Soru

Zorluk: OrtaPasif Kişisel Yetki (Pasif Şahsilik İlkesi)

Norveç’in başkenti Oslo’da bir enerji projesi kapsamında görev yapan Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı bir mühendis, mesai çıkışında Norveç vatandaşı bir şahıs tarafından fiziksel saldırıya uğramış ve ciddi şekilde yaralanmıştır. Norveç adli makamlarının soruşturma sürecinden tatmin olmayan Türkiye, söz konusu suçla ilgili kendi mahkemelerinde yargılama başlatmak istemektedir.

Uluslararası hukukta devletin, ülke sınırları dışında kendi vatandaşına karşı işlenen bir suç dolayısıyla yabancı ülke vatandaşı olan fail üzerinde sahip olduğu bu ceza yargı yetkisi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Mülkilik İlkesi
  2. B
    Aktif Şahsilik İlkesi
  3. Pasif Şahsilik İlkesiCevap
  4. D
    Koruma İlkesi
  5. E
    Evrensellik İlkesi

Cevap

Uluslararası hukukta, bir devletin kendi vatandaşına karşı yabancı bir ülkede işlenen suçlar nedeniyle sahip olduğu yargı yetkisi Pasif Şahsilik İlkesidir.
Pasif Şahsilik İlkesi, bir devletin kendi vatandaşına karşı yurt dışında işlenen suçlar üzerinde yargı yetkisi kullanmasıdır. Senaryoda saldırıya uğrayan kişi Türk vatandaşı olduğu için Türkiye'nin bu olaydaki yargı yetkisi mağdurun uyrukluğuna, yani pasif şahsilik ilkesine dayanır.

Adım Adım Çözüm

1
Suçun yerini ve taraflarının uyruğunu analiz edin.
Suç Norveç'te işlenmiş, fail Norveç vatandaşı, mağdur ise Türk vatandaşıdır.
Yargı yetkisinin hangi esasa dayanacağını belirlemek için bu üç unsur arasındaki bağın tespiti gerekir.
2
Türkiye'nin yargılama talebinin dayanağını değerlendirin.
Türkiye, suçun kendi ülkesinde işlenmiş olmasına (mülkilik) veya failin Türk olmasına (aktif şahsilik) dayanamaz; tek yasal bağ mağdurun Türk olmasıdır.
Yabancı bir failin yabancı bir ülkede işlediği suça müdahale edebilmek için mağdurun vatandaşlığına odaklanılmalıdır.
3
Uluslararası hukuk kavramıyla eşleştirin.
Mağdurun vatandaşlığı esasına dayanan yetki Pasif Şahsilik İlkesidir.
Tanım gereği pasif şahsilik, devletin 'pasif' konumdaki süjesi olan mağduru koruma yetkisini ifade eder.

Anahtar Kavram

Pasif Kişisel Yetki (Pasif Şahsilik İlkesi)
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla