Teknik Karşılıklar Muhasebesi (Kazanılmamış Primler, Muallak Hasarlar vb.) Alıştırma Soruları — KPSS Muhasebe

Soru 1Soru →

Alfa Sigorta A.Ş., $1$ Aralık $2025$ tarihinde bir yıl süreli, vergiler hariç $24.000$ TL brüt prim tutarı olan bir kasko poliçesi düzenlemiştir. Poliçe ile ilgili acente komisyon oranı $\%15$ olarak belirlenmiştir. $15$ Aralık $2025$ tarihinde sigortalı araç kaza yapmış ve hasar dosyası açılmıştır. Yapılan inceleme ve ekspertiz sonucunda ödenecek tazminat tutarı $10.000$ TL olarak öngörülmüştür. Şirket, bir yılı $360$ gün ( $12$ ay, her ay $30$ gün) kabul ederek pro-rata (gün esası) yöntemini kullanmaktadır.

Buna göre, şirketin $31.12.2025$ tarihli bilançosunda "480 Teknik Karşılıklar" hesap grubunda raporlaması gereken toplam tutar kaç TL'dir?

32.000

22.000

10.000

12.000

34.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 32.000

Cevap

Şirketin teknik karşılıklar grubunda raporlaması gereken toplam tutar

32.000

TL'dir.

Doğru yanıt olan tutar, poliçenin henüz dolmamış olan süresine (

11

ay) isabet eden

22.000

TL tutarındaki Kazanılmamış Primler Karşılığı ile gerçekleşen hasar için öngörülen

10.000

TL tutarındaki Muallak Hasarlar Karşılığının toplamıdır (

22.000 + 10.000 = 32.000

).

Adım Adım Çözüm

1

Kazanılmamış Primler Karşılığının (KPK) hesaplanması

24.000 \times (330 / 360) = 22.000

TL

Poliçe

1

Aralık'ta başlamış olup

31

Aralık itibarıyla

1

aylık süresi dolmuştur. Kalan

11

aylık (

330

gün) süreye ait prim, gelecek döneme ait bir yükümlülük olarak KPK hesabında takip edilmelidir.

2

Muallak Hasar Karşılığının (MHK) belirlenmesi

10.000

TL

Dönem içinde gerçekleşen ancak henüz ödemesi yapılmamış olan hasarlar için beklenen tazminat tutarı kadar karşılık ayrılması zorunludur.

3

480 Teknik Karşılıklar hesap grubunun toplamının bulunması

22.000 + 10.000 = 32.000

TL

Bilançoda 480 nolu grup; Kazanılmamış Primler Karşılığı, Muallak Hasarlar Karşılığı ve diğer teknik karşılıkların toplamından oluşur.

Anahtar Kavram

Sigorta şirketlerinde dönemsellik kavramı gereği henüz kazanılmamış primlerin ve tahakkuk etmiş ancak ödenmemiş hasarların bilanço pasifinde teknik karşılık olarak gösterilmesi zorunluluğu.

İpuçları

1

Sigorta şirketlerinde bilanço pasifindeki teknik karşılıklar birden fazla kalemden oluşur; hem primleri hem hasarları düşünmelisiniz.

2

Poliçenin süresi 1 Aralık'ta başlamış. 31 Aralık itibarıyla poliçenin ne kadarlık bir kısmı 'kazanılmamış' durumdadır?

3

Kazanılmamış Primler Karşılığı için

24.000 \times (11/12)

işlemini yapın ve buna gerçekleşen

10.000

TL'lik hasar karşılığını ekleyin.

Daha Fazla Pratik

Poliçe iptali durumunda kazanılmamış primlerin ve acente komisyonlarının nasıl ters kaydedildiğini inceleyiniz.

Alternatif Yöntem

Önce toplam primi günlük prim tutarına (

24.000 / 360 = 66,66...

) bölün, sonra kalan gün sayısı (

330

) ile çarparak kazanılmamış prim kısmına ulaşın.

Tahmini Süre:2m 30s

Soru 2Soru →

Bir sigorta işletmesi olan Gama Sigorta A.Ş., $20$ Ekim $2025$ tarihinde bir yıl süreli ve $73.000$ TL brüt prim tutarlı bir yangın poliçesi düzenlemiştir. Şirket, bu poliçeye ilişkin riskin $\%40$ ’ını aynı gün bir reasüröre devretmiştir (sedan). Ayrıca, $15$ Aralık $2025$ tarihinde gerçekleşen bir hasar olayı için sigortalıdan $50.000$ TL tutarında ihbar alınmış, yapılan ön incelemede bu hasar için $\%20$ oranında (brüt hasar üzerinden) rücu geliri elde edilebileceği tahmin edilmiştir.

$31.12.2025$ tarihinde yapılacak teknik karşılık hesaplamalarında, pro-rata (gün esası) yöntemine göre bilançoda raporlanacak "Net Kazanılmamış Primler Karşılığı" ve "Net Muallak Hasar ve Tazminat Karşılığı" toplamı kaç TL'dir? ( $1$ yıl $365$ gün kabul edilecektir.)

55.040

55.160

65.040

75.040

78.400

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $55.040$

Cevap

Şirketin

31.12.2025

tarihindeki net teknik karşılıklar toplamı

55.040

TL'dir.

Net Kazanılmamış Primler Karşılığı hesaplanırken öncelikle brüt primden reasürans payı düşülerek net prim (

43.800

TL) bulunur. Bu tutarın poliçe süresinden (

365

gün) geri kalan

292

güne isabet eden kısmı

35.040

TL'dir. Net Muallak Hasar Karşılığı ise ihbar edilen brüt hasardan reasürör payı (

\%40

) ve beklenen rücu geliri (

\%20

) düşüldüğünde

20.000

TL olarak hesaplanır. Bu iki net karşılığın toplamı

55.040

TL yapar.

Adım Adım Çözüm

1

Net prim tutarının hesaplanması

73.000 \times (1 - 0,40) = 43.800

TL

Sigorta şirketleri teknik karşılıklarını kendi üzerlerinde kalan (net) risk üzerinden hesaplamalıdır.

2

Kazanılmamış (ertesi yıla sarkan) gün sayısının belirlenmesi

292

gün

2025

yılında geçen gün sayısı: Ekim (

12

), Kasım (

30

), Aralık (

31

) =

73

gündür. Kalan gün:

365 - 73 = 292

gündür.

3

Net Kazanılmamış Primler Karşılığı (KPK) hesaplanması

43.800 \times (292 / 365) = 35.040

TL

Pro-rata yöntemine göre primin gün esasına göre gelecek döneme sarkan kısmı karşılık olarak ayrılır.

4

Net Muallak Hasar ve Tazminat Karşılığı (MHK) hesaplanması

20.000

TL

Brüt Hasar (

50.000

) - Reasürör Payı (

20.000

) - Rücu Payı (

10.000

) =

20.000

TL. MTY uyarınca rücu gelirleri karşılıktan indirilir.

5

Toplam net karşılık tutarının bulunması

35.040 + 20.000 = 55.040

TL

Bilançoda yer alacak iki ana teknik karşılığın net değerlerinin toplamıdır.

Anahtar Kavram

Sigortacılıkta teknik karşılıkların reasürans ve rücu payları düşülerek netleştirilmesi ve gün esasına göre (pro-rata) dönemlendirilmesi.

İpuçları

1

Karşılıkları hesaplamaya başlamadan önce tüm verileri şirket üzerinde kalan 'net' paylara dönüştürmeyi unutmayın.

2

20

Ekim'den

31

Aralık sonuna kadar toplam kaç gün geçtiğini (Ekim ayını

31

gün alarak) dikkatle hesaplayın.

3

Muallak hasar için sadece reasürör payını değil, aynı zamanda beklenen rücu gelirini de brüt hasardan düşerek net karşılığa ulaşın.

Daha Fazla Pratik

Farklı reasürans türlerinin (eksandant veya kota paylı) teknik karşılık hesaplamaları üzerindeki etkilerini inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:3m 0s

Soru 3Soru →

Sigorta şirketlerinde, hesap dönemi sonu itibarıyla gerçekleşmiş ancak sigortacıya ihbar edilmiş olup henüz ödenmemiş veya tutarı tam olarak kesinleşmemiş hasar ve tazminat bedelleri ile gerçekleşmiş olmasına rağmen henüz ihbar edilmemiş ( $IBNR$ ) hasarlar için ayrılan teknik karşılık aşağıdakilerden hangisidir?

Kazanılmamış Primler Karşılığı

Muallak Hasar Karşılığı

Devam Eden Riskler Karşılığı

Matematik Karşılıklar

İkramiye ve İndirimler Karşılığı

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Muallak Hasar Karşılığı

Cevap

Gerçekleşmiş ancak ödenmemiş hasarlar için ayrılan karşılık Muallak Hasar Karşılığıdır.

Muallak Hasar Karşılığı, sigortacılık mevzuatına göre dönem içinde gerçekleşen ancak rapor edilmiş olmasına rağmen henüz ödenmemiş veya tutarı kesinleşmemiş hasar tazminat bedelleri ile henüz ihbar edilmemiş hasarları (IBNR) kapsayan temel bir teknik karşılıktır.

Adım Adım Çözüm

1

Soruda verilen durumun analiz edilmesi

Hasarın gerçekleştiği ancak henüz nakit çıkışının (ödeme) tamamlanmadığı belirlenmiştir.

Sigortacılıkta 'muallak' kelimesi askıda kalmış, henüz sonuçlanmamış tazminat dosyalarını ifade eder.

2

Teknik karşılık türlerinin eşleştirilmesi

Dönem sonu itibarıyla yükümlülük haline gelmiş hasar borçları için Sigorta Tek Düzen Hesap Planı'nda (STDHP) 'Muallak Hasar Karşılığı' hesabının çalıştığı tespit edilir.

Dönemsellik ve ihtiyatlılık kavramları gereği, döneme ait hasar giderlerinin o dönem bilançosunda bir karşılık olarak gösterilmesi zorunludur.

3

IBNR kavramının değerlendirilmesi

Gerçekleşmiş ancak ihbar edilmemiş (Incurred But Not Reported) hasarların da bu karşılık içinde takip edildiği onaylanır.

Muallak hasar karşılığı, hem bilinen (dosyası açılmış) hem de tahmin edilen (henüz ihbarı gelmemiş) hasarları kapsar.

Anahtar Kavram

Muallak Hasar Karşılığı (IBNR Dahil)

İpuçları

1

'Askıda kalan' veya 'henüz ödenmemiş' anlamına gelen kelimeyi düşünün.

2

Sigortacılıkta IBNR kısaltması bu karşılığın bir parçasıdır.

Daha Fazla Pratik

Muallak hasar karşılığının hesaplanmasında kullanılan Zincir Merdiven Metodu (Chain Ladder) gibi yöntemleri inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:45s

Soru 4Soru →

Sigorta işletmelerinde, yürürlükteki sigorta sözleşmeleri için tahakkuk etmiş primlerin, bilanço tarihinden sonraya sarkan günlere isabet eden kısımları için "Dönemsellik Kavramı" uyarınca ayrılan teknik karşılık aşağıdakilerden hangisidir?

Kazanılmamış Primler Karşılığı

Muallak Hasar Karşılığı

Dengeleme Karşılığı

Matematik Karşılıklar

Devam Eden Riskler Karşılığı

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kazanılmamış Primler Karşılığı

Cevap

Kazanılmamış Primler Karşılığı

Doğru cevap olan karşılık türü, sigorta şirketlerinin düzenlediği poliçelerin süresinin genellikle takvim yılını aşması nedeniyle, henüz hak edilmemiş (vadesi gelecek yıla sarkan) prim gelirlerini bilançonun pasifinde bekletmek amacıyla ayrılır. Bu işlem doğrudan muhasebenin temel kavramlarından biri olan 'Dönemsellik Kavramı'nın bir gereğidir.

Adım Adım Çözüm

1

Poliçe süresini ve toplam prim tutarını belirle.

Toplam prim geliri netleşir.

Hesaplamaya esas olan brüt veya net prim tutarının bilinmesi gerekir.

2

Bilanço tarihi (genellikle

31

Aralık) itibarıyla vadesi henüz dolmamış olan gün sayısını tespit et.

Gelecek döneme sarkan gün sayısı bulunur.

Dönemsellik kavramı gereği gelirin ait olduğu döneme kaydedilmesi esastır.

3

Pro-rata (gün esası) yöntemini kullanarak gelecek döneme ait prim tutarını hesapla ve bu tutarı ilgili hesaba aktar.

Kazanılmamış Primler Karşılığı ayrılmış olur.

Harcama ve gelirlerin eşleştirilmesi ilkesine uygunluk sağlanır.

Anahtar Kavram

Kazanılmamış Primler Karşılığı (KPK)

İpuçları

1

Soruda bahsedilen karşılık, prim gelirlerinin bir kısmının ertesi yıla devredilmesiyle ilgilidir.

2

Muhasebenin 'Dönemsellik Kavramı' gereği, gelirler gerçekleştiği döneme ait olmalıdır.

Daha Fazla Pratik

Kazanılmamış Primler Karşılığı'nın gün esasına (pro-rata) göre nasıl hesaplandığına dair bir sayısal örnek çözebilirsiniz.

Tahmini Süre:45s

Soru 5Soru →

Bir sigorta işletmesi olan Çınar Sigorta A.Ş., $14$ Ağustos $2025$ tarihinde bir yıl süreli ve $146.000$ TL brüt prim tutarlı bir yangın poliçesi düzenlemiştir. Şirket, teknik karşılıklarını gün esasına (pro-rata) göre hesaplamaktadır. Buna göre, sigorta işletmesinin $31$ Aralık $2025$ tarihi itibarıyla bu poliçe için bilançosunda ayırması gereken 'Kazanılmamış Primler Karşılığı' tutarı kaç TL'dir?

90.000

56.000

73.000

109.500

36.500

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 90.000

Cevap

İşletmenin ayırması gereken teknik karşılık tutarı 90.000 TL'dir.

Kazanılmamış Primler Karşılığı, poliçenin vadesinin bilanço tarihinden (31.12.2025) sonraya sarkan günlerine isabet eden prim tutarıdır. 14 Ağustos'ta başlayan bir yıllık poliçe için 2025 yılında 140 gün (kazanılan), 2026 yılında ise 225 gün (kazanılmamış) bulunmaktadır. Günlük prim tutarı 400 TL olduğundan, 225 gün için 90.000 TL karşılık ayrılmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1

Günlük brüt prim tutarının hesaplanması

146.000 / 365 = 400

TL

Pro-rata (gün esası) yönteminde karşılık hesaplanırken her bir güne düşen prim tutarının bulunması gerekir.

2

2025 yılına ait kazanılan gün sayısının hesaplanması

18 (Ağustos) + 30 (Eylül) + 31 (Ekim) + 30 (Kasım) + 31 (Aralık) = 140

gün

Poliçe başlangıç tarihinden dönem sonuna kadar geçen süre, şirketin hak kazandığı (gelir yazdığı) süredir.

3

2026 yılına sarkan kazanılmamış gün sayısının hesaplanması

365 - 140 = 225

gün

Dönemsellik kavramı gereği, henüz hizmeti verilmemiş olan gelecek döneme ait süre karşılık olarak ayrılmalıdır.

4

Kazanılmamış Primler Karşılığı tutarının hesaplanması

225

gün

\times 400

TL

= 90.000

TL

Ertesi yıla sarkan gün sayısı ile günlük prim tutarının çarpımı toplam teknik karşılığı verir.

Anahtar Kavram

Kazanılmamış Primler Karşılığı (KPK), sigorta şirketlerinin düzenlemiş oldukları poliçelerin gün esasına göre bilanço tarihinden sonraya sarkan kısmını ifade eden teknik bir karşılıktır.

İpuçları

1

Önce poliçenin toplam süresi içindeki bir günün maliyetini bulun.

2

31 Aralık 2025 tarihinden poliçe bitiş tarihi olan 14 Ağustos 2026 tarihine kadar kaç gün kaldığını hesaplayın.

3

Ertesi yıla sarkan 225 günü, günlük prim tutarı olan 400 TL ile çarpın.

Daha Fazla Pratik

Kazanılmamış primler karşılığı ayrılırken reasürör payının (devredilen kısım) muhasebe kaydını inceleyiniz.

Alternatif Yöntem

Toplam primden, cari yılda hak edilen (140 günlük) primi düşerek de sonuca ulaşabilirsiniz:

146.000 - (140 \times 400) = 90.000

TL.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 6Soru →

Bir sigorta işletmesi, $2025$ yılı hesap dönemi sonu itibarıyla teknik karşılıklarını hesaplamaktadır. İşletmenin hasar dosyaları ve aktüeryal verilerine ilişkin bilgiler aşağıdaki tabloda verilmiştir:

Hasar Kalemi	Tutar (TL)
İhbar Edilen Dosyalardaki Toplam Tazminat Talebi	$600.000$
Tahmin Edilen Rücu ve Sovtaj Gelirleri	$50.000$
Gerçekleşmiş Ancak İhbar Edilmemiş Hasarlar (IBNR)	$180.000$

Buna göre, işletmenin dönem sonunda ayırması gereken toplam "Muallak Hasar Karşılığı" tutarı aşağıdakilerden hangisidir?

730.000

780.000

550.000

830.000

600.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $730.000$

Cevap

İşletmenin dönem sonunda ayırması gereken toplam Muallak Hasar Karşılığı tutarı

730.000

TL'dir.

Toplam Muallak Hasar Karşılığı, ihbar edilmiş tazminat taleplerinden beklenen rücu/sovtaj gelirleri düşüldükten sonra kalan tutar (

550.000

TL) ile aktüeryal olarak hesaplanan IBNR tutarının (

180.000

TL) toplanmasıyla elde edilir (

730.000

TL).

Adım Adım Çözüm

1

İhbar edilmiş hasarlar için net karşılık tutarının hesaplanması

600.000 - 50.000 = 550.000

TL

Muallak hasar karşılığı hesaplanırken, ihbar edilen dosyalardan beklenen rücu ve sovtaj gelirleri brüt tutardan indirilir.

2

İhbar edilmiş net tutara IBNR tutarının eklenmesi

550.000 + 180.000 = 730.000

TL

Muallak hasar karşılığı; hem ihbar edilmiş (net) hem de gerçekleşmiş ancak ihbar edilmemiş (IBNR) hasarların toplamını kapsamalıdır.

Anahtar Kavram

Muallak Hasar Karşılığı; bilanço tarihi itibarıyla gerçekleşmiş ancak ödenmemiş hasarlar (ihbar edilmişler ve IBNR) için ayrılan teknik karşılıktır.

İpuçları

1

Muallak hasar karşılığı sadece bildirilmiş olanları değil, bildirilmemiş riskleri de kapsar.

2

Tahmin edilen geri kazanımların (rücu ve sovtaj) karşılık tutarını azaltıcı bir etkisi olduğunu hatırlayınız.

3

Formül: (İhbar Edilen Hasar - Rücu/Sovtaj) + IBNR şeklinde kurgulanmalıdır.

Daha Fazla Pratik

Karşılık ayrıldıktan sonraki dönemde ödenen hasarlar ile karşılık tutarı arasındaki farkın 'Hasar Gideri' üzerindeki etkisini inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 7Soru →

Özdemir Sigorta A.Ş., $21$ Temmuz $2025$ tarihinde bir yıl süreli ve $146.000$ TL brüt prim tutarlı bir nakliyat sigortası poliçesi düzenlemiştir. Şirket, söz konusu poliçeden kaynaklanan risklerin $\%20$ 'sini bir reasürans şirketine devretmiştir (sedan). Sigorta şirketi, $31.12.2025$ tarihli mali tablolarını hazırlarken bu poliçe için ayırması gereken "Net Kazanılmamış Primler Karşılığı" (KPK) tutarı kaç TL'dir?

(Bir yıl $365$ gün olarak dikkate alınacaktır ve poliçe başlangıç tarihi hesaplamaya dahildir.)

64.320

80.400

52.480

60.833

73.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $64.320$

Cevap

Poliçenin ertesi yıla sarkan

201

gününe isabet eden net prim tutarı olan

64.320

TL doğru cevaptır.

Net Kazanılmamış Primler Karşılığı hesaplanırken öncelikle brüt primin günlük tutarı (

400

TL) belirlenir. Ardından poliçenin ertesi yıla sarkan süresi (

201

gün) tespit edilerek brüt karşılık (

80.400

TL) bulunur. Son aşamada ise bu tutardan

\%20

oranındaki reasürör payı tenzil edilerek

64.320

TL net karşılık tutarına ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1

Günlük brüt prim tutarını hesaplayınız.

146.000 / 365 = 400

TL

Kazanılmamış primler karşılığı (KPK) pro-rata (gün esası) yöntemine göre hesaplanır.

2

2025 yılına ait (kazanılan) gün sayısını bulunuz.

Temmuz (

11

) + Ağustos (

31

) + Eylül (

30

) + Ekim (

31

) + Kasım (

30

) + Aralık (

31

) =

164

gün.

21 Temmuz dahil olmak üzere yıl sonuna kadar geçen süre hesaplanır.

3

2026 yılına sarkan (kazanılmamış) gün sayısını bulunuz.

365 - 164 = 201

gün.

Karşılık tutarı, vadesi henüz dolmamış olan günler için ayrılır.

4

Brüt Kazanılmamış Primler Karşılığını hesaplayınız.

400 \text{ TL} \times 201 \text{ gün} = 80.400

TL.

Ertesi yıla sarkan brüt prim miktarını bulmak için.

5

Reasürör payını düşerek Net KPK tutarına ulaşınız.

80.400 \times (1 - 0,20) = 64.320

TL.

Net karşılık, brüt tutardan reasürans şirketine devredilen payın düşülmesiyle bulunur.

Anahtar Kavram

Sigorta şirketlerinde Kazanılmamış Primler Karşılığı, poliçe brüt primi üzerinden gün esasına (pro-rata) göre hesaplanır ve net tutara ulaşmak için reasürör payı düşülür.

Alternatif Yöntem

Net prim üzerinden doğrudan hesaplama yapılabilir: Net Prim =

146.000 \times 0,80 = 116.800

TL. Günlük Net Prim =

116.800 / 365 = 320

TL. Net KPK =

320 \times 201 = 64.320

TL.

