Özkaynaklar Değişim Tablosu Alıştırma Soruları — KPSS Muhasebe

Soru 1Soru →

Mali tablolar analizi kapsamında hazırlanan ek mali tablolardan biri olan özkaynaklar değişim tablosunun temel düzenlenme amacı aşağıdakilerden hangisidir?

Özkaynak kalemlerinin dönem başı bakiyeleri ile dönem sonu bakiyeleri arasındaki değişimlerin nedenlerini kalemler bazında açıklamak

İşletmenin dönem boyunca elde ettiği tüm gelirleri ve katlandığı giderleri eşleştirerek dönem net kârının veya zararının nasıl oluştuğunu göstermek

İşletmenin nakit ve nakit benzeri varlıklarındaki dönem içi hareketleri faaliyet, yatırım ve finansman alanlarına göre sınıflandırarak raporlamak

İşletmenin dönen varlıkları ile kısa vadeli yabancı kaynakları arasındaki farkın (net işletme sermayesi) dönem içindeki gelişimini takip etmek

İşletmenin pazar payı ve sektörel rekabet gücünü ölçmek amacıyla satış trendlerini ve yönetim stratejilerini analiz etmek

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Özkaynak kalemlerinin dönem başı bakiyeleri ile dönem sonu bakiyeleri arasındaki değişimlerin nedenlerini kalemler bazında açıklamak

Cevap

Özkaynaklar değişim tablosunun temel amacı, özkaynak kalemlerinin dönem başı ile dönem sonu arasındaki değişim nedenlerini açıklamaktır.

Doğru seçenek olan özkaynak kalemlerinin değişim nedenlerini açıklama ifadesi, bu tablonun muhasebe standartlarındaki tanımıyla birebir örtüşür. Tablo, bilanço üzerindeki özkaynaklar grubunun iki tarih arasındaki hareketli bir 'filmi' gibidir.

Adım Adım Çözüm

1

Özkaynak kavramını belirle

Özkaynaklar; ödenmiş sermaye, sermaye yedekleri, kâr yedekleri, geçmiş yıllar kârları (veya zararları) ve dönem net kârı (veya zararı) toplamından oluşur.

Tablonun hangi kalemleri kapsadığını anlamak için gereklidir.

2

Dönem içi hareketleri analiz et

Sermaye artırımı, temettü ödemesi, yedek akçe ayrılması ve dönem net kârı gibi işlemler özkaynakları değiştirir.

Tablonun içeriğini oluşturan hareket mekanizmasını kavramak için gereklidir.

3

Tablonun işlevini tanımla

Tablo, dönem başı özkaynak tutarına bu değişimleri ekleyip çıkararak dönem sonu tutarına ulaşır.

Tablonun neden düzenlendiğini (açıklayıcı fonksiyonunu) netleştirmek için gereklidir.

Anahtar Kavram

Özkaynaklar Değişim Tablosu İşlevi

İpuçları

1

Tablonun adındaki 'özkaynak' ve 'değişim' kelimelerine odaklanın; tablo neyin değiştiğini gösteriyor olabilir?

Daha Fazla Pratik

Özkaynaklar değişim tablosunda yer alan 'Sermaye Artırımı' veya 'Kâr Payı Dağıtımı' gibi kalemlerin özkaynak toplamını nasıl etkilediğini inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:45s

Soru 2Soru →

Bir işletmenin $2025$ yılı sonuna ait özkaynak kalemleri ve $2026$ yılı içerisindeki faaliyetlerine ilişkin bazı bilgiler aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Kalem / İşlem Bilgisi	Tutar (TL)
$01.01.2026$ Tarihli Toplam Özkaynak Bakiyesi	$1.200.000$
$2026$ Yılı Dönem Net Kârı	$350.000$
Ortaklara Nakit Olarak Ödenen Kar Payları	$120.000$
Yedek Akçelerin Sermayeye İlavesi (Bedelsiz Sermaye Artırımı)	$200.000$
Yeni Hisse Senedi İhracı Karşılığı Tahsil Edilen Nakit (Sermaye Artışı)	$150.000$
Maddi Duran Varlık Yeniden Değerleme Artışları	$80.000$
Yedek Akçeler Kullanılarak Geçmiş Yıl Zararlarının Mahsubu	$50.000$

Bu verilere göre, işletmenin $31.12.2026$ tarihli Özkaynaklar Değişim Tablosunda raporlanacak olan dönem sonu toplam özkaynak tutarı kaç TL'dir?

1.860.000

1.660.000

1.610.000

1.580.000

1.790.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $1.660.000$

Cevap

İşletmenin dönem sonu toplam özkaynak tutarı

1.660.000

TL'dir.

Özkaynaklar Değişim Tablosunda dönem sonu toplam bakiyeye ulaşırken, özkaynak toplamını doğrudan etkileyen kalemler dikkate alınmalıdır. İşletmenin dönem net kârı (

350.000

TL) ve maddi duran varlık yeniden değerleme artışları (

80.000

TL) özkaynakları artıran faaliyet/değerleme sonuçlarıdır. Dış kaynaklardan (ortaklardan) gelen nakit sermaye artışı (

150.000

TL) özkaynak toplamını artırırken, ortaklara ödenen nakit kar payları (

120.000

TL) özkaynak çıkışına neden olur. Ancak yedeklerin sermayeye eklenmesi veya zararların yedeklerden mahsup edilmesi gibi işlemler 'özkaynak içi transfer' niteliğinde olup toplam tutarı değiştirmez. Bu hesaplama sonucunda (

1.200.000 + 350.000 - 120.000 + 150.000 + 80.000

) doğru tutar olan

1.660.000

TL'ye ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1

Toplam özkaynak tutarını değiştiren dışsal ve faaliyet kaynaklı işlemleri belirleyin.

Dönem Net Kârı (

+350.000

), Nakit Kar Payı Ödemesi (

-120.000

), Nakit Sermaye Artışı (

+150.000

) ve Yeniden Değerleme Artışı (

+80.000

) özkaynak toplamını değiştirir.

Özkaynaklar Değişim Tablosunda sadece işletme dışından gelen kaynaklar veya dönem faaliyet sonucu oluşan kâr/zarar kalemleri toplam özkaynağı etkiler.

2

Toplam özkaynak tutarını değiştirmeyen içsel transferleri (özkaynak içi sınıflandırmaları) ayıklayın.

Yedek akçelerin sermayeye ilavesi (

200.000

) ve zararların yedeklerden mahsubu (

50.000

) toplam özkaynağı değiştirmez.

Bu işlemler özkaynakların kendi içindeki kalemler arasında yer değiştirmesidir; bir kalem azalırken diğeri aynı oranda artar, toplam sabit kalır.

3

Net değişimi hesaplayın ve dönem başı bakiyeye ekleyin.

1.200.000 + 350.000 - 120.000 + 150.000 + 80.000 = 1.660.000

TL.

Dönem başı tutara, toplamı etkileyen tüm artış ve azalışlar uygulanarak dönem sonu bakiyesine ulaşılır.

Anahtar Kavram

İçsel Özkaynak Değişimleri vs. Dışsal Özkaynak Değişimleri

İpuçları

1

Toplam özkaynak tutarını sadece işletme dışı işlemler ve kâr/zarar gibi dönem sonuçları değiştirir.

2

İç kaynaklardan yapılan sermaye artırımları veya yedeklerin zarara mahsubu gibi 'özkaynak içi transferler' toplam bakiyeyi etkilemez.

3

Hesaplamaya başlarken; Net Kâr, Nakit Sermaye Artışı ve Yeniden Değerleme Artışı'nı ekleyip, Ödenen Kar Payı'nı çıkarın. Diğer kalemleri pas geçin.

Daha Fazla Pratik

Özkaynaklar değişim tablosu ile nakit akım tablosu arasındaki 'kar payı ödemeleri' ilişkisini inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:3m 0s

Soru 3Soru →

Bir işletmenin $01.01.2025$ tarihindeki özkaynak kalemleri şu şekildedir:

Özkaynak Kalemi	Tutar ( $TL$ )
Ödenmiş Sermaye	$1.000.000$
Yasal Yedekler	$100.000$
Olağanüstü Yedekler	$200.000$
Geçmiş Yıllar Kârları	$150.000$

İşletmenin $2025$ yılı içerisindeki faaliyetlerine ilişkin diğer bilgiler ise şöyledir:
- Dönem net kârı $400.000$ $TL$ olarak gerçekleşmiştir.
- Ortaklara $120.000$ $TL$ tutarında nakit temettü ödemesi yapılmıştır.
- Olağanüstü yedeklerin $100.000$ $TL$ ’lik kısmı sermayeye ilave edilerek bedelsiz sermaye artırımı yapılmıştır.
- Nominal değeri $300.000$ $TL$ olan paylar, $350.000$ $TL$ bedelle nakit karşılığı ihraç edilmiştir.
- Maddi duran varlıklar için özkaynaklarda izlenen $80.000$ $TL$ tutarında yeniden değerleme artışı kaydedilmiştir.
- İşletme, piyasadan kendi paylarını $40.000$ $TL$ bedel ödeyerek geri almıştır.
- Dönem kârından $20.000$ $TL$ tutarında yasal yedek ayrılmıştır.

