Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorUluslararası Örgütlerin Sorumluluğu

2011 tarihli "Uluslararası Örgütlerin Sorumluluğuna İlişkin Madde Taslakları" (DARIO) çerçevesinde; bir üye devletin, üyesi olduğu uluslararası örgütün uluslararası hukuka aykırı bir fiili nedeniyle doğan sorumluluğu ve bu sorumluluğun hukuki niteliği hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Uluslararası örgütün ayrı bir hukuk kişiliğine sahip olması, üye devletlerin her türlü şart altında örgütün fiillerinden dolayı sorumlu tutulmasını engelleyen mutlak bir hukuki engeldir.
  2. B
    Üye devletin sorumluluğu, sadece örgütün kurucu antlaşmasında bu yönde açık bir hüküm bulunması halinde doğar ve bu sorumluluk karine olarak birincil (asli) niteliktedir.
  3. Bir üye devletin, örgütün fiili için üçüncü tarafa karşı sorumluluk üstlenmesi veya davranışıyla üçüncü tarafın devletin sorumluluğuna güvenmesine yol açması durumunda doğan sorumluluğu, karine olarak ikincil (tali) niteliktedir.Cevap
  4. D
    Dolanma (circumvention) durumunda üye devletin sorumluluğunun doğabilmesi için, söz konusu fiilin uluslararası örgüt için de mutlaka uluslararası hukuka aykırı olması şarttır.
  5. E
    Üye devletlerin örgüt üzerindeki genel kontrolü (overall control), örgütün hukuka aykırı her türlü fiilinin doğrudan üye devletlere isnat edilmesi ve müteselsil sorumluluğun doğması için yeterli bir kriterdir.

Cevap

Bir üye devletin, örgütün fiili için üçüncü tarafa karşı sorumluluk üstlenmesi veya davranışıyla üçüncü tarafın devletin sorumluluğuna güvenmesine yol açması durumunda doğan sorumluluğu, karine olarak ikincil (tali) niteliktedir.
Uluslararası Örgütlerin Sorumluluğuna İlişkin Madde Taslakları (DARIO) Madde 62 uyarınca, bir üye devletin bir uluslararası örgütün hukuka aykırı fiilinden sorumlu tutulabilmesi için ya bu sorumluluğu kabul etmiş olması ya da üçüncü tarafta bu yönde bir güven oluşturmuş olması gerekir. Aynı maddenin ikinci fıkrasına göre, bu şekilde doğan sorumluluk, aksi bir belirleme bulunmadığı sürece karine olarak ikincil (tali/subsidiary) niteliktedir. Bu durum, örgütün öncelikli sorumlu olduğunu, üye devletin ancak örgüt yükümlülüğünü yerine getiremediğinde devreye gireceğini gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
Ayrı Hukuk Kişiliği Prensibini Analiz Etme
Uluslararası örgütler, üyelerinden ayrı bir hukuk kişiliğine sahiptir; dolayısıyla temel kural örgütün fiillerinden üyelerin sorumlu olmamasıdır.
Sorumluluğun sınırlarını belirlemek için temel kişiliği anlamak gerekir.
2
Üye Devletin Sorumluluğu İçin DARIO Madde 62 Şartlarını İnceleme
Üye devletin sorumluluğu iki durumda doğar: (a) Örgütün fiili için üçüncü tarafa karşı sorumluluk üstlenmesi, (b) Davranışıyla üçüncü tarafın devletin sorumluluğuna dayanmasına yol açması.
İstisnai sorumluluk hallerini tespit etmek.
3
Sorumluluğun Niteliğini Belirleme (DARIO 62/2)
Bu şartlar altında doğan sorumluluk, aksi belirtilmediği sürece ikincil (tali/subsidiary) niteliktedir.
Madde 62'nin ikinci fıkrasındaki 'ikincil sorumluluk karinesi'ni uygulamak.
4
Dolanma (Madde 61) ile Farkı Değerlendirme
Dolanma durumunda fiilin örgüt için aykırı olması gerekmezken, Madde 62'de örgütün 'hukuka aykırı' bir fiili söz konusudur.
Çeldiricileri elemek için kavramsal ayrımı netleştirmek.

Anahtar Kavram

DARIO Madde 62 uyarınca üye devletlerin sorumluluğunun 'ikincil' (subsidiary) niteliği.

Daha Fazla Pratik

Üye devletlerin 'dolaylı sorumluluğu' (indirect responsibility) ile DARIO 61. maddedeki 'dolanma' (circumvention) kavramı arasındaki ince farkı karşılaştırarak çalışın.
Tahmini Süre:3m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Uluslararası Örgütlerin Sorumluluğu

Bu konudan daha fazla soru