Examkin

Soru

Zorluk: OrtaKuvvet Kullanma Yasağı ve Gelişimi

Uluslararası hukukta kuvvet kullanma yasağının tarihsel gelişimi sürecinde, 19191919 tarihli Milletler Cemiyeti Paktı (Statüsü), savaşı mutlak olarak yasaklamak yerine belirli usuli şartlara bağlamış ve bu durum literatürde "Pakt'taki boşluklar" olarak adlandırılmıştır. Buna göre, Milletler Cemiyeti Paktı'nın öngördüğü sisteme göre bir devletin savaşa başvurması aşağıdaki durumların hangisinde hukuka uygun kabul edilmekteydi?

  1. Uyuşmazlığın çözümüne yönelik raporun veya kararın verilmesinin üzerinden üç aylık bekleme süresinin geçmesi ve karşı tarafın karara uymamasıCevap
  2. B
    Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin (BMGK) kuvvet kullanımına açıkça izin veren bir yetkilendirme kararı alması
  3. C
    Devletin toprak bütünlüğüne yönelik "yakın bir tehdit" karşısında önleyici meşru müdafaa hakkını kullanması
  4. D
    Kuvvet kullanımının emredici bir hukuk kuralı (jus cogens) tarafından açıkça yasaklanmamış bir alanda gerçekleşmesi
  5. E
    Savaşın "ulusal politikanın bir aracı" olarak değil, sadece devletin egemenlik onurunu korumak amacıyla başlatılması

Cevap

Uyuşmazlığın çözümüne yönelik raporun veya kararın verilmesinin üzerinden üç aylık bekleme süresinin geçmesi ve karşı tarafın karara uymaması durumunda savaş hukuka uygun kabul edilmekteydi.
Doğru yanıt olan seçenek, Milletler Cemiyeti Paktı'nın 1212. maddesinde düzenlenen 'bekleme süresi' (cooling-off period) kuralını ifade etmektedir. Bu kurala göre, taraflar uyuşmazlığı hakemliğe veya Konsey incelemesine götürmeli, karar verildikten sonra da üç ay beklemeliydi; bu sürenin sonunda karara uymayan tarafa karşı savaş açmak Pakt'a göre yasaklanmamıştı.

Adım Adım Çözüm

1
Milletler Cemiyeti Paktı'nın (19191919) kuvvet kullanma konusundaki temel yaklaşımını belirle.
Pakt, savaşı tamamen yasaklamamış, sadece belirli barışçıl çözüm yollarının tüketilmesini şart koşmuştur.
Bu sistem, mutlak bir yasak yerine uyuşmazlığın soğutulmasını amaçlayan bir 'moratoryum' mantığına dayanır.
2
Pakt'ın 1212, 1313 ve 1515. maddelerinde yer alan usuli şartları analiz et.
Tarafların uyuşmazlığı Konsey'e veya hakemliğe götürmesi ve karar verildikten sonra üç ay beklemesi (cooling-off period) gerektiği sonucuna ulaşılır.
Bu süre, tarafların fevri kararlar almasını önlemek ve barışçıl çözüme son bir şans vermek için öngörülmüştür.
3
Savaşın hangi durumda 'boşluk' (gap) kapsamında serbest kaldığını tespit et.
Eğer Konsey raporu oy birliği ile alınamamışsa veya taraflardan biri oy birliği ile alınan rapora uymuyorsa, üç aylık sürenin sonunda savaş açmak hukuka aykırı sayılmamaktaydı.
Bu durum, modern BM sistemindeki mutlak yasaktan önceki en büyük yapısal farktır.

Anahtar Kavram

Milletler Cemiyeti Paktı'ndaki Savaşma Hakkı Boşlukları (Gaps in the Covenant)

İpuçları

1
Milletler Cemiyeti Paktı savaşı tamamen yasaklamış mıydı yoksa geciktirmiş miydi?
2
Literatürde 'cooling-off period' (soğuma veya bekleme süresi) olarak geçen kuralı hatırlayın.
3
Pakt'ın 1212. maddesine göre kararın verilmesinden itibaren kaç ay beklemek gerekiyordu?

Daha Fazla Pratik

Milletler Cemiyeti Paktı ile Kellogg-Briand Paktı arasındaki 'savaş' ve 'kuvvet kullanma' kavramsal farklarını karşılaştırın.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Kuvvet Kullanma Yasağı ve Gelişimi