Ticari Borçlar

58 soru

Soru 21Soru

İşletme, satıcı (B) firmasına olan 10.00010.000 USD tutarındaki senetsiz ticari borcunu ödemeye karar vermiştir. Söz konusu borç, işletme kayıtlarına 1USD=301 USD = 30 TL kurundan intikal etmiştir. Ödeme tarihinde kur 1USD=321 USD = 32 TL olarak gerçekleşmiştir. İşletme borcun yarısını nakit olarak ödemiş, kalan yarısı için ise 5.0005.000 TL vade farkı ekleyerek bir ay vadeli bir borç senedi düzenleyip satıcıya vermiştir.

Bu bilgilere göre, yapılması gereken günlük defter kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: ------------------ / ------------------
320 SATICILAR 300.000
656 KAMBİYO ZARARLARI 20.000
780 FİNANSMAN GİDERLERİ 5.000
100 KASA 160.000
321 BORÇ SENETLERİ 165.000
------------------ / ------------------

Cevap

Satıcılar hesabının kayıtlı değerinden (300.000300.000 TL) borçlandırıldığı, kambiyo zararı ve finansman giderinin ayrıca izlendiği, kasa ve borç senetlerinin ise güncel değerleri üzerinden alacaklandırıldığı seçenek doğrudur.
Doğru kayıt, işletmenin 320 Satıcılar hesabındaki 300.000300.000 TL'lik asıl borcun kapatıldığını, kur artışından kaynaklanan 20.00020.000 TL'nin 656 Kambiyo Zararları hesabına, ödeme süresinin uzatılması nedeniyle doğan 5.0005.000 TL'lik farkın ise 780 Finansman Giderleri hesabına borç kaydedildiğini göstermektedir. Alacak tarafında ise kasadan çıkan güncel tutar ile düzenlenen yeni senedin nominal değeri yer almaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Borcun kayıtlı TL değerini ve ödeme günündeki güncel değerini hesaplayın.
Kayıtlı Değer: 10.000×30=300.00010.000 \times 30 = 300.000 TL; Güncel Değer: 10.000×32=320.00010.000 \times 32 = 320.000 TL.
Yabancı paralı borçlar, ödeme günündeki kur üzerinden değerlenmelidir.
2
Kur farkından doğan kar veya zararı belirleyin.
320.000300.000=20.000320.000 - 300.000 = 20.000 TL zarar.
Borcun kur artışı nedeniyle TL bazında artması işletme için kambiyo zararıdır.
3
Ödeme kalemlerini (nakit ve senet) hesaplayın.
Nakit: 5.000×32=160.0005.000 \times 32 = 160.000 TL; Senet: (5.000×32)+5.000(5.000 \times 32) + 5.000 (vade farkı) =165.000= 165.000 TL.
Borcun yarısı nakit, yarısı senetle kapatılmaktadır; vade farkı senet tutarına eklenir.
4
Günlük defter kaydını oluşturun.
320 Satıcılar (300.000300.000), 656 Kambiyo Zararları (20.00020.000) ve 780 Finansman Giderleri (5.0005.000) borçlu; 100 Kasa (160.000160.000) ve 321 Borç Senetleri (165.000165.000) alacaklı.
Kapatılan asıl borç kayıtlı değerinden çıkarılırken, kur ve vade farkları ilgili gider hesaplarında izlenir.

Anahtar Kavram

Yabancı Paralı Ticari Borçların Tasfiyesi ve Finansman Maliyetleri

İpuçları

1
Önce borcun ilk kayıt edildiği tarihteki TL değerini bulmalısınız.
2
Kurun 3030 TL'den 3232 TL'ye çıkması işletme için ek bir maliyet (zarar) oluşturur.
3
Senet düzenlenirken eklenen vade farkı, işletme için bir finansman gideridir ve senedin toplam değerini artırır.

Daha Fazla Pratik

Borcun yabancı para cinsinden bir senetle (321) kapatılması durumunda dönem sonu değerleme işlemlerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 22Soru

İşletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihinde hazırlanan mizanında "321 Borç Senetleri" hesabının alacak kalanı 124.000124.000 TL'dir. Yapılan envanter çalışmaları sonucunda, bu senetlerin vadesine ortalama 3030 gün kaldığı ve yıllık reeskont faiz oranının %40\%40 olduğu tespit edilmiştir. (Hesaplamalarda iç iskonto yöntemi esas alınacaktır.)

Buna göre, dönem sonunda yapılması gereken reeskont kaydı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 322 Borç Senetleri Reeskontu hesabı 4.0004.000 TL borçlandırılır.

Cevap

322 Borç Senetleri Reeskontu hesabının 4.0004.000 TL borçlandırılması doğrudur.
Dönem sonunda borç senetlerinin tasarruf değerine indirgenmesi için yapılan hesaplamada, 124.000124.000 TL nominal değer üzerinden iç iskonto yöntemiyle 4.0004.000 TL reeskont tutarı bulunur. Bu tutar, pasif düzenleyici bir hesap olan '322 Borç Senetleri Reeskontu' hesabının borcuna kaydedilerek senedin bilanço değerini düşürürken, '647 Reeskont Faiz Gelirleri' hesabının alacağına kaydedilerek dönem geliri olarak muhasebeleştirilir.

Adım Adım Çözüm

1
İç iskonto formülünü kullanarak reeskont tutarını hesaplayınız.
F=124.000×30×4036.000+(30×40)=4.000F = \frac{124.000 \times 30 \times 40}{36.000 + (30 \times 40)} = 4.000 TL
VUK hükümlerine göre senetli borç ve alacakların değerlemesinde iç iskonto yöntemi zorunludur.
2
Hesaplanan tutarın muhasebe kaydını yapınız.
322 Borç Senetleri Reeskontu (B) 4.0004.000 / 647 Reeskont Faiz Gelirleri (A) 4.0004.000
Borç senedinin değerinin düşmesi işletme için bir gelir (647) yaratırken, düzenleyici hesabın (322) bakiyesi artırılmalıdır.

Anahtar Kavram

Borç Senetleri Reeskontu Hesaplama ve Kayıt Esasları

Alternatif Yöntem

İç iskonto hesaplamasında Pes¸in Deg˘er=Nominal Deg˘er/(1+(n×i/36.000))\text{Peşin Değer} = \text{Nominal Değer} / (1 + (n \times i / 36.000)) formülünü kullanarak önce peşin değeri bulup, nominal değerden farkını alarak da reeskont tutarına ulaşabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 23Soru

İşletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihli mizanında "321 Borç Senetleri" hesabının alacak toplamı 162.000162.000 TL, borç toplamı ise 42.00042.000 TL olarak görülmektedir. Dönem sonu envanter işlemlerinde, vadesi henüz gelmemiş olan bu senetler için 12.00012.000 TL reeskont hesaplandığı tespit edilmiştir.

Bu bilgilere göre, işletmenin dönem sonunda yapması gereken reeskont kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 322 BORÇ SENETLERİ REESKONTU hesabı 12.00012.000 TL borçlu, 647 REESKONT FAİZ GELİRLERİ hesabı 12.00012.000 TL alacaklı

Cevap

Borç senetleri reeskont işlemi için 322 BORÇ SENETLERİ REESKONTU hesabı borçlu, 647 REESKONT FAİZ GELİRLERİ hesabı alacaklı kaydedilir.
Doğru yanıt olan kayıt yapısında, 322 BORÇ SENETLERİ REESKONTU hesabı pasifi düzenleyici bir hesap olduğu için borç tarafına kaydedilerek borçların net değerini düşürür. Karşılığında ise 647 REESKONT FAİZ GELİRLERİ hesabı kullanılarak dönem içi bir gelir tahakkuk ettirilir. Bu, ihtiyatlılık ve dönemsellik kavramlarının bir gereğidir.

Adım Adım Çözüm

1
Hesabın kalanını tespit etme
162.00042.000=120.000162.000 - 42.000 = 120.000 TL
Reeskont işleminin hangi tutar üzerinden (alacak kalanı) değerlendirildiğini anlamak için hesabın net bakiyesi bulunur.
2
Reeskontun mahiyetini belirleme
Gelir ve Borç Azalışı
Borç senetlerinin reeskonta tabi tutulması, işletmenin gelecekte ödeyeceği faiz yükünü dönem sonu itibarıyla kâğıt üzerinde azaltması anlamına gelir ve bu durum bir gelir doğurur.
3
Muhasebe kaydını oluşturma
322 (Borçlu) / 647 (Alacaklı)
Pasifi düzenleyici olan 322 hesabı aktif karakterli çalışır (borçta artar), 647 ise bir gelir hesabı olarak alacakta artar.

Anahtar Kavram

Borç Senetleri Reeskontu Muhasebe Mantığı
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 24Soru

İşletme, ticari faaliyetleri kapsamında satıcı (Z) işletmesinden 45.00045.000 TL tutarında ticari malı veresiye (senetsiz) olarak satın almıştır. Söz konusu işlemde ortaya çıkan ticari borcun kaydedileceği hesap ve kayıt tarafı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 320 Satıcılar hesabının alacağı

Cevap

İşlem senetsiz bir ticari borç doğurduğu için 320 Satıcılar hesabının alacağına kaydedilmelidir.
Ticari mal alımından doğan ve bir senede bağlanmamış olan (veresiye) borçlar, Tekdüzen Hesap Planı uyarınca '320 Satıcılar' hesabında takip edilir. Bu hesap pasif (kaynak) karakterli bir hesap olduğu için, borç tutarında meydana gelen artış hesabın alacak tarafına kaydedilmelidir.

Adım Adım Çözüm

1
İşlemin niteliğini belirle
Ticari mal alımı ve borcun senetsiz (veresiye) olması
Doğru hesabın seçilmesi için borcun kaynağı (ticari) ve belgesi (senetsiz) tespit edilmelidir.
2
Hesap planındaki karşılığını bul
320 Satıcılar Hesabı
Tekdüzen Hesap Planı'na göre senetsiz ticari borçlar bu hesapta izlenir.
3
Kayıt yönünü tayin et
Alacak kaydı
320 Satıcılar hesabı bir kaynak (pasif) hesabıdır ve kaynak hesaplarındaki artışlar her zaman alacak tarafına yazılır.

Anahtar Kavram

Senetsiz Ticari Borçların Muhasebeleştirilmesi

İpuçları

1
Senetsiz ticari borçlar hangi ana hesap grubunda yer alır?
2
320 Satıcılar hesabı pasif karakterli midir aktif karakterli mi?
3
Pasif hesaplarda artışlar hangi tarafa (borç mu alacak mı) kaydedilir?

Daha Fazla Pratik

İşletme bu borcu karşılığında çek keşide etseydi hangi hesap kullanılmalıydı?
Tahmini Süre:45s
Soru 25Soru

İşletme, satıcı (A) firmasına olan 30.00030.000 TL tutarındaki vadesi dolmuş senetsiz (veresiye) borcunu ödeyemediği için satıcı ile yeniden yapılandırma konusunda anlaşmıştır. Yapılan anlaşmaya göre, 30.00030.000 TL ana borç tutarı ve hesaplanan 2.0002.000 TL gecikme faizi toplamı olan 32.00032.000 TL için bir ay vadeli bir bono keşide edilerek satıcıya verilmiştir.

Buna göre, söz konusu yapılandırma işleminin kaydedileceği yevmiye maddesinde aşağıdakilerden hangisi yer almalıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: "321 Borç Senetleri" hesabı 32.00032.000 TL alacaklandırılır.

Cevap

İşletmenin kendi borcu için bono (senet) düzenlemesi durumunda "321 Borç Senetleri" hesabı 32.00032.000 TL tutarında alacaklandırılmalıdır.
İşletme senetsiz bir borcunu (Satıcılar) senetli bir borca (Borç Senetleri) dönüştürdüğünde, eski borç hesabı borçlandırılırken yeni senetli borç hesabı toplam tutar (ana para + faiz) üzerinden alacaklandırılır. Bu işlem bir kaynak değişimi ve maliyet artışıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Eski borcun kapatılması
"320 Satıcılar" hesabı 30.00030.000 TL borçlandırılır.
Senetsiz borç senede dönüştüğü için mevcut ticari borç sona ermektedir.
2
Gecikme faizinin kaydedilmesi
"780 Finansman Giderleri" hesabı 2.0002.000 TL borçlandırılır.
Vadesi geçen borç nedeniyle katlanılan ek maliyet bir gider unsurudur.
3
Yeni senedin düzenlenmesi
"321 Borç Senetleri" hesabı 32.00032.000 TL alacaklandırılır.
Ana para ve faiz toplamı için yeni bir senetli borç (kaynak) artışı oluşmaktadır.

Anahtar Kavram

Ticari borçların yapılandırılması ve senetli borca dönüştürülmesi (320 -> 321 aktarımı).