Bu bilgilere göre, işletmenin $31.12.2025$ tarihli Özkaynaklar Değişim Tablosu'nda raporlanacak olan "Toplam Özkaynak" tutarı kaç $TL$ 'dir?

2.040.000

2.120.000

2.140.000

2.160.000

2.220.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $2.120.000$

Cevap

2.120.000

TL

olan seçenek doğrudur.

Doğru yanıt olan tutar, başlangıçtaki

1.450.000

TL

tutarındaki özkaynak toplamına, dönem içinde özkaynağı reel olarak artıran net kâr (

400.000

TL

), primli nakit sermaye artışı (

350.000

TL

) ve yeniden değerleme artışının (

80.000

TL

) eklenmesi; özkaynağı azaltan nakit temettü (

120.000

TL

) ve pay geri alım bedelinin (

40.000

TL

) çıkarılmasıyla hesaplanır. Bedelsiz sermaye artırımı ve yedek akçe ayrılması gibi işlemler ise özkaynakların sadece kendi içindeki kompozisyonunu değiştirdiği için toplam tutarı etkilemez.

Adım Adım Çözüm

1

Dönem başı toplam özkaynak tutarının hesaplanması

1.450.000

TL

1.000.000 (Sermaye) + 100.000 (Yasal Y.) + 200.000 (Olağanüstü Y.) + 150.000 (G.Y. Kârları) = 1.450.000

TL

.

2

Toplam özkaynakları artıran işlemlerin belirlenmesi

+830.000

TL

Dönem net kârı (

+400.000

), Nakit sermaye artışı ve emisyon primi (

300.000 + 50.000 = +350.000

) ve Yeniden değerleme artışları (

+80.000

) toplam özkaynağı artırır.

3

Toplam özkaynakları azaltan işlemlerin belirlenmesi

-160.000

TL

Nakit temettü ödemesi (

-120.000

) ve işletmenin geri aldığı kendi payları (

-40.000

) toplam özkaynağı azaltır.

4

Toplam özkaynağı değiştirmeyen (içsel) işlemlerin elenmesi

0

TL

değişim

Bedelsiz sermaye artırımı (

100.000

) ve kârdan yedek ayrılması (

20.000

), özkaynak kalemleri arasında yer değiştirme olduğundan toplamı değiştirmez.

5

Dönem sonu toplam tutarın hesaplanması

2.120.000

TL

1.450.000 (Başlangıç) + 830.000 (Artışlar) - 160.000 (Azalışlar) = 2.120.000

TL

.

Anahtar Kavram

Özkaynaklar Değişim Tablosu'nda toplam özkaynak tutarı yalnızca işletme dışından gelen kaynak girişleri (sermaye artışı vb.), işletme dışına çıkan değerler (temettü, pay geri alımı) ve dönemin kapsamlı kâr/zararı ile değişir.

İpuçları

1

Özkaynaklar Değişim Tablosu'nu analiz ederken, hangi işlemlerin grubun toplamını değiştirdiğini, hangilerinin sadece grup içi kalemler arasında yer değiştirme olduğunu ayırt edin.

2

Yedeklerden sermayeye ilave (bedelsiz artırım) ve kârdan yedek ayrılması gibi işlemler 'içsel' işlemlerdir; yani bir cebimizden alıp diğer cebimize koymak gibidir.

3

Emisyon primleri sermaye yedeğidir ve özkaynağı artırır; geri alınan paylar ise özkaynakta eksi değerle yer alarak toplamı azaltır.

Daha Fazla Pratik

Kapsamlı kâr kavramını ve hangi kalemlerin kâr tablosuna gitmeden doğrudan özkaynaklarda değişim yarattığını (OCI kalemleri) incelemek faydalı olacaktır.

Alternatif Yöntem

Alternatif olarak, her bir özkaynak kaleminin (Sermaye, Yedekler, Kârlar) dönem sonu bakiyesini tek tek hesaplayıp ardından bu bakiyeleri toplayarak da aynı sonuca ulaşabilirsiniz.

Tahmini Süre:3m 30s

Soru 4Soru →

Bir işletmenin $01.01.2026$ tarihindeki özkaynak kalemleri şu şekildedir:

Özkaynak Kalemi	Tutar ( $TL$ )
Ödenmiş Sermaye	$800.000$
Yasal Yedekler	$110.000$
Olağanüstü Yedekler	$150.000$
Geçmiş Yıllar Kârları	$60.000$
Dönem Net Kârı ( $2025$ )	$200.000$

İşletme $2026$ yılı içerisinde aşağıdaki işlemleri gerçekleştirmiştir:
- $2025$ yılı net kârının $\%5$ 'i birinci tertip yasal yedek olarak ayrılmış, $40.000$ TL nakit temettü dağıtılmasına ve $30.000$ TL'nin olağanüstü yedeklere aktarılmasına karar verilmiştir. Kalan tutar geçmiş yıllar kârları hesabına devredilmiştir.
- Sermaye artırımı kararı alınmış; bu kapsamda $100.000$ TL olağanüstü yedeklerden, $50.000$ TL emisyon primlerinden ve $50.000$ TL nakit olarak karşılanmıştır.
- İşletme $2026$ yılını $20.000$ TL dönem net zararı ile kapatmıştır.

Bu bilgilere göre, işletmenin $31.12.2026$ tarihli Özkaynaklar Değişim Tablosunda yer alacak toplam 'Kâr Yedekleri' bakiyesi kaç $TL$ 'dir?

200.000

300.000

250.000

260.000

180.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $200.000$

Cevap

İşletmenin dönem sonu toplam kâr yedekleri bakiyesi

200.000

TL'dir.

İşletmenin kâr yedekleri; yasal yedekler ve olağanüstü yedeklerden oluşmaktadır. Dönem başında toplam

260.000

TL (

110.000 + 150.000

) olan bu tutar, kâr dağıtımı kararıyla

10.000

TL (

200.000

TL'nin

\%5

'i) yasal yedek ve

30.000

TL olağanüstü yedek artışı görerek

300.000

TL'ye çıkmıştır. Ardından, sermaye artırımında olağanüstü yedeklerden

100.000

TL kullanıldığı için bu grup bakiyesi

200.000

TL'ye gerilemiştir. Emisyon primi bir sermaye yedeği olduğundan, dönem zararı ve geçmiş yıllar kârları ise kâr yedekleri grubunda yer almadığından bu toplama dahil edilmez.

Adım Adım Çözüm

1

Dönem başı kâr yedekleri toplamını hesaplayın.

110.000

(Yasal) +

150.000

(Olağanüstü) =

260.000

TL

Özkaynaklar içinde 54 grubunda yer alan kalemler belirlenir.

2

2025

yılı kâr dağıtımının kâr yedeklerine etkisini hesaplayın.

200.000 \times 0,05 = 10.000

TL (Yasal) ve

30.000

TL (Olağanüstü). Toplam artış:

40.000

TL.

Kârın yedeklere aktarılması kâr yedekleri grubunu artırır.

3

Sermaye artırımının kâr yedeklerine etkisini hesaplayın.

100.000

TL azalış.

Olağanüstü yedeklerin sermayeye ilave edilmesi, kâr yedeklerinden sermaye grubuna bir aktarımdır ve bakiyeyi azaltır.

4

Dönem sonu toplam bakiyeyi ve diğer kalemlerin durumunu analiz edin.

260.000 + 40.000 - 100.000 = 200.000

TL.

Emisyon primi 'Sermaye Yedekleri', geçmiş yıllar kârları ve dönem zararı ise kendi gruplarında raporlandığı için 'Kâr Yedekleri' toplamına dahil edilmez.

Anahtar Kavram

Kâr yedekleri; işletmenin faaliyetleri sonucu elde edilen kârın dağıtılmayıp bünyede bırakılan kısmını temsil eden yasal, statü ve olağanüstü yedeklerden oluşur.

İpuçları

1

Kâr yedekleri grubuna sadece 54 ile başlayan hesaplar (Yasal Yedekler, Olağanüstü Yedekler vb.) dahildir.

2

Emisyon primleri sermaye yedeğidir; kâr yedekleri bakiyesini hesaplarken bu tutarı dikkate almayın.

3

Sermaye artırımı için iç kaynaklardan (örneğin olağanüstü yedeklerden) yapılan aktarımlar, ilgili yedeğin bakiyesini azaltır.

Daha Fazla Pratik

Geçmiş yıllar kârları ve sermaye yedeklerinin Özkaynaklar Değişim Tablosundaki hareketlerini inceleyen bir soru çözerek bilgilerinizi pekiştirebilirsiniz.

