Muhasebeye Giriş ve Temel Kavramlar

329 soru

Soru 21Soru

Bir işletme, piyasa değeri 200.000200.000 TL olan bir ticari taşıtı, gerçekleştirdiği pazarlıklar sonucunda 175.000175.000 TL bedelle satın almıştır. İşletme, söz konusu taşıtı muhasebe kayıtlarına 175.000175.000 TL üzerinden dahil etmiştir.

Buna göre işletmenin yaptığı bu işlem, aşağıdaki muhasebe temel kavramlarından hangisinin doğrudan bir gereğidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Maliyet Esası

Cevap

İşletmenin varlığı piyasa değeri yerine kendi ödediği alış bedeliyle kaydetmesi Maliyet Esası kavramının bir gereğidir.
Maliyet esası kavramı, para ile ifade edilebilen bir varlık veya hizmetin işletme tarafından iktisap edilmesi sırasında, bu varlığın elde edilmesi için yapılan tüm harcamaların toplamı olan maliyet bedeli ile kaydedilmesini zorunlu kılar. Senaryoda piyasa değeri daha yüksek olsa bile, işletmenin fiilen ödediği tutar olan 175.000175.000 TL üzerinden kayıt yapması bu kavramın doğrudan uygulamasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Sorudaki değerleri tespit et
Taşıtın piyasa değeri 200.000200.000 TL, alış bedeli (maliyeti) ise 175.000175.000 TL'dir.
Kayda esas alınacak değerin belirlenmesi için mevcut verilerin ayrıştırılması gerekir.
2
Muhasebe kayıt değerini incele
İşletme kaydı 175.000175.000 TL (maliyet bedeli) üzerinden yapmıştır.
Muhasebe ilkelerine göre hangi bedelin defterlere yansıtıldığını anlamak esastır.
3
İlgili kavramı belirle
Para ile ifade edilen bir varlığın iktisap edilmesi sırasında katlanılan fedakarlıkların toplamını (maliyeti) esas alan kavram Maliyet Esasıdır.
Temel muhasebe kavramları tanımları uyarınca eşleştirme yapılır.

Anahtar Kavram

Maliyet Esası Kavramı

İpuçları

1
İşletmenin bir varlığı elde etmek için ödediği tutara ne ad verilir?
2
Piyasa değeri ne kadar yüksek olursa olsun, muhasebede varlıklar ilk girişte alış bedelleriyle izlenir.

Daha Fazla Pratik

Maliyet esası ile ihtiyatlılık kavramı arasındaki farkı, dönem sonu değer düşüklüğü karşılığı üzerinden inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 22Soru

Bir işletme yönetimi 20252025 yılı dönem sonu finansal raporlama hazırlıkları kapsamında aşağıdaki kararları almıştır:

I. Nominal değeri yüksek olan ancak vadesi 1818 ayı bulan bir çekin, hukuki biçiminden ziyade ekonomik gerçeği yansıtması amacıyla "Alacak Senetleri" hesabında raporlanması.
II. İşletmenin toplam aktif büyüklüğü 100.000.000100.000.000 TL iken, değeri 800800 TL olan bir ofis ekipmanının faydalı ömrü boyunca amortismana tabi tutulmak yerine doğrudan gider kaydedilmesi.
III. Ortakların ve diğer ilgililerin karar alma süreçlerini etkileyebilecek nitelikteki "rehinli varlıklar" bilgisinin, bilanço rakamlarını değiştirmese de mali tablo notlarında detaylandırılması.

Bu kararların alınmasında etkili olan muhasebe temel kavramları sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Özün Önceliği - Önemlilik - Tam Açıklama

Cevap

İşlemler sırasıyla Özün Önceliği, Önemlilik ve Tam Açıklama kavramlarına dayanmaktadır.
Doğru yanıt olan sıralamada; ilk durum çekin hukuki şekli yerine ekonomik gerçeğinin (vade) esas alınması nedeniyle Özün Önceliği, ikinci durum tutarın küçüklüğü nedeniyle muhasebe kaydının basitleştirilmesi sebebiyle Önemlilik, üçüncü durum ise tablo kullanıcılarına eksiksiz bilgi verilmesi amacıyla Tam Açıklama kavramlarını temsil eder.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci işlemdeki çekin senet olarak kaydedilmesini analiz etme
Özün Önceliği
Çek hukuken görüldüğünde ödenir ancak vadeli çekin ekonomik özü senet niteliğindedir. Ekonomik özün hukuki formun önüne geçmesi bu kavramın gereğidir.
2
İkinci işlemdeki düşük tutarlı harcamanın doğrudan gider yazılmasını analiz etme
Önemlilik
İşletmenin büyüklüğüne göre çok küçük kalan tutarların, karmaşık muhasebe süreçlerine (amortisman vb.) sokulmadan pratik şekilde kaydedilmesi bu kavramla ilgilidir.
3
Üçüncü işlemdeki rehinli varlıkların dipnotta gösterilmesini analiz etme
Tam Açıklama
Mali tabloların analizini ve kararları etkileyebilecek her türlü bilginin (rakamsal olmasa dahi) tablolarda veya eklerinde sunulması zorunluluğudur.

Anahtar Kavram

Muhasebe Temel Kavramlarının Uygulama Alanları

İpuçları

1
İşlemlerin hukuki formuna mı yoksa ekonomik gerçeğine mi bakıldığına dikkat edin.
2
Bir bilginin finansal tablo kullanıcılarının kararlarını değiştirebilecek olması hangi kavramı zorunlu kılar?
3
Küçük tutarlı bir varlığın amortisman yerine gider yazılması, bilginin kullanıcı için 'nisbi ağırlığı' ile ilgilidir.

Daha Fazla Pratik

İleri tarihli çeklerin dönem sonunda 'Özün Önceliği' gereği reeskonta tabi tutulması işlemini araştırınız.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 23Soru

İşletme, 01.11.202501.11.2025 tarihinde yönetim işlerinde kullanmak üzere bir bina kiralamış ve 11 yıllık kira bedeli olan 240.000240.000 TL'yi peşin ödemiştir. Aynı tarihte işletme, aktifine kayıtlı başka bir taşınmazı 11 yıllığına kiraya vermiş ve 360.000360.000 TL kira bedelini peşin tahsil etmiştir. İşletme, ödeme ve tahsilat anında tutarların tamamını ilgili dönem gelir ve gider hesaplarına kaydetmiştir. Buna göre, 31.12.202531.12.2025 tarihinde yapılacak envanter işlemleri sonucunda "Dönemsellik" kavramı gereği 20252025 yılı faaliyet sonucuna (kâr/zarar) bu iki işlemden yansıması gereken net tutar ve etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 20.00020.000 TL Artış

Cevap

Dönemsellik ilkesi uyarınca, 2025 yılı faaliyet sonucuna bu işlemlerden yansıması gereken net tutar 20.000 TL tutarında bir kâr artışıdır.
Dönemsellik kavramı gereği, Kasım ve Aralık aylarını kapsayan 2 aylık süre için 40.00040.000 TL gider ve 60.00060.000 TL gelir kaydedilmelidir. Gelir tablosuna yansıyacak olan bu iki kalem arasındaki fark (60.00040.000=20.00060.000 - 40.000 = 20.000 TL) dönem kârını artırıcı yönde etki yapar.

