Devlet A ve Devlet B, iki ülke arasındaki tartışmalı deniz bölgesinde yaşanan bir sıcak çatışmanın çıkış nedenlerini ve olayların kronolojik gelişimini aydınlatmak amacıyla 1907 tarihli Lahey Sözleşmesi çerçevesinde bir 'Soruşturma Komisyonu' kurulması konusunda anlaşmışlardır. Bu süreçte başvurulan soruşturma (tahkik) yönteminin hukuki niteliği ve işleyişi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Komisyonun temel işlevi, uyuşmazlığın hukuki sorumluluk boyutuna girmeden sadece uyuşmazlığın temelindeki maddi vakıaları (points of fact) saptamakla sınırlıdır.Cevap
- BSoruşturma komisyonu tarafından hazırlanan nihai rapor, uyuşmazlığı kesin ve bağlayıcı bir şekilde çözen bir 'hakem kararı' hükmündedir.
- C1907 tarihli Lahey Sözleşmesi uyarınca bu yönteme başvurulabilmesi için uyuşmazlığın mutlaka devletlerin 'şerefi' veya 'hayati çıkarları' gibi temel egemenlik unsurlarını ilgilendirmesi gerekir.
- DSoruşturma komisyonu, maddi vakıaları saptadıktan sonra hazırlayacağı raporda uyuşmazlığın çözümü için bağlayıcı olmayan çözüm önerileri sunan bir 'uzlaştırma' makamı olarak hareket eder.
- EUluslararası hukukta soruşturma yöntemi, uyuşmazlık taraflarından birinin talebiyle diğer tarafın rızası aranmaksızın işletilen zorunlu bir yargı öncesi aşamadır.
Cevap
Komisyonun görevinin uyuşmazlığın hukuki boyutuna girmeden sadece maddi vakıaları (olayları) saptamakla sınırlı olduğunu belirten ifade doğrudur.
Soruşturma (tahkik) yönteminin temel özelliği, uyuşmazlığın esasını (hukuki haklılığı) çözmek değil, uyuşmazlığa neden olan olaylar silsilesini tarafsız bir şekilde saptamaktır. 1907 Lahey Sözleşmesi'nin 35. maddesi, hazırlanan raporun bir hakem kararı niteliği taşımadığını ve tarafların bu raporu uyuşmazlığın çözümünde kullanıp kullanmamakta tamamen serbest olduklarını hükme bağlamıştır. Bu nedenle komisyonun işlevi sadece maddi vakıalarla sınırlıdır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Soruşturma (Tahkik) Yönteminin Maddi Vakıa Tespiti ile Sınırlı Olması
İpuçları
1
Soruşturma yönteminde asıl amacın 'ne olduğu'nu (olayları) anlamak mı yoksa 'kimin haklı olduğu'nu (hukuku) belirlemek mi olduğunu düşünün.
2
1907 Lahey Sözleşmesi'ne göre hazırlanan raporun bir mahkeme kararı mı yoksa sadece bir çalışma belgesi mi olduğunu hatırlayın.
3
Dogger Bank olayını hatırlayın; komisyon olayı aydınlatmış ancak tazminat veya hukuki sonuçlar tarafların iradesine bırakılmıştır.
Daha Fazla Pratik
Soruşturma (Tahkik) ve Uzlaştırma (Conciliation) arasındaki farkları karşılaştıran bir tablo hazırlamak, bu konudaki karmaşayı tamamen giderecektir.
Tahmini Süre:2m 0s