Uluslararası Adalet Divanı (UAD) Statüsü’nün 62. maddesi kapsamında düzenlenen, uyuşmazlığın tarafı olmayan bir devletin 'hukuki nitelikte bir menfaatinin' (interest of a legal nature) söz konusu olması durumunda davaya müdahale etme yetkisiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- AMüdahale talebinin Divan tarafından kabul edilebilmesi için, müdahale etmek isteyen devletin davanın asıl tarafları ile arasında Divan'ın yargı yetkisini kabul ettiklerine dair bağımsız bir rıza bağının (jurisdictional link) bulunması her durumda ön koşuldur.
- BDivan'ın müdahale talebini kabul etmesi durumunda, müdahil devlet otomatik olarak uyuşmazlığın asıl taraflarıyla özdeşleşir ve Divan tarafından verilecek olan hükmün tamamı bu devlet için de 'res judicata' (kesin hüküm) teşkil eder.
- Müdahale talebinde bulunan devletin amacı, uyuşmazlığın asıl taraflarıyla birlikte davanın bir 'tarafı' (party) statüsünü kazanmak ve kendisi hakkında da bağlayıcı bir hüküm elde etmekse, asıl taraflar ile arasında Divan'ın yargı yetkisini tesis eden bağımsız bir rıza bağı bulunmalıdır.Cevap
- DStatü'nün 63. maddesinden farklı olarak, 62. madde kapsamındaki müdahale taleplerinde Divan'ın herhangi bir yargısal takdir yetkisi bulunmamakta; hukuki menfaatin varlığının beyan edilmesiyle birlikte müdahale hakkı kendiliğinden doğmaktadır.
- E62. madde uyarınca müdahale hakkı yalnızca Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin uyuşmazlığa müdahale edilmesine dair bağlayıcı bir tavsiye kararı alması durumunda ve sadece üye devletler tarafından kullanılabilir.
Cevap
Müdahil devletin davanın tarafı statüsünü kazanarak kendisi hakkında bağlayıcı bir hüküm elde etmek istemesi durumunda, asıl taraflarla arasında yargı yetkisi rızasının bulunması gerektiğini belirten seçenek doğrudur.
Uluslararası Adalet Divanı içtihatlarına göre, 62. madde kapsamında müdahale iki şekilde gerçekleşebilir: 'Taraf olmayan müdahil' veya 'Taraf olan müdahil'. Eğer bir devlet davanın sonucunun kendi hukuki menfaatini etkilememesi için beyanda bulunmak istiyorsa (taraf olmadan), asıl taraflarla arasında uyuşmazlık konusu üzerinde önceden tesis edilmiş bir rıza bağına ihtiyaç yoktur. Ancak, devlet davanın taraflarından biri haline gelerek uyuşmazlığın esasına dair kendisi lehine bağlayıcı bir karar (res judicata) almak istiyorsa, uluslararası hukukun temel ilkesi olan 'rıza' gereği, taraflar arasında Divan'ın yargı yetkisini tesis eden bir dayanak (antlaşma veya seçimlik kural) bulunması zorunludur.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
UAD Statüsü Madde 62 uyarınca müdahale ve rıza bağı (jurisdictional link) gerekliliği ayrımı.
Daha Fazla Pratik
UAD Statüsü'nün 63. maddesi kapsamındaki 'antlaşmanın yorumlanması' nedeniyle müdahalenin sonuçlarını 62. madde ile karşılaştırmalı olarak inceleyiniz.
Tahmini Süre:3m 0s