Tahmini Süre:2m 30s

Soru 8Soru →

Zirve Sigorta A.Ş., $2025$ yılı hesap dönemi sonu itibarıyla hasar dosyalarına ilişkin aşağıdaki verilere ulaşmıştır:

Hasar İşlem Detayı	Tutar (TL)
Dönem içinde ihbar edilen toplam hasar tutarı	$850.000$
Dönem içinde kesinleşerek ödenen hasarlar	$500.000$
Reddedilen veya takibi bırakılan muallak dosyalar	$50.000$
Reasürör (devredilen) payı oranı	$\%20$

Buna göre, şirketin dönem sonu finansal tablolarında raporlaması gereken "Net Muallak Hasar Karşılığı" tutarı kaç TL'dir?

300.000

350.000

240.000

280.000

500.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $240.000$

Cevap

Şirketin raporlaması gereken net muallak hasar karşılığı

240.000

TL'dir.

Doğru cevap olan seçenekte hesaplama iki aşamalıdır: İlk olarak ihbar edilen

850.000

TL'den ödenen

500.000

TL ve reddedilen

50.000

TL çıkarılarak elde tutulan (muallak) brüt hasar yükümlülüğü

300.000

TL olarak bulunur. İkinci aşamada, bu brüt tutarın

\%20

'si olan

60.000

TL reasürör payı tenzil edilerek

240.000

TL net karşılık tutarına ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1

Brüt Muallak Hasar Karşılığının hesaplanması

850.000 - 500.000 - 50.000 = 300.000

TL

Muallak hasar karşılığı, ihbar edilen toplam tutardan ödenen ve reddedilen/kapanan dosyaların çıkarılmasıyla bulunur.

2

Net Muallak Hasar Karşılığının hesaplanması

300.000 \times (1 - 0,20) = 240.000

TL

Teknik karşılıklar net raporlanırken, brüt tutardan reasüröre devredilen pay düşülür.

Anahtar Kavram

Muallak Hasar Karşılığı (MHK), sigorta şirketlerinin dönem sonunda gerçekleşmiş ancak henüz ödenmemiş hasar yükümlülükleri için ayırdıkları teknik bir karşılıktır. Net tutar bulunurken reasürör payı indirilir.

İpuçları

1

Muallak hasar karşılığı, ihbar edilen ancak henüz kesinleşip ödenmeyen kısımları kapsar.

2

Hesaplama yaparken hem ödenen hasarları hem de artık ödenmeyecek olan reddedilmiş dosyaları toplam ihbardan düşmelisiniz.

3

Brüt Muallak Hasar Karşılığı = İhbar Edilen - (Ödenen + Reddedilen). Sonra bu tutarın

\%80

'ini alarak nete ulaşın.

Daha Fazla Pratik

IBNR (Gerçekleşmiş Fakat İhbar Edilmemiş) hasarların muallak hasar hesaplamasındaki yerini inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 9Soru →

Anadolu Güvence Sigorta A.Ş., $14$ Ekim $2025$ tarihinde bir yıl süreli ve $73.000$ TL brüt prim tutarlı bir yangın sigortası poliçesi düzenlemiştir. Şirketin hesap dönemi takvim yılı olup, teknik karşılıklarını gün esasına (pro-rata) göre hesaplamaktadır. Buna göre, sigorta şirketinin $31.12.2025$ tarihi itibarıyla ayırması gereken "Kazanılmamış Primler Karşılığı" tutarı kaç TL'dir?

15.800

36.500

54.750

57.200

73.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 57.200

Cevap

Sigorta şirketinin ayırması gereken Kazanılmamış Primler Karşılığı tutarı 57.200 TL'dir.

Poliçe

14

Ekim'de başladığı için

2025

yılında

79

gün yürürlükte kalmıştır. Bir yıl

365

gün kabul edildiğinde, riskin

2026

yılına sarkan kısmı

286

gündür. Günlük prim

200

TL (

73.000 / 365

) olduğundan, karşılık tutarı

286 \times 200 = 57.200

TL olarak hesaplanır.

Adım Adım Çözüm

1

Günlük prim tutarının hesaplanması

73.000 / 365 = 200

TL/gün

Gün esasına göre karşılık hesaplamak için poliçenin bir günlük prim maliyeti bulunmalıdır.

2

Cari dönemde (2025) geçen gün sayısının belirlenmesi

Ekim:

18

gün (

31 - 14 + 1

), Kasım:

30

gün, Aralık:

31

gün. Toplam =

79

gün

Poliçe başlangıç tarihinden dönem sonuna kadar olan sürenin tespiti gerekir.

3

Gelecek döneme sarkan (kazanılmamış) gün sayısının hesaplanması

365 - 79 = 286

gün

Kazanılmamış primler karşılığı, riskin henüz gerçekleşmediği gelecek döneme ait primlerin ertesi yıla devredilmesi için ayrılır.

4

Toplam karşılık tutarının hesaplanması

286

gün

\times 200

TL/gün

= 57.200

TL

Kalan gün sayısı ile günlük prim tutarının çarpımı karşılık tutarını verir.

Anahtar Kavram

Kazanılmamış Primler Karşılığı (KPK), yürürlükteki sigorta sözleşmeleri için tahakkuk etmiş primlerin, gün esasına göre bir sonraki hesap dönemine sarkan kısmını ifade eder.

Daha Fazla Pratik

Muallak hasar karşılıklarının ihbar edilmiş ancak ödenmemiş hasarlar üzerindeki etkisini inceleyiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 10Soru →

Sigorta şirketleri, bilanço tarihi itibarıyla gerçekleşmiş ancak henüz ödenmemiş hasarlar ile gerçekleşmiş ancak henüz ihbar edilmemiş ( $IBNR$ ) hasarlar için yasal bir zorunluluk olarak teknik karşılık ayırmaktadır. Buna göre; gerçekleşen ve ihbarı yapılan ancak ödemesi henüz tamamlanmamış tazminat talepleri için ayrılan teknik karşılık aşağıdakilerden hangisidir?

Muallak Hasarlar Karşılığı

Kazanılmamış Primler Karşılığı

Dengeleme Karşılığı

Matematik Karşılıklar

İkramiye ve İndirimler Karşılığı

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Muallak Hasarlar Karşılığı

Cevap

Muallak Hasarlar Karşılığı

Muallak Hasarlar Karşılığı, sigorta şirketlerinin bilanço tarihi itibarıyla gerçekleşmiş ve bildirilmiş ancak henüz tazminat ödemesi sonuçlanmamış hasar dosyaları için ayırdığı tutarı ifade eder. Bu karşılık, şirketin gelecekte yapacağı kesinleşmiş veya muhtemel ödemeleri bugünden giderleştirmesini sağlar.

Adım Adım Çözüm

1

Teknik karşılık türlerini tanımla

Sigortacılık mevzuatına göre gerçekleşen ancak ödenmeyen hasarlar için 'Muallak Hasarlar Karşılığı' (MHK) ayrılması zorunludur.

Soru kökünde belirtilen 'gerçekleşen ve ihbarı yapılan ancak ödenmemiş' ifadesi doğrudan MHK tanımına girer.

2

Karşılığın kapsamını kontrol et

MHK; ihbar edilmiş hasarlar, dava aşamasındaki hasarlar ve henüz ihbar edilmemiş (

IBNR

) hasarları kapsar.

Dönemsellik ilkesi gereği, ilgili döneme ait tüm hasar yükünün mali tablolara yansıtılması gerekir.

Anahtar Kavram

Muallak Hasar Karşılığı Kavramı

İpuçları

1

Kelime anlamı olarak 'muallak', henüz sonuçlanmamış veya askıda kalmış demektir.

2

Bu karşılık, gerçekleşmiş bir olayın (hasarın) henüz nakit çıkışına dönüşmediği durumları temsil eder.