Adım Adım Çözüm

1
Kira giderinin 2025 yılına isabet eden kısmının hesaplanması
240.000/12×2=40.000240.000 / 12 \times 2 = 40.000 TL
Kiralama 01.11.202501.11.2025 tarihinde başladığı için 2025 yılına sadece Kasım ve Aralık ayları (2 ay) düşmektedir.
2
Kira gelirinin 2025 yılına isabet eden kısmının hesaplanması
360.000/12×2=60.000360.000 / 12 \times 2 = 60.000 TL
Aynı şekilde, kira geliri de Kasım ayında başladığı için dönemsellik gereği sadece 2 aylık tutar cari dönemin geliri sayılır.
3
Dönem kârı üzerindeki net etkinin belirlenmesi
60.00040.000=20.00060.000 - 40.000 = 20.000 TL Artış
Gelir tutarı (60.00060.000 TL), gider tutarından (40.00040.000 TL) fazla olduğu için faaliyet sonucu üzerinde net bir artış etkisi yaratır.

Anahtar Kavram

Dönemsellik kavramı; gelir ve giderlerin tahakkuk esasına göre, nakit akışından bağımsız olarak ilgili oldukları dönemlere kaydedilmesini gerektirir.

İpuçları

1
Kiralama işlemlerinin hangi tarihte başladığına ve 2025 yılı sonuna kadar kaç ay geçtiğine dikkat edin.
2
1 Kasım'da başlayan bir işlem için 2025 yılında sadece Kasım ve Aralık ayları (2 ay) dikkate alınmalıdır. Kalan 10 ay gelecek yıla aittir.

Daha Fazla Pratik

Bu işlemin envanter düzeltme kayıtlarında kullanılacak hesapları (180, 280, 380, 480) gözden geçirmeniz konuyu pekiştirmenize yardımcı olacaktır.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 24Soru

Bir işletmenin, vadesi geçtiği hâlde tahsil edilemeyen ve tahsil kabiliyeti zayıflayan ticari alacakları için dönem sonunda karşılık ayırarak muhtemel zararlarını kayıt altına alması, aşağıdaki muhasebe temel kavramlarından hangisinin doğrudan bir gereğidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İhtiyatlılık

Cevap

İşletmenin muhtemel zararlar için karşılık ayırması İhtiyatlılık kavramının bir gereğidir.
İhtiyatlılık kavramı, muhasebe olaylarında belirsizliklerin mevcut olduğu durumlarda temkinli davranılmasını ifade eder. İşletmenin muhtemel zararlar (şüpheli alacaklar, dava riskleri vb.) için karşılık ayırarak bunları gider yazması, kârın olduğundan yüksek gösterilmesini engeller ve bu kavramın en temel uygulamasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
İşlemin niteliğini analiz edin.
Tahsil edilemeyen alacaklar için karşılık ayrılması, henüz kesinleşmemiş ancak gerçekleşmesi muhtemel bir zararın giderleştirilmesidir.
Soruda belirtilen 'şüpheli alacaklar için karşılık ayırma' işlemi, belirsizliklere karşı önlem alma amacını taşır.
2
Muhasebe temel kavramları ile eşleştirin.
Muhtemel gider ve zararların (kesinleşmese dahi) dikkate alınması, 'İhtiyatlılık' kavramının asimetrik uygulama ilkesine dayanır.
Muhasebede gelirler gerçekleştiğinde, giderler ise muhtemel olduğunda dikkate alınır (ihtiyatlılık).

Anahtar Kavram

İhtiyatlılık Kavramı
Soru 25Soru

3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu'na göre, gerçek ve tüzel kişilerin mali tablolarının ve beyannamelerinin mevzuat hükümleri, muhasebe prensipleri ile muhasebe standartlarına uygunluğunu incelemek ve tasdik etmek yetkisi aşağıdakilerden hangisine aittir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yeminli Mali Müşavirlere

Cevap

Mali tabloları ve beyannameleri tasdik etme yetkisi Yeminli Mali Müşavirlere aittir.
3568 sayılı Kanun'un 12. maddesi uyarınca, Yeminli Mali Müşavirler gerçek ve tüzel kişilerin mali tablolarının ve beyannamelerinin mevzuat hükümlerine, muhasebe prensipleri ile muhasebe standartlarına uygunluğunu inceleme ve tasdik etme yetkisine sahip tek meslek grubudur. SMMM'lerden farklı olarak YMM'lerin defter tutma yetkisi bulunmaz, ancak yaptıkları tasdik işlemleri kamu idaresince resmi belge olarak kabul edilir.

Adım Adım Çözüm

1
3568 sayılı Kanun kapsamındaki meslek unvanlarını ve görevlerini hatırla.
Kanunda Serbest Muhasebeci Mali Müşavir (SMMM) ve Yeminli Mali Müşavir (YMM) olmak üzere iki ana unvan tanımlanmıştır.
Meslek mensuplarının yetki sınırlarını belirlemek için unvan ayrımını bilmek gerekir.
2
Yeminli Mali Müşavirlerin (YMM) temel ayırt edici yetkisini tespit et.
YMM'ler defter tutamazlar ancak mali tabloların mevzuata uygunluğunu onaylama (tasdik) yetkisine sahiptirler.
Tasdik yetkisi, YMM unvanını SMMM unvanından ayıran en temel hukuki farktır.
3
Soru kökündeki 'tasdik etmek' ifadesi ile meslek unvanını eşleştir.
Tasdik yetkisi sadece Yeminli Mali Müşavirlere özgüdür.
Kanun koyucu, denetim sonucunda doğruluk beyanında bulunma yetkisini bu gruba has kılmıştır.

Anahtar Kavram

Yeminli Mali Müşavirlerin (YMM) Tasdik Yetkisi

İpuçları

1
Bu yetki, sınavda genellikle 'kim defter tutamaz?' sorusuyla da karşınıza çıkabilir.
2
Tasdik yetkisi, mali tabloların doğruluğunu mühürleyerek onaylamak anlamına gelir ve bu yetki daha üst düzey bir denetim unvanına verilmiştir.
3
3568 sayılı Kanun'da defter tutması yasak olan ancak tasdik yetkisi olan meslek grubunu düşünün.

