Robert Keohane tarafından geliştirilen kurumsal liberalizm (neoliberal kurumsalcılık) yaklaşımı, uluslararası sistemde devletlerin işbirliğini sürdürebilmeleri için "karşılıklılık" (reciprocity) ilkesinin önemini vurgular. Keohane, kurumların (rejimlerin) varlığının, devletlerin dar kapsamlı ve anlık takaslara dayanan bir etkileşim biçiminden, daha geniş ve güvene dayalı bir etkileşim biçimine geçmelerine yardımcı olduğunu savunur.
Buna göre, uluslararası kurumların devletler arasındaki işbirliğini derinleştirmede üstlendiği temel rol aşağıdakilerden hangisidir?
- Devletlerin kısa vadeli çıkarlara dayalı "özgül karşılıklılık"tan, uzun vadeli güven ve normlara dayalı "yaygın karşılıklılık" aşamasına geçmesini kolaylaştırmasıCevap
- BUluslararası sistemin anarşik yapısını ortadan kaldırarak, devletlerin egemenlik haklarını devrettiği hiyerarşik bir dünya devleti düzeni kurması
- CDevletlerin rasyonel çıkar hesaplarını tamamen bir kenara bırakarak, sadece ahlaki ve etik değerler çerçevesinde hareket etmelerini zorunlu kılması
- DDevletler arasında hiçbir politika ayarlamasına gerek kalmadan çıkarların kendiliğinden birleştiği "uyum" (harmony) durumunu tesis etmesi
- EGüvenlik ikilemini çözmek amacıyla devletlerin askeri güç kapasitelerini eşitleyerek güç dengesini teknik bir zorunluluk haline getirmesi
Cevap
Uluslararası kurumlar, devletlerin anlık ve dar kapsamlı takaslara dayanan özgül karşılıklılıktan, uzun vadeli ve güvene dayalı yaygın karşılıklılığa geçmesini sağlayarak işbirliğini derinleştirir.
Kurumsal liberalizmin en önemli katkılarından biri, kurumların devletler arasında güven inşa ederek etkileşimleri 'özgül' (anlık takas) düzeyinden 'yaygın' (normatif ve sürekli işbirliği) düzeyine taşıdığını açıklamasıdır. Bu sayede devletler, her adımda karşı taraftan somut bir karşılık almasalar bile genel sistemin işlemesi için kurallara uymaya devam ederler.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Özgül ve Yaygın Karşılıklılık (Specific vs. Diffuse Reciprocity)
İpuçları
1
Karşılıklılık ilkesinin anlık bir 'al-ver' süreci mi yoksa uzun vadeli bir 'güven' süreci mi olduğunu düşünün.
2
Robert Keohane'e göre kurumlar, devletlerin birbirini sürekli denetlemesine gerek kalmadan işbirliği yapabilmesini sağlar.
3
Özgül karşılıklılık 'kısasa kısas' (tit-for-tat) mantığına yakınken, yaygın karşılıklılık bir topluluk içinde olmanın getirdiği genel yükümlülüklere odaklanır.
Daha Fazla Pratik
Keohane'in 'piyasa başarısızlığı' (market failure) analojisi ile kurumların işlem maliyetlerini (transaction costs) nasıl düşürdüğünü inceleyin.
Tahmini Süre:1m 30s