Daha Fazla Pratik

Muallak hasar karşılığı hesaplamasında kullanılan

IBNR

(Gerçekleşmiş Ancak İhbar Edilmemiş) yöntemlerini inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:45s

Soru 11Soru →

Güven Plus Sigorta A.Ş., $26$ Mayıs $2025$ tarihinde, bir yıl süreli ve $219.000$ TL brüt prim tutarlı bir kasko sigortası poliçesi düzenlemiştir. Sigortacılık Tekdüzen Hesap Planı ve ilgili mevzuat uyarınca, gün esasına ( $pro-rata$ ) göre hesaplama yapıldığı varsayıldığında; şirketin $31.12.2025$ tarihli bilançosunda bu poliçeye ilişkin ayırması gereken "Kazanılmamış Primler Karşılığı" ( $KPK$ ) tutarı kaç TL'dir?

132.000

87.000

91.250

87.600

109.500

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $87.000$

Cevap

Şirketin dönem sonunda ayırması gereken Kazanılmamış Primler Karşılığı tutarı

87.000

TL'dir.

Kazanılmamış Primler Karşılığı, poliçe süresinin bilanço tarihinden sonraya sarkan kısmına isabet eden prim tutarıdır. Bu senaryoda poliçenin

145

günü

2026

yılına sarkmaktadır. Günlük

600

TL prim tutarı ile bu sürenin çarpımı sonucunda

87.000

TL tutarına ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1

Günlük brüt prim tutarının hesaplanması

219.000 / 365 = 600

TL/gün

Gün esasına (

pro-rata

) göre hesaplama yapmak için bir güne düşen prim miktarının belirlenmesi gerekir.

2

Poliçenin

2025

yılında geçen (kazanılmış) gün sayısının hesaplanması

220

gün

Mayıs:

6

gün, Haziran:

30

, Temmuz:

31

, Ağustos:

31

, Eylül:

30

, Ekim:

31

, Kasım:

30

, Aralık:

31

. Toplam:

6+30+31+31+30+31+30+31 = 220

gün.

3

Gelecek yıla sarkan (kazanılmamış) gün sayısının hesaplanması

365 - 220 = 145

gün

Toplam poliçe süresinden cari yıl içinde biten süre çıkarılarak karşılık ayrılacak süre bulunur.

4

Kazanılmamış Primler Karşılığı (

KPK

) tutarının hesaplanması

145 \text{ gün} \times 600 \text{ TL/gün} = 87.000

TL

Gelecek yıla sarkan gün sayısı ile günlük prim tutarının çarpımı karşılık tutarını verir.

Anahtar Kavram

Sigorta şirketlerinde Kazanılmamış Primler Karşılığı (

KPK

), dönemsellik ilkesi gereği, bilançoda brüt yazılan primlerin henüz kazanılmamış (gelecek yıla sarkan) kısımlarının pro-rata (gün) esasına göre hesaplanarak karşılık olarak ayrılmasıdır.

Daha Fazla Pratik

Farklı başlangıç tarihlerine sahip poliçeler için KPK hesaplamaları yaparak gün sayımı pratiği yapınız.

Tahmini Süre:2m 30s

Soru 12Soru →

Başkent Sigorta A.Ş., $12$ Eylül $2025$ tarihinde bir yıl süreli ve $109.500$ TL brüt prim tutarlı bir nakliyat sigortası poliçesi düzenlemiştir. Şirketin hesap dönemi takvim yılıdır. Sigortacılık mevzuatı uyarınca gün esasına ( $pro-rata$ ) göre hesaplama yapıldığı varsayıldığında, şirketin $31$ Aralık $2025$ tarihli bilançosunda bu poliçe için ayırması gereken "Kazanılmamış Primler Karşılığı" tutarı kaç TL'dir?

33.300

73.000

76.200

76.500

109.500

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 76.200

Cevap

Şirketin ayırması gereken kazanılmamış primler karşılığı

76.200

TL'dir.

Doğru tutar, poliçenin bitiş tarihine kadar kalan

254

günlük sürenin günlük prim bedeli olan

300

TL ile çarpılması sonucu bulunan

76.200

TL'dir.

Adım Adım Çözüm

1

Günlük prim tutarının hesaplanması

109.500 / 365 = 300

TL/gün

Gün esasına (pro-rata) göre hesaplama yapmak için bir güne düşen prim miktarı bulunmalıdır.

2

Poliçenin cari döneme (2025) isabet eden gün sayısının bulunması

Eylül:

19

, Ekim:

31

, Kasım:

30

, Aralık:

31

\rightarrow

Toplam

111

gün

12 Eylül'den 31 Aralık'a kadar geçen (kazanılan) süre belirlenmelidir.

3

Gelecek döneme (2026) sarkan (kazanılmamış) gün sayısının hesaplanması

365 - 111 = 254

gün

Kazanılmamış primler karşılığı, bilanço tarihinden poliçe sonuna kadar olan süre için ayrılır.

4

Kazanılmamış Primler Karşılığı (KPK) tutarının hesaplanması

254 \text{ gün} \times 300 \text{ TL/gün} = 76.200

TL

Kalan gün sayısı ile günlük prim çarpılarak karşılık tutarına ulaşılır.

Anahtar Kavram

Kazanılmamış Primler Karşılığı, yürürlükte bulunan sigorta sözleşmeleri için tahakkuk etmiş primlerin, gün esasına göre bilanço tarihinden sonraya sarkan kısmıdır.

Daha Fazla Pratik

Karşılık tutarından vergi ve acente komisyonu düşüldüğünde 'Net Kazanılmamış Primler Karşılığı'na nasıl ulaşılacağını inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 13Soru →

Alp Sigorta A.Ş., $2025$ yılı envanter çalışmaları sırasında muallak hasar karşılıklarını belirlemek amacıyla aşağıdaki verilere ulaşmıştır:

Hasar Veri Detayı	Tutar / Oran
Henüz ödenmemiş ihbarlı hasar dosyalarının toplam tutarı	$400.000$ TL
İhbarlı hasarlara ait reasürör payı	$\%20$
Tahmin edilen rücu ve sovtaj gelirleri	$30.000$ TL
Gerçekleşmiş ancak ihbar edilmemiş hasarlar (IBNR - Net)	$120.000$ TL

Buna göre, Alp Sigorta A.Ş.'nin $31.12.2025$ tarihli bilançosunda yer alması gereken "Muallak Hasar Karşılığı (Net)" tutarı kaç TL'dir?

290.000

320.000

410.000

440.000

520.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $410.000$

Cevap

Şirketin dönem sonunda ayırması gereken net muallak hasar karşılığı

410.000

TL'dir.

Net muallak hasar karşılığı hesaplanırken, ihbar edilen brüt hasar tutarından (

400.000

TL), bu hasarlara isabet eden reasürör payı (

80.000

TL) ve beklenen rücu/sovtaj gelirleri (

30.000

TL) indirilir. Bulunan net ihbarlı hasar tutarına (

290.000

TL), gerçekleşmiş ancak henüz ihbar edilmemiş hasarlar için ayrılan IBNR (

120.000

TL) eklendiğinde toplam net karşılık

410.000

TL olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1

İhbarlı hasarlardaki reasürör payının hesaplanması

400.000 \times 0,20 = 80.000

TL

Net karşılık tutarına ulaşmak için sigortacının üzerinde kalan risk payını bulmak gerekir.

2

İhbar edilmiş hasarların net tutarının hesaplanması (Reasürör ve sovtaj indirimi)

400.000 - 80.000 - 30.000 = 290.000

TL

Mevzuat gereği muallak hasar karşılığı, beklenen rücu ve sovtaj gelirleri ile reasürör payı düşülerek hesaplanır.