Daha Fazla Pratik

Yeminli Mali Müşavirlerin (YMM) yapamayacağı işler (özellikle defter tutma yasağı) konusuna göz atabilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Yetki karşılaştırması yaparak çözülebilir: SMMM = Defter + Beyanname + Analiz; YMM = Tasdik + Analiz + Denetim (Defter Yasak).
Tahmini Süre:45s
Soru 26Soru

3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu'na göre, aşağıdakilerden hangisi yeminli mali müşavirlerin (YMM) yürütebileceği yetkili faaliyetler arasında yer almaz?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Muhasebe ile ilgili defterleri tutmak

Cevap

Yeminli mali müşavirler (YMM), 3568 sayılı Kanun uyarınca tasdik yetkisine sahip olmalarına rağmen muhasebe ile ilgili defterleri tutamazlar.
3568 sayılı Kanun'un 12. maddesi uyarınca yeminli mali müşavirler, gerçek ve tüzel kişilerin veya bunların teşebbüs ve işletmelerinin mali tablolarını ve beyannamelerini tasdik ederler. Ancak aynı Kanun'un 2. maddesi ve ilgili yönetmelikler gereği, YMM'lerin muhasebe ile ilgili defter tutmaları yasaktır. Defter tutma yetkisi münhasıran Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlere (SMMM) aittir.

Adım Adım Çözüm

1
Meslek mensuplarının yetkilerini tanımlayan 3568 sayılı Kanun'un ilgili maddelerini gözden geçir.
SMMM ve YMM'lerin ortak ve ayrışan yetkileri belirlenir.
Yetki sınırlarını doğru tespit etmek için yasal dayanağın incelenmesi gerekir.
2
Yeminli Mali Müşavirlerin (YMM) özel yasaklarını hatırla.
YMM'lerin defter tutma yasağı olduğu ve muhasebe bürosu açamayacakları bilgisine ulaşılır.
Tasdik faaliyetinin bağımsızlığını korumak amacıyla YMM'lere defter tutma yasağı getirilmiştir.

Anahtar Kavram

Yeminli Mali Müşavirlerin (YMM) Defter Tutma Yasağı
Tahmini Süre:45s
Soru 27Soru

Tekdüzen Hesap Planı'na göre, aktif hesapları düzenleyici nitelikte olan (yanında eksi işareti bulunan) bir hesabın işleyişi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Artışlar hesabın alacak tarafına kaydedilir ve hesap alacak kalanı verir.

Cevap

Aktif düzenleyici hesaplarda artışlar hesabın alacak tarafına kaydedilir ve bu hesaplar alacak kalanı verir.
Aktif düzenleyici hesaplar (Örneğin: 103 Verilen Çekler, 129 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı vb.), bilançonun aktifinde eksi değerle gösterilirler. Bu hesaplar, özü itibarıyla pasif karakterli hesaplar gibi işler; yani ilk kayıt ve artışlar alacak tarafına, azalışlar borç tarafına yazılır. Bu nedenle dönem sonunda ya alacak kalanı verirler ya da bakiye vermezler.

Adım Adım Çözüm

1
Düzenleyici hesap kavramını tanımlama
Aktif düzenleyici hesaplar, bilançonun aktif toplamını netleştirmek için kullanılan ve pasif karakterli işleyen hesaplardır.
Bu hesapların çalışma prensibi, bulundukları bilanço tarafının (aktif) genel kuralının tam tersidir.
2
İşleyiş kurallarını uygulama
Pasif karakterli hesaplarda artışlar alacak tarafına, azalışlar ise borç tarafına kaydedilir.
Tekdüzen Hesap Planı kurallarına göre pasif nitelikli hesaplar her zaman alacak kalanı verir veya sıfır olur.

Anahtar Kavram

Aktif Düzenleyici Hesapların İşleyiş Mantığı

Daha Fazla Pratik

Pasif düzenleyici hesapların (Örn: 501 Ödenmemiş Sermaye) işleyişini bu kuralın tam tersi olarak düşünerek pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 28Soru

İşletme, daha önce kredili olarak satın aldığı ticari mallar nedeniyle satıcılara olan 60.00060.000 TL tutarındaki borcunu ödemek amacıyla; 25.00025.000 TL tutarında bir çek keşide ederek vermiş, kalan tutarı ise bankadaki mevduat hesabından havale yoluyla göndermiştir. Bu işlemin muhasebe kayıt mantığı ve bilanço temel denklemi üzerindeki etkisi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İşlem sonucunda bilançonun aktif toplamı 60.00060.000 TL azalırken, pasif toplamı da 60.00060.000 TL azalır.

Cevap

İşlem sonucunda bilançonun hem aktif hem de pasif (yabancı kaynak) toplamı 60.00060.000 TL tutarında azalarak bilanço denkliği korunur.
İşletme bir borcunu ödediğinde pasif taraf (Yabancı Kaynaklar) 60.00060.000 TL azalır. Bu ödemenin karşılığında bankadan çıkan para (35.00035.000 TL) varlıkları doğrudan azaltır. Keşide edilen çek ise (25.00025.000 TL) aktif düzenleyici bir hesap olan Verilen Çekler hesabına alacak kaydedilir. Düzenleyici hesaplardaki artış, ilgili tarafın toplamını azalttığı için toplam aktif azalışı da 60.00060.000 TL (35.000+25.00035.000 + 25.000) olur. Böylece bilanço eşitliği her iki tarafta da aynı miktarda azalarak sağlanır.

Adım Adım Çözüm

1
İşlemde yer alan hesapların ve karakterlerinin belirlenmesi.
320 Satıcılar (Pasif/Kaynak), 102 Bankalar (Aktif/Varlık), 103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri (Aktif Düzenleyici/Eksi Varlık).
Çift taraflı kayıt sisteminde işlemin her iki taraf üzerindeki etkisini görebilmek için hesap türlerini doğru belirlemek gerekir.
2
Hesaplardaki değişim yönlerinin analizi.
Satıcılar (-) 60.00060.000 TL (Borç), Bankalar (-) 35.00035.000 TL (Alacak), Verilen Çekler (+) 25.00025.000 TL (Alacak).
Borç ödendiği için kaynak azalır; bankadan para çıktığı için varlık azalır; çek verildiği için borç senedi hükmündeki eksi varlık hesabı artar.
3
Bilanço temel denklemi (Varlıklar=KaynaklarVarlıklar = Kaynaklar) üzerindeki net etkinin hesaplanması.
Varlık Değişimi: 35.000-35.000 (Banka) 25.000- 25.000 (Çek) = 60.000-60.000 TL. Kaynak Değişimi: 60.000-60.000 (Satıcılar) = 60.000-60.000 TL.
Verilen Çekler hesabı aktifte eksi işaretle yer aldığı için bu hesaptaki 'artış' aslında aktif toplamını 'azaltan' bir unsurdur.

