Examkin

Banka Muhasebesi

204 soru

Soru 201Soru →

(A) Bankası, müşterisi olan (K) Anonim Şirketi'nin talebi doğrultusunda, katılacağı bir devlet ihalesi için 120.000120.000 TL tutarında bir "Geçici Teminat Mektubu" düzenleyerek teslim etmiştir. Banka, bu gayrinakdi kredi işlemini ilgili nazım hesaplara kaydederek izlemeye almıştır.

Buna göre, söz konusu teminat mektubunun düzenlenmesi aşamasında bankanın yapması gereken nazım hesap kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Borç: 910 Gayrinakdi Krediler 120.000120.000 / Alacak: 911 Gayrinakdi Krediler Karşılığı 120.000120.000

Cevap

Borç: 910 Gayrinakdi Krediler 120.000120.000 / Alacak: 911 Gayrinakdi Krediler Karşılığı 120.000120.000
Banka tarafından düzenlenen teminat mektupları, bankanın müşterisi lehine bir yükümlülük altına girdiği gayrinakdi kredi işlemleridir. Bu işlemler, Tek Düzen Hesap Planı uyarınca Nazım Hesaplar grubunda yer alan 910 Gayrinakdi Krediler hesabının borcuna ve 911 Gayrinakdi Krediler Karşılığı hesabının alacağına kaydedilerek izlenir.

Adım Adım Çözüm

1
İşlemin niteliğini belirlemek
Teminat mektubu düzenlenmesi, bankanın bir riski üstlendiği gayrinakdi kredi (bilanço dışı) işlemidir.
Hangi hesap grubunun (aktif/pasif vs. nazım hesaplar) kullanılacağını belirlemek için gereklidir.
2
Doğru nazım hesap çiftini seçmek
Banka Tek Düzen Hesap Planı'na göre gayrinakdi krediler 910 (Borçlu) ve 911 (Alacaklı) hesaplarda izlenir.
Nazım hesaplar daima kendi içlerinde bir borçlu ve bir alacaklı hesap şeklinde çift taraflı kayıt esasına göre çalışır.

Anahtar Kavram

Gayrinakdi Kredi Kayıt Mantığı

Daha Fazla Pratik

Teminat mektubunun bankaya iade edildiği durumdaki muhasebe kaydını (ters kayıt) çalışarak bilginizi pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 202Soru →

(V) Bankası, müşterisi (S) Bey'in güvenli bir şekilde saklanması talebiyle getirdiği 45.00045.000 TL değerindeki ziynet eşyasını "emanet" sıfatıyla teslim almıştır. Banka Tek Düzen Hesap Planı'na (BTDHP) göre, bu işlemin nazım hesaplarda takibi için yapılacak kayıtta borçlandırılması gereken hesap aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Emanet ve Rehinli Kıymetler

Cevap

Bankaya emanet edilen kıymetler için borçlandırılması gereken hesap Emanet ve Rehinli Kıymetler hesabıdır.
Banka Tek Düzen Hesap Planı'na göre, müşterilerden emanet veya rehin olarak alınan kıymetler 912 kodlu Emanet ve Rehinli Kıymetler hesabının borcuna, karşılıkları ise 913 kodlu hesabı alacağına kaydedilerek izlenir. Bu kıymetler bankanın öz varlığı olmadığı için sadece bilgi mahiyetinde nazım hesaplarda takip edilir.

Adım Adım Çözüm

1
İşlemin niteliğini analiz edin.
İşlem, mülkiyeti bankaya geçmeyen bir emanet alma işlemidir.
Müşterinin saklanması için getirdiği ziynet eşyaları bankanın aktifine kayıt edilemez.
2
Nazım hesap çalışma prensibini uygulayın.
912 Emanet ve Rehinli Kıymetler borçlu, 913 Emanet ve Rehinli Kıymetler Karşılığı alacaklı kaydedilir.
Nazım hesaplar karşılıklı (paralel) çalışır; kıymet girişi olduğunda ilgili aktif karakterli nazım hesap borçlandırılır.

Anahtar Kavram

Banka muhasebesinde nazım hesapların karşılıklı çalışma ilkesi ve emanet kıymetlerin takibi.

İpuçları

1
Bankanın mülkiyetine geçmeyen ancak kasasında bulunan değerler hangi hesap grubunda izlenir?
2
Nazım hesaplarda bir kıymet artışı olduğunda aktif karakterli (910, 912 gibi) hesaplar borçlandırılır.

Daha Fazla Pratik

Aynı kıymetin müşteriye iade edilmesi durumunda yapılacak ters kaydı düşününüz.
Tahmini Süre:45s
Soru 203Soru →

Bankaların Tek Düzen Hesap Planı ve finansal raporlama standartlarına göre; kısa vadeli fiyat veya kâr payı dalgalanmalarından yararlanarak kâr elde etmek amacıyla edinilen ve gerçeğe uygun değerindeki değişimlerin doğrudan dönem kâr veya zararı ile ilişkilendirildiği menkul değerler grubu aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Gerçeğe Uygun Değer Farkı Kâr veya Zarara Yansıtılan Menkul Değerler

Cevap

Gerçeğe Uygun Değer Farkı Kâr veya Zarara Yansıtılan Menkul Değerler
Bankaların kısa vadeli fiyat hareketlerinden yararlanarak kâr elde etme (alım-satım) amacıyla edindikleri ve dönem sonu değerleme farklarını doğrudan gelir tablosuna (kâr veya zarara) aktardıkları portföy, 'Gerçeğe Uygun Değer Farkı Kâr veya Zarara Yansıtılan Menkul Değerler' olarak adlandırılır. Bu kategori, banka bilançosunda aktif karakterli ve piyasa değeriyle izlenen bir gruptur.