3

Toplam net muallak hasar karşılığının bulunması (IBNR eklenmesi)

290.000 + 120.000 = 410.000

TL

Muallak hasar karşılığı, ihbar edilmiş hasarların yanı sıra henüz ihbar edilmemiş (IBNR) hasarları da kapsar.

Anahtar Kavram

Muallak Hasar Karşılığı (Net) Hesaplaması

İpuçları

1

Net karşılık hesaplanırken reasürör payı ve beklenen gelirler (rücu/sovtaj) her zaman indirilir.

2

Muallak hasarlar sadece ihbarlı dosyaları değil, IBNR olarak adlandırılan henüz ihbar edilmemiş dosyaları da kapsar.

Daha Fazla Pratik

Sovtaj gelirlerinin karşılık tutarını nasıl etkilediğini ve IBNR'nin aktüeryal hesaplanma mantığını tekrar edebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 14Soru →

Erguvan Sigorta A.Ş., $31.12.2025$ tarihli dönem sonu envanter çalışmaları kapsamında teknik karşılıklarını hesaplamak için aşağıdaki verilere ulaşmıştır:

Veri Türü	Değer / Tarih
Yangın Sigortası Poliçesi (1 Yıllık) Başlangıcı	14 Ağustos 2025
Yangın Sigortası Brüt Prim Tutarı	$146.000$ TL
Sağlık Sigortası Poliçesi (1 Yıllık) Başlangıcı	20 Kasım 2025
Sağlık Sigortası Brüt Prim Tutarı	$73.000$ TL
İhbar Edilmiş Dosyalanmış Hasarlar	$250.000$ TL
Gerçekleşmiş Fakat İhbar Edilmemiş Hasarlar (IBNR)	$85.000$ TL
Tahmini Sovtaj ve Rücu Gelirleri Tenzili	$30.000$ TL

Şirket, Kazanılmamış Primler Karşılığı (KPK) hesaplamalarında gün (pro-rata) esasına uymaktadır. Buna göre, Erguvan Sigorta A.Ş.'nin bilanço tarihinde ayırması gereken toplam teknik karşılık (KPK + Muallak Hasar Karşılığı) tutarı kaç TL'dir?

375.200

460.200

490.200

515.200

451.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $460.200$

Cevap

Şirketin ayırması gereken toplam teknik karşılık tutarı

460.200

TL'dir.

Doğru seçenek olan tutar, her iki poliçenin gün bazlı kazanılmamış kısımlarının toplamı olan

155.200

TL ile, ihbar edilmiş hasarlar ve IBNR toplamından sovtajın düşülmesiyle bulunan

305.000

TL tutarındaki net muallak hasar karşılığının toplanmasıyla elde edilir (

155.200 + 305.000 = 460.200

TL).

Adım Adım Çözüm

1

Yangın sigortası poliçesi için Kazanılmamış Primler Karşılığı (KPK) hesaplanması

90.400

TL

14 Ağustos'ta başlayan poliçenin 2025 yılında geçen gün sayısı: 17 (Ağustos) + 30 (Eylül) + 31 (Ekim) + 30 (Kasım) + 31 (Aralık) = 139 gündür. Kalan (kazanılmamış) gün sayısı: 365 - 139 = 226 gündür. KPK =

146.000 \times (226 / 365) = 90.400

TL.

2

Sağlık sigortası poliçesi için KPK hesaplanması

64.800

TL

20 Kasım'da başlayan poliçenin 2025 yılında geçen gün sayısı: 10 (Kasım) + 31 (Aralık) = 41 gündür. Kalan (kazanılmamış) gün sayısı: 365 - 41 = 324 gündür. KPK =

73.000 \times (324 / 365) = 64.800

TL.

3

Toplam KPK tutarının belirlenmesi

155.200

TL

İki poliçenin ertesi yıla sarkan prim kısımlarının toplamı:

90.400 + 64.800 = 155.200

TL.

4

Muallak Hasar Karşılığı (MHK) hesaplanması

305.000

TL

MHK = (İhbar Edilen Hasarlar + IBNR) - (Sovtaj ve Rücu Gelirleri). MHK = (

250.000 + 85.000

) -

30.000 = 305.000

TL.

5

Toplam teknik karşılığın bulunması

460.200

TL

Toplam Teknik Karşılık = Toplam KPK + Net MHK =

155.200 + 305.000 = 460.200

TL.

Anahtar Kavram

Sigorta şirketlerinde teknik karşılıklar, pro-rata (gün) esasına göre kazanılmamış primleri ve gerçekleşmiş hasarların (ihbarlı veya IBNR) net tutarlarını kapsamalıdır.

Daha Fazla Pratik

Reasürans (sedan) işlemlerinin KPK ve MHK hesaplamalarına etkisini inceleyen karma bir soru çözebilirsiniz.

Tahmini Süre:3m 0s

Soru 15Soru →

Güneş Sigorta A.Ş., $2025$ yılı hesap dönemi sonunda deprem teminatı sağladığı poliçeler için "Dengeleme Karşılığı" hesaplayacaktır. Şirketin bu branştaki yıllık net prim tutarı $4.000.000$ TL, dönem içinde bu poliçeler kapsamında ödediği hasar tutarı ise $800.000$ TL'dir. Mevzuat hükümleri uyarınca deprem teminatları için ayrılması gereken karşılık oranı % $12$ olduğuna göre, şirketin bu dönem için ayırması gereken dengeleme karşılığı tutarı kaç TL'dir?

480.000

384.000

400.000

200.000

600.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $480.000$

Cevap

Şirketin ayırması gereken dengeleme karşılığı tutarı

480.000

TL'dir.

Dengeleme karşılığı, sigorta şirketlerinin deprem gibi büyük ve dalgalı riskleri karşılamak amacıyla ayırdıkları bir teknik karşılıktır. Mevzuat uyarınca, her takvim yılında tahakkuk eden net deprem primlerinin %

12

'si oranında hesaplanır. Sorudaki veriler ışığında

4.000.000

TL net primin %

12

'si olan

480.000

TL doğru karşılık tutarıdır.

Adım Adım Çözüm

1

Karşılık hesaplamasına esas teşkil edecek matrahı belirleyin.

Net Deprem Primleri =

4.000.000

TL

Dengeleme karşılığı, ilgili branşta tahakkuk eden net primler üzerinden hesaplanır.

2

Mevzuatta belirtilen yasal oranı matraha uygulayın.

4.000.000 \times 0,12 = 480.000

TL

Sigortacılık mevzuatına göre deprem teminatı içeren poliçelerde net primlerin %

12

'si oranında dengeleme karşılığı ayrılır.

3

Ödenen hasar tutarının hesaplamaya etkisini değerlendirin.

Hasar ödemeleri (

800.000

TL) işleme dahil edilmez.

Dengeleme karşılığı hesaplanırken ödenen hasarlar matrahtan indirilmez; hesaplama brüt hasar performansı fark etmeksizin net prim bazlıdır.

Anahtar Kavram

Dengeleme Karşılığı Hesaplama Esasları

İpuçları

1

Dengeleme karşılığı hangi matrah üzerinden hesaplanır?

2

Ödenen hasarların bu karşılığın hesaplama matrahına bir etkisi var mıdır?

3

Deprem branşı için yasal katsayı olan %

12

oranını doğrudan net prim tutarına uygulayın.

Daha Fazla Pratik

Kazanılmamış Primler Karşılığı (KPK) ile Dengeleme Karşılığı arasındaki matrah farklarını inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 16Soru →

Mega Sigorta A.Ş., $14$ Temmuz $2025$ tarihinde bir yıl süreli ve $182.500$ TL brüt prim tutarlı bir nakliyat sigortası poliçesi düzenlemiştir. Sigortacılık Tekdüzen Hesap Planı ve ilgili mevzuat uyarınca şirketin $31.12 .2025$ tarihinde ayırması gereken Kazanılmamış Primler Karşılığı (KPK) tutarı kaç TL'dir?

85.500

91.250

97.000

97.500

100.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $97.000$

Cevap

Poliçenin gelecek yıla sarkan 194 günü için hesaplanan

97.000

TL tutarındaki kısımdır.

Doğru cevap, poliçenin 2026 yılına devreden 194 günü için günlük 500 TL üzerinden hesaplanan 97.000 TL tutarıdır. Mevzuata göre KPK hesaplanırken primin yıl sonundan sonraki döneme ait gün sayısı baz alınır.

Adım Adım Çözüm

1

Günlük brüt prim tutarının hesaplanması

182.500 / 365 = 500

TL/gün

Sigortacılık mevzuatına göre teknik karşılıklar gün esasına (pro-rata) göre hesaplanır.

2

Poliçenin 2025 yılına isabet eden (kazanılmış) gün sayısının belirlenmesi

18 + 31 + 30 + 31 + 30 + 31 = 171

gün

Temmuz ayı (14-31 arası 18 gün) dahil yıl sonuna kadar olan günler toplanır.

3

Poliçenin gelecek yıla (2026) sarkan (kazanılmamış) gün sayısının belirlenmesi

365 - 171 = 194

gün

Toplam poliçe süresinden cari yıl içinde geçen günler çıkarılarak karşılık ayrılacak gün sayısı bulunur.

4

Kazanılmamış Primler Karşılığı tutarının hesaplanması

194 \text{ gün} \times 500 \text{ TL/gün} = 97.000

TL

Gelecek yıla sarkan gün sayısı ile günlük prim tutarı çarpılarak bilanço tarihindeki teknik karşılık tutarına ulaşılır.

Anahtar Kavram

Kazanılmamış Primler Karşılığı (KPK), yürürlükteki sigorta sözleşmeleri için tahakkuk etmiş primlerin gün esasına göre gelecek hesap dönemi veya dönemlerine sarkan kısmıdır.

Daha Fazla Pratik

Muallak Hasar Karşılığı hesaplamalarında sovtaj ve rücu indirimlerinin nasıl uygulandığını inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 17Soru →

Gökkuşağı Sigorta A.Ş.'nin $2025$ yılı hesap dönemi sonunda "Yangın" branşına ilişkin brüt verileri şu şekildedir:

- Yazılan brüt primler: $12.000.000$ TL
- Dönem başı kazanılmamış primler karşılığı: $3.000.000$ TL
- Dönem sonu kazanılmamış primler karşılığı: $4.000.000$ TL
- Dönem içinde gerçekleşen (ödenen + muallak değişimi) brüt hasarlar: $10.890.000$ TL

Sigortacılık mevzuatına göre şirketin bu branşta "Devam Eden Riskler Karşılığı" (DERK) hesaplaması durumunda, bilançoda yer alması gereken karşılık tutarı kaç TL'dir?

160.000

440.000

480.000

120.000

0

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 160.000

Cevap

Hesaplanması gereken Devam Eden Riskler Karşılığı

160.000

TL'dir.

Doğru cevap olan

160.000

TL'ye ulaşmak için öncelikle kazanılmış prim hesaplanmış (

11.000.000

TL), ardından hasar/prim oranı

\%99

olarak bulunmuştur. Bu oran

\%95

olan yasal sınırı

\%4

puan aştığı için, dönem sonundaki

4.000.000

TL tutarındaki kazanılmamış primler karşılığına bu fark uygulanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1

Kazanılmış prim tutarının hesaplanması

Kazanılmış Prim = Yazılan Primler - (Dönem Sonu KPK - Dönem Başı KPK) =

12.000.000 - (4.000.000 - 3.000.000) = 11.000.000

TL

DERK hesaplamasında kullanılacak hasar/prim oranının paydası kazanılmış primlerdir.

2

Hasar/prim oranının belirlenmesi

Hasar/Prim Oranı = Gerçekleşen Hasarlar / Kazanılmış Prim =

10.890.000 / 11.000.000 = 0,99

(yani

\%99

)

Dönem içindeki hasar performansının mevzuattaki eşik değerle karşılaştırılması gerekir.

3

Eşik değer kontrolü ve karşılık oranının tespiti

\%99 > \%95

olduğu için karşılık ayrılır. Karşılık Oranı =

0,99 - 0,95 = 0,04

(yani

\%4

)

Mevzuat gereği hasar/prim oranının

\%95

'i aşan kısmı için karşılık ayrılması zorunludur.

4

Devam Eden Riskler Karşılığı tutarının hesaplanması

DERK = Dönem Sonu KPK \times Karşılık Oranı =

4.000.000 \times 0,04 = 160.000

TL

Karşılık tutarı, ilgili branşın dönem sonu kazanılmamış primler karşılığı üzerinden hesaplanır.

Anahtar Kavram

Devam Eden Riskler Karşılığı (DERK), kazanılmamış primler karşılığının, şirketin üstlendiği riskleri ve beklenen hasar/masrafları karşılamada yetersiz kalması (hasar/prim oranının

\%95

'i aşması) durumunda ayrılan ek bir teknik karşılıktır.

İpuçları

1

DERK hesaplamadan önce 'Kazanılmış Prim' tutarını bulmalısınız. Bu, yazılan primlerden karşılık değişiminin düşülmesiyle bulunur.

2

Bulduğunuz hasar/prim oranının

\%95

eşik değerini ne kadar aştığına odaklanın. Aradaki fark karşılık oranınızdır.

3

Son aşamada bulduğunuz oranı, dönem sonu kazanılmamış primler karşılığı (KPK) tutarı olan

4.000.000

TL ile çarpın.

Daha Fazla Pratik

DERK hesaplamasında kullanılan

\%95

sınırının nedenini ve bu karşılığın hangi durumlarda azaldığını teknik karşılıklar yönetmeliğinden inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:2m 30s

Soru 18Soru →

Lale Sigorta A.Ş., $2025$ yılı dönem sonu envanter çalışmaları kapsamında teknik karşılıklarını hesaplamaktadır. Şirketin ilgili döneme ait hasar verileri şu şekildedir:

* İhbar edilmiş ancak henüz ödenmemiş hasar dosyaları toplamı: $800.000$ TL
* Gerçekleşmiş ancak ihbar edilmemiş hasarlar (IBNR): $200.000$ TL
* Hasar dosyalarından beklenen sovtaj geliri: $50.000$ TL
* Muallak hasarlar içindeki reasürör payı: $\%20$

Buna göre, şirketin bilançosunda yer alması gereken "Net Muallak Hasar Karşılığı" tutarı aşağıdakilerden hangisidir?

600.000

TL

760.000

TL

800.000

TL

950.000

TL

1.000.000

TL

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $760.000$ TL

Cevap

760.000

TL tutarı net muallak hasar karşılığıdır.

Net Muallak Hasar Karşılığı hesaplanırken izlenen yol; ihbar edilen hasarlardan beklenen sovtaj gelirlerinin düşülmesi, elde edilen tutara IBNR (gerçekleşmiş ancak ihbar edilmemiş hasarlar) tutarının eklenmesi ve son olarak bulunan toplam brüt tutardan reasürör (devredilen) payının indirilmesidir. Bu durumda hesaplama: (

800.000 - 50.000 + 200.000) \times 0,80 = 760.000

TL şeklinde gerçekleşir.

Adım Adım Çözüm

1

Dosya muallak hasar karşılığının netleştirilmesi

800.000 - 50.000 = 750.000

TL

Sigortacılık mevzuatına göre muallak hasar karşılığı hesaplanırken, ihbar edilen hasar tutarlarından beklenen sovtaj gelirleri düşülmelidir.

2

Toplam brüt muallak hasar karşılığının bulunması

750.000 + 200.000 = 950.000

TL

Dönem içinde gerçekleşen ancak henüz ihbar edilmemiş hasarlar (IBNR) için ayrılan karşılık, brüt dosya muallak tutarına eklenir.

3

Reasürör payının düşülerek net tutarın hesaplanması

950.000 \times (1 - 0,20) = 760.000

TL

Şirketin üzerinde kalan nihai yükümlülüğü bulmak için toplam brüt tutardan reasürans devir payı çıkartılır.

Anahtar Kavram

Muallak Hasar Karşılığı (MHK) Bileşenleri ve Netleştirme Süreci

İpuçları

1

Muallak hasar karşılığı, hem ihbar edilmiş hem de henüz ihbar edilmemiş hasarları kapsamalıdır.

2

Sovtaj geliri şirket için bir azalış (alacak), reasürör payı ise riskin devredilen kısmıdır.

3

Formül: (İhbar Edilmiş + IBNR - Sovtaj) x (1 - Reasürans Oranı)

Daha Fazla Pratik

Karşılık ayrıldıktan sonraki dönemde hasar ödemesi yapıldığında, ayrılan muallak karşılığın nasıl kapatıldığını incelemek konuyu pekiştirecektir.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 19Soru →

Nova Sigorta A.Ş.'nin $2025$ yılı hesap dönemi sonu itibarıyla teknik karşılık hesaplamalarına esas teşkil eden net verileri aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Kalem	Tutar (TL)
Net Yazılan Primler	$10.000.000$
Dönem Başı Net Kazanılmamış Primler Karşılığı	$4.000.000$
Dönem Sonu Net Kazanılmamış Primler Karşılığı	$5.000.000$
Net Ödenen Hasarlar	$9.000.000$
Dönem Başı Net Muallak Hasar Karşılığı	$1.400.000$
Dönem Sonu Net Muallak Hasar Karşılığı (IBNR dâhil)	$2.300.000$

Sigortacılık Teknik Karşılıklar Yönetmeliği hükümleri dikkate alındığında, şirketin bu veriler ışığında ayırması gereken "Devam Eden Riskler Karşılığı" tutarı kaç TL'dir?

750.000

250.000

500.000

200.000

0

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $750.000$

Cevap

750.000

TL tutarındaki seçenek doğrudur.

Doğru yanıt olan tutar, mevzuat uyarınca hasar/prim oranının %95'lik yasal sınırı aşan kısmının (%15), dönem sonu itibarıyla bilançoda yer alan net kazanılmamış primler karşılığı tabanıyla çarpılmasıyla elde edilir. Bu işlem, gelecekteki olası hasar yükünün mevcut karşılıklarla (KPK) karşılanamayacak olan kısmını teminat altına alır.

Adım Adım Çözüm

1

Net Kazanılmış Primlerin Hesaplanması

9.000.000

TL

Net Kazanılmış Prim = Net Yazılan Primler - (Dönem Sonu Net KPK - Dönem Başı Net KPK) formülüyle hesaplanır.

10.000.000 - (5.000.000 - 4.000.000) = 9.000.000

TL.

2

Net Gerçekleşmiş Hasarların Hesaplanması

9.900.000

TL

Gerçekleşmiş Hasar = Net Ödenen Hasarlar + (Dönem Sonu Net MHK - Dönem Başı Net MHK) formülüyle hesaplanır.

9.000.000 + (2.300.000 - 1.400.000) = 9.900.000

TL.

3

Hasar / Prim Oranının Tespit Edilmesi

%110

(

1,10

)

Gerçekleşmiş Hasarlar / Kazanılmış Primler oranı bulunur:

9.900.000 / 9.000.000 = 1,10

.

4

Devam Eden Riskler Karşılığı (DERK) Tutarının Hesaplanması

750.000

TL

Oran %95'i aştığı için (

1,10 > 0,95

); DERK = (Oran - 0,95) × Dönem Sonu Net KPK.

(1,10 - 0,95) \times 5.000.000 = 0,15 \times 5.000.000 = 750.000

TL.

Anahtar Kavram

Sigorta şirketlerinde Devam Eden Riskler Karşılığı (DERK), kazanılmamış primler karşılığının, beklenen hasar ve giderleri karşılamada yetersiz kalması durumunda ayrılan teknik bir karşılıktır.

İpuçları

1

DERK hesaplamak için önce 'Kazanılmış Prim' ve 'Gerçekleşmiş Hasar' tutarlarını bulmalısınız.

2

Gerçekleşmiş hasar, ödenen hasarlar ile muallak hasar karşılığındaki net artışın toplamıdır.

3

Hasar/prim oranı %95'i geçerse, aşan kısım kadar karşılık ayrılır. Formül: (Oran - 0,95) x Dönem Sonu Net KPK.

Daha Fazla Pratik

Bu karşılığın muhasebe kaydında hangi hesapların borçlandırılıp alacaklandırıldığını tekrar ediniz.

Tahmini Süre:3m 0s

Soru 20Soru →

Rota Sigorta A.Ş.'nin $31.12.2025$ tarihi itibarıyla hasar dosyalarına ilişkin verileri aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

İşlem Detayı	Tutar (TL)
İhbar edilmiş ancak henüz ödenmemiş (muallak) hasarlar	$940.000$
Bu hasarlar için beklenen rücu ve sovtaj gelirleri	$110.000$
Gerçekleşmiş ancak ihbar edilmemiş hasar (IBNR) karşılığı	$220.000$

Sigortacılık Tekdüzen Hesap Planı ve ilgili mevzuat hükümleri dikkate alındığında, şirketin dönem sonu bilançosunda yer alacak "Net Muallak Hasarlar Karşılığı" toplamı kaç TL'dir?

830.000

940.000

1.050.000

1.160.000

1.270.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 1.050.000

Cevap

Şirketin bilançosunda yer alacak net muallak hasarlar karşılığı toplamı

1.050.000

TL'dir.

Net Muallak Hasarlar Karşılığı hesaplanırken; ihbar edilen muallak hasar tutarından (

940.000

TL), bu hasarlara ilişkin tahsil edilmesi beklenen rücu ve sovtaj gelirleri (

110.000

TL) indirilir. Bulunan net tutara (

830.000

TL), aktüeryal yöntemlerle belirlenen gerçekleşmiş ancak ihbar edilmemiş hasarlar (IBNR) karşılığı (

220.000

TL) ilave edilir. Sonuç olarak bilançoda görülecek tutar

1.050.000

TL olur.

Adım Adım Çözüm

1

İhbar edilen hasarlardan rücu ve sovtaj gelirlerinin düşülmesi

940.000 - 110.000 = 830.000

TL

Mevzuat gereği muallak hasar karşılığı, beklenen rücu ve sovtaj gelirleri netleştirilerek hesaplanır.

2

Elde edilen net tutara IBNR karşılığının eklenmesi

830.000 + 220.000 = 1.050.000

TL

Henüz ihbar edilmemiş ancak gerçekleşmiş hasarlar (IBNR) da teknik karşılıkların bir parçası olarak karşılığa dahil edilmelidir.

Anahtar Kavram

Muallak Hasar Karşılığı Bileşenleri

Tahmini Süre:1m 30s

Teknik Karşılıklar Muhasebesi (Kazanılmamış Primler, Muallak Hasarlar vb.)

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram