Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorUluslararası Tahkim (Hakemlik)

Uluslararası uyuşmazlıkların barışçıl yollarla çözümlenmesi rejimi dahilinde, devletlerin uyuşmazlıklarını taraflarca seçilen hakemler marifetiyle ve hukuka saygı temelinde kesin olarak karara bağlamayı taahhüt ettikleri 'tahkim' (hakemlik) usulü ile bu sürecin çerçevesini çizen 'tahkimname' (compromis) belgesine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Tahkimname; uyuşmazlığın konusunu, hakemlerin sayısını, atanma usulünü ve yargılama sırasında uygulanacak usul kurallarını belirleyen kurucu bir antlaşma niteliğindedir.
  2. B
    Tahkim yargılaması sonucunda verilen hakem kararları taraflar için hukuken bağlayıcıdır; bu özellik tahkimi, sonucun tavsiye niteliğinde olduğu uzlaştırma (conciliation) yönteminden ayıran temel unsurdur.
  3. C
    Hakem heyeti, tahkimnamede aksine bir hüküm yer almadığı müddetçe, önüne gelen bir uyuşmazlığın kendi görev ve yetki alanına girip girmediğine karar verme (competence-competence) yetkisine sahiptir.
  4. Tahkimnamede bir boşluk bulunması veya uygulanacak hukuk kurallarının uyuşmazlığı çözmede yetersiz kalması durumunda hakemler, uyuşmazlığı çözümsüz bırakmamak adına (non liquet) kendiliğinden 'hakkaniyet ve nisfet' (ex aequo et bono) çerçevesinde karar verme yetkisine sahiptir.Cevap
  5. E
    Hakem heyetinin tahkimnamede kendisine çizilen yetki sınırlarını bariz şekilde aşması (excess of power) veya taraflar arasında kararlaştırılan usul kurallarından ciddi sapmalar yaşanması, verilen kararın hükümsüzlüğünün ileri sürülmesine temel teşkil edebilir.

Cevap

Hakemlerin, tarafların açık yetkilendirmesi olmaksızın uyuşmazlığı 'hakkaniyet ve nisfet' (ex aequo et bono) ilkelerine göre çözebileceğini savunan ifade yanlıştır.
Doğru cevap, hakemlerin uyuşmazlığı hakkaniyet ve nisfet (ex aequo et bono) ilkelerine göre çözebilmesi için tarafların açık rızasının şart olmasıdır. Uluslararası hukukta hakemlerin uyuşmazlığı çözümsüz bırakmama (non liquet) ilkesi gereği karar verme yükümlülüğü olsa da, bu durum onlara tarafların yetkilendirmesi olmaksızın pozitif hukuk dışına çıkma (hakkaniyetle karar verme) yetkisi tanımaz. Hakemler boşluk durumunda dahi uluslararası hukukun diğer asli kaynaklarını (teamül, genel ilkeler) kullanmak zorundadırlar.

Adım Adım Çözüm

1
Tahkim ve tahkimnamenin niteliğini analiz etme.
Tahkimname (compromis), tarafların rızasını ve uyuşmazlığın sınırlarını belirleyen hukuki dayanaktır.
Hakemlerin tüm yetkileri bu belgeden veya ek antlaşmalardan türemektedir.
2
Tahkim ve uzlaştırma arasındaki farkı ayırt etme.
Tahkim kararı bağlayıcıdır, uzlaştırma raporu ise tavsiye niteliğindedir.
Bu ayrım, uyuşmazlık çözüm yollarının hukuki sonuçlarını belirlemek için kritiktir.
3
Hakkaniyet ve nisfet (ex aequo et bono) kavramının uygulama şartlarını değerlendirme.
UAD Statüsü Madde 38(2) ve tahkim hukukundaki genel kabul uyarınca, hakkaniyetle karar verme yetkisi ancak tarafların açık izniyle mümkündür.
Hukukun genel ilkeleri ile hakkaniyet ve nisfet karıştırılmamalıdır; hakkaniyet pozitif hukukun dışına çıkma yetkisi verir.
4
Yanlış olan önermeyi belirleme.
Hakkaniyet ve nisfet yetkisinin boşluk durumunda kendiliğinden doğduğu iddiası hukuka aykırıdır.
Uluslararası hukukta hakemlerin yetkisi rızaya dayalıdır ve pozitif hukuku askıya alan bir yetki (equity) kendiliğinden var sayılamaz.

Anahtar Kavram

Hakkaniyet ve Nisfet (Ex Aequo et Bono) Yetkisinin Rızai Niteliği

Daha Fazla Pratik

Uluslararası Adalet Divanı Statüsü Madde 38'i inceleyerek asli kaynaklar ile 'hakkaniyet ve nisfet' (ex aequo et bono) arasındaki rıza farkını pekiştiriniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Uluslararası Tahkim (Hakemlik)