Özkaynaklar Değişim Tablosu Alıştırma Soruları — KPSS Muhasebe — Sayfa 2

Soru 21Soru →

Bir işletmenin $2025$ yılı hesap dönemine ait Özkaynaklar Değişim Tablosu incelendiğinde, aşağıdaki işlemlerden hangisinin işletmenin toplam özkaynak tutarında bir artışa neden olduğu söylenebilir?

Dönem net kârı elde edilmesi

Statü yedeklerinin sermayeye ilave edilmesi

Bankadan nakit kredi temin edilmesi

Ortaklara nakit kâr payı (temettü) ödenmesi

Dönem sonu amortisman gideri ayrılması

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Dönem net kârı elde edilmesi

Cevap

Dönem net kârı elde edilmesi işletmenin toplam özkaynak tutarını artıran temel unsurdur.

Dönem net kârı elde edilmesi, işletmenin varlıklarında bir artış yaratan ve bu artışın kaynağını doğrudan özkaynaklara yansıtan bir işlemdir. Bu nedenle Özkaynaklar Değişim Tablosu'nda toplam özkaynak tutarını artıran bir kalem olarak raporlanır.

Adım Adım Çözüm

1

Özkaynak bileşenlerini tanımlama

Özkaynaklar; ödenmiş sermaye, sermaye yedekleri, kâr yedekleri, geçmiş yıllar kâr/zararları ve dönem net kâr/zararından oluşur.

Hangi kalemlerin özkaynak tablosunda yer aldığını belirlemek için gereklidir.

2

İşlemlerin toplam tutar üzerindeki etkisini analiz etme

Dışarıdan yeni kaynak girişi (nakit sermaye artırımı) veya dönem içi kâr elde edilmesi toplamı artırırken; iç kaynaklı aktarımlar toplamı değiştirmez.

İçsel yer değiştirmeler ile dışsal artışları ayırt etmek analizin temelidir.

3

Seçenekleri karşılaştırma

Net kâr işletmeye artı değer kattığı için toplamı artırır.

Doğru cevaba ulaşmak için işlemlerin matematiksel yönü teyit edilir.

Anahtar Kavram

Özkaynaklar Değişim Tablosu'nda toplam özkaynak tutarı sadece dışsal kaynak girişleri (nakit sermaye artışı vb.) ve dönem net kârı ile artar; iç kaynaklardan (yedekler, kârlar) yapılan sermaye artışları toplamı etkilemez.

Soru 22Soru →

Alfa Sanayi $A.Ş.$ 'nin cari hesap dönemine ait Özkaynaklar Değişim Tablosu düzenlenirken muhasebe kayıtlarından aşağıdaki veriler elde edilmiştir:

İşlem / Kalem	Tutar (TL)
Dönem başı toplam özkaynak tutarı	$2.500.000$
Dönem net kârı	$600.000$
Ortaklara nakit olarak ödenen temettü	$200.000$
Maddi duran varlıklar yeniden değerleme artış fonu	$300.000$
Yedeklerden karşılanan bedelsiz sermaye artırımı	$150.000$
İşletmenin kendi paylarını piyasadan geri satın alması	$100.000$
Muhasebe politikası değişikliği (geçmiş yıllar kârlarında azalış)	$80.000$
Özkaynaklarda izlenen aktüeryal kazançlar	$40.000$

Bu bilgilere göre, işletmenin dönem sonu toplam özkaynak tutarı kaç TL'dir?

3.060.000

3.210.000

3.260.000

3.100.000

2.760.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $3.060.000$

Cevap

İşletmenin dönem sonu toplam özkaynak tutarı

3.060.000

TL'dir.

Dönem sonu özkaynak tutarı hesaplanırken, toplam özkaynağı artıran kalemler (Dönem Net Kârı, Yeniden Değerleme Artışları, Aktüeryal Kazançlar) eklenir; toplam özkaynağı azaltan kalemler (Nakit Temettü, Geri Alınan Payların maliyeti, Negatif Muhasebe Politikası Düzeltmeleri) ise çıkarılır. İç kaynaklardan (yedekler, kârlar) yapılan sermaye artırımları toplam tutarı etkilemez. Hesaplama:

2.500.000 + 600.000 - 200.000 + 300.000 - 100.000 - 80.000 + 40.000 = 3.060.000

TL'dir.

