Soru

Zorluk: OrtaSorumluluğun Kurucu Unsurları

Uluslararası Hukuk Komisyonu (ILC) tarafından hazırlanan ve devletin sorumluluğuna ilişkin genel kabul görmüş kuralları yansıtan 20012001 tarihli "Devletin Uluslararası Haksız Fiillerinden Doğan Sorumluluğu Taslak Maddeleri" uyarınca; bir fiilin "uluslararası haksız fiil" olarak nitelendirilmesi ve sorumluluğun doğması ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Bir fiilin uluslararası haksız fiil olarak nitelendirilmesi, o fiilin devletin iç hukukuna göre "hukuka uygun" kabul edilmesinden etkilenmez.Cevap
  2. B
    Devletin bir organının veya görevlisinin yetki sınırlarını aşarak (ultra vires) işlediği fiiller, devlete isnat edilemeyeceği için kurucu unsur eksikliğinden dolayı sorumluluk doğurmaz.
  3. C
    Sorumluluğun doğabilmesi için hukuka aykırı davranışın mutlaka somut bir "maddi zarar" üretmiş olması, atıf (isnadiyet) unsurundan daha öncelikli bir kurucu unsurdur.
  4. D
    Devletin uluslararası bir yükümlülüğünü ihlal etmesi durumunda sorumluluğun doğması için ilgili organın mutlaka "kusurlu" (kasten veya ağır ihmal ile) hareket ettiğinin ispatı zorunludur.
  5. E
    Bir davranışın haksız fiil teşkil edebilmesi için öncelikle mağdur olan tarafın ilgili devletteki tüm iç hukuk yollarını tüketmiş olması kurucu bir şarttır.

Cevap

Bir fiilin uluslararası haksız fiil olarak nitelendirilmesi yalnızca uluslararası hukuka tabidir ve devletin iç hukukunda bu fiilin hukuka uygun sayılması, fiilin uluslararası düzeydeki haksızlık niteliğini ortadan kaldırmaz.
Doğru yanıt olan ifade, ILC Taslak Maddeleri'nin 3.3. maddesinde açıkça belirtilen kuralı yansıtmaktadır. Bir devletin uluslararası bir yükümlülüğü ihlal etmesi durumunda, bu fiilin haksızlık niteliği yalnızca uluslararası hukuka göre tayin edilir. Devletin kendi iç mevzuatına dayanarak bu fiili 'hukuka uygun' göstermesi, uluslararası sorumluluğun doğmasına engel teşkil etmez.

Adım Adım Çözüm

1
Uluslararası haksız fiilin kurucu unsurlarını belirlemek.
İki temel unsur vardır: Davranışın devlete isnat edilebilirliği (atıf) ve davranışın uluslararası bir yükümlülüğü ihlal etmesi (hukuka aykırılık).
ILC Madde 2'de tanımlanan bu iki unsur sorumluluğun doğması için gerekli ve yeterlidir.
2
Hukuka aykırılığın nitelendirilmesinde iç hukukun etkisini analiz etmek.
İç hukukta bir eylemin yasal olması, uluslararası hukuk önünde o eylemin haksız fiil teşkil etmesini engellemez.
ILC Madde 3, uluslararası hukukun bu konudaki bağımsızlığını ve üstünlüğünü vurgular.
3
Diğer yardımcı veya sanılan unsurları (zarar, kusur vb.) dışlamak.
Zarar ve kusur, ilgili uluslararası yükümlülük (birincil kural) tarafından özel olarak aranmadıkça genel bir kurucu unsur değildir.
Sorumluluk sistemi, ihlalin kendisini birincil odak noktası olarak kabul eder.

Anahtar Kavram

Uluslararası Sorumluluğun Özerkliği ve Kurucu Unsurları

İpuçları

1
Devletin sorumluluğu için aranan unsurlar ILC Taslak Maddeleri'nin 2. maddesinde sadece iki tane olarak sayılmıştır.
2
İç hukuk ve uluslararası hukuk arasındaki hiyerarşiyi düşünün; devletler iç hukuklarını bir yükümlülükten kaçmak için bahane olarak kullanamazlar.
3
Zarar ve kusur gibi unsurlar geleneksel hukukta önemli olsa da, modern uluslararası sorumluluk hukukunda her zaman zorunlu (kurucu) değildir.

Daha Fazla Pratik

İsnadiyet (Atfetme) kurallarını, özellikle özel kişilerin fiillerinden devletin hangi şartlarda sorumlu tutulabileceğini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla