Examkin

Soru

Zorluk: ZorÖzel Misyonlar (Ad Hoc Diplomasi) ve Uluslararası Örgüt Temsilcilikleri

1969 tarihli Özel Misyonlar Hakkında Sözleşme hükümleri uyarınca, gönderen devletin Dışişleri Bakanı'nın bir özel misyona (ad hoc diplomasi) dahil olması durumunda sahip olacağı hukuki statü ve bağışıklıklarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Özel Misyonlar Hakkında Sözleşme'de yer alan hükümlere ek olarak, uluslararası hukukun bu makamdaki kişilere tanıdığı tüm kolaylık, ayrıcalık ve bağışıklıklardan yararlanmaya devam eder.Cevap
  2. B
    Özel misyon üyesi olması nedeniyle, Dışişleri Bakanı sıfatıyla sahip olduğu mutlak dokunulmazlıklar yerini yalnızca görevsel (işlevsel) bağışıklıklara bırakır.
  3. C
    Statüsü, 1961 tarihli Diplomatik İlişkiler Hakkında Viyana Sözleşmesi'nde tanımlanan 'misyon şefi' statüsüyle sınırlandırılır ve ek uluslararası ayrıcalıkları askıya alınır.
  4. D
    Kabul eden devletin rızasıyla kurulan bu misyonda, Bakan'ın sahip olduğu bağışıklıklar yalnızca özel misyonun süresiyle sınırlı olup görev bitiminde şahsi eylemleri nedeniyle geriye dönük yargılanabilir.
  5. E
    Uluslararası hukukta özel misyonlar için öngörülen bağışıklıklar, Bakan'ın şahsi makamından kaynaklanan bağışıklıklarını geçersiz kılarak onu 'geçici temsilci' statüsüne sabitler.

Cevap

Dışişleri Bakanı, Özel Misyonlar Hakkında Sözleşme'de öngörülen haklara ek olarak, uluslararası hukukun bu sıfata sahip kişilere tanıdığı tüm kolaylık, ayrıcalık ve bağışıklıklardan yararlanmaya devam eder.
1969 tarihli Özel Misyonlar Hakkında Sözleşme'nin 21. maddesinin 2. fıkrası uyarınca; Hükümet Başkanı, Dışişleri Bakanı ve diğer yüksek rütbeli kişiler bir özel misyona katıldıklarında, Sözleşme'nin sağladığı haklara 'ek olarak' uluslararası hukukun bu kişilere tanıdığı tüm kolaylık, ayrıcalık ve bağışıklıklardan yararlanırlar. Bu durum, Bakan'ın sahip olduğu genel uluslararası hukuk statüsünün özel misyon rejimiyle birleşerek genişlediğini göstermektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Hukuki kaynağın tespit edilmesi
Özel misyonların (ad hoc diplomasi) temel düzenlemesi 1969 tarihli Özel Misyonlar Hakkında Sözleşme'dir.
Soru özel misyonlar ve Dışişleri Bakanı statüsü üzerine kurulu olduğundan ilgili sözleşme hükümlerine bakılmalıdır.
2
Yüksek rütbeli görevlilere ilişkin özel hükmün (Madde 21) analizi
Sözleşme'nin 21. maddesi; Devlet Başkanı, Hükümet Başkanı ve Dışişleri Bakanı gibi kişilerin özel misyona katılması durumunda statülerini düzenler.
Bu makamdaki kişilerin uluslararası hukuktaki özel konumları nedeniyle ad hoc görevleri sırasında hak kaybına uğramamaları gerekir.
3
Bağışıklıkların kümülatif (eklenerek) işlediğinin belirlenmesi
İlgili madde uyarınca, bu kişiler hem 1969 Sözleşmesi'ndeki haklardan yararlanır hem de uluslararası hukukun kendilerine tanıdığı ek bağışıklıkları korurlar.
Uluslararası hukukta üst düzey devlet yetkililerinin korunması, diplomatik misyon üyeliğinden daha geniş ve öncelikli bir koruma rejimidir.

Anahtar Kavram

1969 Sözleşmesi Madde 21: Yüksek Rütbeli Görevlilerin Statüsü

Alternatif Yöntem

Özel misyonların 'geçici' niteliği ile üst düzey devlet yetkililerinin 'sürekli' uluslararası statüsü arasındaki farktan yola çıkılarak, özel (dar) olanın genel (geniş) olanı yok edemeyeceği mantığıyla doğru cevaba ulaşılabilir.
Tahmini Süre:1m 45s
Bu soruyu puanla

Konular

Özel Misyonlar (Ad Hoc Diplomasi) ve Uluslararası Örgüt Temsilcilikleri