Adım Adım Çözüm

1

Dönem başı tutara kâr ve kapsamlı gelir kalemlerini eklemek

2.500.000 (Başlangıç) + 600.000 (Kâr) + 300.000 (Yeniden Değerleme) + 40.000 (Aktüeryal Kazanç) = 3.440.000

TL

Özkaynaklarda artış yaratan tüm kalemler (kâr ve doğrudan özkaynağa kaydedilen gelirler) başlangıç tutarına eklenir.

2

Özkaynaklardan çıkış ve azalış yaratan kalemleri düşmek

3.440.000 - 200.000 (Temettü) - 100.000 (Geri Alınan Paylar) - 80.000 (Politika Düzeltmesi) = 3.060.000

TL

Nakit temettü ödemesi dışarıya kaynak çıkışıdır; geri alınan paylar ise özkaynakların altında negatif (indirim) kalemidir.

3

İç kaynaklı işlemleri analiz etmek

3.060.000 + 0 = 3.060.000

TL

Yedeklerden sermayeye yapılan transfer (bedelsiz artırım) toplam özkaynağı değiştirmez, sadece kalemler arası yer değiştirmedir.

Anahtar Kavram

Özkaynaklar Değişim Tablosunda toplam özkaynağı değiştiren işlemler ile sadece kompozisyonu (iç yapıyı) değiştiren işlemler arasındaki fark.

İpuçları

1

Toplam özkaynak tutarını değiştiren 'dışsal' hareketlere odaklanın; 'içsel' transferleri (yedeklerden sermayeye geçiş gibi) elemeyi unutmayın.

2

Geri alınan paylar (hazine hisseleri) özkaynak grubu altında parantez içinde gösterilen bir indirim kalemidir.

3

Yeniden değerleme artışları ve aktüeryal kazançlar gibi doğrudan özkaynaklara kaydedilen kalemler 'Diğer Kapsamlı Gelir' unsurlarıdır ve toplam özkaynağı artırır.

Daha Fazla Pratik

İç kaynaklardan sermaye artırımı ile dış kaynaklardan (nakit karşılığı) sermaye artırımının Özkaynaklar Değişim Tablosu ve Bilanço üzerindeki etkilerini karşılaştıran soruları çözün.

Tahmini Süre:3m 0s

Soru 23Soru →

Lapis Mücevherat $A.Ş.$ 'nin $2025$ yılına ait Özkaynaklar Değişim Tablosu düzenlenirken muhasebe kayıtlarından aşağıdaki veriler elde edilmiştir:

İşlem / Kalem	Tutar (TL)
$01.01.2025$ Toplam Özkaynak Tutarı	$4.200.000$
Dönem Kârı	$1.200.000$
Dönem Kârı Vergi ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılıkları	$240.000$
Nakit Sermaye Artırımı	$800.000$
Hisse Senedi İhraç Primleri	$150.000$
Olağanüstü Yedeklerden Sermaye Artırımı	$350.000$
Yasal Yedek Akçe Ayrılması	$120.000$
Ortaklara Nakit Temettü Ödenmesi Kararı	$400.000$
Maddi Duran Varlık Yeniden Değerleme Artışları	$300.000$

Bu verilere göre, işletmenin $31.12.2025$ tarihindeki toplam özkaynak tutarı kaç TL'dir?

6.010.000

6.250.000

6.360.000

6.410.000

5.710.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $6.010.000$

Cevap

6.010.000

TL tutarındaki seçenek doğrudur.

İşletmenin dönem sonu toplam özkaynağı, dönem başı bakiyesine işletmeye dışarıdan sağlanan net fon girişleri ve dönem içinde yaratılan net değer artışlarının eklenip, işletmeden ortaklara dağıtılan payların çıkarılmasıyla bulunur. Bu soruda dönem başı

4.200.000

TL'ye, net kâr olan

960.000

TL, nakit sermaye artışı olan

800.000

TL, emisyon primleri olan

150.000

TL ve yeniden değerleme artışı olan

300.000

TL eklenmiş; nakit temettü olan

400.000

TL ise çıkarılmıştır. İç kaynaklı işlemler olan yedeklerin sermayeye eklenmesi ve yedek akçe ayrılması toplam tutarı etkilememiştir.

Adım Adım Çözüm

1

Dönem net kârını hesapla

1.200.000 - 240.000 = 960.000

TL

Özkaynaklar değişim tablosunda net kâr, brüt kârdan vergi karşılığı düşülerek bulunur.

2

Özkaynakları artıran dış kaynaklı ve diğer artışları belirle

800.000

(Sermaye) +

150.000

(İhraç Primi) +

300.000

(Yeniden Değerleme) =

1.250.000

TL

Nakit sermaye artırımı, hisse senedi ihraç primleri ve değerleme artışları işletmeye dışarıdan giren veya değerleme sonucu oluşan gerçek artışlardır.

3

İç kaynaklı (toplamı değiştirmeyen) işlemleri ele

350.000

(Yedeklerden sermaye) ve

120.000

(Yasal yedek ayrılması) -> Etki:

0

Özkaynak kalemleri arasındaki transferler (yedeklerin sermayeye eklenmesi veya kârın yedeğe aktarılması) toplam özkaynak tutarını değiştirmez.

4

Dönem sonu toplam özkaynağı hesapla

4.200.000 + 960.000 + 1.250.000 - 400.000 = 6.010.000

TL

Dönem başı tutara net artışlar eklenip, özkaynaktan çıkış olan nakit temettü düşülerek sonuç bulunur.

Anahtar Kavram

Özkaynaklar Değişim Tablosunda toplam özkaynak tutarını yalnızca dış kaynaklı sermaye girişleri, dönem net kârı ve değerleme artışları artırırken; nakit kâr payı ödemeleri ve dönem net zararı azaltır.

İpuçları

1

Önce brüt kârdan vergi karşılığını çıkararak dönem net kârını bulun.

2

Yedeklerin sermayeye eklenmesi gibi işletme içi kalem transferlerinin toplam tutarı değiştirmediğini unutmayın.

3

Hisse senedi ihraç primleri ve yeniden değerleme artışları da özkaynaklar içerisinde yer alan artış kalemleridir.

Daha Fazla Pratik

Özkaynaklar değişim tablosunda hangi işlemlerin sadece kalem bazlı değişim yarattığını, hangilerinin ise toplam tutarı etkilediğini gösteren bir matris inceleyin.

Alternatif Yöntem

Özkaynaklardaki net değişimi bulup dönem başına ekleyebilirsiniz: Net Değişim = (Net Kâr + Nakit Sermaye + İhraç Primleri + Yeniden Değerleme) - (Nakit Temettü).

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 24Soru →

Ege Gıda Sanayi $A.Ş.$ 'nin $2025$ yılına ait Özkaynaklar Değişim Tablosu düzenlenirken muhasebe kayıtlarından aşağıdaki veriler elde edilmiştir:

Kalem	Tutar (TL)
Dönem Başı Toplam Özkaynaklar	$1.200.000$
Dönem Net Kârı	$350.000$
Ödenen Nakit Temettüler	$100.000$
Yedeklerden Sermaye Artırımı	$150.000$
Yeniden Değerleme Artışları	$80.000$
Hisse Senedi İhraç Primleri	$40.000$

Buna göre, işletmenin $2025$ yıl sonu toplam özkaynak tutarı kaç TL'dir?

1.720.000

1.670.000

1.570.000

1.490.000

1.530.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $1.570.000$

Cevap

İşletmenin dönem sonu toplam özkaynak tutarı

1.570.000

TL'dir.

Toplam özkaynak tutarı hesaplanırken, sadece özkaynak grubunun tamamını artıran (net kâr, sermaye artırımı için dışarıdan gelen nakit/varlık, ihraç primleri, yeniden değerleme artış fonları) veya azaltan (dönem zararı, nakit temettü ödemeleri) işlemler dikkate alınır.

1.570.000

TL tutarına ulaşırken yedeklerden sermaye artırımı gibi içsel transferler toplamı değiştirmediği için işleme dahil edilmemiştir.

Adım Adım Çözüm

1

Dönem başı toplam özkaynak tutarını baz al.

1.200.000

TL

Hesaplamanın başlangıç noktası önceki dönemden devreden tutardır.

2

Özkaynak toplamını artıran unsurları belirle ve ekle.

1.200.000 + 350.000

(Net Kâr)

+ 80.000

(Değerleme)

+ 40.000

(Prim)

= 1.670.000

TL

Dönem kârı, yeniden değerleme artışları ve ihraç primleri işletme dışından veya faaliyetlerden gelen özkaynak artışlarıdır.

3

Özkaynak toplamını azaltan unsurları belirle ve çıkar.

1.670.000 - 100.000

(Temettü)

= 1.570.000

TL

Nakit temettü ödemeleri, özkaynakların işletme dışına (ortaklara) çıkışını temsil eder ve toplamı azaltır.

4

İçsel transferleri analiz et.

Yedeklerden sermaye artırımı (

150.000

TL) etkisizdir.

Yedeklerden sermaye artırımı, özkaynaklar içindeki bir kalemin azalıp (yedekler) diğerinin artması (sermaye) olduğundan toplam özkaynak tutarı değişmez.

Anahtar Kavram

Özkaynaklar Değişim Tablosunda toplam tutarı değiştiren işlemler (dışsal/faaliyet) ile değiştirmeyen işlemler (içsel transferler) arasındaki ayrım.

İpuçları

1

Hangi işlemlerin sadece özkaynak kalemleri arasında yer değiştirmeye (içsel) neden olduğunu belirleyin.

2

Yedeklerden sermaye artırımı, kâr yedeklerinin azalması ve ödenmiş sermayenin artması demektir; bu durum 'toplam' özkaynağı etkilemez.

3

Dönem başı tutara kârı, ihraç primlerini ve değerleme artışlarını ekleyip nakit temettüleri çıkararak sonuca ulaşın.

Daha Fazla Pratik

Özkaynaklar değişim tablosu ile nakit akım tablosu arasındaki temettü ödemesi ilişkisini incelemek faydalı olacaktır.

Alternatif Yöntem

Özkaynaklardaki net değişimi bulmak için:

(Net Kâr - Nakit Temettü + Değerleme Artışı + İhraç Primi)

formülü uygulanabilir. Buradan bulunan

+370.000

TL değişim tutarı dönem başı olan

1.200.000

TL'ye eklendiğinde sonuç elde edilir.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 25Soru →

Özkaynaklar Değişim Tablosu'nun temel amacı, bir hesap dönemi boyunca özkaynak kalemlerinde meydana gelen artış ve azalışları göstermektir. Buna göre, aşağıdaki işlemlerden hangisinin işletmenin toplam özkaynak tutarında bir artışa neden olması beklenir?

Dönem net kârının tamamının yasal ve olağanüstü yedek akçelere aktarılması

Geçmiş yıllar kârlarının sermayeye ilave edilmesi yoluyla bedelsiz sermaye artırımı yapılması

İşletme ortaklarının yeni hisse senedi alarak nakit sermaye taahhüdünü yerine getirmesi

Bankadan alınan kısa vadeli kredinin vadesi geldiğinde anapara ödemesinin yapılması

Gelecek aylara ait giderlerin peşin olarak ödenmesi

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İşletme ortaklarının yeni hisse senedi alarak nakit sermaye taahhüdünü yerine getirmesi

Cevap

İşletme ortaklarının işletme dışından nakit kaynak sağlayarak sermaye taahhüdünü yerine getirmesi işlemi, özkaynak grubuna net bir giriş sağladığı için toplam tutarı artırır.

İşletme ortaklarının nakit sermaye taahhüdünü yerine getirmesi, işletmeye dışarıdan yeni bir ekonomik değer girmesini sağlar. Bu durum bilançonun aktifindeki nakit varlıklarını artırırken, pasifteki özkaynaklar grubunu da aynı miktarda büyüterek toplam özkaynak tutarında artışa neden olur.

Adım Adım Çözüm

1

İşlemlerin 'içsel' veya 'dışsal' kaynaklı olduğu belirlenir.

İçsel işlemler (kârın yedeklere aktarımı gibi) özkaynak toplamını değiştirmez; dışsal işlemler (nakit sermaye artırımı gibi) toplamı değiştirir.

Özkaynaklar Değişim Tablosu'nda toplam özkaynağı sadece dışsal kaynak giriş/çıkışları veya dönem net kâr/zararı değiştirir.

2

Seçeneklerdeki işlemlerin özkaynak toplamı üzerindeki etkisi analiz edilir.

Nakit sermaye girişi işletmenin varlıklarını ve buna bağlı olarak özkaynağını doğrudan artırır.

Varlık

=

Yabancı Kaynak

+

Özkaynak eşitliği gereği, borçlanmadan yapılan varlık girişi özkaynağı artırır.

