Examkin

Ticari Borçlar

58 soru

Soru 1Soru →

İşletme, satıcı bir firmaya olan 15.00015.000 TL tutarındaki senetsiz (veresiye) borcu karşılığında bir bono düzenleyerek teslim etmiştir. Bu işlemin muhasebe kaydına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 320 Satıcılar hesabı borçlandırılır.

Cevap

İşletmenin senetsiz borcunu senetli borca dönüştürmesi durumunda 320 Satıcılar hesabı borçlandırılır.
İşletme senetsiz bir borcunu senetli borca dönüştürdüğünde, mevcut olan senetsiz borç (Satıcılar hesabı) kapanır veya azalır. Pasif karakterli hesaplardaki azalışlar hesabın borç tarafına kaydedildiğinden, Satıcılar hesabı borçlandırılır. Karşılığında senet verildiği için ise Borç Senetleri hesabı alacaklandırılarak yeni borç kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
İşlemin niteliğini belirlemek.
Senetsiz bir borcun (veresiye) senetli borca dönüştüğü tespit edilir.
Kaydedilecek hesapları belirlemek için işlemin özü anlaşılmalıdır.
2
Hesapların artış ve azalış yönlerini analiz etmek.
Senetsiz borç (320320 Satıcılar) azalırken, senetli borç (321321 Borç Senetleri) artmaktadır.
Muhasebenin çift taraflı kayıt sistemine göre borç ve alacak taraflarını belirlemek gerekir.
3
Yevmiye kaydını oluşturmak.
320320 Satıcılar hesabı borçlandırılır, 321321 Borç Senetleri hesabı alacaklandırılır.
Pasif karakterli bir hesap azaldığında borçlandırılır, arttığında ise alacaklandırılır.

Anahtar Kavram

Ticari borçların nitelik değiştirmesi ve pasif hesapların işleyişi.

İpuçları

1
Bu işlemde bir borç türü azalırken diğer bir borç türü artmaktadır.
2
Senetsiz ticari borçlar '320 Satıcılar', senetli ticari borçlar ise '321 Borç Senetleri' hesabında izlenir.
3
Pasif hesaplar azaldığında borçlandırılır. Burada senetsiz borcun kapandığını düşünerek kayıt yapmalısınız.

Daha Fazla Pratik

Borç senetlerinin dönem sonundaki değerlemesi (reeskont işlemleri) konusuna göz atabilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 2Soru →

İşletme, satıcı (Z) firmasından 50.00050.000 TL + %20\%20 KDV tutarında ticari malı veresiye (senetsiz) olarak satın almıştır. Malın teslim alınmasından bir süre sonra, bu malların 10.00010.000 TL + %20\%20 KDV'lik kısmının sipariş şartlarına uygun olmadığı tespit edilmiş ve satıcıya iade edilmiştir.

Buna göre, işletmenin yapacağı iade kaydıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 320 Satıcılar hesabı 12.00012.000 TL borçlandırılır.

Cevap

İade edilen mal bedeli (10.00010.000 TL) ve bu bedele isabet eden KDV (2.0002.000 TL) toplamı olan 12.00012.000 TL kadar '320 Satıcılar' hesabı borçlandırılmalıdır.
Veresiye mal alımında işletme '320 Satıcılar' hesabına alacak kaydı yaparak borçlanır. Alınan malların bir kısmı iade edildiğinde, satıcıya olan bu borç iade edilen tutar (10.00010.000 TL) ve KDV'si (2.0002.000 TL) toplamı kadar azalır. Pasif hesaplardaki azalışlar borç tarafına kaydedildiği için Satıcılar hesabı 12.00012.000 TL borçlandırılır.

Adım Adım Çözüm

1
İade edilen malın toplam bedelini hesapla.
10.000 TL (Mal)+(10.000×%20) KDV=12.000 TL10.000 \text{ TL (Mal)} + (10.000 \times \%20) \text{ KDV} = 12.000 \text{ TL}
İade edilen malın işletmeye olan toplam maliyeti ve satıcıya olan borç yükümlülüğü KDV dahil tutardır.
2
İlgili borç hesabını belirle.
320 Satıcılar Hesabı
Alış işlemi veresiye (senetsiz) gerçekleştiği için borç 320 Satıcılar hesabında takip edilmektedir.
3
Hesabın işleyiş yönünü belirle.
Borç (Sol) tarafına kayıt
Pasif karakterli (kaynak) hesaplarda meydana gelen azalışlar hesabın borç tarafına kaydedilir.

Anahtar Kavram

Ticari borçlarda iade işleminin borç azalışı olarak muhasebeleştirilmesi.

İpuçları

1
Satıcıya olan borcun azaldığını düşünün. Pasif hesaplar nerede azalır?
2
Veresiye borçlar 320 Satıcılar hesabında izlenir. İade edilen malın KDV'sini hesaplamaya dahil etmeyi unutmayın.
3
İade edilen 10.00010.000 TL'lik malın %20\%20 KDV'si 2.0002.000 TL'dir. Toplam 12.00012.000 TL'lik borç azalışını 320 hesabının borç tarafına yazmalısınız.

Daha Fazla Pratik

Borç senetlerinin vadesinden önce ödenmesi durumunda ortaya çıkan iskonto (reeskont) işlemlerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 3Soru →

İşletme, satıcı firmaya olan vadesi gelmiş 45.00045.000 TL tutarındaki borç senedini nakit yetersizliği nedeniyle ödeyememiş ve satıcı ile mutabakata vararak bu senedi iptal ettirmiştir. Bunun yerine 3.0003.000 TL gecikme faizi ilave edilerek yeni bir senet düzenlenip satıcıya verilmiştir. Bu işleme ilişkin yapılması gereken yevmiye kaydı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 321 Borç Senetleri hesabı 45.00045.000 TL borçlandırılır.

Cevap

Eski senedin iptali nedeniyle Borç Senetleri hesabı vadesi dolan tutar (45.00045.000 TL) kadar borçlandırılır.
İşletme vadesi gelen bir borç senedini iptal ettiğinde, o senede bağlı olan hukuki yükümlülüğü sona erer. Muhasebe sistemi içinde bu durum, pasif karakterli olan '321 Borç Senetleri' hesabının borçlandırılmasıyla gösterilir. Yeni düzenlenen senet ise toplam tutar üzerinden aynı hesabın alacağına kaydedilerek yeni bir borç başlatılır.

Adım Adım Çözüm

1
Eski senedin iptalinin muhasebeleştirilmesi
321 Borç Senetleri hesabı 45.00045.000 TL borçlandırılır.
Vadesi gelen senedin iptal edilmesi işletmenin mevcut borcunu sonlandırır; pasif hesap azalışı borca kaydedilir.
2
Eklenen faiz farkının kaydedilmesi
780 Finansman Giderleri hesabı 3.0003.000 TL borçlandırılır.
Borcun ötelenmesi karşılığında katlanılan maliyet bir finansman gideridir.
3
Yeni senedin düzenlenmesi
321 Borç Senetleri hesabı 48.00048.000 TL alacaklandırılır.
Anapara ve faiz toplamı kadar yeni bir ticari borç yükümlülüğü doğmuştur.

