Examkin

Soru

Zorluk: OrtaUluslararası Toplumun Temel Kurumları

İngiliz Okulu (English School) literatüründe, uluslararası toplumun 'birincil kurumları' (primary institutions) ile Birleşmiş Milletler veya Dünya Ticaret Örgütü gibi 'ikincil kurumlar' (secondary institutions) arasında belirgin bir ayrım yapılmaktadır. Bu yaklaşıma göre birincil kurumlar, devletler arasındaki ilişkilerin temelini oluşturan ve zamanla evrilen derin toplumsal pratiklerdir. Buna göre, birincil kurumları ikincil kurumlardan (uluslararası örgütlerden) ayıran temel özellik aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Belirli bir kurucu antlaşma ile bilinçli ve amaçsal olarak tasarlanmış bürokratik yapılar olmaları.
  2. Devletlerin tarihsel süreçte geliştirdikleri ortak anlayış ve uygulamaların kurumsallaşmış biçimleri olmaları.Cevap
  3. C
    Sadece büyük güçlerin kendi çıkarlarını korumak amacıyla kurdukları baskıcı mekanizmalar olmaları.
  4. D
    Uluslararası sistemin anarşik yapısını tamamen ortadan kaldırarak dünya devletine geçişi sağlamaları.
  5. E
    Devletlerin egemenlik haklarını bir üst otoriteye devrederek oluşturdukları ulusüstü yapılar olmaları.

Cevap

Birincil kurumları ayıran temel özellik, devletlerin tarihsel süreçte geliştirdikleri ortak anlayış ve uygulamaların kurumsallaşmış biçimleri olmalarıdır.
İngiliz Okulu teorisyenlerine (özellikle Hedley Bull ve Barry Buzan) göre birincil kurumlar, uluslararası toplumun üyeleri olan devletlerin paylaştığı ortak değer ve kuralları yansıtan, uzun bir tarihsel süreçte evrilmiş toplumsal pratiklerdir. Bu kurumlar (Güç Dengesi, Diplomasi, Uluslararası Hukuk, Savaş ve Büyük Güçler) uluslararası toplumun 'anarşik' ama 'düzenli' kalmasını sağlayan temel mekanizmalardır. İkincil kurumlar (örgütler) ise bu birincil kurumların belirli amaçlar doğrultusunda somutlaşmış ve bilinçli olarak inşa edilmiş halleridir.

Adım Adım Çözüm

1
Birincil ve ikincil kurum kavramlarını tanımlayın.
Birincil kurumlar (diplomasi, savaş vb.) toplumun temelini oluşturur; ikincil kurumlar (BM, NATO vb.) bu temeli destekleyen araçsal örgütlerdir.
İngiliz Okulu'nun ontolojik ayrımını anlamak için kurumun niteliğine bakmak gerekir.
2
Kurumların ortaya çıkış biçimlerini karşılaştırın.
Birincil kurumlar tarihsel evrimle (kendiliğinden) oluşurken, ikincil kurumlar bilinçli insan tasarımı ve antlaşmalarla kurulur.
Evrimsel süreç vs. rasyonel tasarım ayrımı bu teorinin merkezindedir.
3
Seçeneklerdeki 'oluşum süreci' vurgusunu analiz edin.
Ortak değer ve pratiklerin kurumsallaşması vurgusu, birincil kurumların karakteristik özelliğidir.
Bu özellik, kurumu basit bir 'örgüt' olmaktan çıkarıp toplumsal bir 'pratik' haline getirir.

Anahtar Kavram

İngiliz Okulu: Birincil Kurumlar vs. İkincil Kurumlar Ayrımı

İpuçları

1
Birincil kurumlar, devletlerin Birleşmiş Milletler gibi binaları ve personeli olan örgütlerinden daha derin ve eski yapılardır.
2
Bu kurumların 'evrimsel' niteliğine odaklanın. Bir antlaşmayla mı kurulurlar yoksa zamanla mı ortaya çıkarlar?

Daha Fazla Pratik

Hedley Bull'un tanımladığı beş temel birincil kurumun neler olduğunu ve her birinin uluslararası düzeni sağlamadaki işlevini gözden geçirin.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

Uluslararası Toplumun Temel Kurumları

Bu konudan daha fazla soru