Examkin

Soru

Zorluk: OrtaUluslararası Yargı Kararları (İçtihatlar)

Uluslararası hukukta yargısal içtihatların, bir hukuk kuralının varlığını saptamadaki rolü ve bu kaynakların asli kaynaklarla olan ilişkisi düşünüldüğünde, aşağıdakilerden hangisi yargı kararlarının hukuki statüsünü doğru yansıtır?

  1. A
    Yargı kararları, uluslararası hukukun asli kaynaklarından biri olup, mahkemelere devletlerin rızasından bağımsız olarak yeni kurallar ihdas etme yetkisi verir.
  2. B
    Uluslararası hukukta 'stare decisis' ilkesi uyarınca, Divan tarafından verilen bir karar benzer nitelikteki tüm gelecek uyuşmazlıklar için genel ve bağlayıcı bir norm teşkil eder.
  3. Yargı kararları, hukuku kendiliğinden var eden bir kaynak değil; mevcut bir antlaşma veya teâmül kuralının içeriğini ve kapsamını tespit etmeye yarayan yardımcı bir kanıt niteliğindedir.Cevap
  4. D
    Uluslararası yargı kararları, sadece Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi tarafından onaylanması durumunda uluslararası hukukun genel bir kuralı haline gelir.
  5. E
    Yargı kararları, normlar hiyerarşisinde teâmül hukukunun üzerinde yer alır ve bir teâmül kuralı ile çatıştığında yargı kararı esas alınır.

Cevap

Yargı kararları, hukuku kendiliğinden var eden bir kaynak değil; mevcut bir antlaşma veya teâmül kuralının içeriğini ve kapsamını tespit etmeye yarayan yardımcı bir kanıt niteliğindedir.
Uluslararası hukukta yargı kararları, UAD Statüsü’nün 38. maddesi uyarınca 'hukuk kurallarının belirlenmesinde yardımcı bir araç' olarak kabul edilir. Bu, mahkemelerin yeni hukuk kuralları yaratmadığı (yasama yapmadığı), aksine mevcut olan asli kaynaklardaki (antlaşma, teâmül) kuralların ne olduğunu, nasıl yorumlanması gerektiğini ve sınırlarını belirlediği (tespit ettiği) anlamına gelir. Dolayısıyla yargı kararları, bir kuralın varlığına dair en güçlü delillerden biri olarak işlev görür.

Adım Adım Çözüm

1
Uluslararası Adalet Divanı (UAD) Statüsü'nün 38. maddesini analiz et.
Bu maddede yargı kararları 'yardımcı kaynak' (subsidiary means) olarak sınıflandırılmıştır.
Yardımcı kaynaklar, asli kaynakların aksine kendi başlarına hukuk kuralı yaratma gücüne sahip değildir.
2
Yargı kararlarının 'hukuku tespit etme' (law-identifying) işlevini değerlendir.
Mahkemeler uyuşmazlığı çözerken mevcut bir kuralı (örneğin bir teâmül kuralını) bulur ve yorumlar.
Bu süreçte mahkeme kuralı icat etmez, kuralın varlığına dair en yetkin 'delil' veya 'belirleme aracı' görevini görür.
3
UAD Statüsü'nün 59. maddesi ile bağlayıcılık sınırını kontrol et.
Kararlar sadece davanın tarafları ve o uyuşmazlık için bağlayıcıdır.
Bu durum, yargı kararlarının genel birer yasama işlemi (hukuk kuralı ihdası) olmadığını teyit eder.

Anahtar Kavram

Yargı kararlarının yardımcı kaynak niteliği ve hukuk kurallarını kanıtlama/tespit etme işlevi.

Daha Fazla Pratik

Uluslararası Adalet Divanı Statüsü'nün 59. maddesi ile 38. maddesi arasındaki ilişkiyi, kararların bağlayıcılığı ve kaynak olma niteliği üzerinden karşılaştırınız.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

Uluslararası Yargı Kararları (İçtihatlar)