Uluslararası hukukta "türev kaynaklar" (ikincil kaynaklar) olarak nitelendirilen uluslararası örgüt kararlarının hukuki niteliği ve üye devletler üzerindeki bağlayıcılığı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Teknik nitelikli bazı uzmanlık kuruluşlarının (ICAO, DSÖ gibi) kurucu antlaşmalarında öngörülen "sessiz kalma" (contracting out) yöntemi uyarınca, yetkili organlarca kabul edilen teknik düzenlemeler üye devletler tarafından belirli bir sürede reddedilmezse bağlayıcılık kazanır.Cevap
- BBirleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin 7. Bölüm kapsamında aldığı yaptırım kararları, sadece uyuşmazlığın tarafı olan devletler için bağlayıcı olup diğer üye devletler için tavsiye niteliğindedir.
- CUluslararası Adalet Divanı Statüsü'nün 38. maddesi, uluslararası örgütlerin kararlarını asli hukuk kaynakları listesinde antlaşmalar ve teamül kurallarından hemen sonra üçüncü sırada saymaktadır.
- DBirleşmiş Milletler Genel Kurulu tarafından oybirliği ile kabul edilen "Bildiri" (Declaration) niteliğindeki kararlar, hukuki nitelikleri bakımından kendiliğinden emredici kural (jus cogens) seviyesinde bağlayıcılık kazanır.
- EUluslararası örgütlerin kendi iç işleyişine, bütçesine ve personel rejimine yönelik aldığı "idari" kararlar, üye devletlerin egemenlik yetkilerini kısıtladığı için devletlerin dış ilişkilerinde tavsiye niteliğinden öteye geçemez.
Cevap
Teknik uzmanlık kuruluşlarının kurucu antlaşmalarında öngörülen sessiz kalma (contracting out) yöntemi uyarınca, üye devletler tarafından belirli bir sürede reddedilmeyen kararlar bağlayıcılık kazanır.
Doğru olan ifade, uluslararası örgütler hukukunda 'sessiz kalma' (contracting out) sistemini tanımlamaktadır. Bu sistemde, özellikle teknik uzmanlık gerektiren konularda (havacılık, sağlık vb.) örgüt organınca kabul edilen standartlar, üye devletler tarafından öngörülen süre içinde açıkça reddedilmedikçe o devlet için bağlayıcı hale gelir. Bu usul, devletlerin aktif rızasının beklenmesinin yaratacağı gecikmeleri önlemeyi amaçlar.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Uluslararası örgütlerin türev kaynak niteliği ve 'Sessiz Kalma' (Contracting Out) usulü.
İpuçları
1
Uluslararası örgüt kararlarının her zaman 'tavsiye' niteliğinde olmadığını, bazı teknik usullerle bağlayıcılık kazandığını düşünün.
2
DSÖ veya ICAO gibi örgütlerde teknik standartların üye devletlerin her birinin tek tek onayı beklenmeden nasıl yürürlüğe girdiğini hatırlayın.
Daha Fazla Pratik
Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü (ICAO) örneği üzerinden 'sessiz kalma' usulünün teknik standartların küreselleşmesindeki rolünü inceleyin.
Tahmini Süre:1m 30s