Tahmini Süre:2m 30s

Soru 5Soru →

Bir sermaye şirketinin $01.01.2025$ tarihindeki toplam özkaynak tutarı $1.500.000$ $TL$ olarak saptanmıştır. İşletmenin $2025$ yılı hesap dönemine ilişkin diğer verileri şu şekildedir:

- Dönem net kârı: $450.000$ $TL$
- Ortaklara nakit olarak ödenen temettüler: $120.000$ $TL$
- Yedek akçelerin sermayeye ilavesi (İç kaynaklardan sermaye artırımı): $180.000$ $TL$
- Dönem kârından yasal yedek akçe ayrılması: $40.000$ $TL$

Bu bilgilere göre, işletmenin $31.12.2025$ tarihli Özkaynaklar Değişim Tablosu'nda raporlanacak olan toplam özkaynak tutarı kaç $TL$ 'dir?

1.830.000

2.010.000

1.790.000

1.950.000

1.870.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $1.830.000$

Cevap

İşletmenin dönem sonu toplam özkaynak tutarı

1.830.000

TL

olarak hesaplanır.

Toplam özkaynak tutarı, dışsal etkiler olan dönem kârı (

+450.000

TL

) ve nakit temettü ödemeleri (

-120.000

TL

) neticesinde değişerek

1.830.000

TL

seviyesine ulaşır. İçsel transferler olan yedek akçe ayrılması ve iç kaynaklı sermaye artırımı toplamı etkilemez.

Adım Adım Çözüm

1

Başlangıç bakiyesinin belirlenmesi

1.500.000

TL

Hesaplama dönem başı toplam özkaynak tutarı üzerinden başlatılır.

2

Özkaynakları artıran unsurların eklenmesi

1.500.000 + 450.000 = 1.950.000

TL

Dönem net kârı, işletmenin özkaynaklarında doğrudan artış meydana getiren bir unsurdur.

3

Özkaynakları azaltan unsurların düşülmesi

1.950.000 - 120.000 = 1.830.000

TL

Ortaklara nakit temettü ödenmesi, işletmeden dışarıya kaynak çıkışı sağladığı için özkaynak toplamını azaltır.

4

İç kaynaklı değişimlerin analiz edilmesi

Değişim yok (

0

TL

)

Yedeklerden sermaye artırımı ve kârdan yedek ayrılması, özkaynak kalemleri arasında yer değiştirme (dahili transfer) işlemleridir; toplam özkaynak tutarını değiştirmezler.

Anahtar Kavram

Özkaynaklar Değişim Tablosu'nda toplam özkaynak tutarı; dış kaynaklı girişler (yeni sermaye koyma) ve net kâr ile artarken, dışa yönelik çıkışlar (nakit temettü, sermaye iadesi) ve net zarar ile azalır. İç kaynaklı işlemler (yedeklerin sermayeye eklenmesi gibi) sadece kalemler arası yer değiştirmedir.

İpuçları

1

Hangi işlemlerin işletme dışından kaynak getirdiğine veya işletme dışına kaynak çıkardığına odaklanın.

2

Yedeklerden yapılan sermaye artırımı, özkaynakların bir cebinden alıp diğer cebine koymak gibidir; toplam tutarı değiştirmez.

Daha Fazla Pratik

İç kaynaklı sermaye artırımının 'Sermaye' kaleminde nasıl bir değişim yarattığını ancak toplamda neden etkisiz olduğunu düşünmek kavramı pekiştirecektir.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 6Soru →

Bir anonim şirketin $01.01.2025$ tarihindeki toplam özkaynak tutarı $2.200.000$ $TL$ olarak hesaplanmıştır. İşletmenin $2025$ yılı faaliyet dönemi içerisinde gerçekleştirdiği işlemler ve ortaya çıkan mali sonuçlar aşağıda sunulmuştur:

Yapılan İşlem / Mali Sonuç	Tutar ( $TL$ )
Olağanüstü yedeklerin sermayeye ilave edilmesi	$200.000$
Yeni hisse senedi ihracı yoluyla nakit sermaye artırımı	$400.000$
Dönem Net Kârı	$350.000$
Ortaklara ödenen nakit temettü (kâr payı)	$150.000$

Bu bilgilere göre, işletmenin $31.12.2025$ tarihli Özkaynaklar Değişim Tablosunda raporlanacak olan "Dönem Sonu Toplam Özkaynak" tutarı kaç $TL$ ’dir?

2.400.000

2.650.000

2.800.000

2.950.000

3.000.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $2.800.000$

Cevap

İşletmenin dönem sonu toplam özkaynak tutarı

2.800.000

TL

’dir.

Toplam özkaynak tutarı; dönem başı tutarına dışarıdan sağlanan sermaye artırımları ve dönem net kârı eklenip, özkaynaklardan dışarıya yapılan nakit çıkışları (temettüler) düşülerek bulunur. İç kaynaklardan (yedekler, fonlar vb.) yapılan sermaye artırımları toplam tutarı değiştirmez. Bu hesaplama sonucunda

2.200.000 + 400.000 + 350.000 - 150.000 = 2.800.000

TL

değerine ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1

Dönem başı toplam özkaynak tutarını belirleyin.

2.200.000

TL

Hesaplamanın başlangıç noktası önceki dönemin kapanış bakiyesidir.

2

İç kaynaklardan yapılan sermaye artırımının etkisini analiz edin.

Etki:

0

TL

(Değişim yok)

Olağanüstü yedeklerin sermayeye eklenmesi özkaynakların sadece bileşimini değiştirir, toplam tutarı etkilemez.

3

Dış kaynaklardan sağlanan sermaye artırımını ekleyin.

2.200.000 + 400.000 = 2.600.000

TL

Yeni hisse ihracı işletmeye dışarıdan taze fon girişi sağladığı için özkaynakları artırır.

4

Dönem net kârını ekleyin.

2.600.000 + 350.000 = 2.950.000

TL

Dönem içinde elde edilen net kâr işletme özkaynaklarında bir artış unsurudur.

5

Ödenen nakit temettüleri çıkarın.

2.950.000 - 150.000 = 2.800.000

TL

Nakit temettü ödemesi, özkaynakların işletme dışına (ortaklara) çıkışı olduğu için toplam tutarı azaltır.

Anahtar Kavram

Özkaynaklar Değişim Tablosunda İç ve Dış Kaynaklı Değişimlerin Ayırımı

İpuçları

1

Hangi işlemlerin toplam özkaynak tutarını değiştirdiğine, hangilerinin ise sadece hesaplar arası transfer olduğuna dikkat edin.

2

Yedeklerden sermayeye geçiş, özkaynaklar içinde bir kalemden diğerine aktarımdır; kasa veya banka gibi aktif bir hesabı etkilemez.

Daha Fazla Pratik

İç kaynaklardan yapılan sermaye artırımının bilançonun aktif toplamı üzerindeki etkisini analiz eden soruları çözebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 7Soru →

Bir işletmenin $2025$ yılına ait Özkaynaklar Değişim Tablosu'nun hazırlanması sürecinde tespit edilen bazı işlem ve veriler aşağıda sunulmuştur:

İşlem / Kalem	Tutar ( $TL$ )
Ortaklardan nakit karşılığı sermaye artırımı	$250.000$
Geçmiş yıl kârlarının sermayeye ilave edilmesi	$120.000$
Dönem net kârı	$180.000$
Ortaklara nakit temettü (kâr payı) ödenmesi	$60.000$
Uzun vadeli banka kredisi kullanımı	$400.000$

Bu verilere göre, işletmenin toplam özkaynak tutarında dönem içinde meydana gelen net değişim kaç $TL$ 'dir?

370.000

490.000

770.000

430.000

890.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $370.000$

Cevap

İşletmenin toplam özkaynak tutarındaki net değişim

370.000

TL

artış yönündedir.

370.000

TL

tutarındaki cevap doğrudur; çünkü toplam özkaynaklardaki net değişim hesaplanırken sadece dışarıdan sağlanan sermaye (

+250.000

TL

), dönem içinde yaratılan net değer (

+180.000

TL

) ve varlık çıkışına neden olan temettü dağıtımı (

-60.000

TL

) dikkate alınır. Bu işlemlerin net sonucu

370.000

TL

artıştır.

Adım Adım Çözüm

1

Toplam özkaynak tutarını doğrudan değiştiren kalemleri belirleme.

Nakit sermaye artırımı (

+250.000

), Dönem net kârı (

+180.000

), Nakit temettü (

-60.000

).

Özkaynaklar Değişim Tablosu'nda sadece dışsal kaynak girişleri, dönem sonucu ve varlık çıkışı gerektiren dağıtımlar toplam tutarı etkiler.

2

Özkaynak içi transferleri ve yabancı kaynakları eleme.

İç kaynaklardan sermaye artırımı (

120.000

) ve banka kredisi (

400.000

) hesaplama dışı bırakılır.

İç kaynaklardan artırım özkaynakların sadece kompozisyonunu değiştirir; banka kredisi ise bir borçlanmadır, özkaynak değildir.

3

Net değişimi hesaplama.

250.000 + 180.000 - 60.000 = 370.000

TL

.

Artışlar toplanıp azalışlar çıkarılarak net bilanço etkisi bulunur.

