Uluslararası hukukta uyuşmazlıkların barışçıl çözüm yöntemlerinden biri olan 'soruşturma' (tahkik) usulüne ilişkin 1907 tarihli Lahey Sözleşmesi'nde öngörülen düzenlemeler dikkate alındığında; bu yönteme başvurulabilmesi için uyuşmazlığın niteliği bakımından aranan temel koşul aşağıdakilerden hangisidir?
- Uyuşmazlığın maddi vakıalardan kaynaklanması, ne şerefi ne de hayati çıkarları etkileyecek nitelikte olmasıCevap
- BUyuşmazlığın yalnızca sınır belirleme veya kıta sahanlığı gibi mülkiyet haklarına ilişkin teknik bir konu olması
- CTarafların uyuşmazlığı çözmek amacıyla daha önce mutlaka tahkim veya yargı yolunu tüketmiş olması
- DUyuşmazlığın uluslararası barış ve güvenliği bozacak ölçüde ağır bir kriz niteliği taşıması
- EUyuşmazlığın sadece Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi tarafından 'soruşturmaya uygun' bulunması
Cevap
Soruşturma usulü için uyuşmazlığın maddi vakıalardan kaynaklanması, ne şerefi ne de hayati çıkarları etkileyecek nitelikte olması gerekir.
Doğru seçenek, 1907 tarihli Lahey Sözleşmesi'nin 9. maddesinde yer alan tanımı tam olarak yansıtmaktadır. Soruşturma komisyonları, devletler arasında çıkan ve maddi bir olaydaki görüş ayrılığından kaynaklanan, ancak devletin 'onurunu' veya 'hayati çıkarlarını' zedelemeyen uyuşmazlıkları tarafsız bir raporla aydınlatmak için kurulur.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Soruşturma Komisyonlarının Görev Alanı ve Sınırları (1907 Lahey Sözleşmesi Madde 9)
İpuçları
1
Soruşturma yönteminin hukuki yorumdan ziyade 'somut olayların akışına' odaklandığını düşünün.
2
Klasik dönemde devletlerin bu usule başvururken hangi hassas konuları (örneğin egemenlik onuru gibi) dışarıda bıraktığını hatırlayın.
3
1907 Lahey Sözleşmesi 9. maddesinde 'şeref ve hayati çıkarlar' (honour and vital interests) ifadesi kilit bir sınırlamadır.
Daha Fazla Pratik
Dogger Bank (Hull) Olayı'nın bu yöntemin ilk ve en başarılı uygulaması olduğunu inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s