Uluslararası hukukta devletler arası uyuşmazlıkların çözümünde başvurulan diplomatik ve yargısal yöntemler, müdahil olan aktörlerin niteliğine ve sürecin işleyişine göre tasnif edilmektedir. Birleşmiş Milletler Şartı'nın barışçıl çözüm yollarını düzenleyen hükümlerinde ilk sırada yer alan ve Uluslararası Adalet Divanı (UAD) içtihatlarında da yargısal yollara başvurulmadan evvel sıklıkla tüketilmesi gereken bir 'ön şart' olarak değerlendirilen 'müzakere (görüşme)' usulünü, diğer diplomatik çözüm vasıtalarından ayıran en temel kavramsal özellik aşağıdakilerden hangisinde doğru ifade edilmiştir?
- Uyuşmazlık tarafı devletlerin, dışarıdan herhangi bir üçüncü tarafın katılımını veya yönlendirmesini tamamen dışlayarak, uyuşmazlığın esasına ilişkin doğrudan doğruya karşılıklı görüş alışverişinde bulunması ve mutabakat aramasıdır.Cevap
- Bİhtilafın doğrudan tarafı olmayan yetkili bir uluslararası aktörün, tarafları diyalog zemininde buluşturmanın ötesine geçerek, uyuşmazlığın özüne ilişkin somut çözüm paketleri önermesidir.
- CÜçüncü bir tarafın, bozulan diplomatik iletişimi yeniden tesis etmek maksadıyla sadece kolaylaştırıcı rol üstlenmesi ve ihtilafın esasına dair hiçbir görüş bildirmeksizin tarafları ikili görüşmeye sevk etmesidir.
- DBağımsız uzmanlardan teşekkül eden bir araştırma kurulunun, uyuşmazlık konusunu tüm boyutlarıyla inceleyerek taraflara hukuken bağlayıcılığı bulunmayan resmi bir çözüm raporu sunmasıdır.
- ETarafların ortak iradeleriyle yetkilendirdikleri tarafsız bir heyetin, mevcut uluslararası hukuk kurallarını uygulayarak uyuşmazlığın esası hakkında nihai ve bağlayıcı bir hüküm tesis etmesidir.
Cevap
Uyuşmazlık tarafı devletlerin, dışarıdan herhangi bir üçüncü tarafın katılımını tamamen dışlayarak uyuşmazlığın esasına ilişkin doğrudan karşılıklı görüş alışverişinde bulunmasını ifade eden seçenektir.
Müzakere (görüşme), uluslararası uyuşmazlıkların çözümünde en yaygın ve genellikle ilk başvurulan yöntemdir. Bu yöntemin en temel ayırt edici özelliği, sürece hiçbir şekilde üçüncü bir devletin, uluslararası örgütün veya kişinin dâhil olmaması ve uyuşmazlığın taraflarının doğrudan doğruya uyuşmazlığın esasına yönelik bir iletişim kurmasıdır. Doğru yanıt, 'üçüncü tarafın katılımının dışlanması' ve 'doğrudan esasa ilişkin görüş alışverişi' vurgularıyla müzakere kurumunu en teknik ve hatasız şekliyle tanımlamaktadır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Müzakere (Görüşme)