Uluslararası hukuk kişiliğini haiz bir örgütün eylemlerinden dolayı üye devletlerin sorumluluğu, uluslararası hukukta "müstakil kişilik" ilkesi gereği sınırlıdır. 2011 tarihli Uluslararası Örgütlerin Sorumluluğuna İlişkin Madde Taslakları (DARIO), bu kuralın istisnalarını dar bir çerçevede düzenlemiştir.
Buna göre, DARIO'nun 62. maddesi uyarınca bir üye devletin, örgütün uluslararası hukuka aykırı bir fiilinden dolayı zarar gören tarafa karşı sorumlu tutulabilmesi için aşağıdaki hallerden hangisinin varlığı gereklidir?
- ASöz konusu fiile ilişkin kararın örgütün yetkili organında üye devletin olumlu oyu ile alınmış olması
- BÖrgütün kurucu antlaşmasında, üyelerin örgüt fiillerinden dolayı sorumlu tutulamayacağına dair açık bir hükmün bulunmaması
- Üye devletin, zarar gören tarafa karşı sorumluluğu üstlendiğini beyan etmiş olması veya davranışıyla karşı tarafta sorumluluğu olduğuna dair bir güven uyandırmış olmasıCevap
- DÖrgütün hukuka aykırı fiili işlerken üye devletin kendisine tahsis ettiği bir organın personeline doğrudan talimat vermiş olması
- EFiilin, örgütün amaç ve yetkilerini açıkça aşan (ultra vires) bir nitelik taşıması
Cevap
Üye devletin sorumluluğu üstlenmesi veya zarar gören tarafta bu yönde bir güven (itimat) uyandırmış olması durumunda sorumluluğu doğar.
DARIO Madde 62'ye göre, bir uluslararası örgütün üyesi olan devlet, örgütün hukuka aykırı fiilinden şu iki durumda sorumlu olur: (a) Zarar gören tarafa karşı sorumluluğu üstlenmişse, (b) Davranışıyla zarar gören tarafın kendi sorumluluğuna dayanmasına (güvenmesine) yol açmışsa. Bu, müstakil kişilik ilkesinin en temel istisnasıdır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Üye Devletin İkincil Sorumluluğu (Madde 62)
Daha Fazla Pratik
Üye devletlerin sorumluluğunu 'yükümlülükten kaçınma' (Madde 61) durumuyla karşılaştırarak çalışınız.
Tahmini Süre:2m 0s