Anahtar Kavram

Bilanço Denkliği ve Düzenleyici Hesapların İşleyişi

İpuçları

1
İşlemde hem varlık (Bankalar) hem de kaynak (Satıcılar) hesaplarının değiştiğine dikkat edin.
2
Verilen Çekler hesabı bilançoda nerede yer alır ve yanındaki (-) işareti ne anlama gelir?

Daha Fazla Pratik

Düzenleyici hesapların (birikmiş amortismanlar, şüpheli alacak karşılıkları vb.) bilanço toplamı üzerindeki etkilerini inceleyen diğer sorulara göz atabilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Bilanço denklemini bir terazi gibi düşünün: Sol kefeden 3535 birim (Banka) ve 2525 birim (Çek etkisi) ağırlık alınırken, sağ kefeden de 6060 birim (Satıcılar) ağırlık alınmaktadır.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 29Soru

Bir işletme, üretim süreçlerinde kullanılmak üzere yurt dışından 40.00040.000 Avro bedelle bir yazılım lisansı satın almıştır. İşlemin gerçekleştiği tarihte döviz kuru 11 Avro = 3636 TL'dir. Aynı faaliyet döneminde, işletmenin yürüttüğü reklam kampanyalarının ve müşteri memnuniyeti politikalarının işletme değerini 2.000.0002.000.000 TL artırdığı bir değerleme kuruluşu tarafından raporlanmıştır. Dönem sonunda yazılım lisansının piyasa değeri 1.800.0001.800.000 TL olarak belirlenmiş olsa da işletme bu yazılımı bilançosunda 1.440.0001.440.000 TL üzerinden takip etmeye devam etmiş; reklam kampanyası sonucu oluşan değer artışını ise varlık olarak finansal tablolarına yansıtılmamıştır.

İşletmenin yazılımı 1.440.0001.440.000 TL olarak göstermesi ve reklam kampanyası kaynaklı değer artışını kaydetmemesi sırasıyla hangi muhasebe temel kavramlarının bir gereğidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Maliyet Esası - Parayla Ölçülme

Cevap

İşletmenin yazılımı iktisap bedeli üzerinden (1.440.0001.440.000 TL) göstermesi Maliyet Esası kavramı, reklam kampanyasından doğan soyut değer artışını kaydetmemesi ise Parayla Ölçülme kavramı ile açıklanır.
Doğru seçenek Maliyet Esası ve Parayla Ölçülme kavramlarını içermektedir. Yazılımın piyasa değeri yerine işletmeye giriş maliyeti olan 1.440.0001.440.000 TL ile izlenmesi 'Maliyet Esası' kavramının doğrudan bir gereğidir. İşletmenin reklam başarısı veya personel kalitesi gibi parayla objektif olarak ifade edilemeyen değerlerin finansal tablolara varlık olarak yansıtılmaması ise 'Parayla Ölçülme' kavramı uyarınca yapılır.

Adım Adım Çözüm

1
Varlık iktisap bedelini hesaplayınız.
40.000 Avro×36 TL/Avro=1.440.000 TL40.000 \text{ Avro} \times 36 \text{ TL/Avro} = 1.440.000 \text{ TL}
Yabancı para ile alınan varlıklar, işlem tarihindeki kur üzerinden ulusal para birimine çevrilerek kaydedilir.
2
Varlığın dönem sonu değerlemesini analiz ediniz.
Piyasa değeri 1.800.0001.800.000 TL olmasına rağmen 1.440.0001.440.000 TL ile izlenmesi.
Maliyet Esası kavramı uyarınca, varlıklar işletmeye maliyet bedelleriyle kaydedilir ve bu bedelle izlenir.
3
Soyut değer artışının kayda alınma durumunu değerlendiriniz.
Reklam başarısından doğan 2.000.0002.000.000 TL'lik artışın kaydedilmemesi.
Parayla Ölçülme kavramı gereği, muhasebe sadece parayla ifade edilebilen ve ortak bir ölçüyle (ulusal para) objektif olarak ölçülebilen işlemleri kayda alır.

Anahtar Kavram

Muhasebenin temel kavramları olan Maliyet Esası (varlıkların alım bedeliyle kaydı) ve Parayla Ölçülme (ekonomik olayların para birimiyle ifade edilmesi) ilkelerinin pratik uygulaması.

İpuçları

1
Bir varlığın güncel piyasa değeri yerine alış fiyatıyla (veya TL karşılığıyla) izlenmesi hangi kurala dayanır?

Daha Fazla Pratik

İhtiyatlılık kavramı ile Maliyet Esası kavramı arasındaki temel farkları (özellikle değer düşüklükleri açısından) inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 30Soru

Bir işletme, vadesi gelen 15.00015.000 TL tutarındaki borç senedini nakit yetersizliği sebebiyle ödeyememiş ve alacaklı taraf ile anlaşarak bu senedin yerine 17.50017.500 TL tutarında yeni bir borç senedi düzenlemiştir. Bu işlemin temel muhasebe denklemi üzerindeki etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yabancı kaynaklar 2.5002.500 TL artmış, öz kaynaklar 2.5002.500 TL azalmıştır.

Cevap

İşlem sonucunda yabancı kaynaklar 2.5002.500 TL artarken, öz kaynaklar 2.5002.500 TL azalmıştır.
İşletme 15.00015.000 TL'lik borcunu 17.50017.500 TL'lik bir senetle değiştirdiğinde, yabancı kaynakları net olarak 2.5002.500 TL artmış olur. Aynı zamanda aradaki bu fark işletme için bir vade farkı (faiz) gideridir. Giderler dönem net karını azaltarak dolaylı yoldan öz kaynakların azalmasına neden olur. Bu durumda denklemin sağ tarafındaki yabancı kaynaklar artarken öz kaynaklar aynı oranda azaldığı için varlık toplamı değişmez.

Adım Adım Çözüm

1
Eski borcun ve yeni borcun belirlenmesi
Eski borç 15.00015.000 TL, Yeni borç 17.50017.500 TL.
Değişime konu olan borç kalemlerinin net tutarlarını saptamak gerekir.
2
Aradaki farkın niteliğinin belirlenmesi
17.50015.000=2.50017.500 - 15.000 = 2.500 TL Finansman Gideri.
Vade uzatımı veya senet yenileme nedeniyle ödenen fazla tutar işletme için bir giderdir.
3
Temel muhasebe denklemine uygulama
Yabancı Kaynaklar (+2.500+2.500), Öz Kaynaklar (Gider nedeniyle 2.500-2.500).
Borç senedi tutarı arttığı için kaynak artar, gider oluştuğu için dönem karı azalarak öz kaynakları düşürür.