Anahtar Kavram

Borç senedinin yenilenmesi (prolongasyon) işlemi

İpuçları

1
Borç senetleri pasif karakterli bir hesaptır; borcun azalması hangi tarafa kaydedilir?
2
İşlemde eski senet iptal edilmekte, yani mevcut bir borç kapatılmaktadır.
3
Yevmiye kaydında borç tarafında iki hesap bulunmalıdır: İptal edilen senet (45.00045.000 TL) ve finansman gideri (3.0003.000 TL).

Daha Fazla Pratik

Borç senetlerinin dönem sonunda değerlenmesi (reeskont) işlemlerini gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 4Soru →

İşletme, satıcı (A) firmasına olan 60.00060.000 TL tutarındaki senetsiz (veresiye) borcunu tasfiye etmek amacıyla; portföyünde bulunan 35.00035.000 TL nominal değerli bir alacak senedini ciro ederek devretmiş, kalan tutar için ise yeni bir bono (senet) düzenleyerek satıcıya teslim etmiştir. Bu işleme ait günlük defter (yevmiye) kaydıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 320 Satıcılar hesabı 60.00060.000 TL borçlandırılır.

Cevap

Ticari borcun tasfiyesi sırasında 320 Satıcılar hesabı 60.00060.000 TL borçlandırılır.
Satıcılar hesabı pasif (kaynak) karakterli bir hesaptır ve ilk kaydı alacak tarafına yapılır. İşletmenin veresiye borcunu ödemesi veya başka bir yolla kapatması durumunda, bu borçtaki azalış hesabın borç tarafına kaydedilerek gösterilir. Sorudaki senetsiz borç tutarı olan 60.00060.000 TL'nin tamamı kapatıldığı için bu tutarın tamamı borçlandırılmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Kapatılacak borcun türünü ve yönünü belirle
320 Satıcılar (60.00060.000 TL) hesabı, borç azaldığı için borçlandırılır.
Pasif karakterli hesaplar borç kaydedilerek azaltılır.
2
Devredilen varlığı (ciro edilen senet) kaydet
121 Alacak Senetleri (35.00035.000 TL) hesabı alacaklandırılır.
Aktif karakterli bir varlık olan senet elden çıktığı (azaldığı) için alacak kaydedilir.
3
Yeni oluşan senetli borcu kaydet
321 Borç Senetleri (25.00025.000 TL) hesabı alacaklandırılır.
İşletme kendi adına senet düzenlediğinde pasif karakterli senetli borç artar, bu da alacak kaydı gerektirir.

Anahtar Kavram

Pasif Karakterli Hesapların İşleyişi ve Ticari Borç Tasfiyesi

İpuçları

1
İşlem sonunda işletmenin 'veresiye' borcu tamamen kapanmaktadır.
2
Ciro edilen bir senet, işletme için bir varlık azalışı (alacak kaydı) anlamına gelir.
3
Yeni düzenlenen senet (bono), işletmenin 321 Borç Senetleri hesabını artırır (alacak kaydı).

Daha Fazla Pratik

Borç senetlerinin dönem sonunda reeskonta tabi tutulması işlemini inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 5Soru →

İşletme, satıcı (Y) firmasından daha önce veresiye (senetsiz) olarak satın aldığı 50.00050.000 TL tutarındaki ticari malın bedelini, vadesinden önce ödediği için satıcı tarafından %5\%5 oranında bir erken ödeme iskontosu (kasa iskontosu) yapılmıştır. İşletme, iskontodan sonraki kalan tutarı nakit olarak ödemiştir. (KDV ihmal edilecektir.)

Bu bilgilere göre, söz konusu ödeme işleminin muhasebeleştirilmesine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 320320 Satıcılar hesabı 50.00050.000 TL borçlandırılır.

Cevap

İşletmenin borcunun tamamı tasfiye edildiği için, pasif karakterli bir hesap olan '320 Satıcılar' hesabı, borcun orijinal tutarı olan 50.00050.000 TL üzerinden borçlandırılarak kapatılmalıdır.
Ticari borçların ödenmesi sırasında, borcun senetsiz (veresiye) olması durumunda '320 Satıcılar' hesabı kullanılır. İşletme borcun tamamını tasfiye ettiği için, başlangıçta alacaklandırılan bu hesap, ödeme anında tam tutarı olan 50.00050.000 TL üzerinden borçlandırılarak kapatılır. Uygulanan iskonto ise malın maliyetini düşürür ve '153 Ticari Mallar' hesabının alacağına kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
İskonto tutarını hesapla
50.000×%5=2.50050.000 \times \%5 = 2.500 TL
Vadesinden önce yapılan ödemeler için uygulanan kasa iskontosu tutarını belirlemek gerekir.
2
Kasadan çıkacak net tutarı hesapla
50.000−2.500=47.50050.000 - 2.500 = 47.500 TL
İşletmenin fiilen ödeyeceği nakit miktarını bulmak için iskonto ana borçtan düşülür.
3
Yevmiye kaydını oluştur
Borç: 320 Satıcılar (50.00050.000); Alacak: 100 Kasa (47.50047.500), 153 Ticari Mallar (2.5002.500)
Borcun tamamı kapatılırken, ödenen tutar kasadan düşülür ve alınan iskonto malın maliyetini azaltmak üzere stok hesabının alacağına kaydedilir.

Anahtar Kavram

Ticari Borçlarda Kasa İskontosu

İpuçları

1
Senetsiz borçların hangi hesapta izlendiğini hatırlayın.
2
Borç ödenirken pasif hesabın (borç tarafı) borç tutarının tamamı üzerinden mi yoksa net tutar üzerinden mi kapatılması gerektiğini düşünün.
3
Alış iskontolarının stok maliyeti üzerindeki etkisini ve hangi tarafa kaydedildiğini düşünerek yevmiye kaydını kurun.

Daha Fazla Pratik

İskontonun mal alımı sırasında değil de ödeme sırasında yapılması durumundaki maliyet düzeltme mantığını pekiştirmek için 'Alış İadeleri' konusuna göz atabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 6Soru →

İşletme, 01.11.202501.11.2025 tarihinde yurt dışındaki bir tedarikçiden 20.00020.000 USD tutarında hammaddeyi veresiye (senetsiz) olarak satın almıştır. İşlem tarihindeki kur 11 USD = 3232 TL'dir. 31.12.202531.12.2025 dönem sonu envanter tarihinde kurun 11 USD = 3434 TL olduğu belirlenmiştir.

Buna göre, işletmenin dönem sonunda yapması gereken değerleme kaydına ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 656 Kambiyo Zararları Hesabı 40.00040.000 TL borçlandırılır.

Cevap

Dönem sonunda ortaya çıkan kur farkı zararı nedeniyle Kambiyo Zararları hesabının 40.00040.000 TL borçlandırılması gerekir.
İşletmenin 20.00020.000 USD tutarındaki senetsiz borcu, kurun 3232 TL'den 3434 TL'ye çıkması sonucunda TL bazında 40.00040.000 TL artmıştır. Ticari borçlardaki bu artış bir gider niteliği taşıdığından '656 Kambiyo Zararları' hesabı borçlandırılırken, borcun kendisindeki artışı göstermek için '320 Satıcılar' hesabı alacaklandırılır.

Adım Adım Çözüm

1
Borcun başlangıç tarihindeki TL değerini hesapla.
20.00020.000 USD ×32\times 32 TL/11 USD = 640.000640.000 TL
Borcun muhasebe kayıtlarına giren ilk tutarını belirlemek için.
2
Borcun dönem sonundaki (envanter tarihindeki) TL değerini hesapla.
20.00020.000 USD ×34\times 34 TL/11 USD = 680.000680.000 TL
Güncel kura göre borcun ödenmesi gereken TL karşılığını bulmak için.
3
Aradaki farkı ve yönünü belirle.
680.000−640.000=40.000680.000 - 640.000 = 40.000 TL (Artış)
Borç tutarı arttığı için işletmenin aleyhine bir durum oluştuğunu tespit etmek için.
4
Yevmiye kaydını oluştur.
Borç: 656 Kambiyo Zararları 40.00040.000 / Alacak: 320 Satıcılar 40.00040.000
Giderler borçlandırılırken, pasif hesaplardaki (borçlardaki) artışlar alacaklandırılır.

Anahtar Kavram

Yabancı paralı ticari borçların dönem sonu değerlemesi ve kur farkı zararı kaydı.

İpuçları

1
Borcun işlem tarihindeki ve dönem sonundaki TL karşılıklarını kıyaslayın.
2
USD kuru arttığında borcun TL değeri de artar. Borcun artması işletme için kâr mıdır yoksa zarar mıdır?
3
Pasif bir hesap olan 320 Satıcılar hesabındaki artışın hangi tarafa kaydedileceğini ve buna karşılık hangi gider hesabının kullanılacağını düşünün.

Daha Fazla Pratik

Kurun düştüğü bir senaryoda (değerleme azalışı) yapılacak kaydı pratik yapabilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Alternatif olarak, kurdaki artışı (22 TL) doğrudan döviz tutarı (20.00020.000 USD) ile çarparak toplam zararı (40.00040.000 TL) daha hızlı bulabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 7Soru →

İşletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihindeki mizanında "321321 Borç Senetleri" hesabının alacak kalanı 185.400185.400 TL'dir. Bu tutarın tamamı vadesine 3030 gün kalmış bir senetten oluşmaktadır. T.C. Merkez Bankası tarafından belirlenen reeskont faiz oranı %36\%36 olduğuna göre, dönem sonunda yapılması gereken reeskont kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 322322 Borç Senetleri Reeskontu Hesabı 5.4005.400 TL (Borçlu) / 647647 Reeskont Faiz Gelirleri Hesabı 5.4005.400 TL (Alacaklı)

Cevap

Borç senetleri reeskontu için 322322 Borç Senetleri Reeskontu hesabı borçlandırılırken, 647647 Reeskont Faiz Gelirleri hesabı alacaklandırılır ve tutar iç iskonto formülüyle 5.4005.400 TL olarak hesaplanır.
Ticari borç senetlerinin bilanço günündeki tasarruf değerine indirgenmesi işlemi, işletmenin gelecekte ödeyeceği faiz yükünün bugünden ayrıştırılması anlamına gelir. Bu durum işletme için bir gelir unsuru oluşturduğundan 647647 Reeskont Faiz Gelirleri hesabı alacaklandırılır. Düzenleyici bir pasif hesabı olan 322322 Borç Senetleri Reeskontu ise borçlandırılarak pasif toplamını azaltır. Hesaplama iç iskonto yöntemiyle yapıldığında sonuç 5.4005.400 TL çıkmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Verilen verileri reeskont formülüne yerleştirin.
Nominal Değer (AA) = 185.400185.400 TL, Gün (nn) = 3030, Faiz Oranı (tt) = %36\%36
Hesaplama için gerekli değişkenleri belirlemek gerekir.
2
İç İskonto (Reeskont) formülünü uygulayın.
R=185.400×30×3636.000+(30×36)=200.232.00037.080=5.400R = \frac{185.400 \times 30 \times 36}{36.000 + (30 \times 36)} = \frac{200.232.000}{37.080} = 5.400 TL
Yasal düzenlemelere göre reeskont tutarı iç iskonto yöntemiyle hesaplanmalıdır.
3
Muhasebe kaydını oluşturun.
322322 Borç Senetleri Reeskontu (-) Hesabı Borçlu (5.4005.400 TL), 647647 Reeskont Faiz Gelirleri Hesabı Alacaklı (5.4005.400 TL)
Borç senedinin bugünkü değerine indirgenmesi işletme için bir borç yükü azalışıdır, dolayısıyla gelir kaydedilir.

Anahtar Kavram

Borç Senetleri Reeskontu ve İç İskonto Hesaplaması
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 8Soru →

İşletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihli genel geçici mizanında yer alan bazı hesap kalanları aşağıdaki gibidir:

Hesap Kodu ve AdıTutar (TL)
320320 Satıcılar140.000140.000
321321 Borç Senetleri200.000200.000
322322 Borç Senetleri Reeskontu8.0008.000
326326 Alınan Depozito ve Teminatlar25.00025.000

320320 Satıcılar hesabının yardımcı defter (muavin) kayıtları incelendiğinde; Satıcı (B) yardımcı hesabının, yapılan yanlış bir ödeme nedeniyle 15.00015.000 TL borç kalanı verdiği, diğer tüm yardımcı hesapların ise alacak kalanı verdiği tespit edilmiştir.

Buna göre, Tekdüzen Hesap Planı ve finansal raporlama ilkeleri doğrultusunda, işletmenin dönem sonu bilançosunda yer alacak Ticari Borçlar grup toplamı kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 372.000372.000 TL

Cevap

İşletmenin bilançosunda raporlanacak olan Ticari Borçlar grup toplamı 372.000372.000 TL'dir.
Doğru çözümde, Satıcılar hesabının mizandaki net bakiyesi yerine, pasif karakterli yardımcı hesapların brüt toplamı olan 155.000155.000 TL esas alınmıştır. Bu tutara Borç Senetleri eklenmiş, pasif düzenleyici bir hesap olan Reeskont tutarı düşülmüş ve Ticari Borçlar grubunun bir parçası olan Alınan Depozito ve Teminatlar eklenerek 372.000372.000 TL sonucuna ulaşılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Satıcılar hesabındaki borç bakiyesi veren yardımcı hesabın analizi
Satıcı (B) yardımcı hesabı 15.00015.000 TL borç kalanı vermektedir.
Muhasebenin 'Brüt Esas' ilkesi gereği, pasif karakterli bir hesapta yer alan borç bakiyesi veren alt hesaplar pasiften düşülmez, bilançonun aktifinde (genellikle 159 Verilen Sipariş Avansları hesabında) raporlanır.
2
Bilançoda gösterilecek net Satıcılar tutarının hesaplanması
140.000+15.000=155.000140.000 + 15.000 = 155.000 TL
Mizandaki 140.000140.000 TL alacak kalanı, tüm alt hesapların netidir. 15.00015.000 TL borç bakiyesi veren hesap çıkarıldığında, alacak bakiyesi veren diğer hesapların toplamına ulaşılır.
3
Ticari Borçlar (32) grubundaki kalemlerin toplanması
155.000155.000 (Satıcılar) + 200.000200.000 (Borç Senetleri) - 8.0008.000 (Reeskont) + 25.00025.000 (Alınan Depozito) = 372.000372.000 TL
Ticari Borçlar grubu; Satıcılar, Borç Senetleri, Borç Senetleri Reeskontu (-) ve Alınan Depozito ve Teminatlar hesaplarından oluşur.

Anahtar Kavram

Bilançoda Brüt Esas ve Ticari Borçlar Grubunun Yapısı

İpuçları

1
Ticari Borçlar grubu 32 kodu ile başlayan hesaplardan oluşur.
2
Bilançoda 'Brüt Esas' ilkesini hatırlayın; bir pasif hesabın alt hesaplarında borç bakiyesi varsa bu aktifte gösterilir.
3
Grup toplamını bulurken eksi karakterli (düzenleyici) hesapları çıkarmayı unutmayın.

Daha Fazla Pratik

Borç senetlerinin reeskont hesaplaması ve muhasebe kayıtları konusuna çalışabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 9Soru →

İşletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihindeki dönem sonu envanter işlemleri sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Tespit Edilen İşlem / DurumTutar
Satıcılara olan yabancı paralı senetsiz borçlarda kur artışı kaynaklı fark40.00040.000 TL
Satıcıya olan senetsiz borcun tasfiyesi amacıyla düzenlenen senet60.00060.000 TL
Vadesi gelmemiş borç senetleri için hesaplanan reeskont tutarı7.5007.500 TL

Bu verilere göre, işletmenin dönem sonunda yapması gereken muhasebe kayıtları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: "322 Borç Senetleri Reeskontu" hesabı 7.5007.500 TL borçlandırılır.

Cevap

Borç senetleri reeskontu kaydında "322 Borç Senetleri Reeskontu" hesabı borçlandırılır.
Dönem sonunda borç senetleri için hesaplanan reeskont tutarı, borcun bilançoda net değerle görünmesini sağlamak amacıyla "322 Borç Senetleri Reeskontu" hesabına borç kaydedilir. Bu hesap pasif düzenleyici bir hesap olup aktif karakterli (borç kalanlı) çalışır.

Adım Adım Çözüm

1
Kur farkı işleminin değerlendirilmesi
Borçluyken kurun artması borcu artırır (320 Alacak) ve zarar oluşturur (656 Kambiyo Zararları Borç).
Yabancı paralı borçların değerlemesinde kur artışı işletme aleyhinedir.
2
Senet düzenleme işleminin kaydedilmesi
Senetsiz borç azalır (320 Borç), senetli borç artar (321 Alacak).
Bir borcun başka bir borç türüne dönüştürülmesi pasif hesaplar arası yer değiştirmedir.
3
Reeskont işleminin kaydedilmesi
Düzenleyici hesap artar (322 Borç), gelir tahakkuk eder (647 Alacak).
Borç senetleri reeskontu, borcun bugünkü değerine indirgenmesini sağlar ve dönem için gelir yaratır.

Anahtar Kavram

Ticari Borçların Dönem Sonu Değerlemesi ve İşleyişi
Soru 10Soru →

İşletme, satıcı (A) firmasına olan 120.000120.000 TL tutarındaki senetsiz (veresiye) borcunu kapatmak amacıyla; portföyünde bulunan 70.00070.000 TL nominal değerli bir müşteri senedini ciro etmiş, bakiye kalan tutar için ise kendi düzenlediği bir bonoyu satıcıya teslim etmiştir.

Bu bilgilere göre, söz konusu işlemin muhasebe kaydıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: "320 Satıcılar" hesabı 120.000120.000 TL borçlandırılır.

Cevap

İşletmenin satıcıya olan senetsiz borcunun azaldığını gösteren "320 Satıcılar" hesabının 120.000120.000 TL tutarında borçlandırılması gerekir.
İşletmenin satıcılara olan senetsiz borcu (120.000120.000 TL) kapandığı için, pasif bir hesap olan "320 Satıcılar" hesabı borçlandırılmalıdır. Bu işlemle borcun niteliği değişmekte ve bir kısmı varlık çıkışı (ciro), bir kısmı ise yeni bir borç (bono) ile karşılanmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Kapanan senetsiz borç tutarını belirleme
120.000120.000 TL
İşletmenin (A) firmasına olan toplam veresiye borcu bu tutardadır ve işlemin amacı bu borcu kapatmaktır.
2
Varlık azalışını (ciro edilen senet) kaydetme
"121 Alacak Senetleri" hesabına 70.00070.000 TL alacak kaydı
Müşteri senedinin elden çıkarılması (ciro) bir aktif azalışıdır.
3
Yeni borç tutarını hesaplama ve kaydetme
120.000−70.000=50.000120.000 - 70.000 = 50.000 TL; "321 Borç Senetleri" hesabına alacak kaydı
Kalan borç için yeni bir bono düzenlenmesi işletmenin senetli borcunu artırır.
4
Borç azalışını (ana işlem) kaydetme
"320 Satıcılar" hesabına 120.000120.000 TL borç kaydı
Senetsiz ticari borçların ödenmesi/kapanması pasif karakterli 320 hesabını borçlandırır.

Anahtar Kavram

Ticari borçların (320) senetli borca (321) veya ciro edilen alacak senedine (121) dönüştürülerek kapatılması.
Soru 11Soru →

İşletme, satıcı (A) firmasından daha önce satın aldığı ticari mallar karşılığında borçlandığı 60.00060.000 TL tutarındaki senetsiz (veresiye) borcunu, nakit akışındaki sıkışıklık nedeniyle vadesinde ödeyememiştir. Borç, vadesinden iki ay sonra satıcının uyguladığı 3.0003.000 TL tutarındaki vade farkı ile birlikte toplam 63.00063.000 TL olarak banka hesabı üzerinden ödenmiştir. Bu ödeme işlemine ilişkin yapılacak yevmiye kaydı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: "780 Finansman Giderleri" hesabı 3.0003.000 TL borçlandırılır.

Cevap

İşletmenin vadesinde ödeyemediği ticari borcu için katlandığı vade farkı tutarı "780 Finansman Giderleri" hesabının borcuna kaydedilmelidir.
Doğru seçenek, işletmenin borcunu geç ödemesi sebebiyle katlandığı maliyetin bir finansman gideri olduğunu saptamaktadır. Muhasebenin temel kavramları ve Tekdüzen Hesap Planı çerçevesinde, ticari faaliyetler sonucu doğan borçların (320/321) anapara tutarı ilgili hesapta izlenirken, gecikme faizi veya vade farkı gibi unsurlar 780 Finansman Giderleri hesabında dönem gideri olarak muhasebeleştirilir.

Adım Adım Çözüm

1
Ana borç tutarının (asıl alacak) kapatılması.
"320 Satıcılar" hesabı 60.00060.000 TL borçlandırılır.
Pasif karakterli bir hesap olan Satıcılar, ödeme yapıldığında borç tarafına kayıt yapılarak azaltılır.
2
Gecikme nedeniyle doğan ek maliyetin (vade farkı) muhasebeleştirilmesi.
"780 Finansman Giderleri" hesabı 3.0003.000 TL borçlandırılır.
Muhasebe standartları gereği, mallar stoklara girdikten sonra oluşan finansman yükleri dönem gideri olarak izlenir.
3
Bankadan çıkan toplam tutarın kaydedilmesi.
"102 Bankalar" hesabı 63.00063.000 TL alacaklandırılır.
İşletmenin kasasından/bankasından çıkan toplam nakit tutarı, ana para ve faizin toplamıdır.

Anahtar Kavram

Ticari borçların ödenmesinde vade farkı ve finansman gideri ilişkisi
Soru 12Soru →

İşletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihli genel geçici mizanında "321321 Borç Senetleri" hesabının alacak kalanı 110.000110.000 TL olarak görülmektedir. Söz konusu senetlerin tamamının vadesine 9090 gün kaldığı ve TCMB iskonto faiz oranının %40\%40 olduğu belirlenmiştir. İşletme, dönem sonunda borç senetlerini iç iskonto yöntemine göre reeskonta tabi tutmaya karar vermiştir.

Bu bilgilere göre, işletmenin yapması gereken reeskont kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 322 Borç Senetleri Reeskontu hesabı 10.00010.000 TL borçlandırılır, 647 Reeskont Faiz Gelirleri hesabı 10.00010.000 TL alacaklandırılır.

Cevap

322 Borç Senetleri Reeskontu hesabı borçlandırılırken 647 Reeskont Faiz Gelirleri hesabı alacaklandırılmalıdır.
İşletmenin borç senetlerini reeskonta tabi tutması, senetlerin bilanço tarihindeki gerçek değerine (peşin değerine) indirgenmesini sağlar. İç iskonto formülü olan F=A×n×r36.000+(n×r)F = \frac{A \times n \times r}{36.000 + (n \times r)} uygulandığında; $F=110.000×90×4036.000+3.600=10.000F = \frac{110.000 \times 90 \times 40}{36.000 + 3.600} = 10.000 TL bulunur. Bu tutar, aktif karakterli ancak pasifte yer alan bir düzenleyici hesap olan 322 Borç Senetleri Reeskontu hesabının borcuna, 647 Reeskont Faiz Gelirleri hesabının ise alacağına kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
İç iskonto formülü kullanılarak reeskont tutarı hesaplanır.
F=110.000×90×4036.000+(90×40)=10.000F = \frac{110.000 \times 90 \times 40}{36.000 + (90 \times 40)} = 10.000 TL
VUK'a göre dönem sonu reeskont hesaplamalarında iç iskonto yöntemi zorunludur.
2
Hesaplanan tutar pasif düzenleyici hesaba ve gelir tablosu hesabına kaydedilir.
322 Borç Senetleri Reeskontu (Borç), 647 Reeskont Faiz Gelirleri (Alacak)
Borç senetlerinin dönem sonundaki değerinin nominal değerinden aşağı çekilmesi işletme için bir faiz geliri mahiyetindedir.

Anahtar Kavram

Borç Senetleri Reeskontu (İç İskonto)

Daha Fazla Pratik

Ertesi yıl başında yapılan reeskont iptal kaydını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 13Soru →

İşletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihinde yaptığı dönem sonu envanter çalışmaları sonucunda ticari borçlarına ilişkin aşağıdaki bilgiler elde edilmiştir:

Borç TürüKayıtlı Değer (TL)Envanter Bilgisi
Satıcılar (Senetsiz)310.000310.00010.00010.000 ABD Doları borç bulunmaktadır.
Borç Senetleri500.000500.00015.00015.000 TL reeskont hesaplanmıştır.

Değerleme gününde 11 ABD Doları =34= 34 TL olduğuna göre, söz konusu işlemlerin muhasebeleştirilmesiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 322322 Borç Senetleri Reeskontu hesabı 15.00015.000 TL borçlandırılır.

Cevap

Borç senetleri için hesaplanan reeskont tutarı, işletmenin dönem sonundaki borç yükünü azaltan bir gelir unsuru olduğundan 322 Borç Senetleri Reeskontu hesabı borçlandırılarak muhasebeleştirilir.
Dönem sonunda borç senetleri için hesaplanan reeskont tutarı, borcun bilanço tarihindeki gerçek değerine (peşin değerine) indirilmesini sağlar. Bu işlem işletme için bir finansman geliri niteliği taşıdığından, '647 Reeskont Faiz Gelirleri' hesabı alacaklandırılırken, bilançonun pasifinde yer alan ancak aktif karakterli (borç kalanlı) çalışan '322 Borç Senetleri Reeskontu (-)' hesabı borçlandırılır.

Adım Adım Çözüm

1
Dövizli borcun (Satıcılar) dönem sonu değerlemesini yapınız.
10.000×34=340.00010.000 \times 34 = 340.000 TL (Güncel değer). Kayıtlı değer olan 310.000310.000 TL ile fark: 30.00030.000 TL.
Yabancı paralı borçlar dönem sonunda merkez bankası döviz satış kuru üzerinden değerlenmelidir.
2
Kur farkının niteliğini ve kaydını belirleyiniz.
30.00030.000 TL tutarında Kambiyo Zararı oluşmuştur. Kayıt: 656 Kambiyo Zararları (Borç) / 320 Satıcılar (Alacak).
Pasif bir borcun değerinin artması işletme için gider/zarar (656) doğurur.
3
Borç senetleri reeskont kaydını belirleyiniz.
Kayıt: 322 Borç Senetleri Reeskontu (Borç) 15.00015.000 / 647 Reeskont Faiz Gelirleri (Alacak) 15.00015.000.
Borç senetleri reeskontu, dönem sonu itibarıyla borcun peşin değerine indirilmesini sağlar ve bu fark bir gelir (647) olarak kaydedilir.

Anahtar Kavram

Pasif karakterli hesapların değerlemesi ve düzenleyici hesapların işleyiş mantığı.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 14Soru →

İşletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihinde yaptığı dönem sonu envanter işlemlerinde aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

- Satıcı firmaya olan 10.00010.000 USD tutarındaki senetsiz (veresiye) borcun, işlem tarihindeki kurun 11 USD = 3030 TL olmasına karşın dönem sonunda 11 USD = 31,531,5 TL'ye yükseldiği,
- Vadesi henüz gelmemiş olan bir borç senedi için 4.0004.000 TL tutarında reeskont hesaplandığı belirlenmiştir.

Buna göre, bu işlemlerin dönem sonu muhasebe kayıtları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 320 Satıcılar hesabı 15.000 TL alacaklandırılır.

Cevap

Döviz kuru artışı nedeniyle artan senetsiz borç tutarı için Satıcılar hesabı alacaklandırılır.
Dönem sonu kur artışı (3030'dan 31,531,5'e) sonucunda işletmenin USD cinsinden borcunun TL karşılığı 15.00015.000 TL artmıştır. Pasif karakterli bir hesap olan '320 Satıcılar' hesabındaki artışlar muhasebe mantığı gereği hesabın alacak tarafına kaydedilir. Bu işlem sonucunda işletme '656 Kambiyo Zararları' hesabını borçlandırırken '320 Satıcılar' hesabını alacaklandırır.

Adım Adım Çözüm

1
Kambiyo farkını hesapla
15.000 TL artış
10.000×(31,5−30)=15.00010.000 \times (31,5 - 30) = 15.000 TL borç tutarı artmıştır.
2
Kambiyo farkını muhasebeleştir
656 Kambiyo Zararları (B) / 320 Satıcılar (A)
Borç artışı pasif bir hesap olan Satıcılar'da alacak kaydı gerektirir; karşılığında Kambiyo Zararları borçlandırılır.
3
Borç senedi reeskontunu kaydet
322 Borç Senetleri Reeskontu (B) / 647 Reeskont Faiz Gelirleri (A)
Borç senedi reeskontu işletme için bir gelir kalemidir ve 322 hesabı aktif karakterli (pasifi düzenleyici) olduğu için borç taraflı çalışır.

Anahtar Kavram

Ticari borçlarda dönem sonu değerleme ve reeskont işlemleri

İpuçları

1
Dövizli bir borcunuz varken kur yükselirse toplam borcunuzun TL karşılığı ne yönde değişir?
2
Pasif karakterli (bilançonun kaynak kısmında yer alan) hesaplardaki artışlar hangi tarafa kaydedilir?
3
Borç senetleri reeskontu işletme için bir gelir mi yoksa gider mi ifade eder? 322 hesabının çalışma prensibini hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Kurun düştüğü ve borç senedinin ödendiği senaryoları çalışarak kur farklarının sonuç hesaplarına etkisini pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 15Soru →

İşletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihli genel geçici mizanında yer alan bazı hesapların kalanları aşağıdaki gibidir:

Hesap Kodu ve AdıBorç KalanıAlacak Kalanı
320320 Satıcılar-150.000150.000 TL
321321 Borç Senetleri-80.00080.000 TL

Yapılan dönem sonu envanter ve değerleme çalışmaları sonucunda şu bilgilere ulaşılmıştır:
- 320320 Satıcılar hesabı bakiyesinin tamamı, 11 USD = 3030 TL kuru üzerinden kaydedilmiş olan 5.0005.000 USD tutarındaki senetsiz ticari borçtan kaynaklanmaktadır. Raporlama tarihinde (31.12.202531.12 .2025) kur 11 USD = 3232 TL'dir.
- Vadesi 20262026 yılına sarkan borç senetlerinin iç iskonto yöntemine göre tasarruf değeri 76.00076.000 TL olarak hesaplanmıştır.

Buna göre, işletmenin 31.12.202531.12 .2025 tarihinde yapması gereken borç senetleri reeskont kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 322 Borç Senetleri Reeskontu hesabı 4.0004.000 TL borçlu, 647 Reeskont Faiz Gelirleri hesabı 4.0004.000 TL alacaklı

Cevap

322 Borç Senetleri Reeskontu hesabı 4.000 TL borçlu, 647 Reeskont Faiz Gelirleri hesabı 4.000 TL alacaklı
Doğru cevap, borç senetlerinin tasarruf değeri ile değerlenmesi sonucu ortaya çıkan 4.0004.000 TL'lik (80.000−76.00080.000 - 76.000) farkın, pasif düzenleyici bir hesap olan 322 Borç Senetleri Reeskontu hesabının borcuna ve karşılığında 647 Reeskont Faiz Gelirleri hesabının alacağına kaydedilmesini ifade eden seçenektir. Borç senedinin reeskontu, borcun henüz vadesi gelmemiş kısmındaki faiz yükünden bu dönemlik kurtulmayı temsil ettiği için bir gelir kalemi oluşturur.

Adım Adım Çözüm

1
Borç senetleri için reeskont tutarını hesapla
80.00080.000 TL (Nominal Değer) - 76.00076.000 TL (Tasarruf Değeri) = 4.0004.000 TL
Reeskont tutarı, senedin nominal değeri ile raporlama tarihindeki peşin değeri (tasarruf değeri) arasındaki farktır.
2
Reeskont işleminin muhasebe mantığını belirle
322 Borç Senetleri Reeskontu (+) ve 647 Reeskont Faiz Gelirleri (+)
Borç senedinin reeskonta tabi tutulması, borcun dönem sonu itibarıyla azaldığını gösterir. Bu azalış düzenleyici bir hesapla (322) izlenir ve karşılığında bir faiz geliri (647) doğar.
3
Yevmiye kaydını oluştur
Borç: 322 Borç Senetleri Reeskontu (4.0004.000 TL) / Alacak: 647 Reeskont Faiz Gelirleri (4.0004.000 TL)
Pasif düzenleyici hesaplar aktif karakterli oldukları için artışlar borç tarafına kaydedilir. Gelir hesapları ise daima alacak taraflı çalışır.

Anahtar Kavram

Pasif Düzenleyici Hesapların İşleyişi ve Borç Senetleri Reeskontu

Daha Fazla Pratik

Borç senetleri reeskontu yapıldıktan sonra, izleyen yılın ilk günü yapılması gereken ters kayıt (iptal kaydı) işlemini inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 16Soru →

İşletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihinde yaptığı envanter çalışmalarında ticari borçlarına ilişkin şu bilgiler tespit edilmiştir:

- "320320 Satıcılar" hesabında kayıtlı 5.0005.000 USD tutarındaki kredili borcun işlem tarihindeki kuru 3232 TL iken, dönem sonu değerleme kuru 3434 TL olarak belirlenmiştir.
- Dönem sonu itibarıyla vadesi gelmemiş olan borç senetleri için hesaplanan reeskont tutarı 12.00012.000 TL'dir.

Buna göre, söz konusu işlemlerle ilgili yapılacak dönem sonu muhasebe kayıtlarına ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: "656656 Kambiyo Zararları" hesabı 10.00010.000 TL borçlandırılır.

Cevap

"656 Kambiyo Zararları" hesabının 10.00010.000 TL borçlandırılması gereken seçenektir.
Kambiyo zararı hesabı borçlandırılır çünkü 11 USD'nin 3232 TL'den 3434 TL'ye yükselmesi, işletmenin 5.0005.000 USD'lik borcunun TL karşılığının 160.000160.000 TL'den 170.000170.000 TL'ye çıkmasına neden olur. Borçtaki bu 10.00010.000 TL'lik artış, işletme için bir giderdir ve Kambiyo Zararları hesabının borcuna kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
Yabancı paralı borcun kur farkını hesapla.
5.000 USD×(34−32)=10.000 TL5.000 \text{ USD} \times (34 - 32) = 10.000 \text{ TL}
Dönem sonu borç yükündeki değişimi TL cinsinden bulmak gerekir.
2
Kur farkı kaydını belirle.
Borç: 656656 Kambiyo Zararları (10.00010.000 TL), Alacak: 320320 Satıcılar (10.00010.000 TL)
Borçlu olunan yabancı paranın kuru arttığında işletmenin borcu artar, bu durum bir kambiyo zararıdır.
3
Borç senedi reeskont kaydını belirle.
Borç: 322322 Borç Senetleri Reeskontu (12.00012.000 TL), Alacak: 647647 Reeskont Faiz Gelirleri (12.00012.000 TL)
Vadesi gelmemiş borç senetlerinin tasarruf değerine indirgenmesi, borcun azalışı (aktif karakterli düzenleyici hesap artışı) ve gelir tahakkuku anlamına gelir.

