Uluslararası hukuk kişiliğini haiz 'Omega Bölgesel İşbirliği Örgütü', üyesi olmayan komşu bir devletteki (Alfa Devleti) çevre felaketine müdahale etmek amacıyla bir kriz operasyonu başlatmıştır. Örgüt, bu operasyon için üyesi olan Beta Devleti'nden teknik personel ve araç tahsis etmesini talep etmiştir. Beta Devleti'nin tahsis ettiği personel, sahada tamamen Omega Örgütü'nün 'etkili kontrolü (effective control)' altına girmiş ve örgütün resmî kapasitesiyle hareket etmeye başlamıştır. Ancak operasyon sırasında bu personel, örgütün açık yönergelerini ve operasyon kurallarını kasten aşarak (yetki aşımı) Alfa Devleti'ne ait sınır izleme tesislerine ciddi maddi hasar vermiştir. Alfa Devleti, meydana gelen zarardan dolayı hem Omega Örgütü'nün hem de personeli gönderen Beta Devleti'nin uluslararası sorumluluğunun doğduğunu ileri sürmektedir.
Uluslararası Hukuk Komisyonu'nun (UHK) uluslararası örgütlerin sorumluluğuna ilişkin hazırladığı kurallar ve uluslararası örf ve âdet hukuku dikkate alındığında, bu olaydaki atfiyet (isnadiyet) ve sorumluluk rejimi hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- Personel örgütün etkili kontrolünde hareket ettiği için yetki aşımında bulunmuş olsalar dahi ilgili fiil Omega Örgütü'ne atfedilir; Beta Devleti ise salt örgüt üyesi olması ve personeli tahsis etmesi sebebiyle bu zarardan doğrudan sorumlu tutulamaz.Cevap
- BPersonelin örgütün açık yönergelerine aykırı hareket ederek yetkisini aşması, fiilin örgüte atfedilmesi illiyetini keser ve meydana gelen uluslararası haksız fiilin doğrudan doğruya gönderen Beta Devleti'ne atfedilmesine yol açar.
- CÖrgüt personeli sahada faaliyet gösterirken diplomatik ajanlarla eşdeğer mutlak yargı bağışıklığından yararlandığı için, Alfa Devleti'nin meydana gelen zarardan dolayı uluslararası düzeyde herhangi bir sorumluluk iddiasında bulunması hukuken mümkün değildir.
- DAlfa Devleti'nin, doğrudan kendi devlet mallarına verilen bu zarar nedeniyle Omega Örgütü'nün uluslararası sorumluluğunu ileri sürebilmesi için, öncelikle örgüt bünyesindeki tüm iç hukuk ve idari başvuru yollarını tüketmesi mutlak bir ön şarttır.
- EOmega Örgütü'nün sınır ötesi operasyonu uluslararası güvenlik boyutuna ulaştığından, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin 7. Bölüm kararı olmaksızın işlenen fiiller örgüte değil, müşterek ve müteselsil olarak tüm üye devletlere atfedilir.