Examkin

Soru

Zorluk: OrtaBirleşmiş Milletler Çerçevesinde Çözüm

İki egemen devlet arasında sınır aşan su kaynaklarının kullanımı nedeniyle silahlı çatışmaya dönüşme potansiyeli taşıyan ciddi bir gerginlik ortaya çıkmıştır. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi (BMGK), BM Şartı'nın 36. maddesi uyarınca duruma müdahil olmuş ve taraflara uyuşmazlığı Uluslararası Adalet Divanı'na (UAD) götürmelerini önermiştir. Buna rağmen taraflardan biri bu öneriyi reddetmiştir.

Bu durumun hukuki analiziyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. BMGK'nin Şart'ın VI. Bölümü kapsamında yaptığı bu tür bir öneri tavsiye niteliğinde olduğundan, yargılamanın başlayabilmesi için ilgili devletin UAD'nin yetkisini rızasıyla kabul etmiş olması gerekir.Cevap
  2. B
    BMGK'nin uluslararası barış ve güvenliği ilgilendiren tüm kararları üye devletler için mutlak bağlayıcı olduğundan, öneriyi reddeden devlet BM Şartı'ndan doğan asli yükümlülüklerini ihlal etmiş sayılır.
  3. C
    BMGK tarafından yargısal çözüme yapılan resmi yönlendirme, UAD'nin yargı yetkisini otomatik olarak zorunlu hale getireceği için devletin rızası aranmaksızın süreç doğrudan işletilir.
  4. D
    BMGK önerisinin reddedilmesi üzerine uyuşmazlığın çözüm yetkisi 'Barış İçin Birleşme' kararı gereği doğrudan Genel Kurul'a geçer ve Kurul, tarafı UAD'ye gitmeye mecbur bırakan bağlayıcı bir yaptırım kararı alır.
  5. E
    Barışçıl çözüm önerisinin reddedilmesi karşı taraf için doğrudan bir silahlı saldırı tehdidi kabul edileceğinden, devletin önleyici meşru müdafaa hakkını kullanmasına hukuki zemin hazırlar.

Cevap

BMGK'nin Şart'ın VI. Bölümü kapsamında yaptığı uyuşmazlık çözüm önerilerinin tavsiye niteliğinde olması ve UAD'nin yargı yetkisinin rızaya dayanması ilkesini ifade eden seçenektir.
Doğru yanıt, BMGK'nin BM Şartı'nın VI. Bölümü kapsamındaki yetkilerinin sınırını ve UAD'nin yargı yetkisinin temelini doğru biçimde ortaya koymaktadır. BMGK, uyuşmazlıkların barışçıl çözümü için taraflara yargısal çözüm (UAD) dahil çeşitli yöntemleri önerebilir (Madde 36). Ancak bu öneriler 'tavsiye' niteliği taşıdığından hukuken bağlayıcı değildir. Ayrıca, bir devletin UAD önünde yargılanabilmesi için açık rızası şarttır; BMGK'nin tavsiyesi UAD'nin yetkisini otomatik olarak zorunlu kılmaz.

Adım Adım Çözüm

1
BMGK'nin uyuşmazlığa hangi bölüm kapsamında müdahale ettiğini belirle.
Durum, uyuşmazlıkların barışçıl çözümünü düzenleyen BM Şartı'nın VI. Bölümü (özellikle madde 36) kapsamındadır.
BMGK'nin yetkilerinin sınırını ve kararlarının hukuki niteliğini (bağlayıcı vs. tavsiye) tespit etmek.
2
VI. Bölüm kapsamındaki BMGK kararlarının hukuki bağlayıcılığını değerlendir.
BMGK'nin VI. Bölüm çerçevesinde taraflara yaptığı çözüm usulü önerileri (tavsiyeler) hukuken bağlayıcı değildir.
VII. Bölüm'deki zorlayıcı tedbirler ile VI. Bölüm'deki barışçıl çözüm önerileri arasındaki farkı ortaya koymak.
3
Uluslararası Adalet Divanı'nın (UAD) yargı yetkisinin temel kuralını hatırla.
UAD'nin yargı yetkisi devletlerin rızasına dayanır. BMGK'nin tavsiyesi bu rıza şartını ortadan kaldırmaz.
Taraf devletin BMGK önerisini reddetmesinin UAD sürecini nasıl etkileyeceğini çözümlemek.

Anahtar Kavram

BM Şartı VI. Bölüm Kapsamındaki Tavsiye Kararları ve UAD'nin İhtiyari Yargı Yetkisi
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

Birleşmiş Milletler Çerçevesinde Çözüm