Adım Adım Çözüm

1
Elde tutma amacını analiz etme
Kısa vadeli fiyat dalgalanmalarından yararlanma (alım-satım amacı) tespit edilir.
Varlıkların sınıflandırılması, bankanın iş modeline ve varlığın nakit akış özelliklerine göre yapılır.
2
Muhasebeleştirme esasını belirleme
Değer değişimlerinin doğrudan kâr veya zarara yansıtılması gerektiği belirlenir.
TFRS 9 ve Banka Tek Düzen Hesap Planı gereği, alım-satım amaçlı varlıklar gerçeğe uygun değeriyle ölçülür ve farklar gelir tablosuna aktarılır.
3
Doğru hesap grubunu eşleştirme
Tanıma uyan 'Gerçeğe Uygun Değer Farkı Kâr veya Zarara Yansıtılan Menkul Değerler' grubu seçilir.
Bu grup, bankacılık mevzuatında spekülatif veya kısa vadeli yatırım amaçlı kıymetlerin izlendiği temel kategoridir.

Anahtar Kavram

Banka Menkul Değer Portföylerinin Sınıflandırılması

İpuçları

1
Bankanın bu menkul değerleri hangi amaçla (kısa vadeli kâr mı yoksa vadeye kadar elde tutma mı) aldığını düşünün.
2
Değer artış veya azalışlarının özkaynaklara mı yoksa doğrudan kâr/zarar tablosuna mı yansıtıldığı önemli bir ipucudur.

Daha Fazla Pratik

Vadeye kadar elde tutulacak menkul değerlerin 'İtfa Edilmiş Maliyet' yöntemiyle nasıl değerlendiğini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 204Soru →

XX Bankası, 11 Kasım 20252025 tarihinde, "Gerçeğe Uygun Değer Farkı Diğer Kapsamlı Gelire Yansıtılan Menkul Değerler" (FVOCI) portföyünde izlemek üzere nominal değeri 10.00010.000 USD olan bir yabancı para (YP) devlet tahvilini ihraç değerinden (par değerinden) satın almıştır. Satın alma tarihinde döviz kuru 11 USD = 3030 TL'dir. 3131 Aralık 20252025 tarihinde tahvilin piyasa değeri 10.20010.200 USD olarak belirlenmiş olup, dönem sonu kuru 11 USD = 3232 TL'dir.

Banka Tek Düzen Hesap Planı ve değerleme ilkeleri dikkate alındığında, bankanın yıl sonunda söz konusu tahvile ilişkin olarak "Menkul Değerler Değerleme Farkları" (Özsermaye) hesabına kaydedeceği tutar kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 6.4006.400

Cevap

Bankanın özsermaye kalemindeki Menkul Değerler Değerleme Farkları hesabına kaydedeceği tutar 6.400 TL'dir.
Doğru cevap olan 6.400 TL, tahvilin USD bazındaki değer artışının (200200 USD) dönem sonu kuru (3232 TL) ile çarpılmasıyla elde edilen tutardır. Banka muhasebesinde FVOCI olarak sınıflandırılan YP borçlanma araçlarında, par değer üzerinden oluşan kur farkı (20.00020.000 TL) 'Kambiyo Kârları' hesabına kaydedilirken; piyasa fiyatındaki değişimden kaynaklanan fark (6.4006.400 TL) 'Menkul Değerler Değerleme Farkları' özsermaye hesabına kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
Tahvilin TL cinsinden başlangıç maliyetini ve dönem sonu amortize edilmiş maliyetini (kur farkı dahil) hesapla.
Başlangıç: 10.000×30=300.00010.000 \times 30 = 300.000 TL; Dönem Sonu Amortize Maliyet: 10.000×32=320.00010.000 \times 32 = 320.000 TL.
Kur farkının kâr/zarar etkisini belirlemek için maliyetin dönem sonu kuruna çekilmesi gerekir.
2
Tahvilin dönem sonu gerçeğe uygun değerini TL cinsinden hesapla.
10.200×32=326.40010.200 \times 32 = 326.400 TL.
Bilançoda gösterilecek güncel piyasa değerini bulmak için.
3
Özsermayeye yansıtılacak olan değerleme farkını bulmak için gerçeğe uygun değer ile amortize maliyet farkını al.
326.400−320.000=6.400326.400 - 320.000 = 6.400 TL.
Banka muhasebesinde FVOCI borçlanma araçlarında sadece temiz fiyat (clean price) değişimleri özsermayeye kaydedilir.

Anahtar Kavram

YP Menkul Değerlerde Kur Farkı ve Değerleme Farkı Ayrımı
ÖncekiSayfa 11 / 11
Banka Muhasebesi Alıştırma Soruları — KPSS Muhasebe — Sayfa 11 | Examkin