Anahtar Kavram

Özkaynakların toplam tutarını etkileyen işlemler ile sadece alt kalemler arasında yer değiştirmeye neden olan (içsel) işlemlerin ayrımı.

İpuçları

1

Özkaynaklar Değişim Tablosu'nda her işlemin 'Toplam Özkaynaklar' sütununa etkisini düşünün.

Daha Fazla Pratik

İç kaynaklardan yapılan sermaye artırımlarının sermaye yedekleri ve kâr yedekleri üzerindeki etkilerini inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 8Soru →

Özlem A.Ş.'nin $01.01.2025$ tarihindeki toplam özkaynak tutarı $4.200.000$ $TL$ olarak saptanmıştır. İşletmenin $2025$ yılı hesap dönemine ilişkin gerçekleşen bazı işlemleri şu şekildedir:

İşlem / Kalem	Tutar ( $TL$ )
Dönem Net Kârı	$950.000$
Nakit Sermaye Artırımı	$600.000$
Olağanüstü Yedeklerin Sermayeye İlavesi	$250.000$
Ortaklara Nakit Temettü Ödemesi	$350.000$
Maddi Duran Varlık Yeniden Değerleme Artışları	$300.000$
Dönem Kârından Yasal Yedek Akçe Ayrılması	$150.000$

Bu verilere göre, işletmenin Özkaynaklar Değişim Tablosu'nda raporlanacak olan $31.12.2025$ tarihindeki toplam özkaynak tutarı kaç $TL$ 'dir?

5.400.000

5.450.000

5.700.000

6.100.000

6.400.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $5.700.000$

Cevap

İşletmenin dönem sonu toplam özkaynak tutarı

5.700.000

TL

olarak hesaplanmaktadır.

Doğru tutar olan

5.700.000

TL

, dönem başı bakiyesine özkaynakları artıran net kâr, nakit sermaye artırımı ve yeniden değerleme artışlarının eklenmesi, toplamı azaltan nakit temettü ödemesinin ise çıkarılmasıyla hesaplanır. Özkaynak içi kalemler arası transferler toplamı etkilemez.

Adım Adım Çözüm

1

Açılış bakiyesini ve özkaynakları artıran dışsal unsurları belirleyin.

4.200.000

(Açılış) +

950.000

(Kâr) +

600.000

(Nakit Sermaye) +

300.000

(Yeniden Değerleme) =

6.050.000

TL

Dönem net kârı, nakit sermaye artırımı ve yeniden değerleme artışları özkaynakların toplam tutarını artıran unsurlardır.

2

Özkaynakları azaltan unsurları düşerek net değişimi bulun.

6.050.000 - 350.000

(Temettü) =

5.700.000

TL

Ortaklara yapılan nakit temettü ödemesi işletme dışına nakit çıkışı sağladığı için toplam özkaynakları azaltır.

3

Özkaynak içi transferlerin etkisini analiz edin.

Olağanüstü yedeklerin sermayeye ilavesi ve yasal yedek ayrılması =

0

TL

(Toplam değişim etkisi)

Yedeklerin sermayeye eklenmesi veya kârdan yedek ayrılması sadece özkaynak kalemleri arasında yer değiştirme sağlar, toplam özkaynak tutarını değiştirmez.

Anahtar Kavram

Özkaynaklar Değişim Tablosunda Toplam Etki Analizi

İpuçları

1

Özkaynaklar Değişim Tablosu'nu incelerken 'toplam' sütununa odaklanın; kalemler arası transferler bu sütunu değiştirmez.

2

Nakit sermaye artırımı ve kâr işletme dışından veya faaliyetten gelen net artışlardır; ancak yedeklerden sermaye artırımı sadece cepten cebe transferdir.

3

Hesaplama yaparken şu formülü kullanın: Dönem Başı + Dönem Net Kârı + Dışsal Sermaye Artışları + Diğer Özkaynak Artışları - Temettüler = Dönem Sonu.

Daha Fazla Pratik

İç kaynaklardan yapılan sermaye artırımlarının ve yedek ayırma işlemlerinin 'Net İşletme Sermayesi' üzerindeki etkisini araştırın.

Alternatif Yöntem

Önce kalem kalem değişimleri toplayın:

Net Değişim = +950.000 + 600.000 - 350.000 + 300.000 = +1.500.000

TL

. Ardından dönem başına ekleyin:

4.200.000 + 1.500.000 = 5.700.000

TL

.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 9Soru →

Bir sermaye şirketinin muhasebe kayıtlarından elde edilen verilere göre, dönem başı toplam özkaynak tutarı $1.200.000$ $TL$ düzeyindedir. İlgili faaliyet dönemi sonunda hazırlanan Özkaynaklar Değişim Tablosu'nda yer alan veriler aşağıda özetlenmiştir:

Kalem / İşlem	Tutar ( $TL$ )
Dönem Net Kârı	$350.000$
Nakit Sermaye Artırımı	$250.000$
Ortaklara Ödenen Nakit Temettüler	$100.000$

Bu verilere göre, işletmenin dönem sonu toplam özkaynak tutarı kaç $TL$ olarak hesaplanmalıdır?

1.700.000

1.800.000

1.450.000

1.550.000

1.900.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $1.700.000$

Cevap

İşletmenin dönem sonu toplam özkaynak tutarı

1.700.000

TL

olarak hesaplanmalıdır.

Dönem sonu özkaynak tutarı, başlangıç bakiyesine dönem içindeki tüm artışların (net kâr ve sermaye artırımı) ilave edilmesi ve tüm azalışların (nakit temettü ödemesi) düşülmesiyle elde edilir. Yapılan hesaplamada

1.200.000 + 350.000 + 250.000 - 100.000 = 1.700.000

TL

sonucuna ulaşılmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1

Dönem içi toplam artışları hesaplayın.

350.000

(Kâr) +

250.000

(Sermaye Artırımı) =

600.000

TL

Dönem net kârı ve dışarıdan sağlanan sermaye, özkaynakları artıran unsurlardır.

2

Dönem içi toplam azalışları belirleyin.

100.000

TL

(Temettü Ödemesi)

Ortaklara nakit olarak ödenen kâr payları (temettü), özkaynak toplamını azaltan bir unsurdur.

3

Dönem sonu özkaynak tutarını bulun.

1.200.000

(Başlangıç) +

600.000

(Artış) -

100.000

(Azalış) =

1.700.000

TL

Dönem sonu bakiyesi, başlangıç tutarına net değişimlerin yansıtılmasıyla hesaplanır.

Anahtar Kavram

Özkaynaklar Değişim Tablosu'nda dönem sonu özkaynak bakiyesi; dönem başı tutara kâr ve sermaye artışlarının eklenmesi, temettü ödemeleri ve kâr dağıtımı gibi azalışların çıkarılmasıyla bulunur.

İpuçları

1

Özkaynaklar Değişim Tablosu'nda dönem sonu tutarı, başlangıç tutarı üzerine yapılan ekleme ve çıkarmalarla bulunur.

2

Dönem net kârı ve yeni sermaye girişi özkaynakları artırırken; temettü ödemeleri özkaynakları azaltır.

Daha Fazla Pratik

Kârın sermayeye eklenmesi gibi içsel kaynak değişimlerinin toplam özkaynak tutarını neden değiştirmediğini inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:45s

Soru 10Soru →

Bir sermaye şirketinin 2025 yılına ait Özkaynaklar Değişim Tablosu'nun hazırlanması sürecinde şu veriler tespit edilmiştir:

* Dönem başı toplam özkaynak tutarı: $2.800.000$ TL
* Dönem net kârı: $450.000$ TL
* Ortaklara nakit olarak ödenen temettü: $120.000$ TL
* Yedeklerden karşılanan (iç kaynaklı) sermaye artırımı: $200.000$ TL
* Ortakların nakit katılımıyla gerçekleştirilen (dış kaynaklı) sermaye artırımı: $500.000$ TL

Buna göre, işletmenin 2025 yılı dönem sonu toplam özkaynak tutarı kaç TL'dir?

3.130.000

3.630.000

3.750.000

3.830.000

4.070.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $3.630.000$

Cevap

İşletmenin dönem sonu toplam özkaynak tutarı

3.630.000

TL'dir.

Dönem sonu toplam özkaynak tutarı hesaplanırken, dönem başı tutara dönem net kârı ve dışarıdan sağlanan taze sermaye (nakit artırım) eklenmeli, ortaklara yapılan temettü ödemesi ise çıkarılmalıdır. Yedeklerden yapılan sermaye artırımı 'iç kaynaklı' bir işlem olduğu için toplam özkaynak tutarında bir değişikliğe yol açmaz. Yapılan hesaplama (

2.800.000 + 450.000 - 120.000 + 500.000

) sonucunda

3.630.000

TL değerine ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1

Toplam özkaynak tutarını doğrudan etkileyen kalemlerin belirlenmesi

Net Kâr (

+450.000

), Temettü Ödemesi (

-120.000

), Dış Kaynaklı Sermaye Artırımı (

+500.000

)

Bu kalemler işletme dışına nakit çıkışı veya işletme içine yeni kaynak girişi (veya faaliyet sonucu yaratılan değer) oldukları için toplam özkaynağı değiştirirler.

2

Toplam özkaynağı değiştirmeyen (içsel) işlemlerin elenmesi

İç kaynaklı (yedeklerden) sermaye artırımı (

200.000

TL) etkisiz kabul edildi.

Yedeklerden yapılan sermaye artırımı, özkaynakların bir kaleminden (yedekler) diğerine (sermaye) aktarma işlemidir; toplam tutar değişmez.

3

Dönem sonu özkaynak hesaplamasının yapılması

2.800.000 + 450.000 - 120.000 + 500.000 = 3.630.000

TL

Dönem başı özkaynaklara dönem içindeki net değişimlerin yansıtılması gerekir.

Anahtar Kavram

Özkaynaklar Değişim Tablosunda toplam tutarı değiştiren kalemler ile sadece kalemler arası transfer niteliği taşıyan işlemlerin ayırt edilmesi.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 11Soru →

ABC Teknoloji $A.Ş.$ 'nin $2025$ hesap dönemine ait muhasebe kayıtları ve mali tabloları incelendiğinde, özkaynak grubunu etkileyen şu değişimler saptanmıştır:

İşlem / Kalem	Tutarı ( $TL$ )
Dönem net kârı	$250.000$
Nakit karşılığı (dış kaynaklardan) sermaye artırımı	$400.000$
Olağanüstü yedeklerin sermayeye ilave edilmesi	$150.000$
Ortaklara nakit olarak ödenen temettüler	$120.000$
Maddi duran varlık yeniden değerleme artışları	$80.000$
Gelecek yıla ait banka kredisi anapara ödemesi	$200.000$

Bu bilgilere göre, işletmenin hazırlayacağı Özkaynaklar Değişim Tablosu'nda "Toplam Özkaynak" tutarında meydana gelen net değişim kaç $TL$ düzeyindedir?

490.000

610.000

760.000

810.000

530.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $610.000$

Cevap

İşletmenin toplam özkaynak tutarındaki net değişim

610.000

TL

artış yönündedir.

Toplam özkaynak tutarındaki net değişim, grubu dışarıdan etkileyen kalemlerin net toplamıdır. Dönem net kârı (

+250.000

TL

), nakit sermaye artırımı (

+400.000

TL

) ve maddi duran varlık yeniden değerleme artışları (

+80.000

TL

) özkaynakları artırırken; ortaklara ödenen temettüler (

-120.000

TL

) özkaynakları azaltmaktadır. Bu işlemlerin net sonucu (

250.000 + 400.000 + 80.000 - 120.000

)

610.000

TL

artış şeklindedir.

Adım Adım Çözüm

1

Toplam özkaynağı artıran dışsal unsurları belirle

250.000

(Net Kâr) +

400.000

(Nakit Sermaye Art.) +

80.000

(Yeniden Değerleme) =

730.000

TL

Dönem kârı, dışarıdan getirilen sermaye ve değer artış fonları grubun toplam tutarını doğrudan artırır.

2

Özkaynak toplamını azaltan unsuru belirle

120.000

TL

(Ödenen Temettü)

Temettü ödemesi işletmeden varlık çıkışına neden olduğu için özkaynakları azaltır.

3

Grup içi transferleri ve ilgisiz kalemleri ele

Olağanüstü yedeklerden artırım (

0

TL

etki) ve Banka kredisi (

0

TL

etki)

İç kaynaklardan sermaye artırımı grup toplamını değiştirmez; banka kredisi ise bir borç kalemidir.

4

Net değişimi hesapla

730.000 - 120.000 = 610.000

TL

Artıran unsurlardan azaltan unsurlar çıkarılarak net fark bulunur.

Anahtar Kavram

Özkaynaklar Değişim Tablosu'nda toplam özkaynak tutarı; işletme dışından gelen kaynaklar (sermaye artışı vb.), işletme faaliyetlerinden sağlanan kârlar ve yeniden değerleme gibi fonlarla artarken; işletme dışına çıkan kaynaklarla (temettü ödemesi vb.) azalır. Grup içi yedeklerin sermayeye eklenmesi ise sadece alt kalemlerin dengesini değiştirir, toplamı etkilemez.

Alternatif Yöntem

Özkaynaklar Değişim Tablosu mantığında, özkaynakların dönem başı ve dönem sonu toplamları arasındaki fark; 'Dönem Net Kârı + Dışsal Sermaye Hareketleri - Kar Dağıtımı + Değer Artışları' formülüyle de doğrulanabilir.

Tahmini Süre:2m 30s

Soru 12Soru →

Zirve Lojistik $A.Ş.$ 'nin $2025$ yılı hesap dönemine ait Özkaynaklar Değişim Tablosu'nun hazırlanması sürecinde muhasebe kayıtlarından aşağıdaki veriler tespit edilmiştir:

Kalem / İşlem Bilgisi	Tutar ( $TL$ )
$01.01.2025$ Tarihli Raporlanan Toplam Özkaynak	$8.400.000$
$2024$ Yılına Ait Unutulan ve Yeni Tespit Edilen Gider (Vergi Sonrası Net)	$300.000$
Dağıtılmasına Karar Verilen Toplam Temettü (Nakit: $200.000$ , Bedelsiz Pay: $300.000$ )	$500.000$
Kar Yedeklerinden Sermayeye İlave Edilen Tutar	$600.000$
$2025$ Yılı Dönem Net Kârı	$1.450.000$
Tanımlanmış Fayda Planları Aktüeryal Kazançları (Vergi Sonrası Net)	$150.000$
Maliyeti $100.000$ $TL$ Olan Geri Alınan Payların Satış Bedeli	$120.000$

Buna göre, Zirve Lojistik $A.Ş.$ 'nin $31.12.2025$ tarihindeki toplam özkaynak tutarı kaç $TL$ olarak hesaplanmalıdır?

9.620.000

9.920.000

9.320.000

9.470.000

9.020.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $9.620.000$

Cevap

31.12.2025

tarihindeki toplam özkaynak tutarı

9.620.000

TL

olarak hesaplanır.

Toplam özkaynak tutarı; dönem net kârı, diğer kapsamlı gelir kalemleri (aktüeryal kazançlar gibi), nakit sermaye artışları ve geri alınan payların satış bedeli ile artarken; nakit temettü ödemeleri ve geri alınan payların alış bedeli ile azalır. Geçmiş dönem hatası düzeltmesi ise açılış bakiyesini doğrudan etkiler. Bu soruda;

8.100.000

(Düzeltilmiş açılış) -

200.000

(Nakit temettü) +

1.450.000

(Kâr) +

150.000

(Aktüeryal kazanç) +

120.000

(Pay satışı) işlemleri sonucunda

9.620.000

TL

sonucuna ulaşılır. Bedelsiz pay dağıtımı ve yedeklerin sermayeye eklenmesi toplamı etkilemez.

Adım Adım Çözüm

1

Açılış bakiyesini geçmiş dönem hata düzeltmesine göre güncelleyin.

8.400.000 - 300.000 = 8.100.000

TL

Özkaynaklar değişim tablosu, varsa geçmiş dönem hatalarının düzeltilmiş haliyle başlar.

2

İşletme dışına çıkan (özkaynakları azaltan) kalemleri belirleyin.

Nakit Temettü =

-200.000

TL

Nakit temettü ödemesi işletmeden varlık çıkışına neden olur. Bedelsiz pay dağıtımı ve yedeklerin sermayeye eklenmesi sadece iç transferdir, toplam tutarı değiştirmez.

3

Dönem içi artış sağlayan performans kalemlerini ekleyin.

1.450.000

(Kâr) +

150.000

(Aktüeryal Kazanç) =

+1.600.000

TL

Hem dönem net kârı hem de diğer kapsamlı gelir unsurları özkaynak toplamını artırır.

4

Geri alınan payların satış etkisini hesaplayın.

+120.000

TL

Geri alınan paylar özkaynaklarda negatif (indirim) kalemidir. Satıldığında bu negatif bakiye (

100.000

) kapanır ve satış kârı (

20.000

) özkaynaklara eklenir; toplam etki satış bedeli kadardır.

5

Nihai bakiyeyi hesaplayın.

8.100.000 - 200.000 + 1.600.000 + 120.000 = 9.620.000

TL

Tüm düzeltme ve değişim kalemlerinin net sonucu dönem sonu bakiyesini verir.

Anahtar Kavram

Özkaynaklar değişim tablosu, toplam tutarı etkileyen dışsal işlemler (sermaye artımı/azaltımı, nakit temettü, kâr/zarar) ile toplamı etkilemeyen içsel transferleri (yedeklerin sermayeye eklenmesi vb.) birbirinden ayırt eder.

Daha Fazla Pratik

Geri alınan payların maliyetinin altında bir bedelle satılması durumunda toplam özkaynak değişiminin nasıl etkileneceğini inceleyiniz.

Tahmini Süre:3m 0s

Soru 13Soru →

Özkaynaklar Değişim Tablosu, bir işletmenin belirli bir dönemde özkaynaklarını oluşturan kalemlerdeki artış ve azalışları bir bütün olarak raporlayan finansal bir tablodur. Buna göre, $2025$ yılı faaliyet dönemi sonunda düzenlenen Özkaynaklar Değişim Tablosu'nda, işletmenin toplam özkaynak tutarını azaltan unsur aşağıdakilerden hangisidir?

Dönem net kârı elde edilmesi

Ortaklara nakit temettü dağıtılması

Dış kaynaklardan nakit sermaye artırımı yapılması

Kâr yedeklerinin sermayeye ilave edilmesi

Maddi duran varlık yeniden değerleme artış fonu oluşturulması

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ortaklara nakit temettü dağıtılması

Cevap

İşletmenin ortaklara nakit temettü dağıtması, özkaynaklarda azalmaya neden olan bir unsurdur.

Toplam özkaynak tutarı; dönem net kârı, nakit sermaye artırımı ve yeniden değerleme artışları gibi kalemlerle artarken; dönem net zararı ve ortaklara ödenen nakit temettüler ile azalır. Ortaklara nakit temettü dağıtılması, birikmiş kârların bir kısmının işletme dışına çıkarılması anlamına geldiği için özkaynaklarda net bir azalışa yol açar.

Adım Adım Çözüm

1

Özkaynaklar Değişim Tablosu'nun temel yapısını analiz etme

Tablo; sermaye, yedekler ve kâr/zarar kalemlerindeki dönem içi değişimleri raporlar.

Toplam özkaynak tutarını etkileyen faktörleri belirlemek için kalemlerin niteliğini anlamak gerekir.

2

Seçeneklerdeki işlemlerin özkaynak toplamı üzerindeki etkisini değerlendirme

Kâr ve nakit sermaye artışı toplamı artırırken, temettü ödemesi toplamı azaltır.

İşletmeden ortaklara yapılan değer transferi (nakit temettü), özkaynakları doğrudan düşüren bir fon çıkışıdır.

Anahtar Kavram

Özkaynakları etkileyen işlemlerin yönü ve toplam özkaynak değişiminin analizi.

İpuçları

1

İşletmeden dışarıya (ortaklara) bir değer çıkışı olup olmadığına odaklanın.

2

Kârın dağıtılması ve işletme faaliyetlerinin sonucu olan zararlar özkaynağı azaltır.

Daha Fazla Pratik

İç kaynaklardan yapılan sermaye artırımlarının toplam özkaynak üzerindeki etkisizliğini inceleyen soruları çözebilirsiniz.

Tahmini Süre:45s

Soru 14Soru →

Mega Sanayi $A.Ş.$ 'nin $2026$ yılı hesap dönemine ait Özkaynaklar Değişim Tablosu'nun hazırlanması sürecinde tespit edilen veriler aşağıda sunulmuştur:

Kalem / İşlem	Tutar ( $TL$ )
Dönem Başı Toplam Özkaynaklar	$1.800.000$
Dönem Net Kârı	$350.000$
Geçmiş Yıllar Kârlarından Yedek Akçe Ayrılması	$40.000$
Emisyon Primlerinin Sermayeye İlavesi (Bedelsiz)	$60.000$
Ortakların Nakit Sermaye Taahhüdünü Yerine Getirmesi	$250.000$
Ortaklara Nakit Temettü Ödenmesi	$100.000$

Bu verilere göre, işletmenin dönem sonu "Toplam Özkaynak" tutarı kaç $TL$ olarak raporlanmalıdır?

1.950.000

2.150.000

2.200.000

2.300.000

2.400.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $2.300.000$

Cevap

İşletmenin dönem sonu toplam özkaynak tutarı

2.300.000

TL

olmalıdır.

Özkaynaklar Değişim Tablosu, işletmenin özkaynak grubunda meydana gelen tüm hareketleri raporlar. Ancak toplam özkaynak tutarı sadece dışsal unsurlarla (dönem net kâr/zararı, nakit sermaye artırımları, temettü ödemeleri) değişir. Sorudaki verilerde dönem net kârı (

+350.000

TL

) ve ortakların nakit sermaye koyması (

+250.000

TL

) artış yaratırken, nakit temettü ödemesi (

-100.000

TL

) azalış yaratır. Yedek akçe ayrılması ve emisyon primlerinin sermayeye eklenmesi ise 'Özkaynaklar' grubu içinde gerçekleşen bir yer değiştirme (içsel transfer) olduğu için toplam tutarı etkilemez. Hesaplama:

1.800.000 + 350.000 + 250.000 - 100.000 = 2.300.000

TL

şeklindedir.

Adım Adım Çözüm

1

Özkaynaklarda artış ve azalış yaratan dış kaynaklı işlemler ile içsel transferleri ayrıştırın.

Dış Kaynaklılar: Dönem Net Kârı (

+

), Nakit Sermaye Artırımı (

+

), Nakit Temettü (

-

). İçsel Transferler: Yedek Akçe Ayrılması, Bedelsiz Sermaye Artırımı.

Özkaynaklar Değişim Tablosu'nda kalemler arası transferler toplam özkaynak tutarını değiştirmez, sadece alt kalemlerin dağılımını etkiler.

2

Toplam özkaynak değişimini hesaplayın.

+350.000

(Kâr)

+ 250.000

(Nakit Sermaye)

- 100.000

(Temettü)

= +500.000

TL

net artış.

Yedek akçe ayrılması (

40.000

TL

) ve bedelsiz sermaye artırımı (

60.000

TL

) kalemleri özkaynaklar içinde kaldığı için toplamı etkilemez.

3

Dönem sonu toplam özkaynağı bulun.

1.800.000

(Başlangıç)

+ 500.000

(Net Değişim)

= 2.300.000

TL

.

Dönem başı özkaynak tutarına dönemi etkileyen tüm net artış/azalışlar ilave edilerek bilanço tarihindeki değere ulaşılır.

Anahtar Kavram

Özkaynaklar Değişim Tablosu'nda Toplam Özkaynak Değişimi

İpuçları

1

Toplam özkaynak tutarını sadece işletme dışından gelen veya dışarı giden değerler (ve net kâr) değiştirir.

2

Yedek akçe ayrılması, geçmiş yıl kârlarından bir payın 'Yedekler' hesabına aktarılmasıdır. Bu işlem toplamı değiştirir mi?

3

Hesaplama yaparken sadece 'Dışsal' artışları (Kâr, Nakit Sermaye) ekleyin ve 'Dışsal' azalışı (Nakit Temettü) çıkarın. İçsel transferleri yok sayın.

Daha Fazla Pratik

Bedelsiz sermaye artırımının Özkaynaklar Değişim Tablosu'ndaki 'Ödenmiş Sermaye' ve 'Toplam Özkaynak' sütunları üzerindeki etkilerini ayrı ayrı inceleyin.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 15Soru →

Laleş Mensucat $A.Ş.$ 'nin $2025$ yılına ait Özkaynaklar Değişim Tablosu düzenlenirken tespit edilen aşağıdaki işlemlerden hangisi, işletmenin "toplam özkaynak tutarında" herhangi bir değişikliğe neden olmayan, sadece özkaynak kalemleri arasında bir sınıflandırma değişikliği yaratan "iç kaynaklı" bir işlemdir?

Ortakların rüçhan haklarını kullanarak nakit sermaye artırımına katılması

İşletmenin faaliyet dönemi sonunda

450.000

TL tutarında dönem net kârı elde etmesi

Geçmiş yıllar kârlarının (olağanüstü yedekler) sermayeye ilave edilmesi

Ortaklara brüt

120.000

TL tutarında nakit kâr payı (temettü) dağıtılması

Gelecek yıllara ait gelirlerin cari dönemde tahakkuk kaydının yapılması

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Geçmiş yıllar kârlarının (olağanüstü yedekler) sermayeye ilave edilmesi

Cevap

Geçmiş yıllar kârlarının sermayeye ilave edilmesi işlemi toplam özkaynak tutarını değiştirmeyen içsel bir harekettir.

Geçmiş yıllar kârlarının (veya yedek akçelerin) sermayeye eklenmesi işlemi, özkaynak grubunun bir kalemi olan 'Geçmiş Yıllar Kârları' hesabından çıkış yapılıp 'Sermaye' hesabına giriş yapılmasıdır. Muhasebe kaydı borç tarafında yedekler/kârlar, alacak tarafında sermaye şeklindedir. Her iki hesap da özkaynaklar grubunda yer aldığı için grubun toplam tutarı değişmez, sadece iç yapısı değişir.

Adım Adım Çözüm

1

Özkaynaklardaki "içsel değişim" kavramını tanımlayınız.

İçsel değişimler, toplam özkaynak tutarını sabit tutarak grup içindeki kalemlerin (sermaye, yedekler, fonlar vb.) kendi aralarında yer değiştirmesini ifade eder.

