Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorSoruşturma (Tahkik)

Uluslararası uyuşmazlıkların barışçıl çözüm yollarından biri olan ve 1904 Dogger Bank (Hull) vakasıyla tarihsel olarak önem kazanan soruşturma (tahkik) yönteminin, 1899 ve 1907 tarihli Lahey Sözleşmeleri ile düzenlenen hukuki statüsü dikkate alındığında; komisyon tarafından hazırlanan raporun uyuşmazlık tarafları üzerindeki hukuki etkisi ve tarafların rapor sonrası hareket serbestisi hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Soruşturma raporu, uyuşmazlığın temelindeki maddi vakıaların tarafsız bir tespitini içerir ancak bir hakem kararı niteliği taşımadığından, taraflar uyuşmazlığın esasına dair diledikleri başka bir çözüm yoluna başvurmakta tamamen serbesttirler.Cevap
  2. B
    Soruşturma raporu, maddi vakıaların tespitinin yanı sıra tarafların uyuşmazlıktaki hukuki sorumluluklarını da kesin olarak belirler ve bu tespitler uyuşmazlığın çözümü için gidilecek bir sonraki yargısal aşamada bağlayıcı delil teşkil eder.
  3. C
    Dogger Bank olayındaki uygulamada olduğu gibi, soruşturma komisyonu raporu yayınlandığı andan itibaren uyuşmazlık tarafları için 'kesin hüküm' (res judicata) gücü kazanır ve tarafların uyuşmazlık konusunu yeniden müzakere etmelerini engeller.
  4. D
    Soruşturma usulünün temel amacı, taraflara uyuşmazlığın esasına yönelik hukuki ve siyasi tavsiyelerde bulunmak olduğundan, hazırlanan raporun uyuşmazlık tarafları üzerinde arabuluculukla aynı hukuki sonuçları doğurması beklenir.
  5. E
    1907 Lahey Sözleşmesi uyarınca, soruşturma raporu uyuşmazlığın maddi unsurları hakkında taraflar arasında 'iradi bir sözleşme' niteliği kazanır ve tarafların bu vakıaların aksini iddia ederek uluslararası tahkime gitmeleri yasaklanır.

Cevap

Soruşturma raporu sadece maddi vakıaları tespit eder, hakem kararı niteliği taşımaz ve tarafların çözüm konusundaki serbestisini kısıtlamaz.
Soruşturma (tahkik) usulünde hazırlanan rapor, uyuşmazlığın temelindeki olayların niteliğini saptamakla sınırlı olup, 1907 Lahey Sözleşmesi'nin 35. maddesi gereğince taraflar için hukuken bağlayıcı bir hakem kararı niteliğinde değildir. Bu durum, tarafların raporun içeriğini kabul ettikten sonra bile uyuşmazlığı çözmek için arabuluculuk, tahkim veya yargısal çözüm gibi diğer yöntemleri kullanma konusundaki tam serbestilerini korudukları anlamına gelir.

Adım Adım Çözüm

1
Soruşturma (tahkik) yönteminin uluslararası hukuktaki temel işlevini saptamak.
Soruşturmanın asıl amacı, bir uyuşmazlığın temelinde yatan olayların (maddi vakıaların) tarafsız ve dürüst bir şekilde aydınlatılmasıdır.
Soruşturma, uyuşmazlığın hukuki boyutundan ziyade olgusal boyutuna odaklanır.
2
1899 ve 1907 Lahey Sözleşmeleri'ndeki ilgili hükümleri analiz etmek.
1907 Lahey Sözleşmesi Madde 35'e göre: 'Komisyonun raporu... bir hakem kararı niteliğine sahip değildir. Taraflara, bu tespitten çıkarılacak sonuçlar konusunda tam bir serbesti bırakır.'
Bu hüküm, soruşturmanın tavsiye veya yargı kararı olmadığını, sadece bir 'durum tespiti' olduğunu teyit eder.
3
Dogger Bank (1904) olayının bu yöntem üzerindeki etkisini değerlendirmek.
Bu olayda soruşturma, taraflar arasındaki gerginliği azaltmış ve vakıaların tespiti sonrası tarafların kendi aralarında tazminat konusunda anlaşmalarına zemin hazırlamıştır, ancak rapor kendiliğinden bağlayıcı olmamıştır.
Tarihsel örnekler, soruşturmanın uyuşmazlığı 'çözmediğini', sadece çözüm için gerekli olan 'doğru veriyi' sağladığını gösterir.
4
Diğer barışçıl çözüm yolları ile (uzlaştırma, tahkim) arasındaki farkı teyit ederek sonuca ulaşmak.
Uzlaştırma raporu çözüm önerisi sunar, tahkim kararı ise bağlayıcıdır. Soruşturma raporu ise sadece vakıa tespitidir ve bağlayıcı değildir.
Uluslararası hukukta yöntemler arasındaki yetki ve sonuç farkı, sorunun çözümündeki en kritik ayırt edici noktadır.

Anahtar Kavram

Soruşturma (Tahkik) Raporunun Hukuki Niteliği

Daha Fazla Pratik

Soruşturma ile Uzlaştırma (Conciliation) arasındaki 'çözüm önerisi sunma' farkını inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Soruşturma (Tahkik)

Bu konudan daha fazla soru