Examkin

Soru

Zorluk: ZorSilahlı Çatışma Türleri

1949 tarihli Cenevre Sözleşmeleri’ne ek 1977 tarihli I No’lu Protokol’ün 1. maddesinin 4. fıkrası; halkların sömürgeci egemenliğe, yabancı işgaline ve ırkçı rejimlere karşı kendi kaderini tayin etme hakkını kullanırken yürüttüğü silahlı mücadeleleri düzenlemektedir.

Bu hüküm uyarınca, söz konusu mücadelelerin hukuki niteliği ve tabi olduğu hukuk rejimi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Uluslararası silahlı çatışma olarak nitelendirilir ve 1949 Cenevre Sözleşmeleri ile I No’lu Ek Protokol’ün tamamı uygulanır.Cevap
  2. B
    Uluslararası olmayan silahlı çatışma olarak nitelendirilir ve sadece Cenevre Sözleşmeleri’nin ortak 3. maddesi uygulanır.
  3. C
    Çatışmanın taraflarından birinin devlet dışı aktör olması nedeniyle uluslararası olmayan silahlı çatışma sayılır ve 1977 tarihli II No’lu Ek Protokol rejimine tabi olur.
  4. D
    Söz konusu fiiller "savaş" tanımı kapsamına girmediği için insancıl hukuk yerine sadece insan hakları hukuku ve ulusal ceza hukuku uygulanır.
  5. E
    Yalnızca Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi tarafından "uluslararası barış ve güvenliğe tehdit" olarak tanımlandığı takdirde uluslararası nitelik kazanır.

Cevap

Söz konusu mücadeleler uluslararası silahlı çatışma (USÇ) olarak kabul edilir ve 1949 Cenevre Sözleşmeleri ile 1977 I No'lu Ek Protokol rejimine tabi olur.
Uluslararası insancıl hukukta, 1949 Cenevre Sözleşmeleri’ne ek 1977 tarihli I No’lu Protokol’ün 1. maddesinin 4. fıkrası; sömürgeci egemenliğe, yabancı işgaline ve ırkçı rejimlere karşı yürütülen silahlı mücadeleleri 'uluslararası silahlı çatışma' (USÇ) kapsamına almıştır. Bu sayede, bu mücadelelere katılanlar (belirli şartları sağladıklarında) savaş esiri statüsü gibi USÇ'ye özgü haklardan yararlanabilmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
1977 I No’lu Ek Protokol’ün kapsamını analiz etme
Protokolün 1(4) maddesi; sömürgecilik, yabancı işgal ve ırkçı rejimlere karşı verilen mücadeleleri kapsar.
Çatışmanın türünü belirlemek için ilgili antlaşma hükmünün hukuki çerçevesini çizmek gerekir.
2
Çatışmanın tarafları ve niteliği arasındaki ilişkiyi değerlendirme
Normalde bir devlet ile devlet dışı bir grup (kurtuluş hareketi) arasındaki çatışma uluslararası olmayan nitelikteyken, bu madde ile istisnai olarak 'uluslararası' kabul edilmiştir.
Kendi kaderini tayin hakkı (self-determination) mücadelesinin uluslararası hukukta bir 'Devlet' faaliyeti gibi korunması amaçlanmıştır.
3
Uygulanacak hukuk rejimini saptama
Uluslararası silahlı çatışma statüsü kazandığı için 1949 Cenevre Sözleşmeleri'nin tamamı ve I No'lu Protokol uygulanır.
Statünün belirlenmesi, hangi koruma kurallarının (savaş esiri statüsü gibi) uygulanacağını doğrudan belirler.

Anahtar Kavram

Halkların Kendi Kaderini Tayin Mücadelelerinin Uluslararasılaşması

İpuçları

1
1977 tarihli iki protokol vardır: I No'lu olan uluslararası çatışmaları, II No'lu olan uluslararası olmayanları düzenler.
2
Normalde USÇ olması için iki veya daha fazla devletin çatışması gerekir; ancak sömürgecilik ve işgale karşı mücadeleler bu kuralın bir istisnasıdır.
3
I No'lu Protokol'ün 1(4). maddesi, halkların kendi kaderini tayin hakkı mücadelesini açıkça uluslararası çatışma statüsüne dahil etmiştir.

Daha Fazla Pratik

Bu statünün sonuçlarından biri olan 'savaş esiri' hakkının kurtuluş hareketi üyelerine tanınma şartlarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Silahlı Çatışma Türleri

Bu konudan daha fazla soru