Özkaynaklar Değişim Tablosu'nun temel amacı, toplam tutardaki değişikliğin yanı sıra bu içsel yapı değişikliklerini de raporlamaktır.

2

Verilen her bir işlemin toplam özkaynak üzerindeki etkisini analiz ediniz.

Nakit sermaye artırımı (

+

), dönem net kârı (

+

) ve nakit temettü (

-

) toplam tutarı değiştirirken; kârın veya yedeklerin sermayeye eklenmesi (

0

) toplam tutarı değiştirmez.

Dış kaynaklı işlemler (ortaklarla olan işlemler ve kâr/zarar) toplam özkaynağı etkilerken, iç kaynaklı işlemler (yedeklerin/emisyon primlerinin sermayeye eklenmesi) etkilemez.

3

Mali tablo kalemleri arasındaki ayrımı kontrol ederek yabancı unsurları eleyiniz.

Gelecek yıllara ait gelirler kalemi bilançoda bir yabancı kaynak (borç) kalemidir ve özkaynaklar değişim tablosunda raporlanmaz.

Muhasebe ilkeleri gereği varlık, borç ve özkaynak kalemlerinin raporlandığı tabloların sınırları kesin çizgilerle ayrılmalıdır.

Anahtar Kavram

Özkaynaklarda İçsel ve Dışsal Değişim Ayrımı

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 16Soru →

Kuvars Tekstil $A.Ş.$ 'nin $2025$ yılı Özkaynaklar Değişim Tablosu'nun hazırlanması sürecinde muhasebe kayıtlarından elde edilen veriler şu şekildedir:

- Dönem net kârı: $500.000$ TL
- Yedeklerden (iç kaynaklardan) yapılan sermaye artırımı: $200.000$ TL
- Ortaklara nakden ödenen temettüler: $120.000$ TL
- Nakit karşılığı (bedelli) sermaye artırımı: $300.000$ TL
- Maddi duran varlıklar yeniden değerleme artışları: $70.000$ TL

Bu bilgilere göre, işletmenin $2025$ yılındaki toplam özkaynak tutarında meydana gelen net değişim aşağıdakilerden hangisidir?

750.000

TL artış

950.000

TL artış

680.000

TL artış

880.000

TL artış

450.000

TL artış

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $750.000$ TL artış

Cevap

İşletmenin toplam özkaynak tutarındaki net değişim

750.000

TL artış yönündedir.

Toplam özkaynak değişimi hesaplanırken, grubun toplamını değiştiren kalemler dikkate alınmalıdır. Dönem net kârı özkaynakları artırırken, ödenen temettüler özkaynak çıkışına neden olur. Nakit karşılığı yapılan sermaye artırımı işletmeye taze kaynak girişi sağlar. Yeniden değerleme artışları ise özkaynaklar grubunda bir değer artış fonu yaratarak toplamı yükseltir. Hesaplama yapıldığında:

500.000

(Kâr) -

120.000

(Temettü) +

300.000

(Bedelli Sermaye) +

70.000

(Yeniden Değerleme) =

750.000

TL net artış bulunur. Yedeklerden yapılan sermaye artırımı özkaynaklar içi bir transfer olduğu için toplama etkisi sıfırdır.

Adım Adım Çözüm

1

Toplam özkaynak tutarını doğrudan etkileyen kalemleri belirleyin.

Dönem net kârı (

+500.000

), Temettü ödemesi (

-120.000

), Bedelli sermaye artırımı (

+300.000

) ve Yeniden değerleme artışları (

+70.000

).

Bu işlemler işletmeye dışarıdan kaynak girişi sağlar, dışarıya kaynak çıkışına neden olur veya faaliyet sonucu oluşan değer artışlarını temsil eder.

2

Özkaynak toplamını değiştirmeyen (içsel) kalemleri ayıklayın.

Yedeklerden yapılan sermaye artırımı (

200.000

TL) toplamı değiştirmez.

İç kaynaklardan sermaye artırımı, bir özkaynak kaleminden (yedekler) diğerine (sermaye) transferdir; grubun toplamı sabit kalır.

3

Net değişimi hesaplayın.

500.000 - 120.000 + 300.000 + 70.000 = 750.000

TL artış.

Artış yönündeki etkiler toplanıp azalış yönündeki etkiler çıkarılarak net sonuca ulaşılır.

Anahtar Kavram

Özkaynaklar Değişim Tablosunda toplam tutarı değiştiren işlemler ile grup içi yer değiştirmelerin ayrımı.

Daha Fazla Pratik

Özkaynaklar Değişim Tablosunda raporlanan 'Geçmiş Yıl Zararları'nın kapatılması işleminin toplam özkaynak üzerindeki etkisini inceleyiniz.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 17Soru →

Sonsuz Enerji $A.Ş.$ 'nin $2025$ yılı hesap dönemine ait bazı muhasebe kayıtları ve finansal verileri şu şekildedir:

İşlem / Kalem	Tutar (TL)
Dönem Net Kârı	$180.000$
Nakden Gerçekleştirilen Sermaye Artırımı	$250.000$
Geçmiş Yıllar Kârlarından Sermayeye İlave	$120.000$
Ortaklara Nakden Ödenen Temettüler	$60.000$
Duran Varlık Yeniden Değerleme Artışları	$90.000$

Bu bilgilere göre, işletmenin hazırlayacağı Özkaynaklar Değişim Tablosunda raporlanacak olan "Toplam Özkaynaklardaki Net Değişim" tutarı kaç TL'dir?

460.000

TL artış

580.000

TL artış

400.000

TL artış

340.000

TL artış

520.000

TL artış

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $460.000$ TL artış

Cevap

İşletmenin toplam özkaynaklarındaki net değişim

460.000

TL artış yönündedir.

Özkaynaklar Değişim Tablosu analiz edilirken en kritik nokta, 'toplam' özkaynağı değiştiren işlemler ile sadece 'özkaynak kalemleri arasında' yer değiştirmeye neden olan işlemlerin ayırt edilmesidir. Dönem net kârı, dışarıdan (ortaklardan) gelen nakit sermaye ve yeniden değerleme sonucu oluşan fonlar özkaynak grubunu toplamda büyütür. Nakit temettü ödemesi ise özkaynakları azaltır. Ancak geçmiş yıl kârlarının sermayeye eklenmesi işlemi, özkaynaklar grubunun bir alt kaleminden (Kârlar) çıkıp diğer alt kalemine (Sermaye) girdiği için toplam tutar üzerinde herhangi bir etki yaratmaz. Hesaplama:

180.000 + 250.000 + 90.000 - 60.000 = 460.000

TL artış şeklindedir.

Adım Adım Çözüm

1

Özkaynak toplamını artıran kalemleri belirle

Dönem Net Kârı (

180.000

TL), Nakden Sermaye Artırımı (

250.000

TL), Yeniden Değerleme Artışı (

90.000

TL). Toplam Artış:

520.000

TL.

Bu kalemler işletmeye dışarıdan kaynak girişi sağlar veya faaliyetler sonucu oluşan değer artışlarını temsil eder.

2

Özkaynak toplamını azaltan kalemleri belirle

Nakden Ödenen Temettüler (

60.000

TL). Toplam Azalış:

60.000

TL.

Nakit temettü ödemesi işletme varlıklarının ortaklara dağıtılmasıdır ve özkaynakları doğrudan azaltır.

3

Özkaynak içi transfer kalemlerini belirle

Geçmiş Yıllar Kârlarından Sermayeye İlave (

120.000

TL). Değişim:

0

TL.

Bu işlem bir özkaynak kalemi olan 'Geçmiş Yıllar Kârları'nı azaltırken diğer bir özkaynak kalemi olan 'Ödenmiş Sermaye'yi aynı tutarda artırır; dolayısıyla toplam özkaynak değişmez.

4

Net değişimi hesapla

520.000

TL (Artışlar) -

60.000

TL (Azalışlar) =

460.000

TL Net Artış.

Tüm artırıcı ve azaltıcı etkiler toplandığında ulaşılan net sonuçtur.

Anahtar Kavram

Özkaynaklar Değişim Tablosunda toplam tutarı sadece dışsal kaynak giriş/çıkışları ve dönem kâr/zararı değiştirir; iç kaynaklı transferler toplamı etkilemez.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 18Soru →

Gökkaya Madencilik $A.Ş.$ 'nin $2025$ yılı hesap dönemine ait Özkaynaklar Değişim Tablosu hazırlanırken muhasebe kayıtlarından aşağıdaki veriler elde edilmiştir:

İşlem / Kalem	Tutar (TL)
Dönem Net Kârı	$850.000$
Geçmiş Yıl Kârlarından Bedelsiz Sermaye Artırımı	$300.000$
Ortaklara Nakden Ödenen Temettüler	$250.000$
Maddi Duran Varlık Yeniden Değerleme Artışları (Özkaynaklarda İzlenen)	$180.000$
Önceki Dönemlere Ait Hata Düzeltmesi (Gider Yönlü)	$60.000$
Dönem Kârından Ayrılan Yedek Akçeler	$50.000$

Bu verilere göre, işletmenin $2025$ yılı Özkaynaklar Değişim Tablosu'nda raporlanacak olan "Toplam Özkaynak Tutarı"ndaki net değişim aşağıdakilerden hangisidir?

720.000

TL Artış

1.020 .000

TL Artış

540.000

TL Artış

780.000

TL Artış

970.000

TL Artış

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $720.000$ TL Artış

Cevap

720.000

TL artış yönündedir.

İşletmenin toplam özkaynak tutarındaki değişim hesaplanırken sadece özkaynak toplamını değiştiren dışsal işlemler dikkate alınmalıdır. Dönem net kârı (

+850.000

TL) ve yeniden değerleme artışı (

+180.000

TL) özkaynakları artırırken; nakden ödenen temettüler (

-250.000

TL) ve gider yönlü hata düzeltmesi (

-60.000

TL) özkaynakları azaltır. Bedelsiz sermaye artırımı ve yedek akçe ayrılması işlemleri ise özkaynak kalemleri arasında yer değiştirme olduğu için toplam tutarı etkilemez. Sonuç:

850.000 + 180.000 - 250.000 - 60.000 = 720.000

TL artış olarak gerçekleşir.

Adım Adım Çözüm

1

Dışsal kaynaklı özkaynak artışlarını belirlemek

850.000

(Net Kâr) +

180.000

(Yeniden Değerleme) =

1.030.000

TL

Dönem net kârı ve özkaynaklarda izlenen değerleme artışları, işletmenin toplam özkaynak tutarını doğrudan artıran dışsal unsurlardır.

2

Dışsal kaynaklı özkaynak azalışlarını belirlemek

250.000

(Nakit Temettü) +

60.000

(Hata Düzeltmesi) =

310.000

TL

Ortaklara yapılan ödemeler ve geçmiş dönem hata düzeltmeleri (gider yönlü), işletme özkaynaklarından dışarıya kaynak çıkışı veya düzeltme yoluyla azalış sağlar.

3

Net değişimi hesaplamak

1.030.000 - 310.000 = 720.000

TL Artış

Artırıcı ve azaltıcı dışsal etkilerin farkı, dönem içindeki toplam özkaynak değişimini verir.

4

İçsel transferleri elemek

Bedelsiz sermaye artırımı ve yedek akçe ayırımı toplamı etkilemez.

Özkaynaklar Değişim Tablosu'nda özkaynak kalemleri arasındaki transferler (yedeklerden sermayeye, kârdan yedeklere vb.) toplam özkaynak rakamını değiştirmez.

Anahtar Kavram

Özkaynaklar Değişim Tablosu'nda toplam özkaynak tutarı, yalnızca işletme ile ortaklar arasındaki işlemler (sermaye artırımı/azaltımı, temettü) ve kapsamlı gelir unsurları (net kâr, yeniden değerleme artışları) ile değişir.

İpuçları

1

Özkaynaklar arasındaki 'içsel' transferleri (yedekler, bedelsiz artırım) toplam değişimden ayırın.

2

Temettü ödemeleri ve dönem net kârı, işletmenin ortaklık yapısı ve faaliyet sonucu olarak özkaynak toplamını doğrudan etkiler.

Daha Fazla Pratik

İçsel kaynaklardan yapılan sermaye artırımlarının sermaye kalemini nasıl etkilediğini ama toplamı neden değiştirmediğini analiz edin.

Tahmini Süre:2m 30s

Soru 19Soru →

Bir işletmenin $2025$ yılı hesap dönemine ait Özkaynaklar Değişim Tablosu düzenlenirken aşağıdaki veriler tespit edilmiştir:

* Dönem başı toplam özkaynak tutarı: $800.000$ TL
* Dönem net kârı: $150.000$ TL
* Ortaklara dağıtılan nakit temettü tutarı: $30.000$ TL

Dönem içinde başka bir özkaynak değişimi gerçekleşmediği varsayıldığında, işletmenin dönem sonu toplam özkaynak tutarı kaç TL'dir?

920.000

950.000

980.000

620.000

120.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $920.000$

Cevap

İşletmenin dönem sonu toplam özkaynak tutarı

920.000

TL'dir.

Özkaynaklar Değişim Tablosu'nda dönem sonu toplamına ulaşmak için dönem başı tutara (

800.000

TL), özkaynağı artıran dönem net kârı (

150.000

TL) eklenir ve özkaynağı azaltan nakit temettü ödemesi (

30.000

TL) çıkarılır. Yapılan işlem sonucunda

920.000

TL tutarına ulaşılmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1

Dönem başı özkaynak tutarını belirleyin.

800.000

TL

Hesaplamanın başlangıç noktası dönem başı bakiyesidir.

2

Dönem net kârını ekleyin.

800.000 + 150.000 = 950.000

TL

Net kâr, işletmenin özkaynaklarını artıran bir unsurdur.

3

Dağıtılan nakit temettüleri çıkarın.

950.000 - 30.000 = 920.000

TL

Temettü ödemeleri, özkaynakların işletmeden dışarı çıkmasına neden olduğu için özkaynak toplamını azaltır.

Anahtar Kavram

Özkaynaklar Değişim Tablosu'nun temel mantığı, dönem başı özkaynakların dönem içindeki artış (kâr, sermaye artırımı vb.) ve azalışlarla (zarar, temettü vb.) dönem sonu özkaynak tutarına nasıl ulaştığını göstermektir.

İpuçları

1

Özkaynaklar Değişim Tablosu'nda kâr artırıcı, temettü ise azaltıcı etki yapar.

2

Hesaplamaya dönem başı bakiyeyi ekleyerek başlamayı unutmayın.

Daha Fazla Pratik

Sermaye artırımı ve yedeklere aktarım gibi işlemlerin özkaynak toplamına etkisini inceleyen sorulara göz atabilirsiniz.

Tahmini Süre:45s

Soru 20Soru →

Karam Teknoloji $A.Ş.$ 'nin $2025$ yılı hesap dönemine ait muhasebe kayıtları ve finansal verileri incelendiğinde aşağıdaki işlemler tespit edilmiştir:

İşlem / Kalem	Tutar (TL)
Dönem net kârı	$520.000$
Nakit (dış kaynaklardan) sermaye artırımı	$280.000$
Geçmiş yıl kârlarından (iç kaynaklardan) sermaye artırımı	$150.000$
Ortaklara ödenen nakit temettüler	$210.000$
Dönem kârından yasal yedek akçe ayrılması	$60.000$
Maddi duran varlık yeniden değerleme artışları	$110.000$
Geçmiş yıl zararlarının statü yedekleri ile mahsubu	$80.000$

Bu verilere göre, işletmenin $2025$ yılı Özkaynaklar Değişim Tablosu'nda raporlanacak olan "Toplam Özkaynaklar" satırındaki net değişim kaç TL'dir?

700.000

TL artış

850.000

TL artış

640.000

TL artış

590.000

TL artış

780.000

TL artış

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $700.000$ TL artış

Cevap

700.000

TL artış

Doğru cevap olan yedi yüz bin TL artış, özkaynakları doğrudan etkileyen dışsal hareketlerin sonucudur. Dönem net kârı (

+520.000

), dış kaynaklardan sağlanan nakit sermaye (

+280.000

), özkaynaklarda fon olarak tutulan yeniden değerleme artışı (

+110.000

) toplam artışları oluşturur. Ortaklara ödenen nakit temettü (

-210.000

) ise özkaynaklardan bir varlık çıkışıdır. Diğer kalemler (iç sermaye artırımı, yedek ayırma, zarar mahsubu) sadece özkaynak kalemleri arasında 'kalem kaydırma' işlemidir ve toplamı etkilemez.

Adım Adım Çözüm

1

Toplam özkaynakları değiştiren kalemlerin sınıflandırılması

Net Kâr (

+520.000

), Nakit Sermaye Artırımı (

+280.000

), Nakit Temettü (

-210.000

), Yeniden Değerleme Artışı (

+110.000

)

Bu kalemler işletmeye dışarıdan varlık girişi sağlar veya varlık çıkışına neden olur.

2

Özkaynak içi yer değişimlerinin (etkisiz kalemlerin) ayıklanması

İç kaynaklardan sermaye artırımı (

0

), Yedek akçe ayrılması (

0

), Zarar mahsubu (

0

)

Özkaynakların kendi içindeki alt hesaplar arası transferler toplam özkaynak tutarını değiştirmez.

3

Net değişimin hesaplanması

520.000 + 280.000 - 210.000 + 110.000 = 700.000

TL

Artış ve azalış yaratan kalemlerin net toplamı alınır.

Anahtar Kavram

Özkaynaklar Değişim Tablosu'nda toplam özkaynak tutarı, sadece özkaynak grubuna dışarıdan yapılan ilaveler (sermaye artırımı vb.), gruptan yapılan çıkışlar (temettü ödemesi vb.) ve dönemsel performans (kâr/zarar/değer artışı) ile değişir.

Tahmini Süre:3m 0s

Özkaynaklar Değişim Tablosu

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram