Soru

Zorluk: ZorBirleşmiş Milletler Çerçevesinde Çözüm

Birleşmiş Milletler (BM) Güvenlik Konseyi'nin, daimi üyelerin veto yetkisini kullanması nedeniyle uluslararası barış ve güvenliği tehdit eden bir uyuşmazlıkta hareketsiz kaldığı bir durumda; 1950 tarihli "Barış İçin Birleşme" (Uniting for Peace) kararı uyarınca Genel Kurul'un uyuşmazlığın çözümüne yönelik yetkileriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Genel Kurul, barışın ihlali durumunda üye devletlere askeri kuvvet kullanılması da dahil olmak üzere kolektif önlemler alınmasını tavsiye edebilir.Cevap
  2. B
    Genel Kurul'un bu usul çerçevesinde alacağı kararlar, BM Antlaşması'nın 25. maddesi uyarınca tüm üye devletler için hukuken bağlayıcıdır.
  3. C
    Genel Kurul'un uyuşmazlığa müdahale edebilmesi için öncelikle Uluslararası Adalet Divanı'ndan uyuşmazlığın esasına dair bağlayıcı bir mütalaa alması şarttır.
  4. D
    Güvenlik Konseyi'nin uyuşmazlığı gündeminde tutması, Genel Kurul'un Barış İçin Birleşme prosedürü çerçevesinde toplanmasını hukuken engeller.
  5. E
    Genel Kurul sadece diplomatik ve ekonomik yaptırım tavsiye edebilir; askeri önlemlere ilişkin her türlü yetki münhasıran Güvenlik Konseyi'ne aittir.

Cevap

Genel Kurul, barışın ihlali veya saldırı eylemi durumunda, barışın tesisi için üye devletlere askeri kuvvet kullanılması da dahil olmak üzere gerekli kolektif önlemlerin alınmasını tavsiye etme yetkisine sahiptir.
1950 tarihli Barış İçin Birleşme (377 A) kararı, Güvenlik Konseyi'nin daimi üyelerin vetosu nedeniyle felç olduğu durumlarda, uluslararası barış ve güvenliğin korunması sorumluluğunun Genel Kurul tarafından üstlenilmesini sağlar. Bu çerçevede Genel Kurul, barışın ihlali veya saldırı fiili söz konusu olduğunda, üye devletlere askeri kuvvet kullanımı da dahil olmak üzere kolektif önlemler almalarını tavsiye edebilir. Ancak bu yetki tavsiye niteliğindedir ve Konsey'in 7. Bölüm altındaki bağlayıcı kararlarıyla karıştırılmamalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Güvenlik Konseyi'ndeki tıkanıklığın hukuki niteliğini tespit etme.
Daimi üyelerin veto yetkisini kullanması sonucunda Konsey'in uluslararası barış ve güvenliği koruma görevini yerine getiremediği (deadlock) anlaşılır.
Bu durum, Barış İçin Birleşme (377 A) kararının işletilmesi için gereken temel şarttır.
2
1950 tarihli Barış İçin Birleşme kararının Genel Kurul'a tanıdığı yetki kapsamını analiz etme.
Karar, Konsey tıkanınca Genel Kurul'un uyuşmazlığı derhal ele almasını ve üye devletlere kolektif önlemler tavsiye etmesini sağlar.
Antlaşma'nın 12. maddesindeki kısıtlama, Konsey'in görevini ifa edemediği bu özel durumda esnetilir.
3
Kararın hukuki bağlayıcılığını değerlendirme.
Genel Kurul'un askeri güç kullanımına dair kararları "tavsiye" (recommendation) niteliğindedir.
BM Antlaşması sisteminde zorlayıcı ve bağlayıcı kararlar alma yetkisi (7. Bölüm) münhasıran Güvenlik Konseyi'ne aittir; Genel Kurul bu boşluğu ancak tavsiye yoluyla doldurabilir.

Anahtar Kavram

Barış İçin Birleşme (Uniting for Peace) Kararı ve BM Organları Arasındaki Yetki Dağılımı

Daha Fazla Pratik

Güvenlik Konseyi'nin VI. Bölüm (Barışçıl Çözüm) ve VII. Bölüm (Zorlayıcı Önlemler) arasındaki yetki farklarını ve bu süreçte Uluslararası Adalet Divanı'nın 'yargısal çözüm' rolünü tekrar ediniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla