Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorUluslararası Örgütlerin Sorumluluğu

Uluslararası Örgütlerin Sorumluluğuna İlişkin Madde Taslakları (DARIO) çerçevesinde; bir üye devletin, uluslararası bir örgütün yetki alanından yararlanarak kendi uluslararası yükümlülüklerini ihlal eden bir sonucu örgüt aracılığıyla gerçekleştirmesi (yükümlülükten kaçınma/circumvention) durumundaki sorumluluğu ile ilgili aşağıdaki hukuki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

  1. Üye devlet, örgütü kendisine ait bir yükümlülüğü ihlal edecek bir fiili işlemeye sevk ederek bu yükümlülükten kaçınırsa; söz konusu fiil örgüt için uluslararası hukuka aykırı olmasa dahi, üye devlet bu fiilden dolayı uluslararası sorumluluk altına girer.Cevap
  2. B
    Üye devletin sorumluluğunun doğabilmesi için, örgütün işlediği fiilin örgütün kurucu antlaşmasına veya iç kurallarına da açıkça aykırı olması ve örgütün hukuki kişiliğinin bu süreçte hukuken yok sayılması şarttır.
  3. C
    Yükümlülükten kaçınma durumunda üye devletin sorumluluğu, ancak örgütün söz konusu fiili gerçekleştirebilecek maddi kapasiteye sahip olmadığı ve üye devletin 'etkin kontrolü' altında hareket ettiği kanıtlanırsa doğar.
  4. D
    Örgüt aracılığıyla yükümlülükten kaçınan üye devletin sorumluluğu her zaman ikincil (subsidiary) niteliktedir; bu nedenle önce örgütün sorumluluğuna gidilmeli, zarar karşılanamazsa devlete başvurulmalıdır.
  5. E
    Uluslararası hukuk kişiliği ilkesi uyarınca, üye devletin örgüt kararlarını yönlendirmesi bir 'kaçınma' teşkil etse bile, fiil örgüte isnat edildiği sürece üye devletin ayrıca bir sorumluluğu doğmaz.

Cevap

Üye devletin, kendi yükümlülüğünü bir uluslararası örgüt aracılığıyla dolanması durumunda, söz konusu fiil örgüt için bir ihlal oluşturmasa dahi üye devlet sorumlu tutulur.
DARIO'nun 61. maddesi, üye devletin sahip olduğu bir yükümlülüğü, o konuda yetkili olan bir uluslararası örgütü kullanarak dolanmasını (circumvention) yasaklar. Bu düzenlemenin en ayırt edici ve zorlayıcı özelliği, söz konusu fiilin örgüt için bir yükümlülük ihlali oluşturmasının gerekmemesidir. Eğer fiil, üye devlet tarafından bizzat işlenseydi bir ihlal teşkil edecek idiyse ve devlet bu sonucu örgütü sevk ederek almışsa, devletin uluslararası sorumluluğu doğar.

Adım Adım Çözüm

1
Uluslararası Örgütlerin Sorumluluğuna İlişkin Madde Taslakları (DARIO) Madde 61'i analiz et.
İlgili madde, üye devletlerin örgütlerin yetki alanlarını kullanarak kendi yükümlülüklerinden kaçınmasını düzenler.
Bu konu, örgüt ve üye devlet arasındaki sorumluluk dağılımının en karmaşık ve 'ileri düzey' alanlarından biridir.
2
Fiilin örgüt açısından niteliğini değerlendir.
DARIO Madde 61, fıkra 2: 'Fıkra 1, söz konusu fiilin uluslararası örgüt için uluslararası hukuka aykırı olup olmadığına bakılmaksızın uygulanır.'
Üye devletin sorumluluğu, örgütün de sorumlu olmasına bağlı değildir; odak noktası devletin kendi yükümlülüğüdür.
3
Diğer sorumluluk türleri (atfetme, yardım/yataklık) ile farkı belirle.
Buradaki sorumluluk bir isnadiyet (attribution) meselesinden ziyade, devletin örgüt üzerindeki nüfuzunu kullanarak bir sonucu 'sevk etmesi' (causing) ile ilgilidir.
Yükümlülükten kaçınma, örgüt kişiliğinin kötüye kullanılmasını önleyen özel bir rejimdir.

Anahtar Kavram

Yükümlülükten Kaçınma (Circumvention of International Obligations)
Tahmini Süre:3m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Uluslararası Örgütlerin Sorumluluğu

Bu konudan daha fazla soru