Muhasebeye Giriş ve Temel Kavramlar

329 soru

Soru 241Soru

Bir işletme, sermayesini 250.000250.000 TL artırmaya karar vermiş; bu tutarın 100.000100.000 TL'lik kısmı ortaklarca nakit olarak ödenmiş, kalan tutar için ise sermaye taahhüdü alınmıştır. Aynı tarihte işletme, vadesi gelen 60.00060.000 TL tutarındaki ticari borcu için çek keşide ederek alacaklıya vermiştir.

Buna göre, bu işlemler sonucunda işletmenin bilanço büyüklüğünde (aktif toplamında) meydana gelen net değişim aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 40.00040.000 TL artar.

Cevap

İşlemler sonucunda bilanço büyüklüğü (aktif toplamı) 40.00040.000 TL artar.
Sermaye artırımının nakit olarak karşılanan 100.000100.000 TL'lik kısmı varlıklarda (Kasa) doğrudan artış yaratırken, taahhüt edilen kısım bilançonun pasif tarafında hem Sermaye hesabını hem de Ödenmemiş Sermaye (-) hesabını aynı tutarda artırdığı için aktif toplamını değiştirmez. Diğer taraftan, 60.00060.000 TL tutarında çek keşide edilmesi, aktif toplamını azaltan bir düzenleyici hesap olan 'Verilen Çekler' hesabında artışa neden olur. Dolayısıyla net etki +100.00060.000=+40.000+100.000 - 60.000 = +40.000 TL artış yönündedir.

Adım Adım Çözüm

1
Sermaye artırım işleminin bilanço üzerindeki etkisinin analiz edilmesi
Aktif toplamı 100.000100.000 TL artar.
Sermaye artırımının nakit ödenen kısmı (100.000100.000 TL) '100 Kasa' hesabını artırırken, taahhüt edilen kısım (150.000150.000 TL) '501 Ödenmemiş Sermaye (-)' hesabına kaydedilir. 501 nolu hesap öz kaynakları düzenleyici bir hesap olup aktif toplamını etkilemez.
2
Borç ödeme işleminin bilanço üzerindeki etkisinin analiz edilmesi
Aktif toplamı 60.00060.000 TL azalır.
Borç için çek keşide edildiğinde '103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri (-)' hesabı alacaklandırılır. Bu hesap aktifi düzenleyici (pasif karakterli) bir hesap olduğu için artışı aktif toplamını azaltır.
3
Net değişimin hesaplanması
+100.000+100.000 TL - 60.00060.000 TL = +40.000+40.000 TL
İki işlemin aktif toplamı üzerindeki zıt yönlü etkileri toplanarak net bilanço değişimi bulunur.

Anahtar Kavram

Düzenleyici Hesapların Bilanço Toplamına Etkisi
Soru 242Soru

İşletmelerde gerçekleşen ve mali nitelik taşıyan işlemlerin; kaydedilme ve sınıflandırılma aşamalarından geçtikten sonra, bilanço ve gelir tablosu gibi standart finansal raporlara dönüştürülerek bilgi kullanıcılarına sunulması aşaması, muhasebenin aşağıdaki işlevlerinden hangisiyle adlandırılır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Raporlama

Cevap

Raporlama
Muhasebenin raporlama işlevi; kaydedilen, sınıflandırılan ve mizanlar aracılığıyla özetlenen mali bilgilerin, işletme içi ve dışı bilgi kullanıcılarının karar alma süreçlerinde kullanabilmesi için standart finansal tablolar (bilanço, gelir tablosu vb.) haline getirilip sunulması sürecidir.

Adım Adım Çözüm

1
Muhasebe sürecindeki işlevlerin sırasını belirlemek
Kaydetme → Sınıflandırma → Özetleme → Raporlama → Analiz ve Yorum
Soruda sorulan aşamanın hangi sırada yer aldığını anlamak için teknik döngüyü hatırlamak gerekir.
2
Özetleme ve Raporlama arasındaki farkı analiz etmek
Özetleme 'Mizan' hazırlamaktır, Raporlama 'Mali Tablo' hazırlamaktır.
Bilanço ve gelir tablosu standart raporlar olduğu için raporlama işlevi kapsamına girer.
3
Doğru işlevi seçmek
Raporlama
Mali bilgilerin bilgi kullanıcılarına sunulmak üzere standart formlara dönüştürülmesi raporlama işlevinin tanımıdır.

Anahtar Kavram

Muhasebenin İşlevleri: Raporlama ve Özetleme Ayrımı
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 243Soru

35683568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu'na göre, meslek mensuplarının bağımsızlığını, tarafsızlığını ve mesleki vakarını korumak amacıyla "meslekle bağdaşmayan işler" başlığı altında bazı kısıtlamalar getirilmiştir. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi bir meslek mensubu (SMMMSMMM veya YMMYMM) için meslekle bağdaşmayan ve yapılması yasak olan faaliyetlerden biridir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Limited şirketlerde ortak sıfatı dışında, şirketi temsil ve ilzam edecek şekilde müdürlük görevini üstlenmek

Cevap

Limited şirketlerde ortak sıfatı dışında, şirketi temsil ve ilzam edecek şekilde müdürlük görevini üstlenmek meslek mensupları için yasak olan bir faaliyettir.
Doğru cevap, limited şirketlerde imza yetkili müdürlük görevini üstlenmektir. 35683568 sayılı Kanun uyarınca meslek mensupları ticaretle uğraşamaz, esnaflık yapamaz ve ticari işletmelerde yönetici (müdür, ticari vekil vb.) sıfatıyla görev alamazlar. Bu kısıtlama, meslek mensubunun tarafsızlığını ve mesleki bağımsızlığını korumayı hedefler.

Adım Adım Çözüm

1
35683568 sayılı Kanun'un 45.45. maddesi (Meslekle Bağdaşmayan İşler) hükmü incelenir.
Kanun, meslek mensuplarının ticari mümessil, ticari vekil veya acente olamayacağını, esnaflık veya tacirlik yapamayacağını belirtir.
Mesleki bağımsızlığın korunması ve ticari risklerin mesleki unvana zarar vermesinin önlenmesi amaçlanır.
2
Seçeneklerdeki faaliyetlerin "ticari nitelik" taşıyıp taşımadığı analiz edilir.
Limited şirket müdürlüğü, Türk Ticaret Kanunu'na göre şirketi yöneten ve temsil eden bir makamdır; bu da ticari yönetim faaliyeti kapsamına girer.
Sadece sermaye koyarak ortak olmak serbestken, aktif yönetim ve temsil yetkisi almak (müdürlük) yasaktır.
3
Diğer seçeneklerin istisna kapsamında olup olmadığı kontrol edilir.
Bilirkişilik, eğitim-öğretim ve hayır kurumlarındaki yönetim görevleri kanunda açıkça "bağdaşan işler" olarak sayılmıştır.
Bu işlerin toplumsal fayda sağladığı ve doğrudan ticari kazanç hedefli tacirlik faaliyeti olmadığı kabul edilir.

Anahtar Kavram

Meslekle Bağdaşmayan İşler (Ticaret Yasağı)

İpuçları

1
Meslek mensuplarının bağımsız kalabilmesi için 'tacir' veya 'esnaf' sayılmalarını gerektirecek işlerden uzak durmaları gerekir.
2
Bir şirkete ortak olmak sadece bir yatırımken, o şirketin 'müdürlüğünü' yapmak aktif bir ticari yönetim faaliyetidir.

Daha Fazla Pratik

Yeminli Mali Müşavirlerin (YMMYMM) defter tutma yasağı ile bu genel ticaret yasağı arasındaki farkları inceleyiniz.

Alternatif Yöntem

Legal Mantık: Eğer yapılan iş Türk Ticaret Kanunu'na göre sizi bir işletmenin temsilcisi veya sahibi (tacir/esnaf) kılıyorsa, o iş 35683568 sayılı Kanun'un 45.45. maddesine göre yasaktır.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 244Soru

İşletme, 2727 Aralık 20252025 tarihinde 45.00045.000 TL tutarındaki bir danışmanlık hizmetini tamamlayarak müşterisine sunmuştur. Söz konusu hizmete ilişkin fatura 33 Ocak 20262026 tarihinde düzenlenmiş ve bedeli 1010 Ocak 20262026 tarihinde işletmenin banka hesabına yatırılmıştır. İşletme, 'Dönemsellik' kavramı gereği yapması gereken dönem sonu ayarlama kaydını ihmal etmiştir.

Bu bilgilere göre, söz konusu ihmalin işletmenin 20252025 yılı mali tabloları üzerindeki etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 20252025 yılı dönem kârı 45.00045.000 TL noksan, aktif toplamı ise 45.00045.000 TL noksan görünmektedir.

Cevap

20252025 yılı dönem kârı 45.00045.000 TL noksan, aktif toplamı ise 45.00045.000 TL noksan görünmektedir.
Doğru yanıt olan seçenek, dönemsellik kavramının ihlal edilmesinin en temel sonucunu açıklamaktadır. 20252025 yılında sunulan bir hizmetin hasılatı o yılın gelir tablosunda yer almalıdır. Bu kayıt yapılmadığında 20252025 yılı gelirleri ve dolayısıyla dönem kârı 45.00045.000 TL eksik (noksan) kalır. Aynı zamanda dönem sonunda yapılması gereken '181 Gelir Tahakkukları' borç kaydı da yapılmadığı için işletmenin dönen varlıkları ve aktif toplamı da aynı tutarda noksan görünür.

Adım Adım Çözüm

1
Hasılatın hangi döneme ait olduğunu belirleme.
Hizmet 2727 Aralık 20252025 tarihinde tamamlandığı için hasılat 20252025 yılına aittir.
Dönemsellik kavramı gereği gelir ve giderler, tahsilat veya ödeme tarihine bakılmaksızın ilgili oldukları dönemde kaydedilmelidir.
2
Yapılması gereken muhasebe kaydını tespit etme.
'181 Gelir Tahakkukları' hesabı borçlu, '600 Yurtiçi Satışlar' veya '649 Diğer Olağan Gelir ve Kârlar' hesabı alacaklı.
Henüz faturalanmamış ancak gerçekleşmiş gelirlerin dönem sonunda tahakkuk kaydıyla raporlanması gerekir.
3
Kayıt yapılmamasının etkisini analiz etme.
Gelir tablosunda hasılat yazılmadığı için kâr düşük (noksan) çıkar. Bilançoda ise bir varlık hesabı olan 181 hesabı kullanılmadığı için aktif toplamı düşük (noksan) çıkar.
Muhasebe kayıtlarındaki ihmaller, ilgili hesap sınıflarının mali tablolarda gerçeğinden farklı görünmesine yol açar.

Anahtar Kavram

Muhasebenin temel kavramlarından olan 'Dönemsellik' ve 'Tahakkuk Esası', gelirlerin gerçekleştiği anda, nakit akışına bakılmaksızın kaydedilmesini emreder.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 245Soru

İşletme, 11 Eylül 20252025 tarihinde sahibi olduğu bir depoyu 11 yıllığına kiraya vermiş ve 24.00024.000 TL tutarındaki bir yıllık kira bedelini peşin olarak tahsil etmiştir. Tahsilat tarihinde bu tutarın tamamı "380 Gelecek Aylara Ait Gelirler" hesabına alacak kaydedilmiştir. İşletme, 31.12.202531.12.2025 tarihinde yapması gereken dönem sonu ayarlama kaydını yapmayı unutmuştur.

Buna göre, bu hatanın işletmenin 20252025 yılı dönem sonu mali tabloları üzerindeki etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 20252025 yılı dönem kârı 8.0008.000 TL noksan görünmektedir.

Cevap

İşletmenin 2025 yılı dönem kârı 8.0008.000 TL noksan görünmektedir.
Dönemsellik kavramı uyarınca, peşin tahsil edilen kira gelirinin sadece 2025 yılına isabet eden 4 aylık kısmı (8.000 TL) o yılın geliri sayılmalıdır. Bu tutarın pasif bir hesaptan (380) alınıp gelir hesaplarına aktarılmaması, 2025 yılı gelirlerinin ve dolayısıyla dönem kârının 8.000 TL eksik görünmesine yol açar.

Adım Adım Çözüm

1
Toplam kira bedeli ve süresi üzerinden aylık tutarı hesapla.
24.00024.000 TL / 1212 ay = 2.0002.000 TL/ay.
Dönemsellik kavramı gereği gelirin aylara bölünmesi gerekir.
2
2025 yılına (cari döneme) isabet eden ay sayısını belirle.
Eylül, Ekim, Kasım, Aralık olmak üzere 44 ay.
Eylül başında başlayan kiralama işlemi yıl sonuna kadar 4 aylık bir süreyi kapsar.
3
2025 yılı gelir tablosuna aktarılması gereken tutarı hesapla.
44 ay ×2.000\times 2.000 TL = 8.0008.000 TL.
Tahakkuk esası gereği bu tutar 2025 yılının geliri olarak kaydedilmelidir.
4
Ayarlama kaydı yapılmamasının kâr üzerindeki etkisini analiz et.
8.000 TL'lik gelir kaydı yapılmadığı için dönem kârı 8.0008.000 TL eksik (noksan) çıkmıştır.
Gelir hesaplarının eksik kaydedilmesi, doğrudan dönem kârının da eksik hesaplanmasına neden olur.

Anahtar Kavram

Dönemsellik Kavramı ve Gelir Tahakkukları

İpuçları

1
Kiralama süresinin kaç ayının 2025 yılına, kaç ayının 2026 yılına ait olduğunu hesaplayın.
2
Cari yıl olan 2025'e ait 4 aylık kira bedelinin (8.000 TL) gelir hesaplarına aktarılmamasının kârı nasıl etkileyeceğini düşünün.
3
Gelir yazılması gereken bir tutarın yükümlülük hesabında (380) unutulması, gelirlerin ve kârın düşük görünmesine neden olur.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir durumu 'Gelecek Aylara Ait Giderler (180)' hesabı üzerinden, bir sigorta poliçesi örneğiyle çözerek pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 246Soru

Bir işletmenin 20252025 yılı dönem sonu muhasebe çalışmalarına ilişkin aşağıdaki uygulamaları tespit edilmiştir:

I.I. Hukuki formu itibarıyla vadesiz bir ödeme aracı olan çeklerin, ticari hayattaki vadeli kullanım özelliği dikkate alınarak dönem sonunda reeskont işlemine tabi tutulması.
II.II. İşletmenin genel varlık toplamı içerisinde binde bir (1/10001/1000) oranından daha az payı olan ve finansal tablo analizi yapanların kararlarını değiştirmeyecek nitelikteki ofis malzemesi alımlarının, faydalı ömürleri birden fazla yıl olmasına rağmen doğrudan gider kaydedilmesi.
III.III. İşletme faaliyetlerinin risklerini ve finansal durumunu etkileyebilecek olan, ancak bilanço kalemleri arasında doğrudan gösterilemeyen rehin ve teminat gibi unsurların dipnotlar aracılığıyla detaylandırılması.

Bu uygulamaların dayandığı muhasebe temel kavramları sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Özün Önceliği — Önemlilik — Tam Açıklama

Cevap

Sırasıyla Özün Önceliği, Önemlilik ve Tam Açıklama kavramları doğru eşleştirmeyi oluşturmaktadır.
Uygulamaların her biri muhasebenin farklı bir temel doktrinine işaret eder: Çeklerin vadeli işlem görmesi ekonomik özün hukuki biçime üstünlüğünü (Özün Önceliği), küçük tutarlı kalemlerin basitleştirilmiş kaydı raporlama etkinliğini (Önemlilik) ve eksiksiz bilgilendirme ise tabloların açıklığını (Tam Açıklama) temsil eder.