Anahtar Kavram

Temel Muhasebe Denklemi ve Giderlerin Öz Kaynaklar Üzerindeki Etkisi

İpuçları

1
Denklemde giderlerin hangi başlığı etkilediğini hatırlayın (Varlık = Yabancı Kaynak + Öz Kaynak).
2
İşlem sırasında işletmenin kasasından para çıkıp çıkmadığına odaklanın.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir işlemi, borç senedinin nakit olarak iskonto ile erken ödenmesi senaryosu için çözmeyi deneyin.

Alternatif Yöntem

Yevmiye kaydı üzerinden düşünün: 321 Borç Senetleri (Borçlu) 15.000, 780 Finansman Giderleri (Borçlu) 2.500 / 321 Borç Senetleri (Alacaklı) 17.500. Burada gider hesabının öz kaynaklar altındaki dönem karını azalttığını görebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 31Soru

Bir işletme, satışını yaptığı ürünler için verdiği iki yıllık garanti süresi kapsamında gelecekte oluşabilecek muhtemel onarım ve parça değişim giderlerini geçmiş yıllardaki tecrübelerine dayanarak tahmin etmiş ve dönem sonunda bu tutar için gider yazarak karşılık ayırmıştır. İşletmenin, henüz fiilen gerçekleşmemiş ancak gerçekleşmesi muhtemel olan bu yükümlülükler için karşılık ayırması aşağıdaki muhasebe temel kavramlarından hangisinin doğrudan bir gereğidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İhtiyatlılık

Cevap

İşletmenin muhtemel garanti giderleri için karşılık ayırması İhtiyatlılık kavramının bir gereğidir.
İhtiyatlılık kavramı gereği, işletmeler gelecekte ortaya çıkması muhtemel olan ancak tutarı kesin olarak bilinmeyen gider ve zararları için 'karşılık' ayırarak dönem karını gerçekçi bir şekilde belirlerler. Garanti giderleri için karşılık ayrılması, bu kavramın en tipik uygulama örneklerinden biridir.

Adım Adım Çözüm

1
Durum analizi yapılması
İşletmenin henüz gerçekleşmemiş ancak gerçekleşmesi muhtemel olan bir gider (garanti onarım gideri) için hazırlık yaptığı tespit edilir.
Muhasebe uygulamalarında belirsizliklerin bulunduğu durumlarda nasıl bir yol izleneceği belirlenmelidir.
2
Kavram eşleştirmesi yapılması
Muhtemel gider ve zararlar için karşılık ayrılmasını öngören kuralın İhtiyatlılık olduğu belirlenir.
İhtiyatlılık kavramı, işletmenin varlık ve gelirlerini olduğundan fazla, borç ve giderlerini ise olduğundan az göstermemesini, risklere karşı temkinli olunmasını söyler.

Anahtar Kavram

İhtiyatlılık Kavramı: Muhtemel riskler için karşılık ayrılması.

Daha Fazla Pratik

İhtiyatlılık kavramının 'muhtemel gelirlerin gerçekleşmeden kaydedilmemesi' yönünü de inceleyen benzer bir senaryoyu çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 32Soru

İşletme, Aralık 20252025 döneminde bir müşterisine sunduğu danışmanlık hizmetini tamamlamıştır. Hizmet bedeli olan 40.00040.000 TL'lik faturanın Ocak 20262026 tarihinde düzenleneceği ve tahsilatın da o tarihte gerçekleştirileceği bilinmektedir. Muhasebenin temel kavramlarından "Dönemsellik" ve "Tahakkuk Esası" birlikte değerlendirildiğinde, bu durumun 20252025 yılı sonu itibarıyla muhasebeleştirilmesiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Gelirin 20252025 yılına ait olması nedeniyle, faturanın kesilmesi beklenmeksizin 20252025 yılı gelir tablosuna yansıtılmalı ve bilançoda "Gelir Tahakkukları" hesabında bir varlık olarak izlenmelidir.

Cevap

Hizmetin 20252025 yılında tamamlanmış olması nedeniyle gelirin bu döneme yansıtılması ve faturanın kesilmemiş olması sebebiyle "Gelir Tahakkukları" hesabında izlenmesi gerektiğini belirten seçenek doğrudur.
Dönemsellik kavramı uyarınca işletmelerin sınırsız ömrü belirli dönemlere ayrılır ve her dönemin gelir-gideri o dönemin sonucuna yansıtılır. Tahakkuk esası ise gelirin veya giderin nakit hareketinden bağımsız olarak doğduğu anda kaydedilmesini ifade eder. Sorudaki olayda hizmet 20252025 yılında tamamlandığı için gelir o yıla yazılmalı; fatura ve tahsilat sonraki yıla sarktığı için de bilançoda bir varlık olan "Gelir Tahakkukları" hesabı kullanılmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Gelirin ait olduğu dönemi belirle
Hizmet Aralık 20252025'te tamamlandığı için gelir 20252025 yılına aittir.
Dönemsellik kavramı gereği, faaliyet sonuçları ilgili olduğu dönemde raporlanmalıdır.
2
Tahakkuk kontrolü yap
Hizmet teslim edildiği için gelir tahakkuk etmiştir (gerçekleşmiştir).
Tahakkuk esası, gelirin mahiyet ve tutar itibarıyla kesinleşmesini yeterli bulur; nakit tahsilatı şart değildir.
3
Uygun muhasebe hesabını seç
Dönem sonunda faturası kesilmemiş ancak hak edilmiş gelirler için "181 Gelir Tahakkukları" hesabı kullanılır.
Bu hesap, bir varlık hesabı olarak işletmenin tahakkuk etmiş alacağını temsil eder.

Anahtar Kavram

Dönemsellik ve Tahakkuk Esası

İpuçları

1
Gelirin hangi yıla ait olduğunu bulmak için paranın ne zaman geldiğine değil, hizmetin ne zaman bittiğine bakın.
2
Nakit tahsilatı yapılmadan önce gerçekleşen gelirler için bilançoda '181' ile başlayan aktif bir hesap kullanılır.
3
Tahakkuk esası, parayı almasanız dahi işi bitirdiğinizde geliri yazmanızı söyler; faturanın geç kesilmesi kaydı engellemez.

Daha Fazla Pratik

Bu kavramın tersi olan 'Gelecek Aylara Ait Giderler' (Peşin ödenen kira gibi) durumlarını inceleyerek dönemsellik kavramını pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 33Soru

Bir işletme, yönetim faaliyetlerinde kullanmak üzere 25.00025.000 TL bedelle bir büro makinesi satın almıştır. Bu varlığın işletmeye getirilmesi için 1.0001.000 TL nakliye ve taşıma sırasında oluşabilecek hasarlara karşı 500500 TL sigorta gideri ödenmiştir. İşletme, bu harcamaların tamamını nakit olarak gerçekleştirmiştir.

Muhasebenin maliyet esası kavramı uyarınca, bu büro makinesinin muhasebe kayıtlarına esas alınacak değeri kaç TL olmalıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 26.50026.500 TL

Cevap

Büro makinesinin maliyet bedeli, alış bedeli ile nakliye ve sigorta giderlerinin toplamı olan 26.50026.500 TL'dir.
Maliyet esası kavramına göre, bir varlık işletme tarafından edinildiğinde, bu varlığın alış bedeline ek olarak; varlığın işletmeye getirilmesi, kurulması ve kullanılabilir hale getirilmesi için yapılan tüm harcamalar maliyet bedeline dahil edilir. Soru örneğinde alış bedeli (25.00025.000 TL), nakliye (1.0001.000 TL) ve sigorta (500500 TL) kalemlerinin toplamı olan 26.50026.500 TL doğru kayıt değeridir.

Adım Adım Çözüm

1
Varlığın temel alış bedelini tespit etme
25.00025.000 TL
Maliyetin başlangıç noktasını belirlemek için fatura bedeli esas alınır.
2
Varlığın iktisadi değerini artıran ve kullanıma hazır hale gelmesini sağlayan ek giderleri toplama
1.000+500=1.5001.000 + 500 = 1.500 TL
Nakliye ve sigorta gibi giderler varlığın maliyet unsurlarıdır.
3
Alış bedeli ile ek giderleri birleştirerek nihai kayıt değerini hesaplama
25.000+1.500=26.50025.000 + 1.500 = 26.500 TL
Maliyet esası kavramı gereği varlık, tüm bu unsurların toplamıyla aktifleşir.

Anahtar Kavram

Maliyet Esası Kavramı: Para mevcudu, alacaklar ve maliyetleri belirlenemeyen diğer kalemler dışındaki tüm varlıklar, elde etme maliyetleri ile muhasebeleştirilir.
Tahmini Süre:45s
Soru 34Soru

İşletme, faaliyetlerinde kullanmak amacıyla 400.000400.000 TL değerinde bir taşıt satın almış ve bu işlem için bankadan kredi kullanmıştır. Bu işlemin bilanço temel denklemi ve çift taraflı kayıt sistemi üzerindeki etkisiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bilançonun hem aktif hem de pasif toplamı aynı tutarda artar; Taşıtlar hesabı borçlandırılırken Banka Kredileri hesabı alacaklandırılır.

Cevap

İşlem sonucunda bilançonun hem aktif hem de pasif toplamı 400.000400.000 TL artar ve yevmiye kaydında Taşıtlar hesabı borçlandırılırken Banka Kredileri hesabı alacaklandırılır.
İşletme taşıt alarak bir varlık edinmiş (Aktif artışı) ve bunun karşılığında bankaya borçlanmıştır (Pasif artışı). Muhasebe mantığına göre aktif hesaplardaki artışlar borç tarafına, pasif hesaplardaki artışlar ise alacak tarafına kaydedilir. Bu durum bilançonun her iki tarafını da aynı ölçüde büyüterek temel denklemi korur.

Adım Adım Çözüm

1
İşleme konu olan hesapları ve karakterlerini belirle.
Taşıtlar (Aktif/Varlık) ve Banka Kredileri (Pasif/Kaynak).
Varlık edinimi ve borçlanma söz konusudur.
2
Hesaplardaki değişim yönünü tespit et.
Taşıtlar hesabı artar (+), Banka Kredileri hesabı artar (+).
İşletmeye yeni bir varlık girmiş ve yeni bir borç oluşmuştur.
3
Çift taraflı kayıt kurallarını uygula.
Taşıtlar (Aktif Artışı) → Borç; Banka Kredileri (Pasif Artışı) → Alacak.
Aktif karakterli hesaplar borçtan, pasif karakterli hesaplar alacaktan çalışır.
4
Bilanço temel denklemi üzerindeki etkiyi yorumla.
Varlıklar (+400.000+400.000) = Kaynaklar (+400.000+400.000). Her iki taraf da aynı tutarda büyür.
Eşitliğin her iki tarafına aynı tutar eklendiği için denge korunur ancak bilanço toplamı artar.

Anahtar Kavram

Bilanço Temel Denklemi (Varlıklar = Kaynaklar) ve Aktif/Pasif Hesap İşleyişi

İpuçları

1
İşlemde hangi hesapların (Taşıtlar, Banka Kredileri) yer aldığını ve bu hesapların bilançonun hangi tarafında (Aktif/Pasif) olduğunu düşünün.
2
Varlıklar (Aktif) ve Kaynaklar (Pasif) arasındaki dengeyi hatırlayın: Bir taraf artarken diğer taraf da artıyorsa bilanço toplamı ne olur?

Daha Fazla Pratik

Kredili mal alımı veya bir alacağın senet karşılığı tahsil edilmesi gibi işlemlerin bilanço üzerindeki etkilerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 35Soru

Bir anonim şirket ortağının, şahsi konutuna ait doğalgaz ve elektrik faturalarını şirket muhasebesine getirerek işletme gideri olarak kaydedilmesini talep etmesi üzerine; muhasebe yetkilisinin bu harcamaların şirketin faaliyetiyle ilgili olmadığını ve işletmenin sahiplerinden ayrı bir varlığı olduğunu belirterek talebi reddetmesi, aşağıdaki muhasebe temel kavramlarından hangisinin doğrudan bir gereğidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kişilik Kavramı

Cevap

Kişilik Kavramı
Kişilik kavramı, bir işletmenin sahip veya ortaklarından ayrı bir kişiliğe sahip olduğunu ifade eder. Bu nedenle, işletme sahiplerinin şahsi harcamaları işletmenin giderleri arasında yer alamaz. Sorudaki örnekte, muhasebecinin şahsi faturaları reddetmesi bu ayrımı koruduğu için doğrudan bu kavramla ilgilidir.

Adım Adım Çözüm

1
Olayı Analiz Et
İşletme sahibi, şahsi harcamasını işletmeye yüklemek istemektedir.
Harcamanın kaynağının belirlenmesi, hangi kavramın ihlal edildiğini anlamak için ilk adımdır.
2
Muhasebe Kavramını Uygula
Kişilik kavramı gereği işletme ve sahipleri ayrı birer hukuki birimdir.
Bu kavram, işletmenin mali tablolarının sadece işletmeye ait varlık ve borçları içermesini sağlar.
3
Karar Ver
Harcama reddedildiği için kişilik kavramına uygun hareket edilmiştir.
Sahibin şahsi borcu işletme gideri yapılamaz; yapılırsa kişilik kavramı ihlal edilmiş olur.

