İngiliz Okulu (English School) bünyesindeki 'çoğulculuk' (pluralism) ve 'dayanışmacılık' (solidarism) tartışmasında; çoğulcu kanat, dayanışmacıların 'insani müdahale' ve 'evrensel insan hakları' gündemini uluslararası toplumun kırılgan dengesi için bir risk olarak nitelendirir. Çoğulcu düşünürlere göre, devletler arasındaki 'minimalist' uzlaşıyı aşarak kapsamlı bir ahlaki ajandayı dayatmak, uluslararası düzenin temel işlevini sarsabilir.
Buna göre, çoğulcu yaklaşımın dayanışmacı argümanlara karşı temel ontolojik ve siyasi itirazı aşağıdakilerden hangisinde doğru temellendirilmiştir?
- Evrensel bir ahlaki mutabakatın yokluğunda, müdahale yetkisinin genişletilmesinin güç hiyerarşisini derinleştirerek 'bir arada yaşama' (coexistence) zeminini ve uluslararası düzeni tahrip edeceği endişesi.Cevap
- BUluslararası sistemin zorunlu olarak Hobbesçu bir karakterde kalması gerektiği ve devletlerin 'toplum' seviyesine geçmesinin ancak bir dünya devletinin kurulmasıyla mümkün olabileceği iddiası.
- CBireylerin uluslararası hukukun birincil özneleri haline gelmesinin, 'diplomasi' kurumunu işlevsiz kılarak devletleri yeniden 'doğa durumu'na ve mutlak güç rekabetine sürükleyeceği savunusu.
- DDevrimci (Kantçı) geleneğin rasyonalist (Grotiusçu) geleneği tamamen tasfiye etmesinin, uluslararası hukuku sadece bir 'güç dengesi' aracına dönüştürerek ahlaki derinliği yok edeceği tezi.
- EUluslararası rejimlerin sadece devletlerin 'mutlak kazanç' beklentilerini karşıladığı sürece işlevsel olabileceği ve normatif bir 'uluslararası toplum' inşa etme kapasitesinin bulunmadığı argümanı.
Cevap
Çoğulcu yaklaşımın temel itirazı, evrensel bir ahlaki uzlaşı olmadan yapılan müdahalelerin uluslararası düzeni ve bir arada yaşama zeminini bozacağıdır.
Çoğulcu yaklaşım (Hedley Bull, James Mayall), uluslararası toplumu devletlerin egemenlik haklarına saygı duyduğu ve birincil amacın 'düzen' olduğu bir yapı olarak görür. Dayanışmacıların (Nicholas Wheeler) savunduğu insani müdahale pratiği, çoğulculara göre 'evrensel' olduğu iddia edilen ancak aslında Batılı değerlerin dayatılmasına dönüşen bir risk barındırır. Bu durum, devletler arası rızaya dayalı 'bir arada yaşama' kuralını bozarak büyük güçlerin keyfi müdahalelerine meşruiyet sağlar ve sonuçta tüm uluslararası sistemi istikrarsızlaştırır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
İngiliz Okulu'nda Düzen (Order) ve Adalet (Justice) Dengesi
Daha Fazla Pratik
Hedley Bull'un 'Anarşik Toplum' eserindeki düzen ve adalet hiyerarşisini inceleyerek dayanışmacıların bu hiyerarşiyi nasıl tersine çevirmeye çalıştığını analiz edebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s