Finansal Tablolar Alıştırma Soruları — KPSS Muhasebe — Sayfa 8

Soru 141Soru →

Finansal Raporlamaya İlişkin Kavramsal Çerçeve uyarınca, finansal bilginin faydalı olabilmesi için sahip olması gereken niteliksel özelliklerin uygulanma süreci ve bu süreçteki "ölçüm belirsizliği" kavramı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Yüksek düzeyde ölçüm belirsizliğinin varlığı, ilgili bilginin ihtiyaca uygunluğunu zayıflatabilir ancak bu durum bilginin gerçeğe uygun bir sunum oluşturmasını mutlaka engellemez.

Gerçeğe uygun sunumun temel bileşeni olan hatasızlık, finansal tablolarda yer alan tüm tahminlerin ve verilerin her açıdan

\%100

kesinlikte ve doğrulanmış olması anlamına gelir.

Destekleyici niteliksel özelliklerden biri olan anlaşılabilirlik sağlanmadığı takdirde, temel niteliksel özelliklere sahip olan bir bilgi hiçbir koşulda finansal tablolarda sunulamaz.

Finansal raporlamanın temel amacı, işletmenin piyasa değerini doğrudan belirleyerek yatırımcılara gelecekteki getiri oranları hakkında kesin bir hukuki garanti sunmaktır.

Finansal tabloların niteliksel özellikleri sadece işletme dışındaki yatırımcıların yaptığı dış analizler için zorunlu olup; işletme yönetiminin yapacağı iç analizlerde bu kriterler aranmaz.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yüksek düzeyde ölçüm belirsizliğinin varlığı, ilgili bilginin ihtiyaca uygunluğunu zayıflatabilir ancak bu durum bilginin gerçeğe uygun bir sunum oluşturmasını mutlaka engellemez.

Cevap

Yüksek düzeyde ölçüm belirsizliğinin varlığının bilginin ihtiyaca uygunluğunu zayıflatabileceği ancak gerçeğe uygun sunumu mutlaka engellemeyeceği ifadesi doğrudur.

Kavramsal Çerçeve'ye göre, bir finansal kalemin değeri doğrudan gözlemlenemediğinde tahmin edilmesi gerekir. Tahmindeki yüksek ölçüm belirsizliği bilginin kararlar üzerindeki etkisini (ihtiyaca uygunluğunu) azaltabilir. Ancak, eğer bu tahmin süreci tam olarak açıklanmış, veriler tarafsız seçilmiş ve hesaplama süreci hatasız uygulanmışsa, bilgi hala gerçeğe uygun bir sunum oluşturabilir.

Adım Adım Çözüm

1

Finansal bilginin temel niteliksel özelliklerini (ihtiyaca uygunluk ve gerçeğe uygun sunum) hatırlayın.

Bu iki özellik bilginin faydalı olması için vazgeçilmezdir.

Kavramsal hiyerarşiyi belirlemek için.

2

Gerçeğe uygun sunumun 'hatasızlık' bileşenini tahminler üzerinden analiz edin.

Hatasızlık, tahminin sonucunun kesinliği değil, sürecin hatasız uygulanmasıdır.

Ölçüm belirsizliğinin etkisini anlamak için.

3

Ölçüm belirsizliği ile ihtiyaca uygunluk arasındaki ilişkiyi kurun.

Belirsizlik çok yüksekse bilgi karar vericiler için faydasız (ihtiyaca uygun olmayan) hale gelebilir.

Seçenekler arasındaki nüansı yakalamak için.

Anahtar Kavram

Ölçüm Belirsizliği ve Gerçeğe Uygun Sunum İlişkisi

Daha Fazla Pratik

İhtiyaca uygunluk ve gerçeğe uygun sunumun alt bileşenlerini (tahmin değeri, doğrulama değeri, tamlık, tarafsızlık) tekrar gözden geçirin.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 142Soru →

Bir işletmenin $31.12.2025$ tarihi itibarıyla düzenlenen mizanından alınan bazı hesap kalanları aşağıdaki tabloda verilmiştir:

Hesap Adı	Tutar ( $TL$ )
$500$ Sermaye	$1.200.000$
$501$ Ödenmemiş Sermaye	$300.000$
$520$ Hisse Senetleri İhraç Primleri	$150.000$
$542$ Olağanüstü Yedekler	$120.000$
$591$ Dönem Net Zararı	$80.000$
$431$ Ortaklara Borçlar	$200.000$
$472$ Kıdem Tazminatı Karşılığı	$90.000$

Buna göre, genel kabul görmüş bilanço ilkeleri ve Tekdüzen Hesap Planı uyarınca işletmenin dönem sonu bilançosunda yer alacak toplam "Özkaynak" tutarı kaç $TL$ olmalıdır?

1.090.000

1.290.000

1.380.000

1.250.000

1.390.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $1.090.000$

Cevap

İşletmenin toplam özkaynak tutarı

1.090.000

TL

olarak hesaplanmalıdır.

Doğru cevap, bilanço ilkelerine uygun olarak sermaye hesabından ödenmemiş kısmın düşülmesi, sermaye ve kâr yedeklerinin eklenmesi ve son olarak dönem net zararının çıkarılmasıyla elde edilen tutardır. Bu hesaplama mantığı işletmenin gerçek net varlığını ortaya koyar.

Adım Adım Çözüm

1

Özkaynak kalemlerini belirle ve yabancı kaynakları ayıkla.

Sermaye (

500

), Ödenmemiş Sermaye (

501

), Hisse Senetleri İhraç Primleri (

520

), Olağanüstü Yedekler (

542

) ve Dönem Net Zararı (

591

) özkaynak kalemleridir. Ortaklara Borçlar (

431

) ve Kıdem Tazminatı Karşılığı (

472

) yabancı kaynaktır.

Bilanço ilkeleri uyarınca varlıklar, yabancı kaynaklar ve özkaynaklar birbirinden net bir şekilde ayrılmalıdır.

2

Ödenmiş sermaye tutarını hesapla.

1.200.000

(Sermaye) -

300.000

(Ödenmemiş Sermaye) =

900.000

TL

.

Bilanço ilkelerine göre sermaye, ödenmemiş kısmı düşüldükten sonraki net değeriyle gösterilmelidir.

3

Yedekleri ve primleri ekle.

900.000 + 150.000

(İhraç Primleri) +

120.000

(Olağanüstü Yedekler) =

1.170.000

TL

.

Sermaye yedekleri ve kâr yedekleri özkaynakların artırıcı unsurlarıdır.

4

Dönem net zararını indirerek nihai özkaynak tutarına ulaş.

1.170.000 - 80.000

(Dönem Net Zararı) =

1.090.000

TL

.

Dönem net zararı, özkaynaklar grubunda bir indirim kalemi (negatif hesap) olarak raporlanır.

Anahtar Kavram

Bilanço Özkaynaklar Grubunun Net Sunum İlkesi

İpuçları

1

Özkaynaklar grubunu hesaplarken sadece 5 ile başlayan hesap kodlarını dikkate alın.

2

Ödenmemiş Sermaye ve Dönem Net Zararı gibi hesapların yanındaki eksi (-) işaretinin bilanço sunumunda indirim anlamına geldiğini unutmayın.

3

Ortaklara Borçlar ve Kıdem Tazminatı Karşılığı, işletmenin yükümlülükleridir; öz varlığına dahil edilemezler.

Daha Fazla Pratik

Özkaynaklar grubundaki indirim kalemlerinin (501, 580, 591 vb.) bilanço toplamı üzerindeki etkilerini farklı senaryolarla tekrar edin.

Tahmini Süre:2m 30s

Soru 143Soru →

Bir işletmenin ilgili faaliyet dönemine ilişkin finansal tablolarından elde edilen değişim ve sonuç verileri aşağıda sunulmuştur:

İşlem / Kalem	Tutar (TL)
Dönem Net Kârı	$180.000$
Amortisman Giderleri	$50.000$
Ticari Alacaklarda Azalış	$30.000$
Stoklarda Artış	$45.000$
Uzun Vadeli Banka Kredilerinde Artış	$70.000$
Maddi Duran Varlık Satış Bedeli	$40.000$
Ödenen Temettüler	$20.000$

Bu verilere göre, işletmenin Fon Akım Tablosu'nda raporlayacağı "Toplam Fon Kaynağı" kaç TL'dir?

320.000

415.000

370.000

390.000

435.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $370.000$

Cevap

İşletmenin toplam fon kaynağı

370.000

TL'dir.

Toplam fon kaynağı hesaplanırken işletmenin içsel ve dışsal tüm finansman girişleri dikkate alınır. Bu soruda; dönem net kârı (

180.000

TL), nakit çıkışı gerektirmeyen amortisman giderleri (

50.000

TL), alacakların tahsil edilmesini temsil eden alacak azalışı (

30.000

TL), yeni finansman sağlayan kredi artışı (

70.000

TL) ve varlık elden çıkarmasından gelen nakit/fon girişi olan varlık satışı (

40.000

TL) toplandığında

370.000

TL sonucuna ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1

Fon kaynağı niteliğindeki kalemleri belirle

Dönem Net Kârı (

180.000

TL), Amortismanlar (

50.000

TL), Ticari Alacaklarda Azalış (

30.000

TL), U.V. Banka Kredilerinde Artış (

70.000

TL) ve Maddi Duran Varlık Satış Bedeli (

40.000

TL)

Fon akım tablosunda kâr, fon çıkışı gerektirmeyen giderler, aktif kalemlerindeki azalışlar ve pasif/özkaynak kalemlerindeki artışlar kaynak olarak kabul edilir.

2

Kaynak kalemlerini topla

180.000 + 50.000 + 30.000 + 70.000 + 40.000 = 370.000

TL

Toplam fon kaynağına ulaşmak için tüm kaynak kalemlerinin toplanması gerekir.

3

Fon kullanımı niteliğindeki kalemleri ayıkla

Stoklarda Artış (

45.000

TL) ve Ödenen Temettüler (

20.000

TL) hesaplamaya dahil edilmez.

Aktif artışları ve kâr dağıtımı (temettü) fon kaynağı değil, fon kullanımıdır.

Anahtar Kavram

Fon Akım Tablosu'nda Kaynak ve Kullanım Ayrımı

Daha Fazla Pratik

Benzer bir soruda 'Toplam Fon Kullanımı' hesaplanırken stok artışı ve temettü ödemesinin nasıl dahil edileceğini analiz edebilirsiniz.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 144Soru →

Sonsuz Enerji $A.Ş.$ 'nin $2025$ yılı hesap dönemine ait bazı muhasebe kayıtları ve finansal verileri şu şekildedir:

İşlem / Kalem	Tutar (TL)
Dönem Net Kârı	$180.000$
Nakden Gerçekleştirilen Sermaye Artırımı	$250.000$
Geçmiş Yıllar Kârlarından Sermayeye İlave	$120.000$
Ortaklara Nakden Ödenen Temettüler	$60.000$
Duran Varlık Yeniden Değerleme Artışları	$90.000$

Bu bilgilere göre, işletmenin hazırlayacağı Özkaynaklar Değişim Tablosunda raporlanacak olan "Toplam Özkaynaklardaki Net Değişim" tutarı kaç TL'dir?

460.000

TL artış

580.000

TL artış

400.000

TL artış

340.000

TL artış

520.000

TL artış

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $460.000$ TL artış

Cevap

İşletmenin toplam özkaynaklarındaki net değişim

460.000

TL artış yönündedir.

Özkaynaklar Değişim Tablosu analiz edilirken en kritik nokta, 'toplam' özkaynağı değiştiren işlemler ile sadece 'özkaynak kalemleri arasında' yer değiştirmeye neden olan işlemlerin ayırt edilmesidir. Dönem net kârı, dışarıdan (ortaklardan) gelen nakit sermaye ve yeniden değerleme sonucu oluşan fonlar özkaynak grubunu toplamda büyütür. Nakit temettü ödemesi ise özkaynakları azaltır. Ancak geçmiş yıl kârlarının sermayeye eklenmesi işlemi, özkaynaklar grubunun bir alt kaleminden (Kârlar) çıkıp diğer alt kalemine (Sermaye) girdiği için toplam tutar üzerinde herhangi bir etki yaratmaz. Hesaplama:

180.000 + 250.000 + 90.000 - 60.000 = 460.000

TL artış şeklindedir.

Adım Adım Çözüm

1

Özkaynak toplamını artıran kalemleri belirle

Dönem Net Kârı (

180.000

TL), Nakden Sermaye Artırımı (

250.000

TL), Yeniden Değerleme Artışı (

90.000

TL). Toplam Artış:

520.000

TL.

Bu kalemler işletmeye dışarıdan kaynak girişi sağlar veya faaliyetler sonucu oluşan değer artışlarını temsil eder.

2

Özkaynak toplamını azaltan kalemleri belirle

Nakden Ödenen Temettüler (

60.000

TL). Toplam Azalış:

60.000

TL.

Nakit temettü ödemesi işletme varlıklarının ortaklara dağıtılmasıdır ve özkaynakları doğrudan azaltır.

3

Özkaynak içi transfer kalemlerini belirle

Geçmiş Yıllar Kârlarından Sermayeye İlave (

120.000

TL). Değişim:

0

TL.

Bu işlem bir özkaynak kalemi olan 'Geçmiş Yıllar Kârları'nı azaltırken diğer bir özkaynak kalemi olan 'Ödenmiş Sermaye'yi aynı tutarda artırır; dolayısıyla toplam özkaynak değişmez.

4

Net değişimi hesapla

520.000

TL (Artışlar) -

60.000

TL (Azalışlar) =

460.000

TL Net Artış.

Tüm artırıcı ve azaltıcı etkiler toplandığında ulaşılan net sonuçtur.

Anahtar Kavram

Özkaynaklar Değişim Tablosunda toplam tutarı sadece dışsal kaynak giriş/çıkışları ve dönem kâr/zararı değiştirir; iç kaynaklı transferler toplamı etkilemez.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 145Soru →

Bir işletmenin finansal raporlama sürecinde karşılaştığı belirsizlikler altında yargıda bulunurken "ihtiyatlılık" (prudence) yaklaşımını sergilemesi ile temel niteliksel özelliklerden olan "gerçeğe uygun sunum"un bir bileşeni olan "tarafsızlık" (neutrality) arasındaki etkileşime dair Finansal Raporlamaya İlişkin Kavramsal Çerçeve'de yer alan düzenleme aşağıdakilerden hangisidir?

İhtiyatlılık, belirsizlik koşulları altında yargıda bulunulurken dikkatli olunmasıdır; tarafsızlığı destekleyen bu yaklaşım, varlıkların veya gelirlerin kasten düşük, borçların veya giderlerin ise kasten yüksek gösterilmesine izin vermez.

İhtiyatlılık, tarafsızlığın temel kısıtlarından biridir ve finansal tablolarda her zaman en kötü senaryonun yansıtılmasını sağlayarak yatırımcıyı korumayı amaçlayan bir muhafazakarlık uygulamasıdır.

İhtiyatlılık, sadece 'anlaşılabilirlik' özelliğini destekleyen bir kavram olup, bilginin gerçeğe uygun sunumu üzerinde herhangi bir kısıtlayıcı veya destekleyici role sahip değildir.

İhtiyatlılık, tarafsızlık ilkesinin aksine, işletme yönetiminin gelecekteki olası zararları karşılamak amacıyla gizli yedekler ayırmasına ve kârı düşük göstermesine olanak tanıyan yasal bir istisnadır.

İhtiyatlılık, ihtiyaca uygunluk özelliğinin bir alt bileşeni olan 'tahmin değeri'ni artırmak amacıyla, varlıkların cari değer yerine her zaman maliyet bedeliyle gösterilmesini ifade eder.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İhtiyatlılık, belirsizlik koşulları altında yargıda bulunulurken dikkatli olunmasıdır; tarafsızlığı destekleyen bu yaklaşım, varlıkların veya gelirlerin kasten düşük, borçların veya giderlerin ise kasten yüksek gösterilmesine izin vermez.

Cevap

İhtiyatlılık, belirsizlik koşullarında dikkatli olmayı ifade ederek tarafsızlığı destekleyen bir unsurdur ancak varlık/gelirlerin kasten düşük, borç/giderlerin kasten yüksek gösterilmesine izin vermez.

Finansal Raporlamaya İlişkin Kavramsal Çerçeve uyarınca ihtiyatlılık, belirsizlik altındaki tahminlerde dikkatli davranılmasını ifade eder. Bu yaklaşım tarafsızlığı destekler. Ancak, bilginin gerçeğe uygun sunulabilmesi için ihtiyatlılık uygulaması; varlıkların/gelirlerin kasten düşük, borçların/giderlerin ise kasten yüksek gösterilmesine (asimetrik bir yapıya) yol açmamalıdır, çünkü bu durum tarafsızlık ilkesine aykırı düşer.

Adım Adım Çözüm

1

Kavramsal Çerçeve'deki 'Gerçeğe Uygun Sunum' bileşenlerini analiz etme

Gerçeğe uygun sunum; tam, tarafsız ve hatasız olmalıdır.

Soruda sorulan etkileşimin temel dayanağını belirlemek için.

2

İhtiyatlılık (Prudence) kavramının güncel tanımını hatırlama

İhtiyatlılık, belirsizlik koşullarında yargıda bulunurken kullanılan bir dikkat (caution) egzersizidir.