İpuçları

1
Senetsiz borcun kapanması ile senetli borcun doğması arasındaki farkı düşünün.
2
Gecikme faizi işletme için bir maliyettir, bu maliyetin hangi tür hesapta izleneceğine odaklanın.
3
Yevmiye kaydının borç tarafında Satıcılar ve Finansman Giderleri, alacak tarafında ise Borç Senetleri yer almalıdır.

Daha Fazla Pratik

Borç senetlerinin dönem sonunda reeskonta tabi tutulması işlemini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 26Soru

İşletme, satıcı firmadan daha önce 11 USD = 31,5031,50 TL kur üzerinden 2.0002.000 USD tutarında ticari malı veresiye (senetsiz) satın almıştır. İşletme söz konusu borcunun tamamını, kurun 11 USD = 30,0030,00 TL olduğu tarihte banka aracılığıyla ödemiştir. Buna göre, ödeme tarihinde yapılacak muhasebe kaydı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: "646 Kambiyo Karları" hesabı 3.0003.000 TL alacaklandırılır

Cevap

İşletmenin borcu kurun düşmesi nedeniyle azaldığı için 3.000 TL tutarında Kambiyo Kârı oluşmuştur ve bu tutar 646 Kambiyo Karları hesabının alacağına kaydedilir.
İşletme borcunu kaydettiği tarihte dolar kuru 31,5031,50 TL iken ödeme tarihinde 30,0030,00 TL'ye gerilemiştir. Bu durum işletmenin borç yükünü 3.0003.000 TL azaltmıştır. Tekdüzen Hesap Planı'na göre dövizli borçların ödenmesi sırasında oluşan bu tür olumlu farklar '646 Kambiyo Karları' hesabının alacağına kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
Borcun ilk kaydedildiği tarihteki TL değerini hesapla
2.000 USD×31,50 TL=63.000 TL2.000 \text{ USD} \times 31,50 \text{ TL} = 63.000 \text{ TL}
Ticari borçlar, işlem tarihindeki kur üzerinden defterlere kaydedilir.
2
Ödeme tarihindeki fiili TL çıkışını hesapla
2.000 USD×30,00 TL=60.000 TL2.000 \text{ USD} \times 30,00 \text{ TL} = 60.000 \text{ TL}
Ödeme tarihindeki banka çıkışı o günkü kur üzerinden gerçekleşir.
3
Kur farkını belirle ve muhasebe mantığını uygula
63.00060.000=3.000 TL63.000 - 60.000 = 3.000 \text{ TL} (Kâr)
İşletmenin 63.000 TL'lik borcu 60.000 TL ödenerek kapanmıştır. Aradaki 3.000 TL tasarruf olumlu kur farkıdır.

Anahtar Kavram

Yabancı paralı ticari borçların ödeme tarihindeki değerlemesi (Kambiyo Kârı)
Soru 27Soru

İşletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihinde hazırlanan mizanında yer alan borç senetlerinin nominal değerinin, yapılan envanter çalışmaları sonucunda tasarruf değeri ile değerlenmesine karar verilmiştir. Bu kapsamda hesaplanan 12.00012.000 TL tutarındaki reeskontun dönem sonu muhasebe kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: / 322 BORÇ SENETLERİ REESKONTU (-) 12.00012.000 / 647 REESKONT FAİZ GELİRLERİ 12.00012.000 /

Cevap

Borç senetlerinin reeskont işlemi sonucunda '322 Borç Senetleri Reeskontu (-)' hesabı borçlandırılırken, '647 Reeskont Faiz Gelirleri' hesabı alacaklandırılır.
Ticari borçların (borç senetlerinin) dönem sonundaki değerlemesi sonucunda hesaplanan reeskont tutarı, işletme için bir vade farkının ertelenmesi niteliğindedir ve gelir olarak kaydedilir. Bu nedenle pasif düzenleyici bir hesap olan ve borç bakiyesi veren '322 Borç Senetleri Reeskontu (-)' hesabı borçlandırılırken, ilgili gelir hesabı olan '647 Reeskont Faiz Gelirleri' hesabı alacaklandırılır.

Adım Adım Çözüm

1
İşlemin niteliğini belirle
Ticari borç (borç senedi) reeskontu yapılacaktır.
Vadesi ertesi yıla sarkan senetli borçların bilanço tarihindeki gerçek değerine (tasarruf değeri) indirgenmesi gerekir.
2
Kullanılacak hesapları ve işleyişlerini tespit et
322 Borç Senetleri Reeskontu (-) (Pasifi düzenleyici, borç çalışan eksi hesap) ve 647 Reeskont Faiz Gelirleri (Gelir tablosu hesabı, alacak çalışan) kullanılacaktır.
Borç senetlerinin değerinin düşürülmesi, işletme için bir maliyetin azalması (gelir) anlamına gelir.
3
Yevmiye kaydını oluştur
Borç: 322 (12.00012.000 TL), Alacak: 647 (12.00012.000 TL)
İhtiyatlılık ve dönemsellik kavramları gereği bu vade farkı geliri dönem sonu itibarıyla muhasebeleştirilir.

Anahtar Kavram

Pasif Düzenleyici Hesapların İşleyişi ve Reeskont Mantığı
Soru 28Soru

İşletme, satıcı (M) firmasından 15.00015.000 TL tutarındaki ticari malı %20\%20 KDV hariç olarak veresiye (senetsiz) satın almıştır. Mal alımı sırasında hesaplanan KDV tutarı nakit olarak ödenmiş, mal bedeli için ise satıcıya borçlanılmıştır. Bu işlemin muhasebeleştirilmesine ilişkin yevmiye kaydında '320 Satıcılar' hesabı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 15.00015.000 TL tutarında alacaklandırılır.

Cevap

İşletmenin senetsiz ticari borcu olan 15.00015.000 TL, pasif karakterli bir hesap olan '320 Satıcılar' hesabının alacağına kaydedilmelidir.
Veresiye mal alımında işletmenin satıcıya olan senetsiz borcu artmaktadır. '320 Satıcılar' hesabı bir pasif (kaynak) hesabıdır ve kaynak hesaplarındaki artışlar hesabın alacak tarafına kaydedilir. KDV tutarı peşin ödendiği için satıcıya olan borç sadece malın çıplak bedeli olan 15.00015.000 TL'dir.

Adım Adım Çözüm

1
KDV tutarının hesaplanması
15.000×0,20=3.00015.000 \times 0,20 = 3.000 TL KDV.
Mal alım işlemindeki vergi yükümlülüğünü belirlemek için.
2
Ödeme ve borçlanma tutarlarının ayrıştırılması
3.0003.000 TL peşin ödenen KDV, 15.00015.000 TL ise veresiye (senetsiz) borç.
Hangi tutarın hangi hesaba kaydedileceğini netleştirmek için.
3
Pasif hesap işleyiş kuralının uygulanması
320 Satıcılar hesabı 15.00015.000 TL alacaklandırılır.
Ticari borçlardaki artışlar pasif hesapların (320) alacak tarafına kaydedilir.

