Uluslararası ilişkiler teorisindeki "Neo-Neo Tartışması" sürecinde Neorealist düşünür Joseph Grieco, Neoliberal Kurumsalcılığın iş birliği varsayımlarını eleştirirken devletleri "atomistik" değil, "mevzi/konumcu" (positional) aktörler olarak tanımlamıştır.
Grieco'nun bu kavramsallaştırmasına göre, rasyonel bir devletin mutlak kazanç sağladığı bir ekonomik iş birliğinde bile ortağının kendisinden daha fazla kazanç elde etmesinden (göreli kazanç) endişe duymasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
- AUluslararası kurumların, devletlerin iş birliği protokollerine uymasını sağlayacak merkezi bir yaptırım gücünden yoksun olması.
- Ekonomik alanda elde edilen avantajın gelecekte askeri kapasiteye dönüştürülerek devletin güvenliği ve bekası için bir tehdit oluşturabilme ihtimali.Cevap
- CDevletlerin doğası gereği her zaman diğer aktörler üzerinde mutlak tahakküm kurma arayışında olan bencil varlıklar olması.
- DUluslararası sistemin anarşik yapısının, devletleri iş birliğinden ziyade sadece 'düşman' kimliği üzerinden hareket etmeye zorlayan bir sosyal inşa olması.
- EUluslararası kurumların bilgi eksikliğini giderememesi sonucu devletlerin 'hile yapma' (cheating) korkusunu aşamaması.
Cevap
Ekonomik kazançların askeri güce dönüştürülebilirliği ve gelecekteki güvenlik tehdidi ihtimali
Neorealist düşüncede devletler 'mevzi aktörler' olarak tanımlanır. Bu tanıma göre devletler, uluslararası iş birliği süreçlerinde sadece kendi elde ettikleri mutlak kazanca (ben ne kadar kazandım?) bakmazlar; aynı zamanda partnerlerinin elde ettiği kazancın kendilerinden fazla olup olmadığına (göreli kazanç) bakarlar. Bunun temel sebebi, anarşik sistemde devletlerin birbirlerinin gelecekteki niyetlerinden asla emin olamaması ve bugün elde edilen ekonomik zenginliğin kolaylıkla askeri kapasiteye dönüştürülerek (gücün geçişkenliği) bir güvenlik tehdidi haline gelebilme riskidir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Gücün Geçişkenliği ve Mevzi Aktör (Positional Actor)