Borç tarafındaki eksiklik (18.00018.000 TL), alacak tarafındaki eksiklikten (9.0009.000 TL) daha büyük olduğu için, mizan toplamları alındığında borç sütunu alacak sütununa göre 9.0009.000 TL geride kalacaktır. Bu durum, alacak toplamının borç toplamından 9.0009.000 TL daha fazla görünmesiyle sonuçlanır.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci hatanın (nakil hatası) mizan üzerindeki etkisini hesaplayınız.
Doğru tutar 142.600142.600 TL iken mizan borç sütununa 124.600124.600 TL yazılmıştır. Bu durumda mizanın borç toplamı 142.600124.600=18.000142.600 - 124.600 = 18.000 TL eksik kaydedilmiştir.
Nakil sırasında yapılan rakam kaydırması mizan borç tarafını zayıflatmıştır.
2
İkinci hatanın (toplam hatası) doğru tutarını ve mizan etkisini belirleyiniz.
Büyük defterdeki doğru toplam: 25.000+18.000+12.000=55.00025.000 + 18.000 + 12.000 = 55.000 TL'dir. Mizana ise 46.00046.000 TL aktarılmıştır. Bu durumda mizanın alacak toplamı 55.00046.000=9.00055.000 - 46.000 = 9.000 TL eksik kaydedilmiştir.
Toplama işlemi sırasında yapılan matematiksel hata mizan alacak tarafını zayıflatmıştır.
3
İki hatanın mizan dengesi üzerindeki net etkisini karşılaştırınız.
Borç tarafı 18.00018.000 TL eksik, alacak tarafı ise 9.0009.000 TL eksiktir. Aradaki fark: 18.0009.000=9.00018.000 - 9.000 = 9.000 TL'dir. Borç tarafı daha fazla eksik olduğu için, mizan sonuçlandığında alacak toplamı borç toplamından 9.0009.000 TL daha fazla çıkacaktır.
Mizan dengesindeki bozulmanın yönü, eksikliğin daha fazla olduğu tarafın zıttı yönünde gerçekleşir.

Anahtar Kavram

Mizanda Nakil ve Toplam Hatalarının Karşılıklı Etkisi

İpuçları

1
Her iki hatanın da mizan toplamlarını artırıp mı yoksa azaltıp mı etkilediğini ayrı ayrı belirleyin.
2
Borç tarafında 18.00018.000 TL, alacak tarafında ise 9.0009.000 TL tutarında bir 'noksanlık' söz konusudur.
3
Mizan toplamları arasındaki farkı bulmak için iki noksanlık tutarını birbirinden çıkarın ve hangi tarafın daha 'eksik' kaldığına bakın.

Daha Fazla Pratik

Eğer bu hatalar mizan borç ve alacak toplamları yerine 'kalanlar' (bakiyeler) sütununu nasıl etkilerdi diye düşünmek konuyu pekiştirecektir.

Alternatif Yöntem

Hataları hayali bir mizan üzerinde canlandırabilirsiniz: Başlangıçta borç ve alacak toplamları 100.000100.000 TL olan dengeli bir mizan düşünün. Borçtan 18.00018.000 TL düşün (82.00082.000), alacaktan 9.0009.000 TL düşün (91.00091.000). Aradaki fark 9.0009.000 TL olur ve alacak daha fazladır.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 19Soru

Bir işletmenin dönem sonu genel geçici mizan hazırlıkları kapsamında, yevmiye defteri kayıtlarının büyük deftere ve ardından mizana aktarılması (nakil) sürecinde şu hataların yapıldığı tespit edilmiştir:

1. 121121 Alacak Senetleri hesabının büyük defter borç toplamı olan 135.400135.400 TL, mizanın borç sütununa 153.400153.400 TL olarak aktarılmıştır.
2. 321321 Borç Senetleri hesabının büyük defter alacak toplamı olan 72.00072.000 TL, mizanın alacak sütunu yerine yanlışlıkla borç sütununa kaydedilmiştir.

Bu hatalar sonucunda hazırlanan genel geçici mizanın borç ve alacak toplamları arasındaki ilişkiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Borç toplamı, alacak toplamından 162.000162.000 TL fazladır.

Cevap

Borç toplamı, alacak toplamından 162.000162.000 TL fazladır.
Mizanda borç ve alacak toplamları normalde eşittir (B=AB=A). Birinci hatada borç sütunu 18.00018.000 TL artmış, ikinci hatada ise borç sütunu 72.00072.000 TL artarken alacak sütunu 72.00072.000 TL azalmıştır. Son durumda Borç Toplamı =B+18.000+72.000=B+90.000= B + 18.000 + 72.000 = B + 90.000 olurken; Alacak Toplamı =A72.000= A - 72.000 olmuştur. Aradaki fark: (B+90.000)(A72.000)(B + 90.000) - (A - 72.000) işleminden, B=AB=A olduğu için 162.000162.000 TL olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Meblağ hatasının (1. Hata) mizan üzerindeki etkisini hesapla.
Borç toplamı 153.400135.400=18.000153.400 - 135.400 = 18.000 TL artar.
Rakamın aslından büyük aktarılması mizan borç toplamını aradaki fark kadar yükseltir.
2
Taraf hatasının (2. Hata) mizan üzerindeki etkisini analiz et.
Borç toplamı 72.00072.000 TL artarken, alacak toplamı 72.00072.000 TL azalır.
Bir hesabın alacak toplamının borç sütununa yazılması, borcu artırırken alacağı eksiltir (çift taraflı etki).
3
Her iki hatanın mizan dengesi (BAB - A) üzerindeki net etkisini topla.
(+18.000+72.000)(72.000)=162.000(+18.000 + 72.000) - (-72.000) = 162.000 TL.
Borç tarafındaki toplam 90.00090.000 TL'lik artış ile alacak tarafındaki 72.00072.000 TL'lik azalış arasındaki fark mizan dengesini borç lehine bozar.

Anahtar Kavram

Nakil ve Taraf Hatalarının Mizan Üzerindeki Kümülatif Etkisi
Soru 20Soru

Bir işletmenin dönem sonu genel geçici mizan hazırlıkları sırasında aşağıdaki hatalar tespit edilmiştir:

- "102102 Bankalar" hesabının büyük defter borç toplamı 218.400218.400 TL iken, mizan hazırlığı sırasında yapılan bir toplama hatası nedeniyle mizanın borç toplamları sütununa 214.800214.800 TL olarak aktarılmıştır.
- "400400 Banka Kredileri" hesabının büyük defter alacak toplamı olan 64.00064.000 TL mizana hiç kaydedilmemiş; ancak yanlışlıkla mizanın borç toplamları sütununa 46.00046.000 TL olarak yazılmıştır.
- "321321 Borç Senetleri" hesabına ait 15.00015.000 TL tutarındaki bir ödeme kaydı, yevmiye defterinden büyük deftere aktarılırken hem borç hem de alacak tarafı için tamamen unutulmuştur.

Buna göre, söz konusu hatalar sonucunda genel geçici mizanın borç ve alacak toplamları arasında oluşacak fark kaç TL olur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 106.400106.400 TL

Cevap

Hatalar sonucunda mizanın borç toplamı, alacak toplamından 106.400106.400 TL fazla çıkacaktır.
Doğru sonuç, hataların mizan sütunları üzerindeki kümülatif etkisinin toplanmasıyla elde edilir. Birinci hata borç toplamını 3.6003.600 TL azaltırken, ikinci hata alacak toplamını 64.00064.000 TL azaltmış ve aynı zamanda borç toplamını 46.00046.000 TL artırmıştır. Üçüncü hata ise her iki tarafı eşit azalttığı için fark yaratmamıştır. Sonuç olarak borç tarafı normalden 42.40042.400 TL fazla (46.0003.60046.000 - 3.600), alacak tarafı ise normalden 64.00064.000 TL eksik çıkmış; aradaki toplam fark 42.400+64.000=106.40042.400 + 64.000 = 106.400 TL olarak gerçekleşmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci hatanın etkisini belirle
Borç sütunu 3.6003.600 TL eksik
218.400214.800=3.600218.400 - 214.800 = 3.600 TL tutarındaki borç kaydı mizan toplamına dahil edilmemiştir.
2
İkinci hatanın mizan sütunları üzerindeki çift yönlü etkisini analiz et
Alacak sütunu 64.00064.000 TL eksik, Borç sütunu 46.00046.000 TL fazla
Alacağa yazılması gereken tutar yazılmayarak alacak toplamı azaltılmış, borca yazılmaması gereken tutar yazılarak borç toplamı artırılmıştır.
3
Üçüncü hatanın (unutma hatası) denklik üzerindeki etkisini değerlendir
Fark oluşmaz (00 TL etki)
Hem borç hem alacak tarafı aynı tutarda (15.00015.000 TL) eksik yazıldığı için mizan toplamları eşit oranda azalır ancak aradaki denge bozulmaz.
4
Borç ve Alacak sütunlarındaki net değişimleri toplayarak farkı hesapla
Net fark: 106.400106.400 TL
Borç değişimi: 3.600+46.000=+42.400-3.600 + 46.000 = +42.400 TL; Alacak değişimi: 64.000-64.000 TL. Aradaki fark: 42.400(64.000)=106.40042.400 - (-64.000) = 106.400 TL.

Anahtar Kavram

Mizanda borç ve alacak toplamları arasındaki fark, hataların her bir sütun üzerindeki net etkilerinin cebirsel toplamına eşittir; taraf (yön) hataları mizan dengesini tutarın iki katı kadar değil, bu senaryoda olduğu gibi ilgili iki farklı işlem tutarının toplamı kadar etkileyebilir.

Daha Fazla Pratik

Mizan denkliğini etkileyen ve etkilemeyen hata türlerini sınıflandırarak, taraf hatalarının neden farkın iki katı veya toplamı kadar etki yarattığını pratik örneklerle pekiştirin.
Tahmini Süre:3m 0s
Sayfa 1 / 2Sonraki