Examkin

Soru

Zorluk: OrtaUluslararası İlişkilerde Eleştirel Teori

Uluslararası İlişkilerde Eleştirel Teori, pozitivist ana akım kuramların aksine, araştırmacının toplumsal dünyadan bağımsız bir 'gözlemci' olamayacağını ve bilginin her zaman belirli bir insani çıkara hizmet ettiğini savunur. Bu bağlamda, mevcut sosyal ve siyasal yapıların tarihsel süreçler içerisinde güç ilişkileri tarafından şekillendirildiğini ve bu yapıların değişmez doğa kanunları olmadığını ileri sürer.

Buna göre, Eleştirel Teori'nin temel amacı ve disipline yaklaşımı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Kuramın asli görevinin mevcut düzenin işleyişindeki aksaklıkları gidermek değil; insanları kısıtlayan sosyal ve siyasal yapıları sorgulayarak özgürleşmeyi (emancipation) sağlamak olduğunu savunması.Cevap
  2. B
    Uluslararası sistemin anarşik yapısının devlet davranışlarını belirleyen temel ve değişmez kısıtlayıcı olduğunu vurgulayarak, güç dengesi modelleri üzerinden istikrar arayışına odaklanması.
  3. C
    Devletlerin ve diğer aktörlerin çıkarlarının rasyonel bir temelde sabit olduğunu varsayarak, bu çıkarların uluslararası rejimler yoluyla nasıl uyumlulaştırılacağına ve iş birliğinin teknik yollarına yoğunlaşması.
  4. D
    Uluslararası ilişkileri salt ekonomik bir temel-yapı üzerine kurulu görerek, sistemdeki tüm değişimleri sadece üretim tarzı ve maddi güç dağılımındaki değişikliklerle açıklaması.
  5. E
    Uluslararası güvenliği sadece devletlerin bekası olarak tanımlayıp, askeri tehditlerin minimize edilmesi için rasyonel karar alma süreçlerini ve oyun teorisi modellerini kullanması.

Cevap

Eleştirel Teori, kuramın temel amacının mevcut düzenin sınırları içinde sorun çözmek değil, bu düzenin kendisini sorgulayarak insan özgürleşmesine (emancipation) hizmet etmek olduğunu savunur.
Doğru seçenek, Eleştirel Teori'nin Robert Cox tarafından formüle edilen temel karakteristiğini yansıtmaktadır. Eleştirel Teori, dünyayı olduğu gibi kabul edip içindeki sorunları gidermeye çalışan (sorun çözücü) yaklaşımların aksine, mevcut düzenin nasıl kurulduğunu, hangi güçlere hizmet ettiğini sorgular ve bu düzenin insan özgürlüğü üzerindeki kısıtlamalarını kaldırmayı (özgürleşmeyi) hedefler.

Adım Adım Çözüm

1
Eleştirel Teori'nin epistemolojik temelini analiz etme
Araştırmacının değerlerden bağımsız olamayacağı ve bilginin bir amaca hizmet ettiği saptandı.
Pozitivizmin 'bilimsel tarafsızlık' iddiasının bir yanılsama olduğunu ve her kuramın birileri ve bir amaç için olduğunu anlamak için.
2
Kuramın amacını belirleme (Sorun Çözücü vs. Eleştirel)
Eleştirel Teori'nin mevcut düzeni veri kabul etmediği, onu dönüştürmek istediği görüldü.
Robert Cox'un yaptığı ayrımı temel alarak, kuramın normatif (değer yargılarına dayalı) hedefini belirlemek için.
3
Özgürleşme (Emancipation) kavramını bağlama oturtma
Özgürleşmenin, insan yapımı kısıtlayıcı yapıların (devlet, kapitalizm, dışlayıcı sınırlar) aşılması olduğu sonucuna varıldı.
Frankfurt Okulu ve Andrew Linklater gibi düşünürlerin vurguladığı 'ahlaki topluluğun genişlemesi' ve 'özgürleşme' hedefini doğrulamak için.

Anahtar Kavram

Özgürleşme (Emancipation) ve Sorun Çözücü Kuram Eleştirisi

İpuçları

1
Robert Cox'un 'Kuram her zaman birileri ve bir amaç içindir' sözünü hatırlayın.
2
Pozitivist kuramlar 'sorun çözücü' iken, bu kuram 'eleştirel' ve 'normatif' (değer odaklı) bir yapıdadır.
3
Bu yaklaşımın nihai hedefi, insanları baskılayan tarihsel ve toplumsal yapıların aşılmasını ifade eden 'emancipation' (özgürleşme) kavramıdır.

Daha Fazla Pratik

Robert Cox'un sorun çözücü kuram ile eleştirel kuram arasındaki ayrımlarını detaylıca incelemek bu konuyu pekiştirmenize yardımcı olacaktır.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

Uluslararası İlişkilerde Eleştirel Teori