Eski muhafazakarlık anlayışı ile modern ihtiyatlılık arasındaki farkı ayırt etmek için.

3

İhtiyatlılığın tarafsızlık üzerindeki etkisini değerlendirme

İhtiyatlılık tarafsızlığı destekler ancak asimetrik bir sunuma (bias) yol açmamalıdır.

Varlıkların kasten düşük gösterilmesinin tarafsızlığı bozacağını saptamak için.

Anahtar Kavram

İhtiyatlılık ve Tarafsızlık İlişkisi

İpuçları

1

İhtiyatlılık kavramının 'tarafsızlık' (neutrality) üzerindeki etkisini düşünün.

2

Kavramsal Çerçeve, bilginin hem tarafsız hem de ihtiyatlı olmasını ister; bu ikisinin birbirini dışlamadığını unutmayın.

3

İhtiyatlılık artık kasten düşük değer göstermeyi (muhafazakarlığı) değil, belirsizlikte 'objektif bir dikkat' sergilemeyi ifade eder.

Daha Fazla Pratik

Gerçeğe uygun sunumun diğer bileşenleri olan 'tamlık' ve 'hatasızlık' kavramlarının ihtiyatlılık ile nasıl dengelendiğini inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 146Soru →

Gökkaya Madencilik $A.Ş.$ 'nin $2025$ yılı hesap dönemine ait Özkaynaklar Değişim Tablosu hazırlanırken muhasebe kayıtlarından aşağıdaki veriler elde edilmiştir:

İşlem / Kalem	Tutar (TL)
Dönem Net Kârı	$850.000$
Geçmiş Yıl Kârlarından Bedelsiz Sermaye Artırımı	$300.000$
Ortaklara Nakden Ödenen Temettüler	$250.000$
Maddi Duran Varlık Yeniden Değerleme Artışları (Özkaynaklarda İzlenen)	$180.000$
Önceki Dönemlere Ait Hata Düzeltmesi (Gider Yönlü)	$60.000$
Dönem Kârından Ayrılan Yedek Akçeler	$50.000$

Bu verilere göre, işletmenin $2025$ yılı Özkaynaklar Değişim Tablosu'nda raporlanacak olan "Toplam Özkaynak Tutarı"ndaki net değişim aşağıdakilerden hangisidir?

720.000

TL Artış

1.020 .000

TL Artış

540.000

TL Artış

780.000

TL Artış

970.000

TL Artış

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $720.000$ TL Artış

Cevap

720.000

TL artış yönündedir.

İşletmenin toplam özkaynak tutarındaki değişim hesaplanırken sadece özkaynak toplamını değiştiren dışsal işlemler dikkate alınmalıdır. Dönem net kârı (

+850.000

TL) ve yeniden değerleme artışı (

+180.000

TL) özkaynakları artırırken; nakden ödenen temettüler (

-250.000

TL) ve gider yönlü hata düzeltmesi (

-60.000

TL) özkaynakları azaltır. Bedelsiz sermaye artırımı ve yedek akçe ayrılması işlemleri ise özkaynak kalemleri arasında yer değiştirme olduğu için toplam tutarı etkilemez. Sonuç:

850.000 + 180.000 - 250.000 - 60.000 = 720.000

TL artış olarak gerçekleşir.

Adım Adım Çözüm

1

Dışsal kaynaklı özkaynak artışlarını belirlemek

850.000

(Net Kâr) +

180.000

(Yeniden Değerleme) =

1.030.000

TL

Dönem net kârı ve özkaynaklarda izlenen değerleme artışları, işletmenin toplam özkaynak tutarını doğrudan artıran dışsal unsurlardır.

2

Dışsal kaynaklı özkaynak azalışlarını belirlemek

250.000

(Nakit Temettü) +

60.000

(Hata Düzeltmesi) =

310.000

TL

Ortaklara yapılan ödemeler ve geçmiş dönem hata düzeltmeleri (gider yönlü), işletme özkaynaklarından dışarıya kaynak çıkışı veya düzeltme yoluyla azalış sağlar.

3

Net değişimi hesaplamak

1.030.000 - 310.000 = 720.000

TL Artış

Artırıcı ve azaltıcı dışsal etkilerin farkı, dönem içindeki toplam özkaynak değişimini verir.

4

İçsel transferleri elemek

Bedelsiz sermaye artırımı ve yedek akçe ayırımı toplamı etkilemez.

Özkaynaklar Değişim Tablosu'nda özkaynak kalemleri arasındaki transferler (yedeklerden sermayeye, kârdan yedeklere vb.) toplam özkaynak rakamını değiştirmez.

Anahtar Kavram

Özkaynaklar Değişim Tablosu'nda toplam özkaynak tutarı, yalnızca işletme ile ortaklar arasındaki işlemler (sermaye artırımı/azaltımı, temettü) ve kapsamlı gelir unsurları (net kâr, yeniden değerleme artışları) ile değişir.

İpuçları

1

Özkaynaklar arasındaki 'içsel' transferleri (yedekler, bedelsiz artırım) toplam değişimden ayırın.

2

Temettü ödemeleri ve dönem net kârı, işletmenin ortaklık yapısı ve faaliyet sonucu olarak özkaynak toplamını doğrudan etkiler.

Daha Fazla Pratik

İçsel kaynaklardan yapılan sermaye artırımlarının sermaye kalemini nasıl etkilediğini ama toplamı neden değiştirmediğini analiz edin.

Tahmini Süre:2m 30s

Soru 147Soru →

Üretim ve ticari faaliyetleri bir arada yürüten bir sanayi işletmesinin $2026$ yılı dönem sonu verilerine göre hazırlanan Satışların Maliyeti Tablosu'na esas teşkil eden bilgiler aşağıda sunulmuştur:

Kalem / Hesap Adı	Tutar ( $TL$ )
Toplam Satışların Maliyeti	$1.150.000$
Ticari Mal Alışları	$450.000$
Dönem Başı Ticari Mal Stoğu	$150.000$
Dönem Sonu Ticari Mal Stoğu	$120.000$
Dönem Başı Mamul Stoğu	$200.000$
Dönem Sonu Mamul Stoğu	$230.000$
Direkt İlk Madde ve Malzeme Giderleri	$400.000$
Direkt İşçilik Giderleri	$250.000$
Genel Üretim Giderleri	$150.000$
Dönem Başı Yarı Mamul Stoğu	$90.000$

Bu verilere göre, işletmenin Satışların Maliyeti Tablosu'nda yer alması gereken "Dönem Sonu Yarı Mamul Stoğu" tutarı kaç $TL$ 'dir?

100.000

130.000

190.000

220.000

250.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $190.000$

Cevap

İşletmenin dönem sonu yarı mamul stoğu tutarı

190.000

TL

'dir.

Doğru yanıt olan tutar, Satışların Maliyeti Tablosu'nun hiyerarşik yapısı takip edilerek bulunur. İşletme hem üretim hem ticaret yaptığı için öncelikle toplam maliyetten ticari malların payı çıkarılmalıdır (

1.150.000 - 480.000 = 670.000

). Ardından satılan mamul maliyetinden üretim maliyetine geriye doğru gidilerek (

670.000 + 230.000 - 200.000 = 700.000

) üretimi tamamlanan mamullerin değeri bulunur. Son olarak toplam üretim maliyeti (

800.000

) ve dönem başı yarı mamul (

90.000

) ile bu değer ilişkilendirildiğinde dönem sonu yarı mamulün

190.000

olduğu ortaya çıkar.

Adım Adım Çözüm

1

Satılan Ticari Mal Maliyetini (STMM) hesaplayın.

STMM = 150.000 + 450.000 - 120.000 = 480.000

TL

Toplam maliyet içerisindeki ticari mal payını bulmak için dönem başı stok ve alışlar toplamından dönem sonu stoğu çıkarılır.

2

Satılan Mamul Maliyetini (SMM) bulun.

SMM = 1.150.000 - 480.000 = 670.000

TL

Toplam satışların maliyeti, satılan mamul maliyeti ile satılan ticari mal maliyetinin toplamıdır.

3

Üretilen Mamul Maliyetini (ÜMM) hesaplayın.

ÜMM = SMM + 230.000 - 200.000 = 700.000

TL

Satılan mamul maliyetine dönem sonu mamul stoğu eklenip dönem başı mamul stoğu çıkarılarak üretimi tamamlanan mamullerin maliyetine ulaşılır.

4

Toplam Üretim Maliyetini hesaplayın.

400.000 + 250.000 + 150.000 = 800.000

TL

Direkt ilk madde malzeme, direkt işçilik ve genel üretim giderlerinin toplamı o dönemin toplam üretim maliyetini verir.

5

Dönem Sonu Yarı Mamul Stoğunu bulun.

700.000 = 800.000 + 90.000 - DSY \rightarrow DSY = 190.000

TL

Üretilen mamul maliyeti formülü (Toplam Üretim Maliyeti + DB Yarı Mamul - DS Yarı Mamul) kullanılarak bilinmeyen değer çekilir.

Anahtar Kavram

Satışların Maliyeti Tablosu'nda üretim maliyetinden satılan mamul maliyetine geçiş süreci stok hareketlerinin doğru yönlü (DB: +, DS: -) düzeltilmesini gerektirir.

Soru 148Soru →

Tekdüzen Hesap Planı (THP) formatı ve mali tablo ilkeleri göz önünde bulundurulduğunda, bir işletmenin gelir tablosu yapısı ve kalemlerinin sınıflandırılmasına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderleri; Brüt Satış Kârı veya Zararı rakamından indirilerek Faaliyet Kârı veya Zararı kalemine ulaşılmasında kullanılır.

Gelecek Aylara Ait Giderler hesabı, dönemsellik ilkesi gereği gelir tablosunun 'Faaliyet Giderleri' grubu içerisinde raporlanır.

İşletmenin ana faaliyet konusu dışındaki finansal yatırımlardan elde ettiği temettü gelirleri, 'Net Satışlar' kalemi içerisinde gösterilir.

Genel Yönetim Giderleri, Satışların Maliyeti grubu içerisinde yer alarak Brüt Satış Kârı rakamını doğrudan etkileyen bir unsurdur.

Kısa vadeli borçlanma giderleri, işletmenin Faaliyet Kârı rakamına ulaşılmasında Net Satışlar tutarından indirilen bir maliyet unsurudur.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderleri; Brüt Satış Kârı veya Zararı rakamından indirilerek Faaliyet Kârı veya Zararı kalemine ulaşılmasında kullanılır.

Cevap

Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderleri'nin Brüt Satış Kârı'ndan indirilerek Faaliyet Kârı'na ulaşıldığını belirten ifade doğrudur.

Doğru olan ifadede belirtildiği üzere, Tekdüzen Hesap Planı'na göre 'Faaliyet Kârı'na ulaşmak için 'Brüt Satış Kârı'ndan faaliyet giderlerinin (Genel Yönetim, Pazarlama, Ar-Ge) çıkarılması gerekir. Pazarlama giderleri bu grubun bir parçasıdır.

Adım Adım Çözüm

1

Gelir tablosunun kademeli yapısını hatırla

Brüt\ Satışlar - Satış\ İndirimleri = Net\ Satışlar

İlk aşamada ana faaliyet hasılatı netleştirilir.

2

Brüt Satış Kârı'na ulaş

Net\ Satışlar - Satışların\ Maliyeti = Brüt\ Satış\ Kârı

Satılan malın doğrudan maliyeti hasılattan eşleştirilir.

3

Faaliyet Kârı'nı hesapla

Brüt\ Satış\ Kârı - Faaliyet\ Giderleri = Faaliyet\ Kârı

Dönem giderleri olan Pazarlama, Genel Yönetim ve Ar-Ge giderleri bu aşamada indirilir.

Anahtar Kavram

Gelir Tablosu Kademeli Yapısı ve Faaliyet Kârı Hesaplaması

Soru 149Soru →

Bir işletmenin cari dönem faaliyetlerine ilişkin bazı verileri ve dönem içi hesap bakiyelerindeki değişimler aşağıda sunulmuştur:

Kalem / Değişim	Tutarı ( $TL$ )
Dönem Net Kârı	$150.000$
Amortisman Giderleri	$40.000$
Maddi Duran Varlık Satış Zararı	$5.000$
Ticari Alacaklardaki Artış	$25.000$
Ticari Borçlardaki Azalış	$15.000$
Stoklardaki Azalış	$10.000$
Ödenen Temettüler	$30.000$
Alınan Banka Kredisi	$50.000$

TMS 7 Nakit Akış Tablosu standardı uyarınca dolaylı yöntem kullanılarak hesaplanan "İşletme Faaliyetlerinden Nakit Akışları" tutarı kaç $TL$ 'dir?

165.000

135.000

190.000

215.000

160.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $165.000$

Cevap

İşletme faaliyetlerinden nakit akışları tutarı

165.000

TL

olarak hesaplanır.

Doğru hesaplamada, net kâra nakit çıkışı gerektirmeyen amortisman gideri (

40.000

) ve yatırım faaliyetiyle ilgili olup kârı düşüren MDV satış zararı (

5.000

) eklenir. Ardından çalışma sermayesi düzeltmeleri yapılır: nakit girişi sağlamayan ticari alacak artışı (

25.000

) ve nakit ödemesi gerektiren ticari borç azalışı (

15.000

) düşülür; nakit açığa çıkaran stok azalışı (

10.000

) eklenir. Temettü ödemesi ve banka kredisi ise finansman faaliyeti olduğu için bu hesaplamada yer almaz.

Adım Adım Çözüm

1

Nakit çıkışı gerektirmeyen giderlerin net kâra eklenmesi

150.000 + 40.000 (Amortisman) + 5.000 (MDV Satış Zararı) = 195.000

TL

Amortisman ve MDV satış zararı net kârı azaltmış ancak nakit çıkışı yaratmamıştır.

2

Çalışma sermayesi kalemlerindeki değişimlerin nakit etkisinin hesaplanması

-25.000 (Alacak Artışı) - 15.000 (Borç Azalışı) + 10.000 (Stok Azalışı) = -30.000

TL

Varlık artışları ve borç azalışları nakit çıkışı/azalışı; varlık azalışları ise nakit girişi/artışı yönünde etki yapar.

3

Net işletme faaliyeti nakit akışının bulunması

195.000 - 30.000 = 165.000

TL

Düzeltilmiş kâr rakamına çalışma sermayesi değişimleri eklenerek nihai tutara ulaşılır.

Anahtar Kavram

Dolaylı yöntemle işletme faaliyetlerinden nakit akışlarının hesaplanması, net kârın nakit bazlı hale getirilmesi için nakit dışı işlemlerin ve çalışma sermayesi değişimlerinin düzeltilmesini içerir.

Daha Fazla Pratik

Stoklardaki ve alacaklardaki değişimlerin işletme faaliyetlerine etkisini pekiştirmek için doğrudan yöntemle tahsilat hesaplamaları üzerine çalışılabilir.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 150Soru →

Bir işletmenin $31.12.2025$ tarihli mizanında yer alan bazı hesapların kalanları aşağıdaki tabloda verilmiştir:

Hesap Adı	Tutar ( $TL$ )
Hisse Senedi İhraç Primleri	$40.000$
Yasal Yedekler	$70.000$
Olağanüstü Yedekler	$50.000$
M.D.V. Yeniden Değerleme Artışları	$100.000$
Geçmiş Yıllar Zararları	$15.000$
Genel Yönetim Giderleri	$25.000$
Dönem Net Kârı	$90.000$

Tekdüzen Hesap Planı ve genel kabul görmüş bilanço ilkeleri uyarınca, işletmenin dönem sonu bilançosunda yer alacak olan "Kâr Yedekleri" toplamı kaç $TL$ 'dir?

120.000

140.000

210.000

260.000

350.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $120.000$

Cevap

İşletmenin bilançosunda raporlanacak kâr yedekleri toplamı

120.000

TL

'dir.

Kâr yedekleri, işletmenin faaliyetleri sonucunda elde edilen kârın dağıtılmayarak işletmede bırakılan kısmını temsil eder. Tekdüzen Hesap Planı'na göre 54 Kâr Yedekleri grubunda Yasal Yedekler ve Olağanüstü Yedekler yer alır. Bu iki kalemin toplamı (

70.000 + 50.000

) olan

120.000

TL

doğru cevaptır.

Adım Adım Çözüm

1

Kâr Yedekleri grubuna (54) ait hesapları belirle.

Yasal Yedekler (

70.000

) ve Olağanüstü Yedekler (

50.000

)

Tekdüzen Hesap Planı'na göre kâr yedekleri 54 grubunda izlenir.

2

Diğer özkaynak ve sonuç hesaplarını sınıflandır.

Hisse Senedi İhraç Primleri ve M.D.V. Yeniden Değerleme Artışları 'Sermaye Yedekleri' (52); Geçmiş Yıllar Zararları 'Özkaynak İndirimi' (58); Dönem Net Kârı (590) ise ayrı bir kalemdir. Genel Yönetim Giderleri bir gelir tablosu hesabıdır.

Yedekler arasındaki temel ayrım kaynağına (sermaye vs. kâr) dayanır.

3

Belirlenen kâr yedeği kalemlerini topla.

70.000 + 50.000 = 120.000

TL

İşletmenin toplam kâr yedekleri bu iki kalemin toplamından oluşur.

Anahtar Kavram

Özkaynaklar içinde Sermaye Yedekleri ve Kâr Yedekleri Ayrımı

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 151Soru →

Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu (KGK) tarafından yayımlanan 'Finansal Raporlamaya İlişkin Kavramsal Çerçeve' hükümleri dikkate alındığında; genel amaçlı finansal raporlamanın temel amacı ve bilginin faydalılığını sağlayan niteliksel özellikler ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Finansal bilginin ihtiyaca uygun olabilmesi için kullanıcıların kararlarında fark yaratma kapasitesine; yani tahmin değeri, doğrulama değeri veya her ikisine birden sahip olması gerekir.

Gerçeğe uygun sunumun tam olması; bir kullanıcının raporlanan ekonomik olayı anlaması için gerekli olan tüm tanımlamaları ve açıklamaları içermesi demektir.

Finansal raporlamanın temel hedefi; işletmenin raporlama tarihindeki piyasa değerini doğrudan saptamak ve yatırımcılara elde edecekleri kâr payı tutarı hakkında garanti sunmaktır.

Karşılaştırılabilirlik, kullanıcıların kalemler arasındaki benzerlikleri ve farklılıkları belirlemesine ve anlamasına olanak tanıyan geliştirici bir niteliksel özelliktir.

Doğrulanabilirlik, farklı bilgili ve bağımsız gözlemcilerin belirli bir sunumun gerçeğe uygun olduğuna dair tam bir anlaşmaya varamasalar bile bir uzlaşmaya varabilmeleri anlamına gelir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Finansal raporlamanın temel hedefi; işletmenin raporlama tarihindeki piyasa değerini doğrudan saptamak ve yatırımcılara elde edecekleri kâr payı tutarı hakkında garanti sunmaktır.

Cevap

Finansal raporlamanın işletmenin piyasa değerini doğrudan belirleme veya kâr payı garantisi verme gibi bir amacı bulunmamaktadır; raporlamanın amacı bu tür tahminlere temel teşkil edecek bilgileri sağlamaktır.

Kavramsal Çerçeve (Bölüm 1.7) açıkça finansal raporların bir işletmenin değerini göstermek için tasarlanmadığını, ancak mevcut ve potansiyel yatırımcıların işletmenin değerini tahmin etmelerine yardımcı olacak bilgileri sağladığını belirtir. Ayrıca muhasebe standartları herhangi bir kâr veya getiri garantisi sunmaz.

Adım Adım Çözüm

1

Kavramsal Çerçeve'deki raporlama amacını incelemek

Genel amaçlı finansal raporlamanın amacı, işletmeye kaynak sağlayanlara karar verirken faydalı olacak bilgiyi sunmaktır.

Finansal tabloların sınırlarını belirlemek için temel amaca bakılmalıdır.

2

İşletme değeri ile finansal bilgi arasındaki ilişkiyi değerlendirmek

Raporlar işletmenin piyasa değerini göstermez; ancak kullanıcıların bu değeri tahmin etmesine yardımcı olur.

Hatalı seçeneği (piyasa değerini kesin olarak gösterme iddiası) ayırt etmek gerekir.

3

Niteliksel özellikleri doğrulamak

İhtiyaca uygunluk ve gerçeğe uygun sunumun 'temel'; karşılaştırılabilirlik, doğrulanabilirlik, zamanında sunum ve anlaşılabilirliğin 'geliştirici' özellikler olduğu teyit edilir.

Diğer seçeneklerin teknik doğruluğunu kontrol etmek için gereklidir.

Anahtar Kavram

Finansal Raporlamanın Amacı ve Sınırları

Soru 152Soru →

Bir ticari işletmenin $2026$ yılı faaliyet dönemi sonuna ilişkin mizan verilerinden hareketle tespit edilen bazı hesap bakiye tutarları aşağıda verilmiştir:

Hesap Adı	Tutar ( $TL$ )
Brüt Satışlar	$1.850.000$
Satış İndirimleri	$120.000$
Satışların Maliyeti	$980.000$
Genel Yönetim Giderleri	$140.000$
Araştırma ve Geliştirme Giderleri	$60.000$
Faiz Gelirleri	$55.000$
Karşılık Giderleri	$35.000$
Finansman Giderleri	$85.000$
Olağan dışı Gelir ve Kârlar	$40.000$
Gelecek Aylara Ait Giderler	$25.000$
Ödenecek Vergi ve Fonlar	$110.000$

Buna göre, işletmenin ilgili dönemdeki 'Olağan Kârı' kaç $TL$ 'dir?

460.000

485.000

525.000

550.000

570.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $485.000$

Cevap

İşletmenin ilgili dönemdeki Olağan Kârı

485.000

TL

olarak hesaplanmaktadır.

Doğru yanıt olan tutar, gelir tablosu ilkelerine uygun olarak kademeli kâr hesaplama yöntemiyle bulunmuştur. İşletmenin Net Satışları

1.730.000

TL

, Brüt Satış Kârı

750.000

TL

ve Faaliyet Kârı

550.000

TL

'dir. Faaliyet kârına süreklilik arz eden diğer gelirlerin (Faiz Gelirleri:

55.000

TL

) eklenmesi ve süreklilik arz eden diğer giderler (Karşılık Giderleri:

35.000

TL

) ile finansman maliyetlerinin (Finansman Giderleri:

85.000

TL

) düşülmesi sonucunda Olağan Kâr

485.000

TL

olarak gerçekleşir.

Adım Adım Çözüm

1

Net Satışlar ve Brüt Satış Kârının hesaplanması

Net Satışlar:

1.850.000 - 120.000 = 1.730.000

TL

; Brüt Satış Kârı:

1.730.000 - 980.000 = 750.000

TL

Gelir tablosu hiyerarşisinde brüt satışlardan indirimler düşülerek net satışlara, net satışlardan ise satışların maliyeti düşülerek brüt satış kârına ulaşılır.

2

Faaliyet Kârının hesaplanması

Faaliyet Kârı:

750.000 - (140.000 + 60.000) = 550.000

TL

Brüt satış kârından işletmenin esas faaliyetleri için katlandığı genel yönetim ve Ar-Ge giderleri düşülerek faaliyet kârı bulunur.

3

Olağan Kârın hesaplanması

Olağan Kâr:

550.000 + 55.000 - 35.000 - 85.000 = 485.000

TL

Faaliyet kârına diğer faaliyetlerden olağan gelirler (faiz gelirleri) eklenir, diğer faaliyetlerden olağan giderler (karşılık giderleri) ve finansman giderleri düşülerek olağan kâra ulaşılır.

Anahtar Kavram

Olağan Kâr: İşletmenin süreklilik gösteren faaliyetlerinden elde ettiği kâr olup, faaliyet kârına diğer olağan gelirlerin eklenmesi ve diğer olağan giderler ile finansman giderlerinin düşülmesiyle hesaplanır.

İpuçları

1

Gelir tablosu hesaplanırken sadece gelir ve gider hesaplarını dikkate almalısınız; bilanço kalemlerini (varlık/borç) elemeyi unutmayın.

2

Olağan Kâr, Faaliyet Kârı ile Dönem Kârı arasında bir ara kâr basamağıdır. Bu basamakta finansman giderleri de hesaba katılır ancak olağan dışı kalemler dahil edilmez.

3

Hesaplama sırası: Brüt Satış Kârı -> Faaliyet Kârı -> Olağan Kâr şeklindedir. Faiz Gelirleri (+), Karşılık Giderleri (-) ve Finansman Giderleri (-) işlemlerini faaliyet kârına uygulayın.

Daha Fazla Pratik

Finansman giderlerinin Brüt Satış Kârı dikey yüzdesini nasıl etkilediğini analiz etmek için 'Yüzde Yöntemiyle Analiz' sorularını çözebilirsiniz.

Tahmini Süre:2m 30s

Soru 153Soru →

$X$ İşletmesi'nin $31.12.2025$ tarihli finansal tablolarının hazırlık aşamasında aşağıdaki hesap kalanları ve bu hesaplara ilişkin envanter notları belirlenmiştir:

Hesap Adı	Tutar ( $TL$ )
$102$ Bankalar	$210.000$
$121$ Alacak Senetleri	$180.000$
$122$ Alacak Senetleri Reeskontu	$12.000$
$153$ Ticari Mallar	$250.000$
$180$ Gelecek Aylara Ait Giderler	$25.000$
$280$ Gelecek Yıllara Ait Giderler	$40.000$
$321$ Borç Senetleri	$100.000$
$400$ Banka Kredileri	$200.000$
$642$ Faiz Gelirleri	$30.000$

Envanter Notları:
- $280$ Gelecek Yıllara Ait Giderler hesabının $15.000$ $TL$ 'lik kısmı $2026$ yılı faaliyetlerine ilişkindir.
- $400$ Banka Kredileri hesabının $60.000$ $TL$ 'lik anapara taksidi $2026$ yılının Mart ayında ödenecektir.

Genel kabul görmüş bilanço ilkeleri ve vade ayırımı esasları dikkate alındığında, işletmenin bu veriler ışığında hesaplanacak "Net İşletme Sermayesi" tutarı kaç $TL$ 'dir?

508.000

538.000

553.000

568.000

583.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $508.000$

Cevap

İşletmenin net işletme sermayesi

508.000

TL

'dir.

Doğru çözümde, faiz gelirleri gibi gelir tablosu hesapları kapsam dışı bırakılmış; gelecek yıllara ait giderlerin ve banka kredilerinin vadesi bir yılın altına düşen kısımları ilgili kısa vadeli gruplara (dönen varlık ve kısa vadeli yabancı kaynak) dahil edilerek net işletme sermayesi hesaplanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1

Dönen varlıklar toplamını hesapla.

668.000

TL

Bilanço ilkeleri gereği vadesi bir yılın altına düşen duran varlıklar (gelecek yıllara ait giderlerin

15.000

TL

'lik kısmı) dönen varlıklara aktarılır. Hesaplama:

210.000 (102) + 180.000 (121) - 12.000 (122) + 250.000 (153) + 25.000 (180) + 15.000 (Aktarılan) = 668.000

TL

.

2

Kısa vadeli yabancı kaynaklar toplamını hesapla.

160.000

TL

Vadesi bir yılın altına düşen uzun vadeli yabancı kaynaklar (banka kredilerinin

60.000

TL

'lik taksidi) kısa vadeli yabancı kaynaklara aktarılır. Hesaplama:

100.000 (321) + 60.000 (Aktarılan) = 160.000

TL

.

3

Net işletme sermayesini bul.

508.000

TL

Net İşletme Sermayesi = Dönen Varlıklar - Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar formülü uygulanır.

668.000 - 160.000 = 508.000

TL

.

Anahtar Kavram

Bilanço İlkeleri ve Vade Ayırımı (Dönen/Duran Varlık ve Kısa/Uzun Vadeli Kaynak Ayrımı)

Daha Fazla Pratik

Bilançonun kaynak yapısını ve özkaynak değişimlerini test eden soruları inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:2m 30s

Soru 154Soru →

Bir işletmenin iki farklı döneme ait bilanço verileri karşılaştırıldığında aşağıdaki değişimler tespit edilmiştir:

* Ticari Alacaklar: $45.000$ TL artış
* Ticari Borçlar: $30.000$ TL azalış
* Birikmiş Amortismanlar: $25.000$ TL artış
* Gelecek Aylara Ait Giderler: $10.000$ TL artış
* Banka Kredileri: $50.000$ TL azalış

Bu verilere göre, Fon Akım Tablosu düzenlenirken aşağıdakilerden hangisi bir 'fon kaynağı' olarak dikkate alınmalıdır?

Ticari alacaklarda meydana gelen

45.000

TL tutarındaki artış

Kısa vadeli ticari borçların

30.000

TL tutarında ödenmesi (azalışı)

Birikmiş amortismanlar hesabında gerçekleşen

25.000

TL tutarındaki artış

Gelecek aylara ait giderler kalemindeki

10.000

TL tutarındaki artış

Banka kredilerinin

50.000

TL tutarında azaltılması

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Birikmiş amortismanlar hesabında gerçekleşen $25.000$ TL tutarındaki artış

Cevap

Birikmiş amortismanlar hesabında gerçekleşen

25.000

TL tutarındaki artış

Fon Akım Tablosu mantığına göre, aktif hesaplardaki azalışlar fon kaynağıdır. Birikmiş amortismanlar hesabı bilançonun aktifinde (-) işaretle yer alan düzenleyici bir hesap olduğu için, bu hesaptaki bir artış (örneğin

-100

'den

-125

'e gelmesi) aktif toplamını azaltıcı etki yapar. Bu durum teknik olarak aktif azalışı gibi işlem görür ve fon kaynağı olarak kabul edilir.

Adım Adım Çözüm

1

Fon Akım Tablosu'nun temel sınıflandırma kurallarını hatırla.

Aktif kalemlerdeki azalışlar ve pasif (kaynak) kalemlerindeki artışlar 'fon kaynağı'dır. Aktif kalemlerdeki artışlar ve pasif kalemlerdeki azalışlar ise 'fon kullanımı'dır.

Tablonun mantığı, işletmeye giren ve işletmeden çıkan ekonomik değerlerin değişimini izlemektir.

2

Verilen kalemleri bu kurallara göre analiz et.

Ticari alacak artışı (Aktif artışı) = Kullanım; Ticari borç azalışı (Pasif azalışı) = Kullanım; Gelecek aylara ait gider artışı (Aktif artışı) = Kullanım; Banka kredisi azalışı (Pasif azalışı) = Kullanım.

Her bir değişim, fonların nereye harcandığını veya nereden çıktığını temsil eder.

3

Birikmiş amortismanlar hesabının niteliğini değerlendir.

Birikmiş amortismanlar bir aktif düzenleyici hesaptır. Bu hesaptaki artış, bilançonun aktif toplamında net bir azalışa (veya özkaynak/kâr üzerinden nakit çıkışı gerektirmeyen bir gidere) karşılık geldiği için 'fon kaynağı' olarak sınıflandırılır.

Amortismanlar, dönem net kârı hesaplanırken gider yazılmasına rağmen nakit çıkışı gerektirmeyen işlemlerdir ve fon akımında kaynağa eklenirler.

Anahtar Kavram

Fon Akım Tablosu'nda Kaynak ve Kullanım Ayrımı

İpuçları

1

Fon Akım Tablosu'nda bir kalemin 'kaynak' olabilmesi için aktifte azalış veya pasifte artış meydana gelmesi gerekir.

2

Aktif düzenleyici hesaplar (Birikmiş Amortismanlar, Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı vb.) aktifte eksi değerle yer aldıkları için normal aktif kalemlerinin tersi mantıkla çalışırlar.

3

Birikmiş Amortismanlar hesabındaki artış, net aktif değerini azalttığı için bir 'fon kaynağı' olarak işlem görür.

Daha Fazla Pratik

Benzer mantıkla, 'Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı' hesabındaki bir artışın fon akım tablosunda nasıl raporlanacağını inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Özkaynak değişimi üzerinden düşünürsek; amortisman giderleri kârı azaltır ancak nakit/fon çıkışı yaratmaz. Bu nedenle net kâra amortismanlar eklenerek 'faaliyetlerden sağlanan fon' (kaynak) bulunur.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 155Soru →

Bir işletmenin $2024$ ve $2025$ yıllarına ait bilanço verileri üzerinde yapılan analiz çalışmaları sonucunda aşağıdaki bilgiler elde edilmiştir:

* $2024$ yılı sonunda dönen varlıklar toplamı $300.000$ TL, kısa vadeli yabancı kaynaklar toplamı ise $180.000$ TL'dir.
* $2025$ yılında işletmenin dönen varlıkları bir önceki yıla göre $\%20$ oranında artış göstermiştir.
* $2025$ yılında işletmenin kısa vadeli yabancı kaynakları $30.000$ TL tutarında azalmıştır.

Bu verilere göre, işletmenin $2025$ yılı "Net İşletme Sermayesi Değişim Tablosu"nda yer alacak net işletme sermayesindeki toplam değişim aşağıdakilerden hangisidir?

90.000

TL artış

90.000

TL azalış

60.000

TL artış

30.000

TL artış

30.000

TL azalış

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $90.000$ TL artış

Cevap

İşletmenin net işletme sermayesi ilgili dönemde

90.000

TL artış göstermiştir.

Net İşletme Sermayesi, Dönen Varlıklar ile Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar arasındaki farktır.

2024

yılı sonunda

120.000

TL olan NİS,

2025

yılında dönen varlıkların

360.000

TL'ye yükselmesi ve borçların

150.000

TL'ye düşmesiyle

210.000

TL'ye ulaşmıştır. Bu durum toplamda

90.000

TL'lik bir artış anlamına gelir.

Adım Adım Çözüm

1

2024

yılı (baz yıl) Net İşletme Sermayesini (NİS) hesapla.

NİS_{2024} = 300.000 - 180.000 = 120.000

TL

Net işletme sermayesi, dönen varlıklar ile kısa vadeli yabancı kaynaklar arasındaki farktır.

2

2025

yılı Dönen Varlıklar toplamını hesapla.

300.000 \times (1 + 0,20) = 360.000

TL

Dönen varlıkların bir önceki yıla göre

\%20

arttığı belirtilmiştir.

3

2025

yılı Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar toplamını hesapla.

180.000 - 30.000 = 150.000

TL

Kısa vadeli yabancı kaynakların

30.000

TL azaldığı belirtilmiştir.

4

2025

yılı Net İşletme Sermayesini hesapla.

NİS_{2025} = 360.000 - 150.000 = 210.000

TL

Yeni dönem verileriyle güncel net işletme sermayesi tutarına ulaşılır.

5

İki dönem arasındaki farkı (değişimi) bul.

210.000 - 120.000 = 90.000

TL (Artış)

NİS tutarı

120.000

TL'den

210.000

TL'ye çıktığı için değişim artış yönündediz.

Anahtar Kavram

Net İşletme Sermayesi (NİS) Değişimi

İpuçları

1

Net işletme sermayesinin formülünü (Dönen Varlıklar - Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar) her iki yıl için ayrı ayrı uygulayın.

2

Dönen varlıkların

\%20

artması demek,

300.000

TL'nin

360.000

TL olması demektir. Kısa vadeli yabancı kaynaklar ise

180.000 - 30.000

olarak güncellenmelidir.

3

İlk yıl NİS

120.000

TL, ikinci yıl NİS

210.000

TL'dir. Aradaki fark size sonucu verecektir.

Daha Fazla Pratik

Net işletme sermayesi değişim tablosu düzenlenirken hangi kalemlerin 'kaynak' hangilerinin 'kullanım' olarak sınıflandırıldığını tekrar gözden geçirin.

Alternatif Yöntem

Değişimler üzerinden gitmek: Dönen varlıklardaki

60.000

TL artış NİS'i

+60.000

etkiler. Kısa vadeli yabancı kaynaklardaki

30.000

TL azalış da NİS'i

+30.000

etkiler. Toplam etki:

+60.000 + 30.000 = +90.000

TL.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 156Soru →

Bir işletmenin $2025$ yılı hesap dönemine ait Özkaynaklar Değişim Tablosu düzenlenirken aşağıdaki veriler tespit edilmiştir:

* Dönem başı toplam özkaynak tutarı: $800.000$ TL
* Dönem net kârı: $150.000$ TL
* Ortaklara dağıtılan nakit temettü tutarı: $30.000$ TL

Dönem içinde başka bir özkaynak değişimi gerçekleşmediği varsayıldığında, işletmenin dönem sonu toplam özkaynak tutarı kaç TL'dir?

920.000

950.000

980.000

620.000

120.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $920.000$

Cevap

İşletmenin dönem sonu toplam özkaynak tutarı

920.000

TL'dir.

Özkaynaklar Değişim Tablosu'nda dönem sonu toplamına ulaşmak için dönem başı tutara (

800.000

TL), özkaynağı artıran dönem net kârı (

150.000

TL) eklenir ve özkaynağı azaltan nakit temettü ödemesi (

30.000

TL) çıkarılır. Yapılan işlem sonucunda

920.000

TL tutarına ulaşılmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1

Dönem başı özkaynak tutarını belirleyin.

800.000

TL

Hesaplamanın başlangıç noktası dönem başı bakiyesidir.

2

Dönem net kârını ekleyin.

800.000 + 150.000 = 950.000

TL

Net kâr, işletmenin özkaynaklarını artıran bir unsurdur.

3

Dağıtılan nakit temettüleri çıkarın.

950.000 - 30.000 = 920.000

TL

Temettü ödemeleri, özkaynakların işletmeden dışarı çıkmasına neden olduğu için özkaynak toplamını azaltır.

Anahtar Kavram

Özkaynaklar Değişim Tablosu'nun temel mantığı, dönem başı özkaynakların dönem içindeki artış (kâr, sermaye artırımı vb.) ve azalışlarla (zarar, temettü vb.) dönem sonu özkaynak tutarına nasıl ulaştığını göstermektir.

İpuçları

1

Özkaynaklar Değişim Tablosu'nda kâr artırıcı, temettü ise azaltıcı etki yapar.

2

Hesaplamaya dönem başı bakiyeyi ekleyerek başlamayı unutmayın.

Daha Fazla Pratik

Sermaye artırımı ve yedeklere aktarım gibi işlemlerin özkaynak toplamına etkisini inceleyen sorulara göz atabilirsiniz.

Tahmini Süre:45s

Soru 157Soru →

Bir işletmenin $2025$ yılı faaliyet dönemine ait dönem net kârı, nakit çıkışı gerektirmeyen kalemleri ve işletme sermayesi hesaplarındaki net değişimlere ilişkin veriler aşağıda sunulmuştur:

Kalem / İşlem	Tutar ( $TL$ )
Dönem Net Kârı	$450.000$
Amortisman ve İtfa Payları Gideri	$85.000$
Maddi Duran Varlık Satış Kârı	$40.000$
Şüpheli Ticari Alacak Karşılığı Gideri	$15.000$
Ticari Alacaklardaki Net Artış	$40.000$
Stoklardaki Net Azalış	$25.000$
Ticari Borçlardaki Net Artış	$25.000$
Ödenecek Vergi ve Fonlardaki Net Azalış	$10.000$

Bu bilgilere göre, işletmenin $2025$ yılı 'İşletme Faaliyetlerinden Kaynaklanan Net Nakit Akışı' kaç $TL$ 'dir?

510.000

550.000

470.000

495.000

425.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $510.000$

Cevap

İşletme faaliyetlerinden kaynaklanan net nakit akışı

510.000

TL

olarak hesaplanır.

İşletme faaliyetlerinden kaynaklanan net nakit akışı hesaplanırken dolaylı yöntem uyarınca;

450.000

TL

net kâra, nakit çıkışı gerektirmeyen amortisman (

85.000

) ve karşılık giderleri (

15.000

) eklenir. Yatırım faaliyeti kaynaklı satış kârı (

40.000

) düşülür. İşletme sermayesi düzeltmelerinde; alacak artışı (

-40.000

), stok azalışı (

+25.000

), borç artışı (

+25.000

) ve vergi borcu azalışı/ödeme (

-10.000

) işlemleri yapıldığında

510.000

TL

sonucuna ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1

Nakit çıkışı gerektirmeyen giderlerin net kâra eklenmesi

450.000 + 85.000 (Amortisman) + 15.000 (Karşılık Gideri) = 550.000

TL

Amortisman ve karşılık giderleri net kârı azaltmış olsa da işletmeden gerçek bir nakit çıkışına neden olmamıştır.

2

Yatırım faaliyetlerine ilişkin kârın net kârdan arındırılması

550.000 - 40.000 (MDV Satış Kârı) = 510.000

TL

Varlık satış kârı yatırım faaliyetleri bölümünde raporlanacağı için işletme faaliyetleri hesaplamasından düşülmelidir.

3

İşletme sermayesi kalemlerindeki değişimlerin nakit etkisinin hesaplanması

- 40.000 (Alacak Artışı) + 25.000 (Stok Azalışı) + 25.000 (Borç Artışı) - 10.000 (Vergi Ödemesi) = 0

TL

(Toplam Etki)

Varlık artışları nakit kullanımı (eksi), kaynak artışları veya varlık azalışları nakit kaynağı (artı) olarak işlenir.

4

Sonuç toplamının bulunması

510.000 + 0 = 510.000

TL

Düzeltilmiş kâr ile işletme sermayesi değişimlerinin toplamı işletme faaliyetlerinden sağlanan net nakit akışını verir.

Anahtar Kavram

Dolaylı yöntemde işletme faaliyetlerinden nakit akışları hesaplanırken; dönem net kârına nakit çıkışı gerektirmeyen giderler eklenir, nakit girişi sağlamayan gelirler çıkarılır ve işletme sermayesindeki (kasa ve finansal borçlar hariç) değişimler yansıtılır.

Daha Fazla Pratik

Finansman faaliyetlerine giren kalemlerin (temettü ödemeleri, kredi geri ödemeleri vb.) bu hesaplamaya neden dahil edilmediğini inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:3m 0s

Soru 158Soru →

Karam Teknoloji $A.Ş.$ 'nin $2025$ yılı hesap dönemine ait muhasebe kayıtları ve finansal verileri incelendiğinde aşağıdaki işlemler tespit edilmiştir:

İşlem / Kalem	Tutar (TL)
Dönem net kârı	$520.000$
Nakit (dış kaynaklardan) sermaye artırımı	$280.000$
Geçmiş yıl kârlarından (iç kaynaklardan) sermaye artırımı	$150.000$
Ortaklara ödenen nakit temettüler	$210.000$
Dönem kârından yasal yedek akçe ayrılması	$60.000$
Maddi duran varlık yeniden değerleme artışları	$110.000$
Geçmiş yıl zararlarının statü yedekleri ile mahsubu	$80.000$

Bu verilere göre, işletmenin $2025$ yılı Özkaynaklar Değişim Tablosu'nda raporlanacak olan "Toplam Özkaynaklar" satırındaki net değişim kaç TL'dir?

700.000

TL artış

850.000

TL artış

640.000

TL artış

590.000

TL artış

780.000

TL artış

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $700.000$ TL artış

Cevap

700.000

TL artış

Doğru cevap olan yedi yüz bin TL artış, özkaynakları doğrudan etkileyen dışsal hareketlerin sonucudur. Dönem net kârı (

+520.000

), dış kaynaklardan sağlanan nakit sermaye (

+280.000

), özkaynaklarda fon olarak tutulan yeniden değerleme artışı (

+110.000

) toplam artışları oluşturur. Ortaklara ödenen nakit temettü (

-210.000

) ise özkaynaklardan bir varlık çıkışıdır. Diğer kalemler (iç sermaye artırımı, yedek ayırma, zarar mahsubu) sadece özkaynak kalemleri arasında 'kalem kaydırma' işlemidir ve toplamı etkilemez.

Adım Adım Çözüm

1

Toplam özkaynakları değiştiren kalemlerin sınıflandırılması

Net Kâr (

+520.000

), Nakit Sermaye Artırımı (

+280.000

), Nakit Temettü (

-210.000

), Yeniden Değerleme Artışı (

+110.000

)

Bu kalemler işletmeye dışarıdan varlık girişi sağlar veya varlık çıkışına neden olur.

2

Özkaynak içi yer değişimlerinin (etkisiz kalemlerin) ayıklanması

İç kaynaklardan sermaye artırımı (

0

), Yedek akçe ayrılması (

0

), Zarar mahsubu (

0

)

Özkaynakların kendi içindeki alt hesaplar arası transferler toplam özkaynak tutarını değiştirmez.

3

Net değişimin hesaplanması

520.000 + 280.000 - 210.000 + 110.000 = 700.000

TL

Artış ve azalış yaratan kalemlerin net toplamı alınır.

Anahtar Kavram

Özkaynaklar Değişim Tablosu'nda toplam özkaynak tutarı, sadece özkaynak grubuna dışarıdan yapılan ilaveler (sermaye artırımı vb.), gruptan yapılan çıkışlar (temettü ödemesi vb.) ve dönemsel performans (kâr/zarar/değer artışı) ile değişir.

Tahmini Süre:3m 0s

Soru 159Soru →

Bir üretim işletmesinin $2026$ yılı sonu mizanında yer alan bazı hesapların bakiye tutarları aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Hesap Kalemi	Tutar (TL)
Yurt İçi Satışlar	$4.500.000$
Yurt Dışı Satışlar	$800.000$
Satış Iskontoları	$120.000$
Satıştan İadeler	$180.000$
Dönem Başı Ticari Mal Stoku	$600.000$
Dönem İçi Ticari Mal Alışları	$3.200.000$
Dönem Sonu Ticari Mal Stoku	$850.000$
Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderleri	$420.000$
Genel Yönetim Giderleri	$380.000$
Araştırma ve Geliştirme Giderleri	$150.000$
Reeskont Faiz Gelirleri	$75.000$
Menkul Kıymet Satış Zararları	$45.000$
Kısa Vadeli Borçlanma Giderleri	$160.000$
Verilen Sipariş Avansları	$110.000$
Gider Tahakkukları	$55.000$

Tekdüzen Hesap Planı (THP) formatı ve gelir tablosu ilkeleri göz önünde bulundurulduğunda, bu verilere göre işletmenin ilgili dönemdeki 'Olağan Kâr' tutarı kaç TL'dir?

970.000

1.100.000

860.000

915.000

805.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $970.000$

Cevap

İşletmenin ilgili dönemdeki Olağan Kâr tutarı

970.000

TL'dir.

Doğru tutar olan

970.000

TL, gelir tablosunun hiyerarşik yapısı takip edilerek hesaplanmıştır. Bu süreçte Net Satışlar

5.000.000

TL, STMM

2.950.000

TL, Brüt Satış Kârı

2.050.000

TL ve Faaliyet Kârı

1.100.000

TL olarak bulunmuştur. Son aşamada faaliyet dışı olağan gelirler (

75.000

) eklenmiş, giderler (

45.000

) ve finansman giderleri (

160.000

) çıkarılarak Olağan Kâr'a ulaşılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1

Net Satışların Hesaplanması

5.000.000

TL

Brüt Satışlar (

4.500.000 + 800.000 = 5.300.000

) tutarından Satış İndirimleri (

120.000 + 180.000 = 300.000

) düşülmelidir.

2

Satılan Ticari Mallar Maliyetinin (STMM) Hesaplanması

2.950.000

TL

Dönem Başı Stok (

600.000

) + Dönem İçi Alışlar (

3.200.000

) - Dönem Sonu Stok (

850.000

) formülü uygulanır.

3

Brüt Satış Kârının Hesaplanması

2.050.000

TL

Net Satışlar (

5.000.000

) - STMM (

2.950.000

) farkı brüt kârı verir.

4

Faaliyet Kârının Hesaplanması

1.100.000

TL

Brüt Satış Kârından Faaliyet Giderleri (

420.000 + 380.000 + 150.000 = 950.000

) düşülür.

5

Olağan Kârın Hesaplanması

970.000

TL

Faaliyet Kârı (

1.100.000

) + Diğer Olağan Gelirler (

75.000

) - Diğer Olağan Giderler (

45.000

) - Finansman Giderleri (

160.000

) işlemi yapılır.

Anahtar Kavram

Olağan Kâr Kademeli Hesaplaması

İpuçları

1

Mizanda yer alan her hesap gelir tablosuna gitmez; 'Verilen Sipariş Avansları' ve 'Gider Tahakkukları' hesaplarının hangi tabloda yer aldığını hatırlayın.

2

Olağan Kâr'a ulaşmak için önce Faaliyet Kârı'nı bulmanız, ardından 64, 65 ve 66 ile başlayan grupları işleme almanız gerekir.

3

STMM hesaplarken Dönem Başı Stok + Alışlar - Dönem Sonu Stok formülünü kullanın. Brüt Satışlar yerine Net Satışlar üzerinden maliyeti düşmeyi unutmayın.

Daha Fazla Pratik

İşletmenin 'Dönem Net Kârı'nı hesaplamak için vergi karşılıklarının (691) nasıl işleme alınacağını inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:3m 0s

Soru 160Soru →

Bir işletmenin $2025$ yılı hesap dönemine ait Özkaynaklar Değişim Tablosu incelendiğinde, aşağıdaki işlemlerden hangisinin işletmenin toplam özkaynak tutarında bir artışa neden olduğu söylenebilir?

Dönem net kârı elde edilmesi

Statü yedeklerinin sermayeye ilave edilmesi

Bankadan nakit kredi temin edilmesi

Ortaklara nakit kâr payı (temettü) ödenmesi

Dönem sonu amortisman gideri ayrılması

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Dönem net kârı elde edilmesi

Cevap

Dönem net kârı elde edilmesi işletmenin toplam özkaynak tutarını artıran temel unsurdur.

Dönem net kârı elde edilmesi, işletmenin varlıklarında bir artış yaratan ve bu artışın kaynağını doğrudan özkaynaklara yansıtan bir işlemdir. Bu nedenle Özkaynaklar Değişim Tablosu'nda toplam özkaynak tutarını artıran bir kalem olarak raporlanır.

Adım Adım Çözüm

1

Özkaynak bileşenlerini tanımlama

Özkaynaklar; ödenmiş sermaye, sermaye yedekleri, kâr yedekleri, geçmiş yıllar kâr/zararları ve dönem net kâr/zararından oluşur.

Hangi kalemlerin özkaynak tablosunda yer aldığını belirlemek için gereklidir.

2

İşlemlerin toplam tutar üzerindeki etkisini analiz etme

Dışarıdan yeni kaynak girişi (nakit sermaye artırımı) veya dönem içi kâr elde edilmesi toplamı artırırken; iç kaynaklı aktarımlar toplamı değiştirmez.

İçsel yer değiştirmeler ile dışsal artışları ayırt etmek analizin temelidir.

3

Seçenekleri karşılaştırma

Net kâr işletmeye artı değer kattığı için toplamı artırır.

Doğru cevaba ulaşmak için işlemlerin matematiksel yönü teyit edilir.

Anahtar Kavram

Özkaynaklar Değişim Tablosu'nda toplam özkaynak tutarı sadece dışsal kaynak girişleri (nakit sermaye artışı vb.) ve dönem net kârı ile artar; iç kaynaklardan (yedekler, kârlar) yapılan sermaye artışları toplamı etkilemez.

Finansal Tablolar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Alternatif Yöntem

Cevap