Examkin

Soru

Zorluk: KolayDevletin Yargı Bağışıklığı Teorileri (Mutlak ve Sınırlı)

Uluslararası hukukta devletin yargı bağışıklığına ilişkin "mutlak bağışıklık" ve "sınırlı bağışıklık" (restrictive immunity) teorileri arasındaki temel uygulama farkı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Sınırlı bağışıklık teorisinde devletin özel hukuk veya ticari nitelikli işlemleri (jure gestionis) bağışıklık kapsamı dışında tutulurken, mutlak bağışıklık teorisinde devletin tüm işlemleri niteliğine bakılmaksızın bağışıklık kapsamında kabul edilir.Cevap
  2. B
    Sınırlı bağışıklık teorisi sadece diplomatik ajanların görevleriyle ilgili olmayan kişisel eylemlerini kapsarken, mutlak bağışıklık teorisi tüm resmi eylemleri kapsar.
  3. C
    Mutlak bağışıklık teorisi uyarınca devletlerin yabancı mahkemelerde yargılanabilmesi için mutlaka rızası gerekirken, sınırlı bağışıklık teorisinde rıza şartı tamamen kaldırılmıştır.
  4. D
    Sınırlı bağışıklık teorisi uyarınca devletin ticari veya özel hukuk nitelikli işlemleri dolayısıyla da mutlak surette yargı bağışıklığından yararlanacağı kabul edilir.
  5. E
    Her iki teori arasındaki temel fark, bağışıklığın sadece ceza mahkemelerinde mi yoksa sadece uluslararası mahkemelerde mi geçerli olduğudur.

Cevap

Sınırlı bağışıklık teorisinde devletin ticari nitelikli işlemleri bağışıklık dışı tutulurken, mutlak bağışıklıkta tüm işlemler bağışıklık kapsamındadır.
Sınırlı bağışıklık teorisi uyarınca devletin ticari nitelikli işlemleri (jure gestionis) bağışıklık dışında tutulurken, mutlak bağışıklık teorisinde tüm işlemlerin bağışıklık kapsamında kabul edilmesi aralarındaki en temel farktır.

Adım Adım Çözüm

1
Teorilerin kapsamını belirle.
Mutlak bağışıklık teorisi, 'egemenlerin birbirleri üzerinde yargı yetkisi olamaz' (par in parem non habet imperium) ilkesine dayanarak devletin her türlü eylemini korur.
Geleneksel uluslararası hukuk anlayışında devletin her eylemi egemenlik yansıması olarak görülür.
2
Sınırlı bağışıklık teorisinin kriterini analiz et.
Sınırlı bağışıklık teorisi, işlemlerin niteliğine göre bir ayrım yapar: Egemenlik tasarrufları (jure imperii) bağışıklık içindedir, ticari işlemler (jure gestionis) bağışıklık dışıdır.
Devletlerin ticari hayata daha fazla katılmasıyla birlikte, özel kişilerle olan hukuki ilişkilerinde haksız bir avantaj elde etmelerini önlemek amaçlanır.
3
Temel uygulama farkını tespit et.
Temel fark, ticari/özel hukuk nitelikli işlemlerin yabancı bir devlet mahkemesinde yargılama konusu olup olamayacağıdır.
Mutlak teoride ticari işlemler nedeniyle dava açılamazken, sınırlı teoride bu işlemler dava konusu edilebilir.

Anahtar Kavram

Jure Imperii (Egemenlik Tasarrufu) ve Jure Gestionis (Ticari İşlem) ayrımı.

İpuçları

1
Devletin egemen sıfatıyla yaptığı işler ile bir tüccar gibi yaptığı işleri ayırıp ayırmadıklarına odaklanın.
2
Sınırlı bağışıklık teorisi, devletlerin ticari faaliyetlerinin arttığı modern dönemde haksızlığı önlemek için ortaya çıkmıştır.
3
Mutlak bağışıklıkta eylemin ne olduğuna bakılmaz; sınırlı bağışıklıkta ise 'jure gestionis' (ticari eylem) bağışıklık dışıdır.

Daha Fazla Pratik

Devletin bir işleminin ticari mi yoksa egemenlik tasarrufu mu olduğunu belirlerken kullanılan 'işlemin niteliği' ve 'işlemin amacı' kriterlerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla

Konular

Devletin Yargı Bağışıklığı Teorileri (Mutlak ve Sınırlı)