Anahtar Kavram

Ticari borçların dönem sonu değerlemesinde, borç artışları zarar (656), borç senetleri reeskontu ise faiz geliri (647) olarak muhasebeleştirilir.
Soru 17Soru →

İşletme, 01.11.202501.11.2025 tarihinde satıcı (A) firmasından 20.00020.000 USD tutarında ticari malı kredili (senetsiz) olarak satın almıştır (Kur: 1USD=30TL1 USD = 30 TL). 01.12.202501.12.2025 tarihinde bu borcun 10.00010.000 USD'lik kısmı için satıcıya 320.000320.000 TL nominal değerli bir borç senedi verilmiştir (Kur: 1USD=31TL1 USD = 31 TL). 31.12.202531.12 .2025 tarihinde dönem sonu değerlemesi yapılırken kur 1USD=33TL1 USD = 33 TL olarak gerçekleşmiştir. Ayrıca işletme, borç senetleri için reeskont hesaplamış ve senedin tasarruf değerini 310.000310.000 TL olarak belirlemiştir. Buna göre, işletmenin 31.12.202531.12 .2025 tarihinde yapması gereken envanter kayıtları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: "656656 Kambiyo Zararları" hesabı 30.00030.000 TL borçlandırılır.

Cevap

İşletmenin yapması gereken envanter kayıtlarında kambiyo zararı hesabı 30.000 TL tutarında borçlandırılmalıdır.
İşletmenin elinde kalan 10.00010.000 USD tutarındaki borcun kayıtlardaki değeri (30 TL kuruyla) 300.000300.000 TL'dir. Dönem sonunda kur 3333 TL'ye yükseldiğinde borcun güncel değeri 330.000330.000 TL olur. Aradaki 30.00030.000 TL'lik artış işletme için bir kambiyo zararıdır ve "656656 Kambiyo Zararları" hesabının borcuna kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
Kalan yabancı paralı borç miktarını belirle
20.00020.000 USD - 10.00010.000 USD = 10.00010.000 USD
Ödenen kısım borçtan düşülerek dönem sonuna sarkan bakiye bulunur.
2
Kalan borcun kur farkını hesapla
10.00010.000 USD ×(33−30)=30.000\times (33 - 30) = 30.000 TL zarar
Borçlanma tarihindeki kur ile dönem sonu kuru arasındaki artış, borçlu işletme için zarardır.
3
Borç senedinin reeskont tutarını hesapla
320.000320.000 TL (Nominal) - 310.000310.000 TL (Tasarruf) = 10.00010.000 TL
Senedin nominal değeri ile tasarruf değeri arasındaki fark reeskont tutarını verir.
4
Dönem sonu kayıtlarını oluştur
656 (B) 30.000 / 320 (A) 30.000 ve 322 (B) 10.000 / 647 (A) 10.000
Kur farkı zararı ve reeskont geliri ilgili hesaplara aktarılır.

Anahtar Kavram

Ticari Borçların Değerlemesi ve Reeskontu

Alternatif Yöntem

Önce tüm borcun (20.00020.000 USD) kur farkını hesaplayıp, sonra ödenen kısmın kur farkını mahsup etmek yerine; doğrudan dönem sonuna kalan bakiye (10.00010.000 USD) üzerinden hesaplama yapmak daha hızlı ve güvenlidir.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 18Soru →

İşletme, 01.12.202501.12.2025 tarihinde satıcı firmadan 10.00010.000 USD tutarında ticari mal satın almış ve karşılığında 19.02.202619.02.2026 vadeli bir borç senedi düzenlemiştir. İşleme ilişkin veriler aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Tarih / BilgiAçıklamaDeğer
01.12.202501.12.2025İşlem Tarihi Kuru11 USD =34= 34 TL
31.12.202531.12.2025Dönem Sonu Kuru11 USD =37,8= 37,8 TL
31.12.202531.12 .2025Vadeye Kalan Gün Sayısı5050 Gün
-Reeskont Faiz Oranı%36\%36

İşletme dönem sonunda borç senetleri için iç iskonto yöntemine göre reeskont ayırmaktadır. Bu bilgilere göre, 31.12.202531.12 .2025 tarihinde yapılacak değerleme ve reeskont kayıtları sonucunda gelir tablosunda oluşacak net etki (gelir/gider) ve bilançoda raporlanacak borç senedinin net defter değeri aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Gelir tablosu etkisi: 20.00020.000 TL net gider; Bilançoda net defter değeri: 360.000360.000 TL

Cevap

İşletmenin gelir tablosunda 20.00020.000 TL net gider oluşurken, bilançoda borç senedi 360.000360.000 TL net değerle raporlanır.
Doğru çözümde öncelikle dövizli borcun dönem sonu kuru ile değerlenmesi sonucu 38.00038.000 TL tutarında bir kambiyo zararı oluştuğu tespit edilir. Ardından, senedin güncel değeri olan 378.000378.000 TL üzerinden iç iskonto formülü uygulanarak 18.00018.000 TL reeskont faiz geliri hesaplanır. Gelir tablosunda bu iki kalem netleştirildiğinde 20.00020.000 TL net gider kalırken, bilançoda borç senedi nominal değerinden reeskont düşülerek 360.000360.000 TL olarak gösterilir.

Adım Adım Çözüm

1
Kur farkı değerlemesinin yapılması
38.00038.000 TL Kambiyo Zararı
Dönem sonu kuru (37,837,8), işlem kuru (3434) üzerinde olduğu için borç senedinin TL karşılığı artmış ve işletme aleyhine kur farkı oluşmuştur: 10.000×(37,8−34)=38.00010.000 \times (37,8 - 34) = 38.000 TL.
2
Senedin dönem sonu nominal TL değerinin belirlenmesi
378.000378.000 TL
Reeskont hesaplaması, senedin dönem sonu güncel TL değeri üzerinden yapılmalıdır: 10.000×37,8=378.00010.000 \times 37,8 = 378.000 TL.
3
İç iskonto yöntemiyle reeskont tutarının hesaplanması
18.00018.000 TL Reeskont Faiz Geliri
F=A×n×i36000+(n×i)⇒F=378.000×50×3636000+(50×36)=680.400.00037.800=18.000F = \frac{A \times n \times i}{36000 + (n \times i)} \Rightarrow F = \frac{378.000 \times 50 \times 36}{36000 + (50 \times 36)} = \frac{680.400.000}{37.800} = 18.000 TL.
4
Net kâr/zarar etkisinin ve bilanço değerinin hesaplanması
Net Gider: 20.00020.000 TL; Net Bilanço Değeri: 360.000360.000 TL
Gelir Tablosu: 38.00038.000 (Gider) - 18.00018.000 (Gelir) = 20.00020.000 TL net gider. Bilanço: 378.000378.000 (321 Borç Senetleri) - 18.00018.000 (322 Reeskont) = 360.000360.000 TL.

Anahtar Kavram

Yabancı paralı borç senetlerinde dönem sonunda önce kur değerlemesi yapılır, ardından ulaşılan güncel TL değeri üzerinden iç iskonto yöntemiyle reeskont hesaplanır.

