Yapısal Realizm (Neorealizm) yaklaşımına göre devletler, uluslararası işbirliklerini değerlendirirken yalnızca anlaşmadan ne kadar kâr edeceklerine (mutlak kazanç) odaklanmazlar; aynı zamanda partnerlerinin bu işbirliğinden oransal olarak ne kadar fayda sağlayacağını (göreli kazanç) da titizlikle hesaplarlar. Ortaklığın sonucunda karşı tarafın oransal olarak daha fazla güçlenmesi, gelecekteki olası bir uyuşmazlıkta hayati bir risk unsuru olarak algılanır.
Kenneth Waltz'un teorik çerçevesi dikkate alındığında, devletleri uluslararası ilişkilerde mutlak kazanç yerine göreli kazanç kaygısına iten temel yapısal neden aşağıdakilerden hangisidir?
- Hiyerarşik olmayan uluslararası yapının, devletleri hayatta kalabilmek için "kendi kendine yardım" (self-help) ilkesine mahkûm etmesiCevap
- BKarar alıcı konumundaki liderlerin doğuştan gelen güç tutkusu ve bencil içgüdülerinin devlet davranışlarına doğrudan yansıması
- CUluslararası rejimlerin ve kurumların, ekonomik ilişkilerdeki hile yapma (cheating) sorununu denetleme konusunda yetersiz kalması
- DDevletlerin dış politika stratejilerini belirlerken sistem düzeyindeki baskılardan ziyade iç politikadaki bürokratik dengeleri gözetmesi
- EKüresel düzeyde ortak norm ve kuralları benimseyen bir uluslararası toplum mekanizmasının henüz inşa edilememiş olması
Cevap
Doğru cevap, hiyerarşik olmayan uluslararası yapının devletleri "kendi kendine yardım" (self-help) ilkesine yöneltmesini ifade eden seçenektir.
Kenneth Waltz'un Neorealizm yaklaşımına göre uluslararası sistemin en temel belirleyici özelliği anarşidir. Anarşi, bir kaos durumu değil, devletlerin üzerinde yaptırım gücüne sahip meşru ve hiyerarşik bir tekelin olmamasıdır. Bu yapısal durum, her devletin kendi güvenliğini bizzat sağlamak zorunda olduğu "kendi kendine yardım" (self-help) ilkesini doğurur. Kendi kendine yardım sisteminde devletler hayatta kalabilmek (beka) için diğer aktörlerin güç kapasitelerini sürekli izlerler. Bir işbirliği durumunda, elde edilen kazancın taraflar arasında nasıl dağıldığı kritik önem taşır. Partnerinin oransal olarak daha fazla kazanması, uzun vadede sistemdeki güç dengesini aleyhine değiştireceği için devlet mutlak kazancı değil, göreli kazancı hedefler. Dolayısıyla bu kaygının temelinde yatan neden, anarşinin dayattığı "kendi kendine yardım" zorunluluğudur.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Neorealizm'de Anarşi ve Kendi Kendine Yardım (Self-Help) Kavramları