Anahtar Kavram

Pasif Karakterli Hesapların İşleyişi (320 Satıcılar)
Tahmini Süre:45s
Soru 29Soru

İşletme, 01.12.202501.12.2025 tarihinde satıcı (B) firmasından 5.0005.000 USD tutarında ticari malı veresiye (senetsiz) olarak satın almıştır. İşlem tarihindeki kur 11 USD = 32,0032,00 TL’dir. İşletme, dönem sonuna kadar bu borcuna ilişkin herhangi bir ödeme yapmamıştır. 31.12.202531.12.2025 tarihinde yapılan değerleme çalışmalarında kurun 11 USD = 34,5034,50 TL olduğu belirlenmiştir. Buna göre, işletmenin dönem sonunda yapması gereken kur farkı kaydıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 656 Kambiyo Zararları hesabı 12.50012.500 TL borçlandırılır.

Cevap

Dönem sonu değerleme kaydında 656 Kambiyo Zararları hesabı 12.50012.500 TL borçlandırılmalıdır.
Dönem sonunda kur 32,0032,00 TL'den 34,5034,50 TL'ye çıktığında işletmenin 5.0005.000 USD olan borcu TL bazında 12.50012.500 TL artmıştır. Bu durum işletme için bir kambiyo zararıdır. Tekdüzen Hesap Planı uyarınca bu zarar '656 Kambiyo Zararları' hesabının borcuna, borçtaki artış ise '320 Satıcılar' hesabının alacağına kaydedilmelidir.

Adım Adım Çözüm

1
İşlem tarihindeki (ilk kayıt) borç tutarının TL karşılığını hesapla.
5.000 USD×32,00 TL/USD=160.000 TL5.000 \text{ USD} \times 32,00 \text{ TL/USD} = 160.000 \text{ TL}
Borcun başlangıçtaki defter değerini belirlemek için.
2
Dönem sonundaki (güncel) borç tutarının TL karşılığını hesapla.
5.000 USD×34,50 TL/USD=172.500 TL5.000 \text{ USD} \times 34,50 \text{ TL/USD} = 172.500 \text{ TL}
Envanter tarihindeki güncel borç yükümlülüğünü belirlemek için.
3
Aradaki kur farkını ve yönünü tespit et.
172.500160.000=12.500 TL172.500 - 160.000 = 12.500 \text{ TL} (Artış)
Değerleme sonucu ortaya çıkan farkın tutarını belirlemek için.
4
Farkın muhasebe mantığına göre analizini yap.
Borç artışı = Zarar (Gider). Pasif hesap (320) artışı = Alacak.
Yabancı kaynaklardaki (borçlardaki) kur artışları işletme için bir maliyet/zarar unsurudur.

Anahtar Kavram

Yabancı paralı ticari borçların dönem sonu değerlemesinde kur artışı olması durumunda, borç tutarı artar ve bu artış Kambiyo Zararları hesabında izlenir.
Soru 30Soru

İşletme, satıcı (Z) firmasına olan 40.00040.000 TL tutarındaki senetsiz borcunu kapatmak amacıyla bir ödeme planı yapmıştır. Bu kapsamda borcun 15.00015.000 TL'lik kısmı nakit olarak ödenmiş, kalan ana borç tutarı için ise 1.0001.000 TL vade farkı (faiz) kabul edilerek 26.00026.000 TL nominal değerli bir bono düzenlenip satıcıya teslim edilmiştir. Buna göre, bu işlemin muhasebeleştirilmesiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 320 Satıcılar hesabı 40.00040.000 TL borçlandırılır.

Cevap

Satıcılar hesabının borçlandırılması ifadesi doğrudur; çünkü senetsiz borcun kapatılması işlemi pasif bir hesabın azalışını temsil eder ve orijinal ana borç tutarı olan 40.00040.000 TL üzerinden borç kaydı yapılır.
Doğru ifadeye göre, işletmenin satıcıya olan senetsiz borcu sona erdiği için 'Satıcılar' hesabı orijinal ana borç tutarı olan 40.00040.000 TL kadar borçlandırılır. Muhasebe mantığında bir yükümlülüğün azalması, ilgili pasif hesabın borç tarafına kayıt yapılmasıyla sağlanır.

Adım Adım Çözüm

1
Kapatılacak olan senetsiz borç tutarını belirleme
320320 Satıcılar hesabı 40.00040.000 TL borçlandırılır.
İşletmenin satıcıya olan mevcut senetsiz yükümlülüğü sona ermektedir.
2
Yapılan nakit ödemeyi kaydetme
100100 Kasa hesabı 15.00015.000 TL alacaklandırılır.
Varlık hesabındaki azalış alacak tarafına kaydedilir.
3
Kabul edilen vade farkını (faiz) giderleştirme
780780 Finansman Giderleri hesabı 1.0001.000 TL borçlandırılır.
Borcun ertelenmesi karşılığında katlanılan maliyet bir dönem gideridir.
4
Düzenlenen yeni senedin kaydını yapma
321321 Borç Senetleri hesabı 26.00026.000 TL alacaklandırılır.
Yeni bir senetli borç doğduğu için pasif hesapta artış meydana gelir (25.00025.000 TL kalan ana borç + 1.0001.000 TL vade farkı).

Anahtar Kavram

Ticari borçların nitelik değiştirmesi ve vade farkı muhasebeleştirmesi

İpuçları

1
İşletmenin pasif karakterli borç hesaplarındaki azalışların hangi tarafa kaydedildiğini hatırlayın.
2
Senetsiz bir borcun senetli hale gelmesi durumunda, eski borç hesabı kapatılırken yeni borç hesabı açılır.
3
Bu işlemde 'Satıcılar' hesabı ana borç tutarı kadar azalırken, 'Borç Senetleri' hesabı vade farkı dahil edilmiş nominal değer üzerinden artacaktır.

Daha Fazla Pratik

Borç senetlerinin dönem sonunda tasarruf değerine (reeskont) indirgenmesi işlemlerini gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 31Soru

İşletme, satıcı firmaya olan 25.00025.000 TL tutarındaki senetsiz (veresiye) borcuna karşılık bir ay vadeli bono (senet) düzenleyerek vermiştir. Buna göre, yapılacak muhasebe kaydı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 320 Satıcılar hesabı 25.00025.000 TL borçlandırılır.

Cevap

Yapılacak muhasebe kaydında 320 Satıcılar hesabı borçlandırılmalıdır.
İşletme senetsiz olan bir borcunu senetli hale getirdiğinde, mevcut senetsiz borç (320 Satıcılar) azalır. Pasif karakterli hesaplardaki azalışlar hesabın borç tarafına kaydedilir. Aynı anda işletmenin senetli borcu (321 Borç Senetleri) arttığı için bu hesap alacaklandırılır.

Adım Adım Çözüm

1
İşlemdeki hesapların tespiti
320 Satıcılar ve 321 Borç Senetleri hesapları kullanılacaktır.
Senetsiz borç azalırken, senetli borç artmaktadır.
2
Hesapların işleyiş yönünün belirlenmesi
320 Satıcılar (-) Borç; 321 Borç Senetleri (+) Alacak.
Pasif karakterli hesaplarda azalışlar borca, artışlar alacağa kaydedilir.
3
Kayıt tutarının belirlenmesi
Her iki hesap için de tutar 25.00025.000 TL'dir.
Borcun tamamı senede bağlanmıştır.

Anahtar Kavram

Pasif hesapların işleyiş mantığı ve ticari borçların tür değiştirmesi

İpuçları

1
İşlemde hangi borç azalıyor, hangi borç artıyor buna odaklanın.
2
Senetsiz borçlar 320 Satıcılar, senetli borçlar 321 Borç Senetleri hesabında izlenir.

Daha Fazla Pratik

Borç senedinin vadesinden önce ödenmesi durumunda yapılacak kaydı inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 32Soru

İşletme, dönem sonu envanter işlemleri sırasında vadesi henüz gelmemiş olan borç senetleri için 3.0003.000 TL tutarında reeskont hesaplamıştır. Bu işlemin muhasebe kaydında borçlandırılacak hesap aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 322 Borç Senetleri Reeskontu Hesabı

Cevap

Borç senetleri için reeskont hesaplandığında '322 Borç Senetleri Reeskontu Hesabı' borçlandırılır.
Dönem sonunda borç senetleri tasarruf değeriyle değerlendiğinde ortaya çıkan reeskont tutarı, işletmenin borç yükünü bilanço gününde azaltan bir unsurdur. Tekdüzen Hesap Planı'na göre bu işlemde '322 Borç Senetleri Reeskontu (-)' hesabı borçlandırılırken, '647 Reeskont Faiz Gelirleri' hesabı alacaklandırılır. 322 hesabı pasifte yer almasına rağmen (-) karakterli (pasifi düzenleyici) olduğu için artışları aktif hesaplar gibi borç tarafına kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
İşlemin niteliğini belirle
Borç senetlerinin tasarruf değeriyle değerlenmesi (reeskont) işlemi yapılmaktadır.
Dönem sonunda vadesi gelmemiş senetli borçların bilanço tarihindeki gerçek değerine indirilmesi gerekir.
2
Kullanılacak hesapları tespit et
322 Borç Senetleri Reeskontu (-) ve 647 Reeskont Faiz Gelirleri hesapları kullanılır.
Pasifteki bir azalış (veya düzenleyici hesap artışı) işletme için bir faiz geliri niteliğindedir.
3
Yevmiye kaydı kuralını uygula
322 hesabı borçlandırılır, 647 hesabı alacaklandırılır.
322 hesabı pasifi düzenleyici (aktif karakterli) bir hesap olduğu için artışlar borç tarafına kaydedilir.

Anahtar Kavram

Borç Senetleri Reeskontu Muhasebe Kaydı
Soru 33Soru

İşletme, daha önce satıcı (C) işletmesinden veresiye (senetsiz) olarak satın aldığı 30.00030.000 TL tutarındaki ticari malların 5.0005.000 TL'lik kısmını, kalite standartlarına uygun olmadığı gerekçesiyle iade etmiştir. İade işlemine ilişkin %20\%20 KDV tutarı satıcıya olan borçtan düşülmüştür.

Buna göre, söz konusu iade işleminin muhasebe kaydıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 320 Satıcılar hesabı 6.0006.000 TL borçlandırılır.

Cevap

Satıcılar hesabının 6.0006.000 TL borçlandırılması doğru işlemdir.
Doğru seçenek olan Satıcılar hesabının borçlandırılması, işletmenin senetsiz borcundaki azalmayı temsil eder. İade edilen malın bedeli (5.0005.000 TL) ile bu mala ait KDV (1.0001.000 TL) toplamı kadar satıcıya olan yükümlülük sona erdiği için 320 Satıcılar hesabı 6.0006.000 TL tutarında borç kaydedilerek azaltılır.

Adım Adım Çözüm

1
İade edilen malın bedelini ve KDV tutarını hesapla.
Mal bedeli: 5.0005.000 TL, KDV (%20): 1.0001.000 TL.
İade edilen tutar üzerinden vergi düzeltmesi yapılmalıdır.
2
Toplam borç azalışını belirle.
Toplam azalış: 5.000+1.000=6.0005.000 + 1.000 = 6.000 TL.
Satıcıya olan toplam yükümlülük, mal bedeli ve KDV'nin toplamı kadar azalır.
3
Muhasebe kaydını oluştur.
320 Satıcılar borçlu (6.0006.000), 153 Ticari Mallar alacaklı (5.0005.000), 391 Hesaplanan KDV alacaklı (1.0001.000).
Pasif hesaplardaki azalış borca, aktif hesaplardaki azalış alacağa kaydedilir.

Anahtar Kavram

Ticari Borçlarda Azalış ve Alış İadesi Kaydı

İpuçları

1
Satıcıya olan borç 'senetsiz' mi yoksa 'senetli' mi, buna dikkat edin.
2
İade edilen tutarın içinde mal bedelinin yanı sıra KDV'nin de olduğunu unutmayın.
3
Pasif karakterli olan 320 Satıcılar hesabı, borç azaldığında hangi taraftan kayıt görür?

Daha Fazla Pratik

Benzer bir işlemi yabancı paralı (dövizli) borçlar için kur farklarını da dahil ederek çözmeyi deneyin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 34Soru

İşletme, satıcı firmaya olan 10.00010.000 ABD Doları nominal değerli borç senedini vadesinde banka hesabı üzerinden ödemiştir. Senedin düzenlendiği tarihte kur 11 ABD Doları = 34,0034,00 TL iken, ödeme tarihindeki kur 11 ABD Doları = 31,0031,00 TL olarak gerçekleşmiştir.

Buna göre, işletmenin bu ödeme işlemine ilişkin yapması gereken günlük defter kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Borç: 321 Borç Senetleri 340.000340.000 TL / Alacak: 102 Bankalar 310.000310.000 TL, 646 Kambiyo Karları 30.00030.000 TL

Cevap

Borç: 321 Borç Senetleri 340.000340.000 TL / Alacak: 102 Bankalar 310.000310.000 TL, 646 Kambiyo Karları 30.00030.000 TL şeklinde yapılan kayıt doğrudur.
İşletmenin borçlandığı tarihteki kur (3434 TL) ile ödeme tarihindeki kur (3131 TL) arasındaki fark işletme lehinedir. Pasif bir hesap olan 'Borç Senetleri', kayıtlı değeri olan 340.000340.000 TL üzerinden borçlandırılarak kapatılmalıdır. Bankadan çıkan nakit 310.000310.000 TL olduğu için, aradaki 30.00030.000 TL'lik olumlu fark '646 Kambiyo Karları' hesabına alacak kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
Borcun başlangıçtaki TL değerini hesapla
10.000×34,00=340.00010.000 \times 34,00 = 340.000 TL
Borç senedi kayıtlara düzenlendiği tarihteki kur üzerinden girmiştir ve kapatılırken bu tutar esas alınır.
2
Fiilen yapılan ödeme tutarını hesapla
10.000×31,00=310.00010.000 \times 31,00 = 310.000 TL
Banka hesabından çıkacak olan tutar, ödeme tarihindeki güncel kur üzerinden belirlenir.
3
Kur farkını ve niteliğini belirle
340.000310.000=30.000340.000 - 310.000 = 30.000 TL (Kar)
Borç tutarı kurun düşmesi nedeniyle azaldığı için işletme lehine bir kambiyo karı oluşmuştur.
4
Yevmiye kaydını oluştur
321 (Borç), 102 (Alacak), 646 (Alacak)
Azalan borç (321) borçlandırılır, azalan varlık (102) alacaklandırılır ve gelir (646) alacaklandırılır.

Anahtar Kavram

Yabancı paralı ticari borçların ödenmesinde kur farklarının muhasebeleştirilmesi ve pasif hesapların işleyiş kuralları.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 35Soru

İşletme, satmış olduğu malların yanında müşterisine teslim ettiği iadeli boş kaplar (ambalajlar) için müşterisinden 1.5001.500 TL tutarında nakit depozito almıştır. Bu işleme ilişkin yapılacak yevmiye kaydında alacaklandırılacak hesap aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 326 Alınan Depozito ve Teminatlar

Cevap

İşletmenin geri verilmek üzere aldığı nakit depozito bir ticari borç niteliği taşıdığından, '326 Alınan Depozito ve Teminatlar' hesabının alacağına kaydedilmelidir.
İşletme, ticari bir faaliyet kapsamında (ambalaj iadesi garantisi gibi) geri verilmek üzere bir nakit değer aldığında, bu durum işletme için kısa vadeli bir ticari borç oluşturur. Tekdüzen Hesap Planı'nda bu tür işlemler için '326 Alınan Depozito ve Teminatlar' hesabı öngörülmüştür. Pasif karakterli bir hesap olan bu hesapta meydana gelen artış, hesabın alacak tarafına kaydedilerek muhasebeleştirilir.

Adım Adım Çözüm

1
İşlemin niteliğini analiz edin.
İşletme nakit tahsil etmiş ancak bu tutarı ileride iade etmek üzere (borç olarak) almıştır.
Muhasebenin temel kavramları gereği, geri verilmek üzere alınan değerler borç olarak kaydedilmelidir.
2
Nakit girişini kaydedin.
100 Kasa hesabı 1.5001.500 TL borçlandırılır.
Varlık hesaplarındaki artışlar borç tarafına yazılır.
3
Borç oluşumunu kaydedin.
326 Alınan Depozito ve Teminatlar hesabı 1.5001.500 TL alacaklandırılır.
Ticari borçlar grubunda yer alan pasif karakterli hesaplardaki artışlar alacak tarafına yazılır.

Anahtar Kavram

Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabı (326)

İpuçları

1
İşletme nakit aldığına göre bir varlık artışı ve buna karşılık bir borç artışı gerçekleşmiştir.
2
Geri verilmek üzere alınan bu tutar, 32 Ticari Borçlar grubu altındaki ilgili bir hesapta izlenmelidir.
3
İşletmenin 'verdiği' değil 'aldığı' depozitoları temsil eden pasif hesabı düşünün.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir soruda depozitonun geri iade edilmesi durumunda hangi hesabın borçlandırılacağını düşünerek pekiştirme yapabilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 36Soru

İşletmenin, satıcı firmadan kredili (veresiye) olarak satın aldığı ticari mallar nedeniyle ortaya çıkan 5.0005.000 ABD Doları tutarındaki borcu bulunmaktadır. Borcun doğduğu tarihte kur 11 ABD Doları = 34,5034,50 TL iken, dönem sonu envanter işlemleri sırasında kur 11 ABD Doları = 33,8033,80 TL olarak belirlenmiştir.

Buna göre, dönem sonunda yapılması gereken değerleme kaydı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 320 Satıcılar hesabı 3.5003.500 TL borçlandırılır.

Cevap

Döviz kurundaki düşüş nedeniyle azalan borç tutarı olan 3.5003.500 TL, 320 Satıcılar hesabının borcuna kaydedilmelidir.
Döviz kuru 34,5034,50 TL'den 33,8033,80 TL'ye düştüğü için işletmenin satıcılara olan borcu TL bazında 3.5003.500 TL azalmıştır. Pasif karakterli hesaplardaki azalışlar hesabın borç tarafına kaydedildiğinden, '320 Satıcılar' hesabı 3.5003.500 TL tutarında borçlandırılmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Borcun başlangıçtaki TL değerini hesapla
5.000×34,50=172.5005.000 \times 34,50 = 172.500 TL
Değerleme öncesi muhasebe kayıtlarındaki mevcut borç tutarını belirlemek için.
2
Borcun dönem sonundaki güncel TL değerini hesapla
5.000×33,80=169.0005.000 \times 33,80 = 169.000 TL
Dönem sonu itibarıyla ödenmesi gereken gerçek borç tutarını bulmak için.
3
Kur farkını ve yönünü tespit et
172.500169.000=3.500172.500 - 169.000 = 3.500 TL (Borç azalışı/Kâr)
Döviz kuru düştüğü için işletmenin borcu azalmıştır, bu durum işletme lehine bir kambiyo kârıdır.
4
Yevmiye kaydını oluştur
320 Satıcılar (Borçlu) / 646 Kambiyo Karları (Alacaklı)
Azalan borç pasif hesabın borcuna, doğan kâr ise gelir hesabının alacağına kaydedilir.

Anahtar Kavram

Yabancı Paralı Ticari Borçların Değerlemesi

İpuçları

1
Dövizle borçlandığınızda kurun düşmesi sizin için iyi bir haber mi yoksa kötü mü?
2
Kur 34,5034,50'den 33,8033,80'e düştüğüne göre borcunuz TL cinsinden azalmıştır. Pasif hesaplardaki azalış hangi tarafa yazılır?
3
5.0005.000 Dolar çarpı 0,700,70 TL farkı bulun ve borç azalışını '320 Satıcılar' hesabının borcuna, kârı ise '646 Kambiyo Karları' hesabının alacağına yazın.

Daha Fazla Pratik

Aynı soruyu döviz kuru yükseldiğinde nasıl bir kayıt yapılacağını düşünerek tekrar çözün.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 37Soru

İşletme, daha önce sattığı mallarla birlikte müşterisine teslim ettiği iadeli boş kaplar (paletler) için aldığı 3.0003.000 TL tutarındaki nakit depozitoyu, müşterinin kapları iade etmesi üzerine geri ödemiştir. Ancak kapların bir kısmının kullanılamaz durumda olması sebebiyle 600600 TL kesinti yapılmış, kalan tutar müşteriye nakit olarak ödenmiştir. Buna göre, yapılacak muhasebe kaydı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: "326 Alınan Depozito ve Teminatlar" hesabı 3.0003.000 TL borçlandırılır.

Cevap

Yapılacak muhasebe kaydında "326 Alınan Depozito ve Teminatlar" hesabı 3.0003.000 TL tutarında borçlandırılmalıdır.
İşletmenin daha önce aldığı ve 326 nolu hesapta takip ettiği depozito, kapların iadesiyle birlikte bir yükümlülük olmaktan çıkar. Pasif karakterli bu hesabın kapatılması için hesabın tamamı (3.0003.000 TL) borçlandırılmalıdır. Yapılan ödeme tutarı (2.4002.400 TL) kasadan çıkarken, geri ödenmeyen kısım (600600 TL) işletme için gelir kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
Yükümlülüğün sona ermesini kaydetmek
"326 Alınan Depozito ve Teminatlar" hesabı 3.0003.000 TL borçlandırılır.
Müşteriden alınan depozito bir borçtur (pasif). Kaplar iade edildiğinde bu borç sona erer ve hesabın borcuna kayıt yapılarak kapatılır.
2
Nakit ödeme tutarını belirlemek
"100 Kasa" hesabı 2.4002.400 TL alacaklandırılır.
Toplam depozitodan (3.0003.000 TL) hasar kesintisi (600600 TL) düşüldükten sonra kalan 2.4002.400 TL nakit olarak ödenmiştir.
3
Kesinti tutarını gelir olarak kaydetmek
"649 Diğer Olağan Gelir ve Karlar" hesabı 600600 TL alacaklandırılır.
Hasar nedeniyle geri ödenmeyen tutar, işletme için bir gelir unsuru haline gelmiştir.

Anahtar Kavram

Alınan Depozito ve Teminatların İadesi ve Muhasebeleştirilmesi

İpuçları

1
Depozito alındığında pasif (kaynak) hesabı alacaklandırılmıştı; iade edildiğinde ise bu hesap borçlandırılarak kapatılmalıdır.
2
İşlem sırasında müşteriden yapılan kesinti tutarı işletme için bir gelir (649 veya 679) niteliğindedir.
3
Yevmiye kaydının borç tarafında sadece yükümlülüğün bitişini gösteren 326 nolu hesap yer alır; alacak tarafında ise kasa çıkışı ve gelir kaydı yapılır.

Daha Fazla Pratik

Depozitolu boş kapların müşteriye teslimi ve depozitonun alınması sırasındaki ilk kaydı tekrar ediniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 38Soru

İşletme, satıcı (M) firmasına olan 80.00080.000 TL tutarındaki senetsiz (veresiye) borcunun vadesi geldiğinde, borcun %25\%25'ini banka hesabından havale ederek ödemiş; geri kalan borç tutarı için ise satıcıyla yıllık %20\%20 basit faiz üzerinden anlaşarak 99 ay vadeli bir borç senedi düzenleyip vermiştir.

Bu bilgilere göre, söz konusu işlemin kaydedileceği yevmiye maddesiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 321 Borç Senetleri hesabı 69.00069.000 TL alacaklandırılır.

Cevap

İşlemin sonucunda ortaya çıkan yeni borç senedinin nominal değeri olan 69.00069.000 TL, 321 Borç Senetleri hesabının alacağına kaydedilir.
Doğru cevap, borç senedinin nominal değerinin doğru hesaplandığı ve pasif bir hesap olan 321 Borç Senetleri hesabının artış kuralına uygun olarak alacaklandırıldığı seçenektir. İşletme 80.00080.000 TL'lik borcun 20.00020.000 TL'sini ödemiş, kalan 60.00060.000 TL'lik borç için %20\%20 faizle 99 aylık vade istemiştir. Hesaplanan 9.0009.000 TL faiz, kalan borca eklenerek senedin toplam değerini 69.00069.000 TL yapar.

Adım Adım Çözüm

1
Havale ile ödenen nakit tutarı ve kalan ana borcu hesaplayınız.
Nakit Ödeme: 80.000×0,25=20.00080.000 \times 0,25 = 20.000 TL; Kalan Borç: 80.00020.000=60.00080.000 - 20.000 = 60.000 TL.
Borcun bir kısmının vadesinde ödendiği ve kalan kısmın senede bağlandığı belirtilmiştir.
2
Kalan borç üzerinden 99 aylık vade uzatım faizini hesaplayınız.
Faiz = 60.000×0,20×(9/12)=9.00060.000 \times 0,20 \times (9/12) = 9.000 TL.
Borç senedinin nominal değerine eklenecek olan finansman maliyetini belirlemek için basit faiz formülü kullanılır.
3
Yeni düzenlenen borç senedinin nominal değerini belirleyiniz.
Senet Değeri = 60.000+9.000=69.00060.000 + 9.000 = 69.000 TL.
Senet, kalan ana borç ve bu borca işletilen faiz toplamı üzerinden düzenlenir.
4
Muhasebe kaydındaki hesap dağılımını analiz ediniz.
320 Satıcılar (Borçlu) 80.00080.000, 780 Finansman Giderleri (Borçlu) 9.0009.000 / 102 Bankalar (Alacaklı) 20.00020.000, 321 Borç Senetleri (Alacaklı) 69.00069.000.
Senetsiz borç kapanırken aktif ve pasif hesapların azalış/artış kurallarına göre kayıt yapılır.