Adım Adım Çözüm

1
Uygulama I'i Analiz Etme
Özün Önceliği
Çeklerin hukuki formu (vadesiz olması) yerine, ticari hayattaki ekonomik özü (vadeli/kredi niteliği) esas alınarak reeskont uygulanması bu kavramın gereğidir.
2
Uygulama II'yi Analiz Etme
Önemlilik
Bilgi kullanıcısının kararını etkilemeyecek kadar küçük tutarlı harcamaların, standart muhasebe prosedürleri (amortisman ayırma vb.) yerine doğrudan giderleştirilmesi bu kavramla açıklanır.
3
Uygulama III'ü Analiz Etme
Tam Açıklama
Finansal tabloların net ve anlaşılır olması için bilanço dışı risklerin (teminatlar, rehinler) dipnotlarda gösterilmesi zorunluluğu bu kavrama dayanır.
4
Sıralamayı Birleştirme
Özün Önceliği — Önemlilik — Tam Açıklama
Tespit edilen kavramların sırasıyla sunulduğu seçenek belirlenir.

Anahtar Kavram

Muhasebenin Temel Kavramları arasındaki hiyerarşik ve işlemsel farklar.

İpuçları

1
Çeklerin reeskonta tabi tutulması, çekin kağıt üzerindeki isminden ziyade ekonomik işlevine bakıldığını gösterir.
2
Bir harcamanın 'küçük tutarlı' olması ve kararları etkilememesi anahtar kelimelerdir.

Daha Fazla Pratik

İhtiyatlılık kavramı ile Özün Önceliği kavramının karşı karşıya geldiği 'Finansal Kiralama' (Leasing) örneklerini inceleyiniz.

Alternatif Yöntem

Kavramları eleme yöntemiyle gidebilirsiniz: Dipnot açıklaması gördüğünüzde 'Tam Açıklama'yı, küçük tutarlı/karar etkilemeyen durum gördüğünüzde 'Önemlilik' kavramını arayınız.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 247Soru

35683568 sayılı Kanun çerçevesinde, işletmelerin finansal tablolarının ve vergi bildirimlerinin yasal mevzuata uygunluğunu inceleyerek onaylama (tasdik) yetkisine sahip olan meslek mensubu aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yeminli Mali Müşavir

Cevap

Tasdik yetkisi 35683568 sayılı Kanun uyarınca sadece Yeminli Mali Müşavirler tarafından kullanılabilir.
Yeminli Mali Müşavirler, 35683568 sayılı Kanun'un 12. maddesi kapsamında, gerçek ve tüzel kişilerin mali tablolarının ve beyannamelerinin mevzuat hükümlerine uygunluğunu tasdik etme yetkisine sahip tek meslek grubudur. SMMM'lerin aksine defter tutmaları yasaklanmış, bunun yerine tasdik yetkisi ile donatılmışlardır.

Adım Adım Çözüm

1
Meslek mensuplarının yetki alanlarını sınıflandırın.
SMMM'ler defter tutma, sistem kurma ve denetim yaparken; YMM'ler tasdik, denetim ve danışmanlık yapar.
Mesleki yetkilerin sınırlarını belirlemek soruyu çözmek için temel adımdır.
2
Tasdik kavramını hukuki açıdan değerlendirin.
Tasdik, belgelerin doğruluğunu imza altına alarak resmiyet kazandırmaktır.
35683568 sayılı Kanun bu yetkiyi sadece YMM unvanına sahip olanlara vermiştir.

Anahtar Kavram

Mesleki Yetkiler ve Tasdik
Tahmini Süre:45s
Soru 248Soru

İşletme, 20252025 yılı dönem sonu envanter çalışmaları sırasında aşağıdaki hususları tespit etmiştir:

İşlemTarihTutarAçıklama
Sigorta Poliçesi11 Ekim 2025202548.00048.000 TL22 yıllığına peşin ödenmiş ve tamamı gidere kaydedilmiştir.
Kira Geliri11 Kasım 2025202518.00018.000 TL66 aylığına peşin tahsil edilmiş ve tamamı gelire kaydedilmiştir.
Doğal Gaz GideriAralık 202520255.5005.500 TLFatura Ocak 20262026'da tebliğ edilmiş ve henüz kayıt yapılmamıştır.

Buna göre, "Dönemsellik" kavramı gereği 31.12.202531.12.2025 tarihinde yapılması gereken düzeltme kayıtlarının işletmenin 20252025 yılı dönem kârı üzerindeki net etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 24.50024.500 TL artış

Cevap

24.50024.500 TL artış yönündedir.
Dönem kârı üzerindeki net etki hesaplanırken; peşin ödenen giderlerin gelecek döneme sarkan kısımlarının giderden çıkarılması kârı artırırken (+42.000+42.000 TL), peşin tahsil edilen gelirlerin gelecek döneme sarkan kısımlarının gelirden çıkarılması kârı azaltır (12.000-12.000 TL). Ayrıca gerçekleşmiş ancak henüz kaydedilmemiş olan dönem giderinin eklenmesi de kârı azaltmaktadır (5.500-5.500 TL). Bu işlemlerin toplamı 24.50024.500 TL net kâr artışı sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Sigorta gideri düzeltmesini hesapla.
48.000/2448.000 / 24 ay =2.000= 2.000 TL/ay. 20252025 yılına ait tutar (33 ay): 6.0006.000 TL. Düzeltme: 48.0006.000=42.00048.000 - 6.000 = 42.000 TL gider azaltılır.
Dönemsellik gereği sadece cari döneme ait tutar gider yazılmalıdır.
2
Kira geliri düzeltmesini hesapla.
18.000/618.000 / 6 ay =3.000= 3.000 TL/ay. 20252025 yılına ait tutar (22 ay): 6.0006.000 TL. Düzeltme: 18.0006.000=12.00018.000 - 6.000 = 12.000 TL gelir azaltılır.
Gelecek dönemlere ait peşin tahsil edilen gelirler cari dönem kârından arındırılmalıdır.
3
Doğal gaz tahakkukunu belirle.
5.5005.500 TL tutarında gider kaydı yapılmalıdır.
Tahakkuk esası gereği gider, ödeme tarihine bakılmaksızın gerçekleştiği dönemde kaydedilmelidir.
4
Net kâr etkisini hesapla.
+42.000+42.000 (Gider azalışı) 12.000- 12.000 (Gelir azalışı) 5.500- 5.500 (Gider artışı) =24.500= 24.500 TL net artış.
Tüm düzeltmelerin kâr üzerindeki matematiksel toplamı net etkiyi verir.

Anahtar Kavram

Dönemsellik kavramı; gelir ve giderlerin tahsilat veya ödeme yapılıp yapılmadığına bakılmaksızın ilgili oldukları dönemde muhasebeleştirilmesini gerektirir.

İpuçları

1
Her bir işlemin kârı artıran mı yoksa azaltan mı bir düzeltme gerektirdiğini ayrı ayrı belirleyin.
2
Sigorta poliçesinin süresinin 22 yıl (2424 ay) olduğunu ve başlangıçta tamamının gidere yazıldığını unutmayın; gelecek aylara ait kısmın kârı artıracağını göreceksiniz.
3
Hesaplama: +42.000+42.000 (Sigorta aktarımı) 12.000- 12.000 (Kira geliri erteleme) 5.500- 5.500 (Doğal gaz tahakkuku) toplamını alın.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir soruda, bu düzeltmelerin bilanço toplamı (Aktif ve Pasif) üzerindeki etkisini hesaplamayı deneyin.

Alternatif Yöntem

Alternatif olarak, önce her bir kalem için 20252025 yılında görünmesi gereken gerçek gelir/gider rakamını bulun (6.0006.000 sigorta gideri, 6.0006.000 kira geliri, 5.5005.500 doğal gaz gideri). Ardından mevcut hatalı kayıtlara (48.00048.000 gider, 18.00018.000 gelir, 00 doğal gaz) göre aradaki farkların net kâr etkisini toplayın.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 249Soru

Muhasebe kayıtlarının, kişilerin öznel (subjektif) görüşlerine göre değil; fatura, makbuz ve çek gibi objektif ve doğrulanabilir kanıtlara dayanılarak yapılması gerektiğini ifade eden temel muhasebe kavramı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tarafsızlık ve Belgelendirme

Cevap

Muhasebe kayıtlarının objektif belgelere dayandırılmasını şart koşan kavram Tarafsızlık ve Belgelendirme kavramıdır.
Tarafsızlık ve Belgelendirme kavramı, muhasebe kayıtlarının gerçek durumu yansıtması amacıyla işlemlerin objektif belgelere (fatura, makbuz vb.) dayandırılmasını ve bu belgelerin denetlenebilir bir şekilde düzenlenmesini zorunlu tutar. Bu sayede kişisel yorumların (subjektiflik) önüne geçilir.

Adım Adım Çözüm

1
Soru kökündeki anahtar kelimeleri belirle.
"Objektif kanıtlar", "fatura", "makbuz" ve "doğrulanabilir kanıtlar" ifadeleri tespit edildi.
Muhasebe ilkeleri arasında belgelere dayandırma zorunluluğu olan kavramı bulmak için.
2
Belgelendirme ve tarafsızlık arasındaki ilişkiyi kur.
İşlemlerin objektif belgelere dayanması, kaydı yapan kişinin öznelliğini ortadan kaldırır ve denetlenebilirlik sağlar.
Bu gerekliliğin hangi temel kavrama dayandığını doğrulamak için.
3
Doğru kavramı seçenekler arasından seç.
Tarafsızlık ve Belgelendirme kavramı bu tanımı tam olarak karşılar.
Tanım ve kavram eşleşmesini tamamlamak için.

Anahtar Kavram

Tarafsızlık ve Belgelendirme Kavramı

İpuçları

1
Kayıtların 'objektif kanıtlara' dayanması gerektiği ifadesine odaklanın.
2
Fatura ve makbuz gibi evraklar, muhasebede 'belge' niteliği taşır.
3
Bu kavram, muhasebe verilerinin tarafsızlığını ve denetlenebilirliğini belgeler aracılığıyla garanti altına alır.

Daha Fazla Pratik

Muhasebenin diğer temel kavramlarından olan 'İhtiyatlılık' ve 'Sosyal Sorumluluk' arasındaki farkları incelemek konuyu pekiştirmenize yardımcı olacaktır.
Tahmini Süre:45s
Soru 250Soru

İşletmenin 20252025 yılı dönem sonu envanter çalışmaları sırasında tespit edilen aşağıdaki durumlar muhasebe kayıtlarına yansıtılacaktır:

1. 11 Ekim 20252025 tarihinde 1212 aylık peşin ödenen 48.00048.000 TL tutarındaki sigorta priminin tamamı, ödeme tarihinde "Pazarlama Satış Dağıtım Giderleri" hesabına borç kaydedilmiştir.
2. Vadesine 6060 gün kalan 210.000210.000 TL nominal değerli bir alacak senedi için iç iskonto yöntemine göre %30\%30 faiz oranı üzerinden reeskont hesaplanacaktır.
3. İşletme, vadesi geçmiş ve dava aşamasına gelmiş bir ticari alacağı için 5.0005.000 TL tutarında karşılık ayırmaya karar vermiştir.

Buna göre, söz konusu işlemlerden yalnızca "Dönemsellik" kavramı gereği yapılması gereken düzeltme kayıtlarının işletmenin 20252025 yılı dönem kârı üzerindeki net etkisi aşağıdakilerden hangisidir? (11 yıl 360360 gün, 11 ay 3030 gün olarak kabul edilecektir.)

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 26.00026.000 TL artış

Cevap

İşlemler sonucunda dönem kârında meydana gelecek net değişim 26.00026.000 TL artış şeklindedir.
Doğru yanıt olan seçenek, sigorta giderinin düzeltilmesi sonucu ortaya çıkan 36.00036.000 TL'lik gider iptali ile alacak senedi reeskontu nedeniyle ortaya çıkan 10.00010.000 TL'lik faiz giderinin net farkını (+26.000+26.000 TL) doğru şekilde yansıtmaktadır. Bu işlemler doğrudan gelir ve giderlerin ilgili dönemlerle eşleştirilmesi (Dönemsellik) ilkesine dayanır.

Adım Adım Çözüm

1
Sigorta gideri düzeltmesini hesapla
36.00036.000 TL kâr artışı
48.00048.000 TL'lik primin 33 ayı (12.00012.000 TL) 20252025 yılına, kalan 99 ayı (36.00036.000 TL) 20262026 yılına aittir. Tamamı gider yazıldığı için gelecek yıla ait kısım giderlerden düşülerek '180 Gelecek Aylara Ait Giderler' hesabına aktarılmalıdır.
2
Alacak senedi reeskont tutarını iç iskonto formülüyle hesapla
10.00010.000 TL kâr azalışı
R=F×n×t36.000+(n×t)=210.000×60×3036.000+(60×30)=378.000.00037.800=10.000R = \frac{F \times n \times t}{36.000 + (n \times t)} = \frac{210.000 \times 60 \times 30}{36.000 + (60 \times 30)} = \frac{378.000.000}{37.800} = 10.000 TL reeskont faiz gideri (657) kaydedilmelidir.
3
Kavramsal ayrım yap
Karşılık gideri hariç tutulur
Şüpheli alacak karşılığı ayrılması (5.0005.000 TL), 'Dönemsellik' değil, 'İhtiyatlılık' kavramı gereğidir. Soru yalnızca 'Dönemsellik' etkisini sormaktadır.
4
Net etkiyi bul
+36.00010.000=+26.000+36.000 - 10.000 = +26.000 TL
Gider azalışı kârı artırırken, gider kaydı kârı azaltır.

Anahtar Kavram

Dönemsellik Kavramı ve Tahakkuk Esası Uygulamaları

Daha Fazla Pratik

Borç senedi reeskontu ile alacak senedi reeskontunun dönem kârı üzerindeki zıt yönlü etkilerini karşılaştırınız.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 251Soru

İşletme, Aralık 20252025 tarihinde tükettiği elektrik bedeline ilişkin faturanın Ocak 20262026 tarihinde ödenecek olmasına rağmen, bu tutarı Aralık 20252025 dönemine ait bir gider olarak kaydetmiştir. İşletmenin yaptığı bu işlem, muhasebenin aşağıdaki temel kavramlarından hangisinin bir gereğidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Dönemsellik

Cevap

İşletmenin faturanın ödeme tarihini beklemeksizin gideri ilgili olduğu Aralık dönemine kaydetmesi Dönemsellik kavramının bir sonucudur.
Dönemsellik kavramı, işletmenin sürekliliği olan ömrünün belirli dönemlere bölünmesini ve her dönemin faaliyet sonuçlarının diğer dönemlerden bağımsız olarak saptanmasını öngörür. Bu doğrultuda, bir döneme ait gelir ve giderlerin, nakit tahsilatı veya ödemesi ne zaman yapılırsa yapılsın, ilgili oldukları döneme kaydedilmesi gerekir. Soru kökündeki elektrik gideri Aralık ayında gerçekleştiği için bu döneme kaydedilmesi dönemsellik gereğidir.

Adım Adım Çözüm

1
Giderin hangi döneme ait olduğunu belirlemek.
Elektrik tüketimi Aralık 20252025 döneminde gerçekleşmiştir.
Giderler, nakit çıkışı ne zaman olursa olsun, faydanın sağlandığı dönemde muhasebeleştirilmelidir.
2
Ödeme zamanı ile kayıt zamanı arasındaki ilişkiyi değerlendirmek.
Ödeme Ocak 20262026 yılında olsa da kayıt Aralık 20252025 sonunda yapılmalıdır.
Tahakkuk esası ve dönemsellik gereği, gelir ve giderlerin tahakkuk ettikleri dönemde raporlanması esastır.

Anahtar Kavram

Dönemsellik Kavramı ve Tahakkuk Esası

İpuçları

1
Giderin hangi ayda tüketildiğine odaklanın.
2
Nakit ödemesi Ocak ayında olsa bile gider neden Aralık ayında kaydediliyor olabilir?
3
Gelir ve giderlerin ait oldukları dönemlere dağıtılmasını sağlayan kavramı hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Gelecek aylara ait giderler (180) ve gider tahakkukları (381) hesaplarının hangi temel kavram çerçevesinde kullanıldığını araştırın.
Tahmini Süre:45s
Soru 252Soru

İşletme, kayıtlı maliyet bedeli 120.000120.000 TL ve birikmiş amortismanı 40.00040.000 TL olan bir makineyi; satıcılara olan 30.00030.000 TL tutarındaki senetsiz borcuna mahsup edilmek, 20.00020.000 TL nakit ve 50.00050.000 TL tutarında müşteri çeki alınmak suretiyle satmıştır. Bu bilgilere göre, söz konusu işlemin işletmenin temel muhasebe denkleminde (Varlık = Kaynak) yarattığı net değişimle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Toplam varlıklar 10.00010.000 TL azalır, toplam kaynaklar 10.00010.000 TL azalır.

Cevap

Toplam varlıkların ve toplam kaynakların her ikisinin de net 10.00010.000 TL azalmasıdır.
İşlem sonucunda varlık tarafında makine maliyet bedeli kadar azalış (120.000120.000 TL) olurken, birikmiş amortismanın kapatılması (40.00040.000 TL), kasa girişi (20.00020.000 TL) ve alınan çek girişi (50.00050.000 TL) varlık toplamını artırır. Net varlık değişimi 10.000-10.000 TL'dir. Kaynak tarafında ise satıcılara olan borç 30.00030.000 TL azalırken, satıştan doğan 20.00020.000 TL'lik kar öz kaynakları artırır; böylece kaynaklardaki net değişim de 10.000-10.000 TL olur. Denklem her iki tarafta da aynı miktarda azalarak dengede kalır.

Adım Adım Çözüm

1
Varlığın net defter değerini ve satış sonucunu hesapla
Net Defter Değeri = 120.00040.000=80.000120.000 - 40.000 = 80.000 TL. Satış Bedeli = 30.000+20.000+50.000=100.00030.000 + 20.000 + 50.000 = 100.000 TL. Satış Karı = 100.00080.000=20.000100.000 - 80.000 = 20.000 TL.
Varlığın elden çıkarılmasının öz kaynaklar üzerindeki etkisini (kar/zarar) belirlemek için gereklidir.
2
Toplam varlıklardaki (Aktif) değişimi hesapla
Değişim = 120.000-120.000 (Makine Çıkışı) + 40.00040.000 (Amortisman Kapanışı) + 20.00020.000 (Kasa Artışı) + 50.00050.000 (Alınan Çek Artışı) = 10.000-10.000 TL.
Aktif karakterli ve aktif düzenleyici hesapların net etkisini bulmak için.
3
Toplam kaynaklardaki (Pasif) değişimi hesapla
Değişim = 30.000-30.000 (Borç Azalışı) + 20.00020.000 (Dönem Karı/Öz Kaynak Artışı) = 10.000-10.000 TL.
Yabancı kaynak ve öz kaynak değişimlerinin net etkisinin varlık değişimiyle tutarlılığını doğrulamak için.

Anahtar Kavram

Muhasebe denkleminde aktif düzenleyici hesapların ve karma işlemlerin net etkisi
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 253Soru

Bir işletme, Ar-Ge departmanında kullanmak amacıyla yurt dışındaki bir tedarikçiden 200.000200.000 USD bedelle özel bir test cihazı ithal etmiştir. İşlem tarihindeki döviz kuru 11 USD = 3333 TL'dir. Cihaza ilişkin yapılan diğer harcamalar şöyledir:

Harcama KalemiTutar
Gümrük vergisi ve harçları350.000350.000 TL
Nakliye ve sigorta bedeli80.00080.000 TL
Cihazın laboratuvara montajı ve kalibrasyonu70.00070.000 TL
Cihazı kullanacak personele verilen teknik eğitim40.00040.000 TL

İşletme yönetimi ayrıca, bu cihazın rakip firmalara karşı sağladığı "teknolojik imaj ve prestij" değerini 1.200.0001.200.000 TL olarak takdir etmiştir. İşletme, söz konusu cihazı 7.100.0007.100.000 TL bedelle aktifine kaydetmiş; ancak personel eğitim giderlerini dönem gideri olarak muhasebeleştirmiş ve takdir edilen prestij değerini ise finansal tablolara yansıtmamıştır.

Buna göre; cihaz bedelinin ulusal para birimine çevrilerek kaydedilmesi, kurulum aşamasına kadar yapılan maliyetlerin varlık değerine eklenmesi ve prestij değerinin kayıt dışı bırakılması sırasıyla muhasebenin hangi temel kavramlarının bir gereğidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Parayla Ölçülme - Maliyet Esası - Parayla Ölçülme

Cevap

İşlemlerin ulusal para birimi cinsinden ifade edilmesi ve sadece objektif olarak parayla ölçülebilen unsurların kaydedilmesi 'Parayla Ölçülme'; varlığın kullanım aşamasına kadar yapılan harcamaların maliyete dahil edilmesi ise 'Maliyet Esası' kavramının gereğidir.
İşletmenin yabancı para birimiyle yaptığı işlemi TL'ye çevirerek kaydetmesi 'Parayla Ölçülme' kavramının ilk boyutudur. Cihazın ithalat bedeline gümrük, nakliye ve montaj gibi unsurları ekleyerek 7.100.0007.100 .000 TL üzerinden kaydetmesi 'Maliyet Esası' kavramıdır (Teknik eğitim personelle ilgili olduğu için cihaz maliyetine girmez). Son olarak, subjektif olan 'prestij' değerinin finansal tablolara alınmaması, muhasebenin sadece para ile ifade edilebilen olayları kaydetmesi ilkesi olan 'Parayla Ölçülme' kavramının ikinci boyutudur.

Adım Adım Çözüm

1
Döviz bedelinin ulusal para birimine çevrilmesi
200.000200.000 USD ×33\times 33 TL = 6.600.0006.600.000 TL
Parayla ölçülme kavramı uyarınca muhasebe kayıtları ulusal para birimi (TL) ile tutulur.
2
Aktifleştirilecek maliyet unsurlarının belirlenmesi
6.600.0006.600.000 + 350.000350.000 + 80.00080.000 + 70.00070.000 = 7.100.0007.100.000 TL
Maliyet esası kavramına göre, bir varlığın iktisadi değerini artırmak ve kullanıma hazır hale getirmek için yapılan harcamalar maliyete eklenir (Eğitim giderleri hariç).
3
Gayrimaddi unsurların (prestij) değerlendirilmesi
1.200.0001.200.000 TL prestij değeri muhasebeleştirilmez.
Parayla ölçülme kavramı gereği, işletmenin marka değeri veya prestiji gibi parayla objektif olarak ölçülemeyen olaylar finansal tablolara yansıtılamaz.

Anahtar Kavram

Parayla Ölçülme ve Maliyet Esası İlişkisi

Daha Fazla Pratik

Eğitim giderlerinin neden maliyete eklenmediği ile maliyet esası kavramının sınırlarını inceleyiniz.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 254Soru

ABCABC Anonim Şirketi'nin hakim ortağı, şirketin bir başka grup ile birleşme hazırlıkları yaptığı kritik bir dönemde, finansal tabloların öz kaynak yapısını daha güçlü göstermek amacıyla, kendi adına tescilli olan ancak şirket faaliyetlerinde fiilen kullanılmayan lüks bir gayrimenkulü şirket aktiflerine dahil etmiş; ayrıca birleşme sonrası şirketin tasfiye edilebileceği yönündeki piyasa söylentilerini gerekçe göstererek, ekonomik ömrü devam eden tesisat ve makineler için amortisman ayırmayı durdurmuş ve bu varlıkları piyasadaki "tasfiye (likidasyon)" değerleri üzerinden raporlamıştır. Bu uygulamalar, muhasebenin temel kavramlarından hangilerine öncelikle aykırı bir durum teşkil etmektedir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kişilik - İşletmenin Sürekliliği

Cevap

İşletme sahibinin şahsi mal varlığını işletmeye dahil etmesi 'Kişilik' kavramını, işletmenin sonsuz ömürlü olduğu varsayımını söylentilere dayanarak terk edip tasfiye değerine geçmesi ise 'İşletmenin Sürekliliği' kavramını ihlal eder.
Doğru yanıt olan seçenek, işletme sahibinin şahsi varlıkları ile işletme varlıklarını birbirine karıştırmasının 'Kişilik' kavramına; işletmenin faaliyetlerine devam etmeyeceği varsayımıyla varlıkları düşük değerlerle raporlamasının ise 'İşletmenin Sürekliliği' kavramına aykırı olduğunu doğru bir şekilde eşleştirmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci işlemin (şahsi gayrimenkul kaydı) analiz edilmesi
Gayrimenkulün ortağın şahsına ait olması ve işletmede kullanılmaması, işletmenin ortaklardan ayrı bir kişiliğe sahip olduğu kuralını bozar.
Kişilik kavramı, işletmenin sahip veya ortaklarından ayrı bir hukuki ve mali varlığa sahip olduğunu öngörür.
2
İkinci işlemin (tasfiye değerine geçiş ve amortisman iptali) analiz edilmesi
Amortisman ayırmanın durdurulması ve piyasa likidasyon değerine geçilmesi, işletmenin ömrünün sonsuz olduğu varsayımının terk edildiğini gösterir.
İşletmenin Sürekliliği kavramı, işletmenin ömrünün sahiplerinin ömründen bağımsız ve sonsuz olduğunu varsayar; bu varsayım varlıkların maliyet bedeliyle değerlenmesinin ve amortisman ayrılmasının temelidir.
3
Kavramların birleştirilmesi
İşlemler sırasıyla Kişilik ve İşletmenin Sürekliliği kavramlarını ihlal etmektedir.
Her iki işlem de muhasebe teorisindeki en temel varsayımlara doğrudan müdahale niteliğindedir.

Anahtar Kavram

Muhasebenin Temel Kavramları: Kişilik ve İşletmenin Sürekliliği

İpuçları

1
İşletmenin ortağı ve işletmenin kendisi iki ayrı dünyadır; bu dünyaların varlıklarını karıştırmayın.
2
Amortisman ayırmanın temel dayanağı, işletmenin o varlığı ekonomik ömrü boyunca kullanacağı varsayımıdır.
3
Tasfiye değeri (hurda değeri) yalnızca işletmenin kapanacağı kesinleştiğinde gündeme gelir; söylentiyle bu değere geçilemez.

Daha Fazla Pratik

İşletmenin sürekliliği kavramı ile maliyet esası ve amortisman uygulamaları arasındaki mantıksal bağı inceleyen diğer soruları çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 255Soru

Muhasebe bilgi sisteminde; mali nitelikteki işlemlerin kaydedilmesi, sınıflandırılması ve özetlenmesi aşamaları 'teknik veri işleme' sürecini; bu verilerin mali tablolar formunda sunulması, analiz edilmesi ve yorumlanması ise 'bilgi sunumu ve değerlendirme' sürecini oluşturur. Bu süreçler arasındaki hiyerarşik ve kavramsal ilişki dikkate alındığında; 'raporlama' işlevini, 'analiz ve yorum' işlevinden ayıran temel karakteristik özellik aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Raporlama işlevinin verileri belirli standartlar dahilinde 'yapılandırılmış bir sunum' haline getirmesi; analiz ve yorumun ise bu veriler arasındaki 'neden-sonuç' bağlarını kurarak 'karar destek bilgisi' üretmesi

Cevap

Raporlama işlevi verileri standart formatlarda yapılandırılmış bir sunum haline getirirken; analiz ve yorum işlevi bu veriler arasındaki neden-sonuç ilişkilerini kurarak karar destek bilgisi üretir.
Doğru seçenek, raporlama işlevinin veriyi standartlaştırılmış ve karşılaştırılabilir bir formatta sunma (betimleme) görevini, analiz ve yorum işlevinin ise bu verilerden anlamlı sonuçlar ve projeksiyonlar üretme (çıkarım) görevini vurgulayarak aralarındaki temel farkı ortaya koymaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Muhasebe sürecinin işlevsel ayrımını analiz edin.
Süreç; kaydetme, sınıflandırma ve özetleme (teknik), raporlama (sunum) ve analiz/yorum (değerlendirme) safhalarından oluşur.
İşlevlerin sınırlarını belirlemek sorunun çözüm anahtarıdır.
2
Raporlama işlevinin (bilanço, gelir tablosu vb.) temel çıktısını değerlendirin.
Raporlama, ham veriyi (data) belirli ilkeler (TMS/TFRS) çerçevesinde 'anlamlı bir özet sunum' (information) haline getirir.
Raporlama betimleyici (descriptive) bir nitelik taşır.
3
Analiz ve yorum işlevinin raporlamadan farkını belirleyin.
Analiz, raporlanan verileri karşılaştırarak (oran analizi vb.) işletmenin performansını ve geleceğini 'yorumlama' sürecidir.
Analiz çıkarımsal (inferential) bir nitelik taşır.
4
Seçenekler arasındaki kavramsal ayrımı teyit edin.
Yapılandırılmış sunum (raporlama) ile karar destek bilgisi (analiz) arasındaki geçiş, muhasebenin bilgi sistemi olma özelliğinin zirvesidir.
Doğru yanıt olan seçenek, bu iki işlev arasındaki niteliksel farkı en doğru şekilde sentezlemektedir.

Anahtar Kavram

Muhasebe Sürecinde Fonksiyonel Ayrışma

İpuçları

1
Muhasebenin teknik döngüsü (kayıt-sınıflandırma-özetleme) ile bilgi üretimi arasındaki sınırı düşünün.
2
Bir mali tablonun (bilanço) sadece rakamları göstermesi ile o rakamlardan karlılık analizi yapılması arasındaki farkı odaklanın.
3
Raporlama işlevinin 'ne oldu?' sorusuna yanıt verirken, analiz ve yorum işlevinin 'bu ne anlama geliyor?' sorusuna yanıt verdiğini hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Muhasebenin temel kavramlarının raporlama ve analiz aşamalarındaki farklı yansımalarını (örneğin 'Özün Önceliği' kavramının analizdeki rolünü) inceleyin.

Alternatif Yöntem

Süreci bir 'fabrika' modeline benzetin: Veri girişi ham maddedir; kaydetme-sınıflandırma işlemedir; raporlama paketlenmiş üründür; analiz ve yorum ise bu ürünün pazar değerini ve kalitesini belirleyen uzman değerlendirmesidir.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 256Soru

İşletmenin 20252025 yılı dönem sonu envanter çalışmaları sırasında tespit edilen aşağıdaki durumların muhasebe kayıtlarına yansıtılması gerekmektedir:

İşlemTarihTutarMevcut Durum
Sigorta Poliçesi11 Kasım 2025202512.00012.000 TL11 yıllık primin tamamı peşin ödenmiş ve gider kaydedilmiştir.
Kira Geliri11 Aralık 2025202518.00018.000 TL66 aylık kira bedeli peşin tahsil edilmiş ve gelir kaydedilmiştir.
Mevduat Faizi11 Eylül 20252025100.000100.000 TLYıllık %30\%30 faizli mevduatın işlemiş faizi henüz kaydedilmemiştir.
Danışmanlık Hizmeti2828 Aralık 202520255.0005.000 TLHizmet tamamlanmış; fatura Ocak 20262026'da kesileceği için kayıt yapılmamıştır.

Buna göre, Dönemsellik ve Tahakkuk Esası kavramları gereği yapılması gereken düzeltme ve tamamlama kayıtlarının, işletmenin 20252025 yılı dönem net kârı üzerindeki toplam etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 10.00010.000 TL artış

Cevap

Düzeltme ve tamamlama kayıtları sonucunda işletmenin 20252025 yılı dönem net kârı 10.00010.000 TL artar.
Kâr üzerindeki toplam etki; sigorta giderinin 10.00010.000 TL azaltılması (kârı artırır), kira gelirinin 15.00015.000 TL azaltılması (kârı azaltır), faiz gelirinin 10.00010.000 TL artırılması (kârı artırır) ve hizmet gelirinin 5.0005.000 TL artırılması (kârı artırır) işlemlerinin cebirsel toplamıdır. Hesaplama sonucu +10.00015.000+10.000+5.000=+10.000+10.000 - 15.000 + 10.000 + 5.000 = +10.000 TL olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Sigorta poliçesi giderinin düzeltilmesi
+10.000+10.000 TL kâr etkisi
11 Kasım'da ödenen 12.00012.000 TL'lik yıllık primin 1010 ayı (10.00010.000 TL) 20262026 yılına aittir. Bu tutar '180 Gelecek Aylara Ait Giderler' hesabına aktarılarak giderden düşülür. Giderin azalması kârı artırır.
2
Kira gelirinin düzeltilmesi
15.000-15.000 TL kâr etkisi
11 Aralık'ta tahsil edilen 18.00018.000 TL'lik 66 aylık kiranın 55 ayı (15.00015.000 TL) 20262026 yılına aittir. Bu tutar '380 Gelecek Aylara Ait Gelirler' hesabına aktarılarak gelirden düşülür. Gelirin azalması kârı azaltır.
3
Mevduat faiz geliri tahakkuku
+10.000+10.000 TL kâr etkisi
11 Eylül'den 3131 Aralık'a kadar geçen 44 aylık faiz (100.000×0,30×4/12=10.000100.000 \times 0,30 \times 4/12 = 10.000 TL) tahakkuk etmiştir. '181 Gelir Tahakkukları' hesabıyla gelirlere eklenir. Gelirin artması kârı artırır.
4
Tamamlanan hizmet gelirinin kaydı
+5.000+5.000 TL kâr etkisi
Tahakkuk esası gereği, hizmet 20252025 yılında tamamlandığı için faturası henüz kesilmese de gelirlere dahil edilmelidir. Gelir artışı kârı artırır.
5
Toplam etkinin hesaplanması
10.00015.000+10.000+5.000=+10.00010.000 - 15.000 + 10.000 + 5.000 = +10.000 TL
Tüm kalemlerin kâr üzerindeki bireysel etkileri toplanarak net sonuç bulunur.

Anahtar Kavram

Dönemsellik ve Tahakkuk Esası

İpuçları

1
Giderlerin azalması kârı artırırken, gelirlerin azalması kârı azaltır.
2
Faiz hesaplamasında süreyi Eylül ayının başından Aralık sonuna kadar (44 ay) olarak dikkate alınız.
3
Sigorta priminin 1010 aylık, kira gelirinin ise 55 aylık kısmını 20262026 yılına ait olduğu için 20252025 yılı kârından ayırın.

Daha Fazla Pratik

Bu düzeltmelerin dönem sonu bilançosunda 'Gelecek Aylara Ait Giderler' ve 'Gelir Tahakkukları' hesapları üzerindeki net etkisini hesaplayınız.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 257Soru

35683568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu uyarınca, Birlik Genel Kurulunun (TÜRMOB) oluşumu ve Odaların bu kurula göndereceği delege sayılarının hesaplanmasına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yasaya tam olarak uygundur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Her oda, üye sayısına bakılmaksızın seçeceği üç delegeye ilave olarak; her yetmiş beş üye için bir delege seçer ve artık sayı otuz sekizden fazla ise bir delege daha belirlenir.

Cevap

Her oda, üye sayısına bakılmaksızın seçeceği üç delegeye ilave olarak; her yetmiş beş üye için bir delege seçer ve artık sayı otuz sekizden fazla ise bir delege daha belirlenir.
Doğru ifade, 35683568 sayılı Kanun'un 34. maddesinde yer alan teknik delege hesaplama kriterlerini tam olarak yansıtmaktadır. Kanuna göre; her oda üye sayısına bakılmaksızın seçeceği 33 delegeye ek olarak, her 7575 üye için bir delege seçer ve artık sayılar 3838'den fazla ise bir delege daha seçilir. Bu '3+75+38' formülü, Birlik Genel Kurulu'nun demokratik yapısını oluşturan temel kuraldır.

Adım Adım Çözüm

1
İlgili kanun maddesini tespit etmek
3568 Sayılı Kanun'un 34. maddesi 'Birlik Genel Kurulu'nun oluşumunu düzenler.
Yasal organların teşekkülüne dair kurallar doğrudan kanun metnine dayanır.
2
Sabit delege sayısını belirlemek
Odaların büyüklüğüne bakılmaksızın her odanın 3 sabit delege hakkı vardır.
Temsilde adaleti sağlamak adına küçük odalara tanınan asgari barajdır.
3
Değişken delege katsayısını uygulamak
Sabit delegelere ek olarak, her 75 üye için 1 ek delege hesaplanır.
Büyük odaların üye ağırlığına göre temsiliyetini artırmak amaçlanır.
4
Artık sayı (kıst delege) kuralını kontrol etmek
75'in tam katı olmayan artık üye sayısı 38'den fazla ise (yarısından fazla), +1 delege daha verilir.
Yasal sınır olan 38, üye artışının bir delegeyi hak edecek yoğunluğa ulaştığını gösteren teknik bir sınırdır.

Anahtar Kavram

Birlik Genel Kurulu Delege Hesaplama Sistemi
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 258Soru

Bir işletmenin açılış mizanına göre aktif toplamı 500.000500.000 TL, kısa vadeli yabancı kaynakları 120.000120.000 TL ve uzun vadeli yabancı kaynakları 80.00080.000 TL'dir. Dönem içinde işletmede aşağıdaki mali işlemler gerçekleşmiştir:

1. 100.000100.000 TL maliyet bedelli bir makine satın alınmış; bu tutarın 20.00020.000 TL'si için çek düzenlenmiş, 30.00030.000 TL'si banka hesabından havale edilmiş, kalan tutar için ise banka kredisi kullanılmıştır.
2. Bir ortak, işletmenin kuruluşu aşamasında taahhüt ettiği 40.00040.000 TL'lik sermaye borcunu, kendisine ait bir taşıtı işletmeye devrederek yerine getirmiştir.
3. Satıcılara olan 15.00015.000 TL'lik senetsiz borç, bir müşteriden daha önce alınmış olan alacak senedinin ciro edilmesi suretiyle ödenmiştir.
4. İşletmenin daha önce düzenlediği 10.00010.000 TL tutarındaki bir çekin banka tarafından ödendiği tespit edilmiştir.

Bu işlemler sonucunda işletmenin son durumdaki "Aktif Toplamı" ve "Öz Kaynaklar" toplamı aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir? (KDV ihmal edilecektir.)

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 575.000575.000 TL - 340.000340.000 TL

Cevap

İşlemler sonucunda işletmenin Aktif Toplamı 575.000575.000 TL, Öz Kaynaklar toplamı ise 340.000340.000 TL'dir.
Doğru seçenek olan tutarlar, tüm mali işlemlerin bilanço denklemi üzerindeki etkilerinin tam ve hatasız analiz edilmesiyle elde edilmiştir. Makine alımı net 50.00050.000 TL aktif artışı yaratırken, taşıt devri hem aktifi hem öz kaynağı 40.00040.000 TL artırmış, senedin cirosu ise her iki tarafı 15.00015.000 TL azaltmıştır. Çekin ödenmesi ise aktif içi bir değişim olup toplamı etkilememiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Başlangıç Öz Kaynak tutarının hesaplanması
Öz Kaynaklar = 500.000(120.000+80.000)=300.000500.000 - (120.000 + 80.000) = 300.000 TL
Temel bilanço denklemi (Varlıklar=KaynaklarVarlıklar = Kaynaklar) gereği.
2
1. İşlemin analizi (Makine alımı)
Aktif: +100.000+100.000 (Makine) 20.000- 20.000 (103 nolu düzenleyici hesap artışı) 30.000- 30.000 (Banka azalışı) = Net +50.000+50.000 TL. Pasif: +50.000+50.000 (Banka Kredileri)
Varlık artışı bir yandan diğer varlıkların azalışı, diğer yandan yabancı kaynak artışı ile finanse edilmiştir.
3
2. İşlemin analizi (Sermaye taahhüdünün yerine getirilmesi)
Aktif: +40.000+40.000 (Taşıt artışı). Öz Kaynak: +40.000+40.000 (501 Ödenmemiş Sermaye (-) hesabının alacaklandırılarak azalması, net öz kaynağı artırır).
Düzenleyici bir öz kaynak hesabı olan 501'deki azalış, toplam öz kaynakları artırır.
4
3. İşlemin analizi (Borcun ciro ile ödenmesi)
Aktif: 15.000-15.000 (Alacak Senedi azalışı). Pasif: 15.000-15.000 (Satıcılar azalışı).
Bir varlığın elden çıkarılmasıyla bir borç tasfiye edilmiştir.
5
4. İşlemin analizi (Çekin bankadan ödenmesi)
Aktif: +10.000+10.000 (103 nolu düzenleyici hesabın borçlanarak kapanması/azalması varlığı artırır) 10.000- 10.000 (Bankadaki paranın azalması). Net Etki: 00.
Aktif içi bir varlık değişimidir; çekin ödenmesi bilanço toplamını değiştirmez.
6
Son durum tutarlarının belirlenmesi
Aktif Toplamı: 500.000+50.000+40.00015.000+0=575.000500.000 + 50.000 + 40.000 - 15.000 + 0 = 575.000 TL. Öz Kaynak: 300.000+40.000=340.000300.000 + 40.000 = 340.000 TL.
Her bir işlemin ilgili kalem üzerindeki kümülatif etkisi.

Anahtar Kavram

Bilanço Denklemi ve Düzenleyici Hesapların Mantığı

Daha Fazla Pratik

Düzenleyici hesapların (103, 501, 122 vb.) bilanço toplamı ve mizan üzerindeki etkilerini pekiştirmek için 'Mizan ve Bilanço İlişkisi' konulu soruları çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 259Soru

İşletme, 20252025 yılında gerçekleştirdiği satışlar için müşterilerine 22 yıl süreli ücretsiz tamir ve bakım garantisi vermektedir. Yapılan teknik analizler sonucunda, söz konusu garanti taahhütleri nedeniyle 20262026 ve 20272027 yıllarında gerçekleşmesi muhtemel giderlerin toplamı 80.00080.000 TL olarak tahmin edilmiştir. Aynı faaliyet döneminde işletmenin bir tedarikçisine karşı açtığı ve lehine sonuçlanması beklenen tazminat davasında, avukatlar 50.00050.000 TL tazminat kazanılma olasılığının oldukça yüksek olduğunu raporlamıştır.

Buna göre, söz konusu olayların muhasebeleştirilmesi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi "İhtiyatlılık" kavramı gereğince doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Muhtemel garanti giderleri için 80.00080.000 TL tutarında karşılık ayrılmalı; beklenen tazminat geliri ise gerçekleşene kadar muhasebeleştirilmemelidir.

Cevap

Muhtemel garanti giderleri için karşılık ayrılması gerekirken, muhtemel tazminat gelirinin gerçekleşene kadar kaydedilmemesi ihtiyatlılık kavramının gereğidir.
İhtiyatlılık kavramı, muhasebe uygulamalarında belirsizliklerin ve risklerin göz önünde bulundurulmasını gerektirir. Bu kavram uyarınca, muhtemel giderler ve zararlar için karşılık ayrılırken, muhtemel gelir ve kârlar gerçekleşmeden kaydedilmez. Garanti giderleri tahmin edilebilir bir risk olduğu için karşılık ayrılmalı, ancak henüz sonuçlanmamış tazminat davasından beklenen gelir kaydedilmemelidir.

Adım Adım Çözüm

1
Muhtemel giderin belirlenmesi
80.00080.000 TL tutarında bir garanti gideri riski bulunmaktadır.
İhtiyatlılık kavramı uyarınca, işletmenin karşı karşıya olduğu muhtemel riskler ve giderler, henüz gerçekleşmemiş olsalar bile tahmin edilebildikleri anda muhasebeleştirilmelidir.
2
Muhtemel gelirin belirlenmesi
50.00050.000 TL tutarında bir tazminat kazanma olasılığı bulunmaktadır.
İhtiyatlılık kavramının asimetrik yapısı gereği, gelirlerin ve varlıkların muhasebeleştirilmesi için bunların tahakkuk etmesi veya fiilen gerçekleşmesi şarttır.
3
Kavramsal karşılaştırma ve karar
Gider kaydedilir (80.00080.000 TL), gelir kaydedilmez.
İhtiyatlılık kavramı, işletmenin varlık ve gelirlerini olduğundan fazla, borç ve giderlerini ise olduğundan az göstermemesini amaçlar.

Anahtar Kavram

İhtiyatlılık Kavramında Asimetri

İpuçları

1
İhtiyatlılık kavramı, risklere karşı 'kötümser', gelirlere karşı ise 'temkinli' olmayı gerektirir.
2
Muhtemel bir gideri hemen kaydetmek mi yoksa beklemek mi daha 'güvenli' bir finansal tablo sunar?
3
Gelirlerin kaydedilmesi için gerçekleşme (tahakkuk) şarttır, ancak giderler için 'olasılık' yeterlidir.

Daha Fazla Pratik

Karşılık ayırma işlemlerinin (örneğin Şüpheli Ticari Alacaklar) hangi hesaplar üzerinden yapıldığını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 260Soru

35683568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu uyarınca, meslek mensubu olabilmek için adaylarda aranan genel şartlar arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hukuk, iktisat, maliye veya işletme dallarında en az lisans seviyesinde mezun olmak

Cevap

Hukuk, iktisat, maliye veya işletme dallarında en az lisans seviyesinde mezun olmak ifadesi bir genel şart değil, özel bir şarttır.
Doğru cevap olan eğitim şartı, 35683568 sayılı Kanun'un 55. maddesinde 'Özel Şartlar' başlığı altında düzenlenmiştir. Genel şartlar ise 44. maddede yer alır ve tüm meslek mensupları için temel hukuki ve ahlaki gereklilikleri (vatandaşlık, sabıka kaydı vb.) ifade eder.

Adım Adım Çözüm

1
35683568 sayılı Kanun'un 44. maddesindeki genel şartları incele.
Genel şartlar; vatandaşlık, medeni hak ehliyeti, kamu hakları, adli sicil ve mesleki itibar ile ilgilidir.
Genel şartlar, mesleki yetkinlikten ziyade kişinin temel hukuki ve ahlaki durumunu belirler.
2
35683568 sayılı Kanun'un 55. maddesindeki özel şartları incele.
Özel şartlar; eğitim durumu, staj ve sınav gibi mesleki yetkinliği belirleyen kriterleri içerir.
Eğitim durumu, mesleğin icrası için gereken teknik altyapıyı temsil ettiği için özel şartlar kategorisindedir.
3
Seçenekleri bu iki kategoriye göre karşılaştır.
Lisans mezuniyeti şartının özel bir şart olduğu tespit edilir.
Soru kökünde özellikle 'Genel Şartlar' sorulduğu için bu ayrımın yapılması gerekir.

Anahtar Kavram

Genel ve Özel Şart Ayrımı (Madde 4 vs Madde 5)

İpuçları

1
35683568 sayılı Kanun'da şartlar 'Genel' (Madde 4) ve 'Özel' (Madde 5) olarak ikiye ayrılmıştır.
2
Genel şartlar adli sicil ve vatandaşlık gibi konuları kapsarken, özel şartlar eğitim ve sınav gibi mesleki başarıları kapsar.

Daha Fazla Pratik

Kanunun 55. maddesindeki özel şartları (staj, sınav, eğitim) tekrar ederek bu soruyu pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
ÖncekiSayfa 13 / 17Sonraki
Muhasebeye Giriş ve Temel Kavramlar Alıştırma Soruları — KPSS Muhasebe — Sayfa 13 | Examkin