Muhasebeye Giriş ve Temel Kavramlar

Bir işletme, faaliyetlerinde kullanmak amacıyla $200.000$ TL değerinde bir ticari taşıt satın almıştır. İşletme bu tutarın $80.000$ TL'sini nakit olarak ödemiş, kalan tutar için ise bir borç senedi düzenlemiştir. Bu mali işlemin yevmiye kaydıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Muhasebe bilgi sisteminde; mali nitelikteki işlemlerin kaydedilmesi ve sınıflandırılması aşamalarını takiben gerçekleştirilen 'özetleme' işlevi, verilerin finansal raporlara dönüştürülmeden önce aritmetiksel bir süzgeçten geçirilmesini ve anlamlı büyüklüklere yoğunlaştırılmasını sağlar.

Buna göre, muhasebenin özetleme işlevi ve bu işlevin temel aracı olan mizanların muhasebe süreci içerisindeki yeri ve teknik sınırları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi muhasebe teorisi açısından doğrudur?

İşletme aleyhine $2025$ yılı Aralık ayında açılan bir tazminat davasında, işletme hukuk müşavirliği davanın kaybedilme olasılığının oldukça yüksek olduğunu ve ödenecek tazminat tutarının yaklaşık $80.000$ TL olacağını raporlamıştır. İşletme yönetimi bu rapor doğrultusunda dönem sonunda ilgili tutar için karşılık ayırmıştır. Diğer taraftan, işletmenin bir müşterisine açtığı ve kazanma olasılığı $\%95$ olan $45.000$ TL tutarındaki alacak davası için ise ihtiyatlı davranılarak dönem sonunda herhangi bir gelir kaydı yapılmamıştır.

İşletmenin muhtemel giderleri için karşılık ayırırken muhtemel gelirlerini kaydetmemesi, aşağıdaki muhasebe temel kavramlarından hangisinin doğrudan bir gereğidir?

Muhasebenin teknik döngüsü içerisinde, verilerin işlenmesi ve anlamlı bilgi setlerine dönüştürülmesi aşamalı bir süreçtir. Bu sürecin iki kritik basamağı olan 'özetleme' ve 'raporlama' işlevleri arasındaki kavramsal ve işlevsel farka ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Muhasebe uygulamalarında karşılaşılan aşağıdaki iki durum değerlendirildiğinde;

I. İşletme ortağının şahsi kredi kartı borçları için işletme kasasından yapılan $15.000$ TL tutarındaki ödemenin, işletme kayıtlarında bir 'pazarlama gideri' olarak değil, 'ortaklardan alacaklar' hesabına borç kaydedilmesi,
II. İşletmenin sahip olduğu üretim makinelerinin piyasa değerindeki dalgalanmalara bakılmaksızın tasfiye değeri yerine maliyet bedeli üzerinden değerlenmesi, bu makineler için ekonomik ömürleri boyunca amortisman ayrılması ve işletmenin uzun vadeli kredi temin edebilmesi,

bu işlemlerin temel dayanağı olan muhasebe kavramları aşağıdakilerden hangisinde doğru sırada verilmiştir?

İşletme, $2025$ yılı dönem sonu çalışmaları kapsamında çalışanlarının gelecekte hak edeceği kıdem tazminatları için $450.000$ TL tutarında bir karşılık ayırarak gider kaydetmiştir. Aynı dönemde, işletmenin lehine devam eden ve kazanma olasılığı oldukça yüksek görülen bir ticari dava sonucunda beklenen $300.000$ TL tutarındaki gelir için ise herhangi bir muhasebe kaydı yapılmamıştır. İşletmenin muhtemel giderleri finansal tablolara yansıtırken muhtemel gelirleri kaydetmemesi, aşağıdaki muhasebe temel kavramlarından hangisinin bir gereğidir?

Tekdüzen Hesap Planı ($THP$) sistematatiğinde hesaplar; bilanço hesapları, gelir tablosu hesapları, maliyet hesapları ve nazım hesaplar olarak sınıflara ayrılmıştır. Bu sınıfların işleyiş mantığı, hesapların finansal karakterine (aktif/pasif) ve dönemsellik esasına göre belirlenir.

Buna göre, $THP$ kapsamında yer alan hesapların işleyiş kuralları ve dönem sonu işlemleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Bir işletmenin dönem sonu faaliyetlerine ilişkin şu bilgiler verilmiştir:

$I.$ İşletme, mülkiyeti kendisine ait olmayan ancak finansal kiralama yoluyla temin ettiği bir iş makinesini, sözleşme süresince ekonomik yararlarını kontrol ettiği gerekçesiyle duran varlıkları arasında raporlamıştır.
$II.$ İşletme, aktif toplamının sadece $\%0,02$'sine denk gelen düşük maliyetli el aletlerini, tek tek amortisman ayırmak yerine doğrudan gider hesaplarına kaydetmiştir.
$III.$ İşletme, gelecek dönemlerdeki finansal yapısını önemli ölçüde etkileyebilecek olan ancak henüz kesinleşmemiş bir vergi davası sürecini mali tablo dipnotlarında detaylıca açıklamıştır.

Bu muhasebe uygulamaları, aşağıdaki muhasebe temel kavramları ile eşleştirildiğinde sırasıyla aşağıdakilerden hangisi doğru olur?

Geçmiş uygulama dönemlerinde yabancı paralı nakit varlıklarını "TCMB Döviz Alış Kuru" ile değerleyen bir işletme, kredi itibarını artırmak için kârını yüksek göstermek amacıyla cari dönemde herhangi bir makul gerekçe göstermeksizin "TCMB Döviz Satış Kuru"nu kullanmaya başlamıştır. İşletme, bu yöntemsel değişikliğe ve değişikliğin parasal etkilerine ilişkin mali tablo dipnotlarında herhangi bir açıklama yapmamıştır.

Buna göre, işletmenin bu uygulaması aşağıdaki muhasebe temel kavramlarından hangisine doğrudan aykırılık teşkil etmektedir?

Muhasebe bilgi sistemi tarafından üretilen finansal bilgilerin, farklı kullanıcı grupları tarafından farklı amaçlarla kullanıldığı bilinmektedir.

$I.$ İşletme ile doğrudan finansal bağı bulunan ancak işletme yönetiminde yer almayan, işletmenin sürekliliği ve kârlılığı ile ilgilenen hissedarlar.
$II.$ İşletmenin kaynaklarını verimli kullanmak, maliyetleri kontrol etmek ve geleceğe yönelik stratejik kararlar almakla sorumlu olan birim yöneticileri.
$III.$ İşletmenin yasal yükümlülüklerini yerine getirip getirmediğini ve kamu yararını gözeterek finansal verileri inceleyen devlet kurumları.

Yukarıda belirtilen bilgi kullanıcılarının; kullanıcı türü (İç/Dış Kullanıcı) ve öncelikle yararlandıkları muhasebe dalı (Finansal/Yönetim Muhasebesi) açısından eşleştirilmesi aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

$3568$ sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu ve ilgili yönetmelik hükümleri uyarınca, meslek mensuplarının ortaklık bürosu veya şirket kurarak mesleki faaliyette bulunmalarına ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Tekdüzen Hesap Planı ($THP$) sistematatiğinde yer alan hesapların kod yapısı, bilanço karakteri ve düzenleyici hesapların ($-$) işleyiş mantığına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Muhasebe bilgi sisteminde; mali nitelikteki işlemlerin kaydedilmesi ve sınıflandırılması aşamalarını takiben gerçekleştirilen "özetleme" işlevi, verilerin anlamlı ve yönetilebilir bilgi setlerine dönüştürülmesini sağlar. Bu işlevin temel araçlarından olan mizanların (genel geçici mizan, kesin mizan vb.) teknik kapasitesi ve muhasebe süreci içerisindeki rolü düşünüldüğünde, aşağıdaki ifadelerden hangisi muhasebenin işleyiş prensipleri açısından doğrudur?

Bir işletmenin finansal tablolarını hazırlarken varlıklarını piyasadaki tasfiye (likidasyon) değerleri yerine maliyet bedeli esasına göre değerlemesi ve bankaların bu işletmeye $5$ veya $10$ yıl gibi uzun vadeli krediler sağlarken işletme ömrünün sınırsız olduğu varsayımıyla hareket etmesi, aşağıdaki muhasebe temel kavramlarından hangisiyle doğrudan ilgilidir?

İşletme, satıcılara olan $180.000$ TL tutarındaki senetsiz (veresiye) borcunu kapatmak amacıyla; kasa hesabından $60.000$ TL nakit ödeme yapmış, kalan $120.000$ TL'lik tutar için ise portföyünde bulunan bir müşteriden alınmış çeki ciro ederek devretmiştir.

Bu işlemin temel muhasebe denkleminde ($Varlıklar = Yabancı\ Kaynaklar + Öz\ Kaynaklar$) yaratacağı değişim aşağıdakilerden hangisidir?

Bir inşaat işletmesi, $2025$ yılında üstlendiği ve $2027$ yılında tamamlamayı öngördüğü bir baraj inşaatı projesinde, $2025$ yılı sonu itibarıyla hammadde maliyetlerinin beklenmedik şekilde arttığını tespit etmiştir. Yapılan güncel teknik ve mali analizler sonucunda, toplam proje maliyetinin hakediş bedelini aşacağı ve projenin zararla sonuçlanacağı öngörülmektedir. İşletme, henüz proje tamamlanmamış ve kesin zarar realize olmamış olmasına rağmen, beklenen bu zararın tamamı için dönem sonunda karşılık ayırarak gider kaydı yapmıştır.

İşletmenin henüz gerçekleşmemiş ancak ortaya çıkması muhtemel bu zararı ihtiyatla kayıtlara alması, muhasebenin aşağıdaki temel kavramlarından hangisinin bir gereğidir?

Bir işletme, maliyet bedeli $140.000$ TL olan ticari malları $175.000$ TL bedelle satmıştır. Satış bedelinin $60.000$ TL'lik kısmı için alıcıdan çek alınmış, kalan tutar ise veresiye (senetsiz) olarak bırakılmıştır. Bu işlemin temel muhasebe denklemi üzerindeki etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

Bir işletmenin, üretim faaliyetlerinde kullandığı makineler için $5$ yıllık bir ekonomik ömür öngörerek amortisman ayırması ve aynı dönemde işletme ortağının şahsi konutuna ait elektrik faturası ödemesini işletme gideri olarak kabul etmeyip ortağın cari hesabında (borç) takip etmesi, aşağıdaki muhasebe temel kavramlarından hangileri ile sırasıyla doğrudan ilişkilidir?

İşletme, $1$ Kasım $2025$ tarihinde toplam süresi $6$ ay olan bir sistem bakım ve danışmanlık hizmeti sözleşmesi imzalamıştır. Sözleşme şartlarına göre, toplam $36.000$ TL tutarındaki hizmet bedeli, hizmetin sona ereceği $30$ Nisan $2026$ tarihinde tek seferde ödenecektir. İşletme, $2025$ yılı sonu envanter ve kapanış işlemlerinde bu sözleşme kapsamında $2025$ yılında faydalanılan hizmete ilişkin herhangi bir muhasebe kaydı gerçekleştirmemiştir.

Buna göre, Dönemsellik ve Tahakkuk Esası kavramları dikkate alındığında, söz konusu ihmalin işletmenin $2025$ yılı mali tabloları üzerindeki etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

$3568$ sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu uyarınca, aşağıdakilerden hangisi yeminli mali müşavirlerin ($YMM$) yürütebileceği mesleki faaliyetler kapsamında yer almaz?