Anahtar Kavram

Kişilik Kavramı
Tahmini Süre:45s
Soru 36Soru

İşletmenin aktifinde yer alan bina, taşıt ve ticari mal gibi farklı fiziksel niteliklere (adet, metrekare, kilogram vb.) sahip olan varlıkların, finansal tablolarda tek bir ortak değer üzerinden toplanarak raporlanabilmesini sağlayan muhasebe temel kavramı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Parayla Ölçülme

Cevap

Parayla Ölçülme kavramı, farklı fiziksel birimlere sahip varlıkların ulusal para birimi olan ortak bir payda ile ifade edilmesini sağlar.
Parayla Ölçülme kavramı, muhasebe olaylarının ortak bir ölçü birimi (ulusal para birimi) ile ifade edilmesini sağlar. Bu sayede, fiziksel olarak birbirinden tamamen farklı olan bina (metrekare), taşıt (adet) ve emtia (kilogram) gibi varlıklar, ortak bir paydada toplanarak toplam varlık tutarı olarak raporlanabilir.

Adım Adım Çözüm

1
İktisadi değerlerin raporlanmasındaki temel sorunu belirlemek.
Adet, kilogram ve metrekare gibi farklı birimlerin matematiksel olarak doğrudan toplanamayacağı görülür.
Anlamlı bir finansal tablo oluşturabilmek için tüm kalemlerin aynı birime indirgenmesi gerekir.
2
Muhasebenin sağladığı ortak paydayı tanımlamak.
Parayla Ölçülme kavramının uygulanması gerektiği tespit edilir.
Bu kavram, tüm finansal olayların ulusal para birimi (Türk Lirası) üzerinden kaydedilmesini zorunlu kılarak toplama imkanı sağlar.

Anahtar Kavram

Parayla Ölçülme Kavramı

İpuçları

1
Farklı nesneleri toplamak için onları ortak bir birime (paraya) çevirmemiz gerekir.
2
Soruda bahsedilen 'ortak bir payda' ifadesi, paranın ölçü birimi olma işlevine işaret eder.

Daha Fazla Pratik

Yabancı para birimi ile yapılan işlemlerin dönem sonunda kur değerlemesi yapılarak Türk Lirasına çevrilmesi de bu kavramın bir gereğidir.
Tahmini Süre:45s
Soru 37Soru

İşletme, vadesi gelen 25.00025.000 TL tutarındaki kısa vadeli banka kredisini ödeyememiş ve banka ile yaptığı yeni bir sözleşme sonucunda bu borcu uzun vadeli bir krediye dönüştürmüştür. Buna göre, söz konusu işlemin bilançonun temel denkliği üzerindeki etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Aktif ve pasif toplamı değişmez; sadece kaynak (pasif) hesapları arasında bir değişim gerçekleşir.

Cevap

İşlem sonucunda bilançonun aktif ve pasif toplamı değişmez; sadece pasif (kaynak) tarafındaki hesaplar arasında bir yer değişimi söz konusudur.
Doğru cevap, işlemin bilançonun hem aktif hem de pasif toplamını etkilemediğini, sadece pasif (kaynak) tarafındaki hesaplar arasında bir değişim yarattığını ifade eden seçenektir. Kısa vadeli bir borç (300 Banka Kredileri) azalırken, aynı tutarda uzun vadeli bir borç (400 Banka Kredileri) artmaktadır. Bu durum 'Kaynak İçi Değişim' olarak adlandırılır ve bilanço toplamı sabit kalır.

Adım Adım Çözüm

1
İşleme konu olan hesapları belirleyin.
300 Banka Kredileri (Kısa Vadeli Yabancı Kaynak) ve 400 Banka Kredileri (Uzun Vadeli Yabancı Kaynak).
Mevcut kısa vadeli borç kapatılıp uzun vadeli borç olarak yeniden yapılandırılmaktadır.
2
Hesapların artış ve azalış yönlerini analiz edin.
300 Banka Kredileri hesabı borçlanılarak kapatılır (azalış), 400 Banka Kredileri hesabı alacaklandırılarak açılır (artış).
Çift taraflı kayıt sistemi gereği bir borç hesabındaki azalış borç tarafına, artış ise alacak tarafına kaydedilir.
3
Bilanço denkliği (Aktif=PasifAktif = Pasif) üzerindeki net etkiyi hesaplayın.
Pasif tarafında 25.000-25.000 TL ve +25.000+25.000 TL'lik değişim net olarak 00 sonucunu verir.
Aynı taraf (pasif) içindeki eşit tutarlı bir azalış ve bir artış toplam bilanço büyüklüğünü değiştirmez.

Anahtar Kavram

Kaynak İçi Değişim (Pasif İçi Yer Değiştirme)

İpuçları

1
İşlemde işletmeden bir para çıkışı olup olmadığını düşünün.
2
Kısa vadeli yabancı kaynaklar ve uzun vadeli yabancı kaynaklar bilançonun hangi tarafında yer alır?
3
Pasif tarafındaki bir hesabın azalıp diğerinin aynı tutarda artması bilanço toplamını nasıl etkiler?

Daha Fazla Pratik

Benzer şekilde, bir alıcının borcuna karşılık senet vermesi (Aktif içi değişim) durumundaki bilanço etkisini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 38Soru

İşletme, 01.12.202601.12.2026 tarihinde yıllık %24\%24 faiz getirisi olan 100.000100.000 TL tutarındaki nakit mevcudunu 66 ay vadeli bir mevduat hesabına yatırmıştır. Faiz tahsilatının vade sonunda (01.06.202701.06.2027) yapılacağı bilinmektedir. Muhasebenin dönemsellik kavramı gereği, işletmenin 31.12.202631.12 .2026 tarihinde yapması gereken muhasebe işlemi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 2.0002.000 TL tutarında "181 Gelir Tahakkukları" hesabına borç, "642 Faiz Gelirleri" hesabına alacak kaydı yapılmalıdır.

Cevap

2.0002.000 TL tutarında "181 Gelir Tahakkukları" hesabına borç, "642 Faiz Gelirleri" hesabına alacak kaydı yapılmalıdır.
Doğru yanıt olan işlem, Aralık ayında doğan 2.0002.000 TL'lik faiz gelirini dönemsellik kavramı uyarınca 20262026 yılı gelir tablosuna yansıtırken, henüz tahsil edilmediği için bilançonun aktifinde bir alacak hakkı (tahakkuk) olarak gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
Yıllık faiz tutarı üzerinden aylık faiz geliri hesaplanır.
100.000×0,24=24.000100.000 \times 0,24 = 24.000 TL (Yıllık); 24.000/12=2.00024.000 / 12 = 2.000 TL (Aylık).
Dönemsellik gereği sadece cari yıla ait olan sürenin faizi belirlenmelidir.
2
20262026 yılına ait faiz süresi belirlenir.
Aralık ayı (11 ay).
Hesap 01.1201.12 tarihinde açıldığı için yıl sonuna kadar sadece 11 aylık süre geçmiştir.
3
Tahakkuk esasına göre muhasebe kaydı yapılır.
Borç: 181 Gelir Tahakkukları (2.0002.000 TL), Alacak: 642 Faiz Gelirleri (2.0002.000 TL).
Gelir doğmuştur ancak tahsilatı gelecek dönemdedir; bu durum 181 ve 642 hesapları ile izlenir.

Anahtar Kavram

Dönemsellik kavramı ve tahakkuk esası uyarınca, gelir ve giderlerin tahsil edilip edilmediğine bakılmaksızın ilgili oldukları dönemde muhasebeleştirilmesi gerekir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 39Soru

İşletmelerde dönem sonlarında yapılan amortisman ayırma, reeskont hesaplamaları ve henüz nakit tahsilatı yapılmamış gelirlerin ilgili döneme kaydedilmesi (tahakkuk) gibi işlemler; işletmenin sınırsız kabul edilen ömrünün belirli dilimlere bölünmesi ve her dönemin faaliyet sonucunun diğerlerinden bağımsız olarak saptanması kuralına dayanır. Bu uygulama aşağıdaki muhasebe temel kavramlarından hangisinin bir gereğidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Dönemsellik

Cevap

Dönemsellik kavramı, işletmenin sınırsız kabul edilen ömrünün belirli dönemlere bölünmesini ve her dönemin gelir-giderinin nakit akışından bağımsız olarak ilgili olduğu dönemde raporlanmasını sağlar.
Dönemsellik kavramı, işletmenin sürekliliği uyarınca sınırsız kabul edilen faaliyet süresinin belirli dönemlere bölünmesini ve her dönemin faaliyet sonuçlarının diğerlerinden bağımsız olarak saptanmasını ifade eder. Amortisman ayırma, reeskont ve tahakkuk işlemleri bu ayrımın teknik sonucudur.

Adım Adım Çözüm

1
Soruda verilen işlemlerin (amortisman, reeskont, tahakkuk) ortak amacını analiz et.
Tüm bu işlemler, gelir ve giderlerin 'doğru zamana' (ait olduğu döneme) kaydedilmesini amaçlar.
Amortisman varlığın ömrünü dönemlere yayar, reeskont senet faizini döneme böler, tahakkuk ise nakit hareketini beklemeden geliri döneme yazar.
2
Muhasebenin temel kavramları içinden 'zaman/dönem' odağı olanı belirle.
Dönemsellik kavramı, işletme ömrünü belirli raporlama dönemlerine böler.
İşletmenin sınırsız ömrünün parçalara ayrılarak her parçanın kâr/zararının ayrı hesaplanması bu kavramın tanımıdır.

Anahtar Kavram

Dönemsellik kavramı ve tahakkuk esası arasındaki ilişki.
Soru 40Soru

Bir işletmenin bilanço verileri şu şekildedir: Aktif toplamı 600.000600.000 TL, kısa vadeli yabancı kaynakları 250.000250.000 TL ve uzun vadeli yabancı kaynakları 150.000150.000 TL'dir. İşletme aynı gün içerisinde aşağıdaki işlemleri gerçekleştirmiştir:

* Maliyeti 40.00040.000 TL olan ticari mallar, 70.00070.000 TL bedelle kredili (veresiye) olarak satılmıştır.
* Alıcılardan olan 20.00020.000 TL'lik senetsiz alacağa karşılık müşteri çeki alınmıştır.
* Satıcılara olan 15.00015.000 TL'lik borç için işletme tarafından çek düzenlenerek verilmiştir.

Bu işlemler sonucunda işletmenin son durumdaki öz kaynak tutarı ve bilanço toplamı sırasıyla aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 230.000230.000 TL ve 615.000615.000 TL

Cevap

İşletmenin son durumdaki öz kaynak tutarı 230.000230.000 TL, bilanço toplamı ise 615.000615.000 TL'dir.
İşletmenin başlangıç öz kaynakları 200.000200.000 TL'dir. Yapılan satıştan elde edilen 30.00030.000 TL kar (70.00040.00070.000 - 40.000) öz kaynakları ve aktif toplamını 30.00030.000 TL artırmıştır. Müşteriden çek alınması bir aktif içi değişimdir ve toplamı etkilemez. Son olarak, 15.00015.000 TL tutarında çek düzenlenmesi aktif düzenleyici bir hesap (103) üzerinden varlıkları 15.00015.000 TL azaltırken, aynı zamanda satıcı borcunu (320) da 15.00015.000 TL azaltmıştır. Sonuç olarak öz kaynaklar 230.000230.000 TL (200.000+30.000200.000 + 30.000) ve bilanço toplamı 615.000615.000 TL (600.000+30.00015.000600.000 + 30.000 - 15.000) olmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Başlangıç öz kaynak tutarını hesaplayınız.
Öz Kaynaklar = 600.000(250.000+150.000)=200.000600.000 - (250.000 + 150.000) = 200.000 TL
Temel muhasebe denklemine göre Varlıklar - Yabancı Kaynaklar = Öz Kaynaklar formülü uygulanır.
2
Ticari mal satışının etkisini analiz ediniz.
Öz Kaynak Değişimi: +30.000+30.000 TL (Kar); Aktif Değişimi: +70.000+70.000 (Alacak artışı) - 40.00040.000 (Stok azalışı) = +30.000+30.000 TL
Maliyetin üzerindeki satış tutarı net kar yaratarak öz kaynakları ve aktif toplamını aynı anda artırır.
3
Müşteri çeki alınmasının etkisini analiz ediniz.
Aktif Değişimi: +20.000+20.000 (Alınan Çekler) - 20.00020.000 (Alıcılar) = 00 TL
Aktif karakterli iki hesap arasında yer değişimi olduğu için bilanço toplamı değişmez.
4
Verilen çeklerin etkisini analiz ediniz.
Aktif Değişimi: 15.000-15.000 TL (103 Verilen Çekler artışı); Pasif Değişimi: 15.000-15.000 TL (320 Satıcılar azalışı)
Verilen Çekler hesabı aktif düzenleyici olduğu için artışı aktif toplamını azaltır; satıcı borcunun ödenmesi ise pasif toplamını azaltır.
5
Son durum verilerini toplayınız.
Öz Kaynak: 200.000+30.000=230.000200.000 + 30.000 = 230.000 TL; Bilanço Toplamı: 600.000+30.00015.000=615.000600.000 + 30.000 - 15.000 = 615.000 TL
Tüm işlemlerin net etkisi başlangıç değerlerine yansıtılarak nihai bilanço dengesi bulunur.

Anahtar Kavram

Bilanço Denklemi ve Düzenleyici Hesapların Etkisi
ÖncekiSayfa 2 / 17Sonraki
Muhasebeye Giriş ve Temel Kavramlar Alıştırma Soruları — KPSS Muhasebe — Sayfa 2 | Examkin