"M" Devleti'nin Milli Eğitim Bakanlığı, "N" Devleti'nde yerleşik özel bir yazılım firmasından, kamu okullarında kullanılacak bir uzaktan eğitim platformu için lisans hizmeti satın almıştır. Sözleşme şartlarına rağmen "M" Devleti'nin ödemeyi geciktirmesi üzerine firma, "N" Devleti mahkemelerinde alacak davası açmıştır. "M" Devleti, söz konusu işlemin eğitim gibi kamusal bir hizmetin yürütülmesi amacıyla yapıldığını belirterek yargı bağışıklığı itirazında bulunmuştur.
Sınırlı yargı bağışıklığı (restrictive immunity) teorisi uyarınca, mahkemenin bu uyuşmazlıkta yargı yetkisine sahip olduğuna karar vermesi için temel dayanağı aşağıdakilerden hangisidir?
- Aİşlemin gerçekleştirilme amacının eğitim gibi kamusal bir hedef taşıması
- İşlemin niteliği itibarıyla bir 'acta jure gestionis' (özel hukuk tasarrufu) olmasıCevap
- CYabancı devletlerin egemen eşitlik ilkesi gereği mutlak yargı bağışıklığına sahip olması
- DUyuşmazlığın 'acta jure imperii' (egemenlik tasarrufu) sınırları içinde kalması
- Eİşlemi gerçekleştiren makamın merkezi idareye bağlı bir bakanlık olması
Cevap
Mahkemenin yargı yetkisine sahip olduğuna karar vermesi için işlemin niteliği itibarıyla bir 'acta jure gestionis' (özel hukuk tasarrufu) olduğunu tespit etmesi gerekir.
Sınırlı yargı bağışıklığı teorisi uyarınca, bir devlet yabancı bir ülkede özel bir hukuk kişisi gibi hareket ederek ticari sözleşmeler yaptığında (acta jure gestionis), bu işlemlerden kaynaklanan uyuşmazlıklarda yargı bağışıklığından yararlanamaz. Mahkemenin yargı yetkisini kabul etmesi için işlemin niteliği itibarıyla özel hukuk karakterinde olduğunu tespit etmesi yeterlidir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Sınırlı yargı bağışıklığı teorisinde 'nitelik' (nature) ölçütü esas alınarak egemenlik tasarrufu (jure imperii) ile özel hukuk tasarrufu (jure gestionis) ayrımı yapılır.
Tahmini Süre:1m 15s