Anahtar Kavram

İçsel ve Dışsal Özkaynak Değişimleri

İpuçları

1

İşlemin sadece özkaynak kalemleri arasında bir yer değiştirme mi (transfer) yoksa işletmeye dışarıdan gelen bir değer mi olduğunu düşünün.

2

Dönem kârının yedeklere aktarılması veya kârın sermayeye eklenmesi gibi işlemler 'iç kaynaklı' değişimlerdir.

3

Toplam özkaynağı artırmak için işletmenin dışından bir fon girişi (nakit sermaye gibi) veya dönem içinde kâr elde edilmiş olması gerekir.

Daha Fazla Pratik

Bedelsiz sermaye artırımı ile bedelli sermaye artırımı arasındaki farkı toplam özkaynak etkisi bakımından tekrar edin.

Tahmini Süre:45s

Soru 26Soru →

Bir işletmenin $2025$ hesap dönemine ait Özkaynaklar Değişim Tablosu ve mali kayıtlarından elde edilen bazı veriler aşağıda sunulmuştur:

Kalem / İşlem	Tutar ( $TL$ )
$01.01.2025$ Tarihli Toplam Özkaynaklar	$3.400.000$
Dönem Net Kârı	$800.000$
Nakit (Dış Kaynaklardan) Sermaye Artırımı	$400.000$
Olağanüstü Yedeklerin Sermayeye İlavesi	$250.000$
Maddi Duran Varlık Yeniden Değerleme Artışları	$120.000$
Ödenecek Vergi ve Fonlar	$90.000$
$31.12.2025$ Tarihli Toplam Özkaynaklar	$4.200.000$

Bu bilgilere göre, işletmenin ilgili dönemde ortaklara dağıttığı temettü (kâr payı) tutarı kaç $TL$ 'dir?

280.000

400.000

520.000

610.000

770.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $520.000$

Cevap

İşletmenin ilgili dönemde dağıttığı temettü tutarı

520.000

TL

'dir.

Doğru yanıt olan

520.000

tutarı, toplam özkaynağı artıran unsurların (Dönem Net Kârı, Nakit Sermaye Artırımı, Yeniden Değerleme Artışı) dönem başı bakiyesine eklenip, oluşan ara toplamdan dönem sonu bakiyesinin çıkarılmasıyla bulunur. Bu fark, dönem içinde özkaynaktan çıkan tek unsur olan temettü dağıtımını temsil eder.

Adım Adım Çözüm

1

Toplam özkaynak tutarını değiştiren ve değiştirmeyen kalemleri ayrıştırın.

Dönem Net Kârı (

+800.000

), Nakit Sermaye Artırımı (

+400.000

) ve Yeniden Değerleme Artışı (

+120.000

) toplam özkaynağı artırır. Yedeklerden sermayeye ilave (

250.000

) ise iç kaynaklı bir transfer olduğu için toplam tutarı değiştirmez. Ödenecek Vergi ve Fonlar bir yükümlülüktür, tabloda yer almaz.

Özkaynaklar değişim tablosu toplam varlık/kaynak yapısındaki net değişimi ölçer; hesaplar arası virmanlar toplam bakiyeyi etkilemez.

2

Özkaynak değişim denklemine verileri yerleştirin.

3.400.000

(Başlangıç)

+ 800.000

(Kâr)

+ 400.000

(Nakit Sermaye)

+ 120.000

(Değer Artışı)

- X

(Temettü)

= 4.200.000

(Bitiş)

Dönem içi artış ve azalışların toplamı, dönem başı ve sonu arasındaki farkı açıklamalıdır.

3

Dağıtılan temettü tutarını (X) hesaplayın.

4.720.000 - X = 4.200.000 \Rightarrow X = 520.000

TL

Denklemin sol tarafındaki toplam artışların, sağ taraftaki hedeflenen bakiyeye eşitlenmesi için gereken azalış tutarı temettüdür.

Anahtar Kavram

Özkaynaklar değişim tablosunda, kalemler arası transferler (iç kaynaklı artırımlar) toplam özkaynağı değiştirmezken, dışarıdan sağlanan kaynaklar, faaliyet kârları ve temettü ödemeleri toplam tutarı etkiler.

Daha Fazla Pratik

İç kaynaklardan yapılan sermaye artırımlarının (bedelsiz sermaye artırımı) özkaynakların alt kalemlerini nasıl etkilediğini inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:2m 30s

Özkaynaklar Değişim Tablosu

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik