Soru

Zorluk: OrtaUluslararası Örgütlerin Sorumluluğu

Uluslararası Hukuk Komisyonu'nca kabul edilen 2011 tarihli 'Uluslararası Örgütlerin Sorumluluğuna İlişkin Madde Taslakları'na (DARIODARIO) göre; bir uluslararası örgütün hukuka aykırı fiilinden ötürü bir üye devletin sorumlu tutulabilmesi için aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmiş olması gerekir?

  1. Üye devletin, söz konusu fiilden doğan sorumluluğu zarar gören tarafa karşı açıkça üstlenmiş olmasıCevap
  2. B
    Uluslararası örgütün, kurucu antlaşmasında yer alan yetkilerini aşarak (ultraultra viresvires) hareket etmiş olması
  3. C
    Söz konusu hukuka aykırı fiilin, örgütün en yüksek karar organı olan Genel Kurul kararıyla icra edilmesi
  4. D
    Uluslararası örgütün uyuşmazlık anında yargı bağışıklığından yararlanmak amacıyla feragatte bulunmamış olması
  5. E
    Üye devletin, örgütün bütçesine en yüksek oranda katkı sağlayan ve 'başat güç' konumunda olan devlet olması

Cevap

Üye devletin, söz konusu fiilden doğan sorumluluğu zarar gören tarafa karşı açıkça üstlenmiş olması
Uluslararası hukukta genel kural, uluslararası örgütlerin fiillerinden üye devletlerin sorumlu tutulamayacağıdır. Ancak 2011 tarihli DARIO Madde 62, bu kuralın iki istisnasını belirlemiştir: Devletin sorumluluğu açıkça kabul etmesi veya zarar gören tarafın devletin sorumluluğuna güvenmesine neden olacak davranışlarda bulunması. Bu nedenle sorumluluğun üstlenilmesi seçeneği doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Uluslararası örgütlerin hukuki kişiliğini analiz et.
Uluslararası örgütler, üye devletlerden ayrı bir hukuki kişiliğe sahiptir.
Bu ayrılık, örgütün fiillerinin kural olarak sadece örgütü bağlamasını sağlar.
2
DARIO Madde 62'deki istisnai sorumluluk hallerini incele.
Madde 62, iki durumda üye devletin sorumluluğunu kabul eder: Sorumluluğun üstlenilmesi veya zarar gören tarafta bu yönde bir güven oluşturulması.
Bu hüküm, örgütün tüzel kişilik perdesinin hangi şartlarda aralanabileceğini belirler.
3
Seçenekleri bu hukuki kriterle karşılaştır.
Sorumluluğun üstlenilmesi kriteri doğru cevapla tam örtüşmektedir.
Diğer seçenekler ya isnadiyet kurallarıyla ya da örgütün iç işleyişiyle ilgili olup devletin sorumluluğunu doğuran birincil hukuki nedenler değildir.

Anahtar Kavram

Üye Devletin Uluslararası Örgütün Fiillerinden Kaynaklanan Sorumluluğu (DARIO Madde 62)

İpuçları

1
Uluslararası örgütlerin devletlerden ayrı bir tüzel kişiliği olduğunu unutmayın.
2
Bir üye devletin sorumlu tutulması için örgütün perdesinin aralanması gerekir; bu genellikle rıza veya güven ilkesine dayanır.
3
DARIO'nun 62. maddesi, devletin sorumluluğu üstlenmesi veya üçüncü tarafın bu yönde bir beklenti içine girmesini şart koşar.

Daha Fazla Pratik

DARIO Madde 17'deki 'yükümlülükten kaçınma' (circumvention) durumunda devletin sorumluluğu ile Madde 62 arasındaki farkı inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla