Soru

Zorluk: Çok zorUluslararası Toplumun Temel Kurumları

İngiliz Okulu'nun temel teorisyenlerinden Hedley Bull, uluslararası toplumun "birincil kurumlarını" (primary institutions) düzenin tesis edilmesini sağlayan yerleşik uygulamalar olarak görür. Ancak Bull'a göre bu kurumlar her zaman mükemmel bir uyum içerisinde değildir; zira bir kurumun işlevi, diğer bir kurumun dayandığı temel ilkeyi zayıflatabilir. Özellikle "Büyük Güçler" (Great Powers) kurumunun üstlendiği yönetimsel sorumluluklar ile "Uluslararası Hukuk"un (International Law) üzerine inşa edildiği normatif zemin arasında doğal bir gerilim mevcuttur.

Buna göre, Bull'un kuramsal perspektifinden hareketle, "Büyük Güçler" kurumunun "Uluslararası Hukuk" kurumuyla çelişen ve düzen adına meşrulaştırılan temel işlevi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Uluslararası toplumun dayanışmacı (solidarist) hedeflerine ulaşması için evrensel insan hakları normlarını hukuk kurallarının önüne geçirmek
  2. Sistemsel istikrarın ve güç dengesinin korunması adına, devletlerin egemen eşitliği ilkesini ihlal ederek nüfuz alanları (spheres of influence) oluşturmak ve hiyerarşik bir yönetim sergilemekCevap
  3. C
    Uluslararası sistemi, anarşik bir yapıdan (Hobbesçu) ortak kuralların hakim olduğu bir toplum (Grotiusçu) yapısına dönüştürecek hukuki yaptırımları dayatmak
  4. D
    Savaş kurumunu tamamen işlevsiz kılmak amacıyla uluslararası hukukun zorunlu yargı yetkisini tüm devletlere kabul ettirecek baskı mekanizmaları kurmak
  5. E
    Güç maksimizasyonu yaparak diğer tüm devletleri hukuk dışı bir anarşi ortamına (kaos) sürüklemek ve tek kutuplu bir dünya düzeni inşa etmek

Cevap

Büyük güçler kurumunun sistemsel istikrar ve güç dengesini korumak adına egemen eşitlik ilkesini ihlal ederek nüfuz alanları oluşturması ve hiyerarşik bir yönetim sergilemesidir.
Hedley Bull'a göre büyük güçler, uluslararası toplumda düzeni sağlamak adına özel bir sorumluluğa sahiptir. Bu yönetimsel rol; krizlerin yönetilmesi, güç dengesinin korunması ve bazen küçük devletlerin rızası olmadan nüfuz alanlarının belirlenmesini içerir. Bu durum, uluslararası hukukun en temel normu olan devletlerin egemen eşitliği ilkesiyle doğrudan çelişir. Bull'un teorisinde düzen (order) genellikle adalet (justice) ve eşitlikten önce geldiği için bu çelişki uluslararası toplumun işleyişinin bir parçası olarak kabul edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Hedley Bull'un birincil kurumlarını hatırla.
Güç Dengesi, Uluslararası Hukuk, Diplomasi, Savaş ve Büyük Güçler.
Sorunun kuramsal çerçevesini belirlemek için.
2
"Büyük Güçler" kurumunun yönetimsel (managerial) rolünü analiz et.
Büyük güçler; kendi aralarında savaştan kaçınmak, krizleri yönetmek ve nüfuz alanları (spheres of influence) belirlemek gibi sorumluluklar üstlenir.
Kurumun spesifik işlevini anlamak için.
3
Uluslararası Hukuk kurumunun temel dayanağını belirle.
Hukuk, tüm devletlerin egemen eşitliği ilkesi üzerine inşa edilmiştir.
Çelişkinin kaynağını bulmak için.
4
İki kurum arasındaki gerilimi sentezle.
Büyük güçlerin düzeni sağlamak için hiyerarşik davranması (nüfuz alanları), hukukun eşitlik ilkesiyle çelişir.
Bull'un "düzen mi adalet mi?" (order vs justice) tartışmasındaki düzen önceliğini teyit etmek için.

Anahtar Kavram

Büyük Güçlerin Yönetimsel Rolü ve Egemen Eşitlik Çelişkisi

Daha Fazla Pratik

Büyük güçlerin yönetimsel rolü ile 'Büyük Güçler Uyumu' (Concert of Powers) kavramı arasındaki farkı inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla