Soru

Zorluk: KolayPasif Kişisel Yetki (Pasif Şahsilik İlkesi)

20262026 yılında Norveç'in başkenti Oslo'da düzenlenen bir tıp kongresine katılan Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı bir doktor, kongre merkezi çıkışında bir Kanada vatandaşı tarafından fiziksel saldırıya uğramış ve yaralanmıştır. Türkiye'nin, mağdurun kendi vatandaşı olmasına dayanarak bu suç üzerinde yargı yetkisi kullanması uluslararası hukuktaki hangi ilke ile açıklanır?

  1. Pasif Kişisel Yetki (Pasif Şahsilik) İlkesiCevap
  2. B
    Aktif Kişisel Yetki (Aktif Şahsilik) İlkesi
  3. C
    Mülkilik (Ülkesellik) İlkesi
  4. D
    Koruma İlkesi
  5. E
    Evrensellik İlkesi

Cevap

Pasif Kişisel Yetki (Pasif Şahsilik) İlkesi
Pasif şahsilik ilkesi, uluslararası hukukta bir devletin, kendi vatandaşlarına karşı ülke dışında işlenen suçlar üzerinde yargı yetkisi kullanabilmesini sağlayan ilkedir. Soruda Türkiye'nin yetki kullanma gerekçesi doğrudan mağdurun Türk vatandaşı olması olarak belirtildiği için doğru yanıt bu ilkedir.

Adım Adım Çözüm

1
Olayın taraflarını ve konumunu analiz et
Olay Norveç'te geçmiş, fail bir Kanada vatandaşı, mağdur ise bir Türkiye Cumhuriyeti vatandaşıdır.
Yargı yetkisi türünü belirlemek için suçun işlendiği yer ve tarafların uyruğu kritiktir.
2
Türkiye'nin yetki iddiasının dayanağını tespit et
Türkiye, saldırıya uğrayan kişinin (mağdurun) kendi vatandaşı olması sebebiyle yetki kullanmak istemektedir.
Devletin yetkisini 'mağdurun uyruğu' üzerinden kurması, belirli bir uluslararası hukuk ilkesine karşılık gelir.
3
İlgili uluslararası hukuk ilkesini belirle
Mağdurun uyrukluğuna dayalı bu yetki türü 'Pasif Kişisel Yetki' veya 'Pasif Şahsilik' ilkesidir.
Aktif şahsilik failin uyruğuna, pasif şahsilik ise mağdurun uyruğuna odaklanır.

Anahtar Kavram

Pasif Şahsilik (Mağdurun Uyruğu) İlkesi

İpuçları

1
Soruda yargı yetkisinin 'mağdurun uyruğuna' mı yoksa 'failin uyruğuna' mı dayandığına dikkat edin.
2
Fail yabancı bir ülke vatandaşıdır, mağdur ise Türkiye Cumhuriyeti vatandaşıdır.
3
Devletin kendi vatandaşına karşı işlenen bir suçu takip etmesi 'pasif' bir durum olarak nitelendirilir.

Daha Fazla Pratik

Lotus davasının pasif şahsilik ilkesiyle olan ilişkisini inceleyerek bu konudaki klasik içtihatları öğrenebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla