Examkin

Soru

Zorluk: ZorUluslararası Örgütlerin Sorumluluğu

2011 tarihli 'Uluslararası Örgütlerin Sorumluluğuna İlişkin Madde Taslakları' (DARIO) çerçevesinde; bir üye devletin, üyesi olduğu uluslararası örgütün belirli bir alandaki yetkisinden yararlanarak, kendi uluslararası yükümlülüklerine aykırı sonuç doğuracak bir fiilin örgüt tarafından işlenmesine neden olması (yükümlülükten kaçınma - circumvention) durumunda, devletin hukuki sorumluluğu ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Söz konusu fiil örgüt açısından uluslararası hukuka aykırı bir nitelik taşımasa dahi, üye devletin sorumluluğu doğar.Cevap
  2. B
    Üye devletin sorumluluğunun doğabilmesi için, söz konusu fiilin örgüt tarafından da uluslararası hukuka aykırı bir şekilde işlenmiş olması zorunludur.
  3. C
    Uluslararası örgütün ayrı bir tüzel kişiliğe sahip olması, üye devletin örgüt aracılığıyla işlediği fiillerden dolayı hiçbir şekilde sorumlu tutulamayacağı anlamına gelir.
  4. D
    Devletin sorumluluğu, ancak örgütün söz konusu fiili üye devletin baskısı veya zorlaması (coercion) altında gerçekleştirmesi halinde mümkündür.
  5. E
    Devletin sorumlu tutulabilmesi için örgütün bu fiili gerçekleştirirken kendi kurucu antlaşmasındaki yetki sınırlarını aşmış (ultra vires) olması gerekir.

Cevap

Söz konusu fiilin örgüt açısından uluslararası hukuka aykırı bir nitelik taşımasa dahi, üye devletin sorumluluğunun doğması ilkesi doğrudur.
Uluslararası Hukuk Komisyonu tarafından hazırlanan DARIO'nun 61. maddesi, bir devletin üyesi olduğu örgütü kullanarak kendi yükümlülüklerinden kaçınmasını yasaklar. Bu kuralın en kritik özelliği, örgütün gerçekleştirdiği eylemin örgüt açısından uluslararası hukuka aykırı olması şartının aranmamasıdır. Önemli olan, eylemin eğer devlet tarafından yapılsaydı bir ihlal teşkil edecek olması ve devletin örgütü bu amaçla kullanmış olmasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
DARIO Madde 61 (Yükümlülükten Kaçınma) ilkesinin kapsamını belirle.
Bir üye devletin, örgütün yetkisini kullanarak kendi yükümlülüğünü ihlal etmesi durumu incelenir.
Uluslararası hukukta devletlerin örgüt üyeliğini bir zırh olarak kullanarak yükümlülüklerinden kaçmalarını engellemek temel amaçtır.
2
Sorumluluğun doğması için gereken şartları analiz et.
Devletin bir yükümlülüğü olmalı, örgüt bu alanda yetkili olmalı ve devlet örgütün bu fiili işlemesine neden olmalıdır.
Nedensellik bağı ve yükümlülüğün varlığı sorumluluğun kurucu unsurlarıdır.
3
Fiilin örgüt nezdindeki hukuki statüsünü değerlendir.
Madde 61/2 uyarınca, fiil örgüt için hukuka uygun olsa bile devletin sorumluluğu baki kalır.
Çünkü ihlal edilen yükümlülük örgütün değil, doğrudan doğruya üye devletin kendi yükümlülüğüdür.

Anahtar Kavram

Yükümlülükten Kaçınma (Circumvention) ve Ayrı Tüzel Kişilik İstisnası

İpuçları

1
DARIO Madde 61'in 'yükümlülükten kaçınma' başlığına ve içeriğine odaklanın.
2
Bir devletin kendi yapamadığı bir şeyi, üyesi olduğu bir örgüt üzerinden yaptırıp yaptıramayacağını düşünün.
3
Sorumluluğun doğması için fiilin örgüt nezdinde 'hukuka aykırı' olması şart mıdır, yoksa sadece devletin yükümlülüğünün ihlali yeterli midir?

Daha Fazla Pratik

Üye devletlerin örgütün borçlarından dolayı ikincil sorumluluğu (Madde 62) ile bu kaçınma sorumluluğu arasındaki farkları inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Uluslararası Örgütlerin Sorumluluğu

Bu konudan daha fazla soru