Examkin

Soru

Zorluk: ZorAcente ve Aracılar Cari Hesap İşlemleri Muhasebesi

Bir sigorta işletmesi, acentesi aracılığıyla brüt primi 60.00060.000 TL ve BSMV tutarı 3.0003.000 TL olan bir kasko poliçesi düzenlemiş, acenteye %20\%20 oranında komisyon tahakkuk ettirmiştir. Söz konusu poliçenin aynı muhasebe dönemi içerisinde tamamen iptal edilmesi (storno) durumunda, sigorta şirketinin yapacağı muhasebe kaydında "120 Acenteler" hesabı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. 120 Acenteler hesabı, iptal edilen brüt prim ve vergi toplamı olan 63.00063.000 TL tutarında alacaklandırılırken; iptal edilen komisyon tutarı olan 12.00012.000 TL tutarında borçlandırılır.Cevap
  2. B
    120 Acenteler hesabı, brüt prim ve komisyon tutarı arasındaki fark olan net 48.00048.000 TL üzerinden alacaklandırılır.
  3. C
    Poliçe iptal edildiği için 120 Acenteler hesabı 63.00063.000 TL borçlandırılır, komisyon iadesi için ise 12.00012.000 TL alacaklandırılır.
  4. D
    120 Acenteler hesabı sadece brüt prim tutarı olan 60.00060.000 TL için alacaklandırılır, BSMV tutarı acente cari hesabında izlenmez.
  5. E
    Acente hesabı toplam 63.00063.000 TL alacaklandırılır ancak iptal edilen komisyon için acente hesabı yerine doğrudan bir karşılık hesabı borçlandırılır.

Cevap

120 Acenteler hesabı, iptal edilen brüt prim ve vergi toplamı olan 63.00063.000 TL tutarında alacaklandırılırken; iptal edilen komisyon tutarı olan 12.00012.000 TL tutarında borçlandırılır.
Doğru yanıt, sigorta muhasebesindeki 'brütlük' ve 'ters kayıt' prensiplerini tam olarak yansıtmaktadır. Poliçe üretildiğinde acente; brüt prim ve vergi toplamı kadar borçlandırılırken, hak ettiği komisyon kadar alacaklandırılır. Poliçe iptal edildiğinde (storno) bu işlemlerin tam tersi yapılır: Acente, prim ve vergi toplamı (63.00063.000 TL) kadar alacaklandırılır (borcu silinir); daha önce kendisine tahakkuk ettirilen ancak poliçe iptal olduğu için geri alınan komisyon tutarı (12.00012.000 TL) kadar ise borçlandırılır.

Adım Adım Çözüm

1
Acentenin toplam yükümlülüğünü hesapla
60.000 (Bru¨t Prim)+3.000 (BSMV)=63.00060.000 \text{ (Brüt Prim)} + 3.000 \text{ (BSMV)} = 63.000 TL
Acente, poliçe bedeli ve vergilerin toplamından sigorta şirketine karşı borçludur.
2
İptal edilecek komisyon tutarını hesapla
60.000×%20=12.00060.000 \times \%20 = 12.000 TL
Komisyon, brüt prim üzerinden hesaplanır ve poliçe iptalinde acenteden geri alınır.
3
İptal (storno) kaydının mantığını belirle
Poliçe üretiminde borçlandırılan kalemler alacaklandırılır, alacaklandırılanlar ise borçlandırılır.
Muhasebede tam iptal işlemi, hatalı veya vazgeçilen işlemin etkisini sıfırlamak için ters kayıt yapılmasını gerektirir.
4
Acente hesabı üzerindeki nihai etkiyi belirle
Alacak: 63.00063.000 TL, Borç: 12.00012.000 TL
Acentenin şirkete olan ana borcu (prim+vergi) silinirken (alacak kaydı), acenteye verilmiş olan komisyon hakkı da geri alınır (borç kaydı).

Anahtar Kavram

Sigorta Muhasebesinde Brütlük Esası ve Storno İşlemleri

İpuçları

1
Sigorta şirketlerinde acentelerle olan işlemler 'Brüt Esası'na göre takip edilir.
2
Poliçe iptal edildiğinde, poliçe düzenleme anındaki muhasebe kaydındaki hesapların yerini değiştirmeyi (ters kayıt) düşünün.
3
Acentenin borcu azalıyorsa alacak tarafına, acentenin şirketten alacağı (komisyon gibi) azalıyorsa borç tarafına kayıt yapılır.

Daha Fazla Pratik

Kısmi iptallerde (maddi hata düzeltmesi veya zeyilname) acente komisyonunun nasıl oranlanarak hesaplandığına dair benzer bir problem çözebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Önce poliçe tanzim kaydını kağıt üzerinde yapıp, ardından bu kayıttaki borçlu hesapları alacaklı, alacaklı hesapları borçlu yaparak '120 Acenteler' hesabının hangi taraflarda ne kadar tutarla yer aldığını sağlamasını yapabilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Acente ve Aracılar Cari Hesap İşlemleri Muhasebesi

Bu konudan daha fazla soru