İpuçları

1
Senet yabancı para cinsinden olduğu için öncelikle kur farkını hesaplayıp güncel TL değerine ulaşmalısınız.
2
İç iskonto formülünde paydada 36000+(n×i)36000 + (n \times i) olduğunu unutmayın.
3
Kambiyo zararı bir giderdir, borç senetleri reeskontu ise dönem sonunda bir gelir (647) oluşturur.

Daha Fazla Pratik

Borç senetlerinin vadesi geldiğinde yapılacak reeskont iptal kaydının dönem kârı üzerindeki etkisini inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 19Soru →

İşletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihli mizanında yer alan ticari borçlarına ilişkin bazı hesapların kalanları aşağıda verilmiştir:

Hesap Kodu ve AdıBorç Kalanı (TL)Alacak Kalanı (TL)
321 Borç Senetleri-180.000180.000

Dönem sonu envanter işlemlerinde, bu senetlerin tamamının vadesinin henüz gelmediği ve iç iskonto yöntemine göre 15.00015.000 TL tutarında reeskont hesaplanması gerektiği tespit edilmiştir.

Buna göre, işletmenin yapması gereken dönem sonu muhasebe kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 322 Borç Senetleri Reeskontu 15.00015.000 (B) / 647 Reeskont Faiz Gelirleri 15.00015.000 (A)

Cevap

Dönem sonunda borç senetleri için ayrılan reeskont tutarı, 322 Borç Senetleri Reeskontu hesabının borcuna ve 647 Reeskont Faiz Gelirleri hesabının alacağına kaydedilmelidir.
Doğru yanıt, borç senetlerinin nominal değeri ile peşin değeri arasındaki farkın (reeskont), borç tutarını bilanço gününde azaltıcı etkisini gösteren 322 Borç Senetleri Reeskontu hesabının borçlandırılması ve bu durumun işletme lehine bir faiz tasarrufu sağlaması nedeniyle 647 Reeskont Faiz Gelirleri hesabının alacaklandırılması gerektiğini ifade eder.

Adım Adım Çözüm

1
İşlemin niteliğini belirle
Borç senetleri reeskontu, pasif bir borcun (321) bilanço tarihindeki peşin değerini göstermek için yapılan düzenleyici bir işlemdir.
Muhasebenin dönemsellik ve ihtiyatlılık kavramları gereği, borçlar vadesindeki değerleriyle değil, bilanço tarihindeki değerleriyle gösterilmelidir.
2
Hesapları ve işleyiş yönlerini tespit et
Borç azalışı etkisi yarattığı için '322 Borç Senetleri Reeskontu (-)' hesabı borçlandırılır; bu fark bir gelir unsuru olduğu için '647 Reeskont Faiz Gelirleri' hesabı alacaklandırılır.
322 hesabı pasif düzenleyici bir hesap olduğu için aktif karakterli çalışır; dolayısıyla artışlar borç tarafa kaydedilir.
3
Yevmiye kaydını oluştur
Borç: 322 Borç Senetleri Reeskontu 15.00015.000 TL, Alacak: 647 Reeskont Faiz Gelirleri 15.00015.000 TL.
Tespit edilen 15.00015.000 TL tutarındaki değerleme farkı yasal ve teknik usullere göre kaydedilmelidir.

Anahtar Kavram

Borç Senetleri Reeskontu Kaydı
Soru 20Soru →

İşletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihinde ticari borçları ile ilgili yapılan envanter ve değerleme çalışmaları sonucunda elde edilen veriler aşağıda tabloda sunulmuştur:

Bilgi TürüDeğer / Detay
Satıcılara Olan Senetsiz Borç Tutarı10.00010.000 USD
Borcun Kayıt Tarihindeki Kuru1USD=30TL1 USD = 30 TL
Dönem Sonu (31.12.202531.12.2025) Kuru1USD=34TL1 USD = 34 TL
Borç Senedinin Nominal Değeri38.40038.400 TL
Senedin Vadesine Kalan Gün Sayısı6060 Gün
Uygulanacak İskonto Oranı (Yıllık)%40\%40

Bu bilgilere göre, işletmenin dönem sonunda yapması gereken yevmiye kayıtları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur? (Reeskont hesaplamasında iç iskonto yöntemi kullanılacaktır.)

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kambiyo Zararları hesabı 40.00040.000 TL borçlandırılırken, Reeskont Faiz Gelirleri hesabı 2.4002.400 TL alacaklandırılır.

Cevap

Kambiyo Zararları hesabının 40.00040.000 TL borçlandırılması ve Reeskont Faiz Gelirleri hesabının 2.4002.400 TL alacaklandırılması doğrudur.
Dönem sonunda yabancı paralı borçların kurdaki artış nedeniyle TL değerinin yükselmesi işletme için bir borç artışıdır ve bu durum 'Kambiyo Zararları' hesabında izlenir. Borç senetlerinin reeskont işleminde ise, senedin nominal değerinden peşin değerine indirilmesi sonucu oluşan fark 'Reeskont Faiz Gelirleri' hesabına alacak kaydedilerek işletmenin o dönemki finansman yükü azaltılmış olur.

Adım Adım Çözüm

1
Senetsiz (ticari) borç için kur farkını hesapla
Eski Değer: 10.000×30=300.00010.000 \times 30 = 300.000 TL; Yeni Değer: 10.000×34=340.00010.000 \times 34 = 340.000 TL; Fark: 40.00040.000 TL artış.
Yabancı paralı borçlar dönem sonunda güncel kur üzerinden değerlenmelidir.
2
Kur farkının muhasebe kaydını belirle
Borç artışı olduğu için: 656 Kambiyo Zararları (B) 40.00040.000 / 320 Satıcılar (A) 40.00040.000.
Pasif bir hesabın artışı alacak tarafına kaydedilirken oluşan zarar borçlandırılır.
3
Borç senedi için iç iskonto yöntemiyle reeskont tutarını hesapla
F=38.400×60×4036.000+(60×40)=92.160.00038.400=2.400F = \frac{38.400 \times 60 \times 40}{36.000 + (60 \times 40)} = \frac{92.160.000}{38.400} = 2.400 TL.
VUK uyarınca reeskont hesaplamasında iç iskonto formülü uygulanır.
4
Reeskont işleminin muhasebe kaydını belirle
322 Borç Senetleri Reeskontu (B) 2.4002.400 / 647 Reeskont Faiz Gelirleri (A) 2.4002.400.
Borç senedindeki tasarruf (peşin değere indirme) dönem faiz geliri olarak kabul edilir.

Anahtar Kavram

Yabancı paralı borçların değerlemesi ve borç senetlerinin tasarruf değeriyle bilançoda gösterilmesi (Reeskont).

İpuçları

1
Borçlarınızın döviz cinsi arttığında toplam borcunuzun TL karşılığı ne yönde değişir ve bu sizin için bir gider midir?
2
İç iskonto formülünü hatırlayın: F=(A×n×t)/(36.000+(n×t))F = (A \times n \times t) / (36.000 + (n \times t)). Burada AA nominal değerdir.

Daha Fazla Pratik

Kur farkı işleminin ardından, sonraki yılın başında yapılan 'Reeskont İptal Kaydı' mantığını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Sayfa 1 / 3Sonraki
Ticari Borçlar Alıştırma Soruları — KPSS Muhasebe | Examkin