Anahtar Kavram

Ticari borçların vade uzatımı ve senede bağlanması işlemlerinde faiz tahakkuku ve senet nominal değerinin hesaplanması.

Alternatif Yöntem

Önce seçeneklerdeki hesap yönlerini kontrol ederek (borç/alacak) bariz hataları eleyebilir (örneğin banka ödemesinde borç kaydı yapılması gibi), ardından sadece kalan iki seçenek için faiz hesaplamasını yapabilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 39Soru

İşletme, satıcı (Y) firmasına olan 120.000120.000 TL tutarındaki senetsiz (veresiye) borcunu kapatmak amacıyla; portföyünde bulunan 70.00070.000 TL nominal değerli bir müşteri senedini ciro etmiş, 40.00040.000 TL tutarında yeni bir çek keşide ederek teslim etmiş ve kalan tutarı nakit olarak ödemiştir.

Bu işleme yönelik yapılacak muhasebe kaydı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 320 Satıcılar hesabı 120.000120.000 TL borçlandırılır.

Cevap

Ticari borcun tamamı kapandığı için 320 Satıcılar hesabı borçlandırılır.
Satıcıya olan senetsiz borcun (320 Satıcılar) tamamı kapandığı için, pasif karakterli bu hesabın borç tarafına toplam borç tutarı olan 120.000120.000 TL kaydedilmelidir. Diğer araçlar (senet cirosu, çek keşidesi, nakit) ise ödeme şekillerini temsil eder ve ilgili aktif/düzenleyici hesapların alacak tarafına yazılır.

Adım Adım Çözüm

1
Borç tutarının ve azalış yönünün belirlenmesi
320 Satıcılar hesabı 120.000120.000 TL tutarında borçlandırılır.
Pasif hesaplardaki azalışlar borç tarafına kaydedilir.
2
Ciro edilen senedin kaydedilmesi
121 Alacak Senetleri hesabı 70.00070.000 TL alacaklandırılır.
Aktif bir varlık olan senet işletmeden çıktığı (azaldığı) için alacaklandırılır.
3
Keşide edilen çekin kaydedilmesi
103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri hesabı 40.00040.000 TL alacaklandırılır.
Çek düzenlenmesi bir yükümlülük artışı niteliğindedir (pasif karakterli artış).
4
Nakit ödemenin hesaplanması ve kaydedilmesi
120.00070.00040.000=10.000120.000 - 70.000 - 40.000 = 10.000 TL tutarında 100 Kasa hesabı alacaklandırılır.
Kalan tutar nakit ödendiği için kasa varlığında azalış olur.

Anahtar Kavram

Ticari borçların farklı ödeme araçlarıyla (ciro, çek, nakit) tasfiyesi

İpuçları

1
Borç ödenirken ilgili pasif hesabın (Satıcılar) hangi tarafa kaydedilmesi gerektiğini düşünün.
2
Senet cirosu ve çek keşidesi varlıklarda veya düzenleyici hesaplarda nasıl bir yön değişikliği (borç/alacak) yaratır?
3
Ciro edilen senet portföyden çıkar (Alacak Senetleri alacak), yeni çek ise borç oluşturur (Verilen Çekler alacak). Ana borç ise borç tarafına yazılarak kapatılır.

Daha Fazla Pratik

Ticari borç senedinin vadesi geldiğinde banka aracılığıyla ödenmesi durumunda yapılacak kaydı inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 40Soru

İşletme, 01.11.202501.11.2025 tarihinde satıcı (B) firmasına olan 200.000200.000 TL tutarındaki senetsiz (veresiye) borcunun bir kısmına karşılık 74.80074.800 TL nominal değerli, 44 ay vadeli bir borç senedi düzenleyerek vermiştir. Dönem sonu (31.12.202531.12.2025) itibarıyla yapılan envanter çalışmaları sonucunda aşağıdaki bilgiler elde edilmiştir:

KalemBilgi
Borç SenediKalan vade 9090 gün, yıllık reeskont oranı %40\%40
Senetsiz Borç (320)Tamamı 4.0004.000 ABD Doları, Borç tarihindeki kur 31,3031,30 TL, Dönem sonu kuru 34,8034,80 TL

Buna göre, işletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihinde yapması gereken dönem sonu kayıtlarına ilişkin aşağıda verilen ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 322 Borç Senetleri Reeskontu hesabı 6.8006.800 TL borçlandırılır.

Cevap

322 Borç Senetleri Reeskontu hesabı 6.8006.800 TL tutarında borçlandırılmalıdır.
Dönem sonunda borç senedi için hesaplanan 6.8006.800 TL tutarındaki reeskont, işletme için bir gelir (647) niteliğindedir. Bu gelirin tahakkuku için 321 Borç Senetleri hesabını düzenleyen pasif karakterli ancak aktif gibi işleyen (eksi karakterli) 322 Borç Senetleri Reeskontu hesabı borçlandırılır.

Adım Adım Çözüm

1
Borç senedi için reeskont tutarının hesaplanması
6.8006.800 TL
İç iskonto formülü: F=74.800×90×4036.000+(90×40)=269.280.00039.600=6.800F = \frac{74.800 \times 90 \times 40}{36.000 + (90 \times 40)} = \frac{269.280.000}{39.600} = 6.800 TL.
2
Senetsiz borç için kur farkının hesaplanması
14.00014.000 TL Zarar
Kur Farkı = (34,8031,30)×4.000=14.000(34,80 - 31,30) \times 4.000 = 14.000 TL. Kur arttığı için pasif (borç) hesabı değerlenmiş ve işletme aleyhine zarar oluşmuştur.
3
Muhasebe kayıtlarının belirlenmesi
322 (B) / 647 (A) ve 656 (B) / 320 (A)
Reeskont geliri için düzenleyici hesap borçlandırılırken, kur farkı zararı için ilgili gider hesabı borçlandırılır ve borç hesabı alacaklandırılır.

Anahtar Kavram

Yabancı kaynakların dönem sonu değerlemesi ve reeskont işlemleri

Daha Fazla Pratik

Borç senetlerinin vadesi geldiğinde reeskont hesabının nasıl kapatıldığını ve kur farkının ödeme günündeki etkisini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
ÖncekiSayfa 2 / 3Sonraki
Ticari Borçlar Alıştırma Soruları — KPSS Muhasebe — Sayfa 2 | Examkin